намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса

кхуддаканика̄йе

дхаммападапа̄л̣и

1. йамакавагго

1. манопуббан̇гама̄ дхамма̄, маносет̣т̣ха̄ маномайа̄;

манаса̄ че падут̣т̣хена, бха̄сати ва̄ кароти ва̄;

тато нам̣ дуккхаманвети, чаккам̣ва вахато падам̣.

2. манопуббан̇гама̄ дхамма̄, маносет̣т̣ха̄ маномайа̄;

манаса̄ че пасаннена, бха̄сати ва̄ кароти ва̄;

тато нам̣ сукхаманвети, чха̄йа̄ва анапа̄йинӣ [анупа̄йинӣ (ка.)].

3. аккоччхи мам̣ авадхи мам̣, аджини [аджинӣ (?)] мам̣ аха̄си ме;

йе ча там̣ упанайханти, верам̣ тесам̣ на саммати.

4. аккоччхи мам̣ авадхи мам̣, аджини мам̣ аха̄си ме;

йе ча там̣ нупанайханти, верам̣ тесӯпасаммати.

5. на хи верена вера̄ни, саммантӣдха куда̄чанам̣;

аверена ча самманти, еса дхаммо санантано.

6. паре ча на виджа̄нанти, майаметтха йама̄масе;

йе ча таттха виджа̄нанти, тато самманти медхага̄.

7. субха̄нупассим̣ вихарантам̣, индрийесу асам̣вутам̣;

бходжанамхи ча̄маттан̃н̃ум̣, кусӣтам̣ хӣнавӣрийам̣;

там̣ ве пасахати ма̄ро, ва̄то руккхам̣ва дуббалам̣.

8. асубха̄нупассим̣ вихарантам̣, индрийесу сусам̣вутам̣;

бходжанамхи ча маттан̃н̃ум̣, саддхам̣ а̄раддхавӣрийам̣;

там̣ ве наппасахати ма̄ро, ва̄то селам̣ва паббатам̣.

9. аниккаса̄во ка̄са̄вам̣, йо ваттхам̣ паридахиссати;

апето дамасаччена, на со ка̄са̄вамарахати.

10. йо ча вантакаса̄васса, сӣлесу сусама̄хито;

упето дамасаччена, са ве ка̄са̄вамарахати.

11. аса̄ре са̄раматино, са̄ре ча̄са̄радассино;

те са̄рам̣ на̄дхигаччханти, миччха̄сан̇каппагочара̄.

12. са̄ран̃ча са̄рато н̃атва̄, аса̄ран̃ча аса̄рато;

те са̄рам̣ адхигаччханти, самма̄сан̇каппагочара̄.

13. йатха̄ ага̄рам̣ дуччханнам̣, вут̣т̣хӣ самативиджджхати;

евам̣ абха̄витам̣ читтам̣, ра̄го самативиджджхати.

14. йатха̄ ага̄рам̣ сучханнам̣, вут̣т̣хӣ на самативиджджхати;

евам̣ субха̄витам̣ читтам̣, ра̄го на самативиджджхати.

15. идха сочати печча сочати, па̄пака̄рӣ убхайаттха сочати;

со сочати со вихан̃н̃ати, дисва̄ каммакилит̣т̣хаматтано.

16. идха модати печча модати, катапун̃н̃о убхайаттха модати;

со модати со памодати, дисва̄ каммависуддхиматтано.

17. идха таппати печча таппати, па̄пака̄рӣ [па̄пака̄ри (?)] убхайаттха таппати;

‘‘па̄пам̣ ме ката’’нти таппати, бхиййо [бхӣйо (сӣ.)] таппати дуггатим̣ гато.

18. идха нандати печча нандати, катапун̃н̃о убхайаттха нандати;

‘‘пун̃н̃ам̣ ме ката’’нти нандати, бхиййо нандати суггатим̣ гато.

19. бахумпи че сам̣хита [сахитам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] бха̄сама̄но, на таккаро хоти наро паматто;

гопова га̄во ган̣айам̣ паресам̣, на бха̄гава̄ са̄ман̃н̃асса хоти.

20. аппампи че сам̣хита бха̄сама̄но, дхаммасса хоти [хотӣ (сӣ. пӣ.)] анудхаммача̄рӣ;

ра̄ган̃ча досан̃ча паха̄йа мохам̣, саммаппаджа̄но сувимуттачитто;

анупа̄дийа̄но идха ва̄ хурам̣ ва̄, са бха̄гава̄ са̄ман̃н̃асса хоти.

йамакавагго пат̣хамо нит̣т̣хито.

2. аппама̄давагго

21. аппама̄до аматападам̣ [аматам̣ падам̣ (ка.)], пама̄до маччуно падам̣;

аппаматта̄ на мӣйанти, йе паматта̄ йатха̄ мата̄.

22. евам̣ [етам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] висесато н̃атва̄, аппама̄дамхи пан̣д̣ита̄;

аппама̄де памоданти, арийа̄нам̣ гочаре рата̄.

23. те джха̄йино са̄татика̄, ниччам̣ дал̣хапараккама̄;

пхусанти дхӣра̄ нибба̄нам̣, йогаккхемам̣ ануттарам̣.

24. ут̣т̣ха̄навато сатӣмато [сатимато (сӣ. сйа̄. ка.)], сучикаммасса нисаммака̄рино;

сан̃н̃атасса дхаммаджӣвино, аппаматтасса [апаматтасса (?)] йасобхивад̣д̣хати.

25. ут̣т̣ха̄ненаппама̄дена, сам̣йамена дамена ча;

дӣпам̣ кайира̄тха медха̄вӣ, йам̣ огхо на̄бхикӣрати.

26. пама̄дамануйун̃джанти, ба̄ла̄ думмедхино джана̄;

аппама̄дан̃ча медха̄вӣ, дханам̣ сет̣т̣хам̣ва раккхати.

27. ма̄ пама̄дамануйун̃джетха, ма̄ ка̄маратисантхавам̣ [сандхавам̣ (ка)];

аппаматто хи джха̄йанто, паппоти випулам̣ сукхам̣.

28. пама̄дам̣ аппама̄дена, йада̄ нудати пан̣д̣ито;

пан̃н̃а̄па̄са̄дама̄руйха, асоко сокиним̣ паджам̣;

паббатат̣т̣хова бхӯмат̣т̣хе [бхуммат̣т̣хе (сӣ. сйа̄.)], дхӣро ба̄ле авеккхати.

29. аппаматто паматтесу, суттесу бахуджа̄гаро;

абалассам̣ва сӣгхассо, хитва̄ йа̄ти сумедхасо.

30. аппама̄дена магхава̄, дева̄нам̣ сет̣т̣хатам̣ гато;

аппама̄дам̣ пасам̣санти, пама̄до гарахито сада̄.

31. аппама̄дарато бхиккху, пама̄де бхайадасси ва̄;

сам̣йоджанам̣ ан̣ум̣ тхӯлам̣, д̣ахам̣ аггӣва гаччхати.

32. аппама̄дарато бхиккху, пама̄де бхайадасси ва̄;

абхаббо париха̄на̄йа, нибба̄нассева сантике.

аппама̄давагго дутийо нит̣т̣хито.

3. читтавагго

33. пханданам̣ чапалам̣ читтам̣, дӯраккхам̣ [дураккхам̣ (саббаттха)] дуннива̄райам̣;

уджум̣ кароти медха̄вӣ, усука̄рова теджанам̣.

34. ва̄риджова тхале кхитто, окамокатауббхато;

парипхандатидам̣ читтам̣, ма̄радхеййам̣ паха̄таве.

35. дунниггахасса лахуно, йаттхака̄манипа̄тино;

читтасса даматхо са̄дху, читтам̣ дантам̣ сукха̄вахам̣.

36. судуддасам̣ сунипун̣ам̣, йаттхака̄манипа̄тинам̣;

читтам̣ раккхетха медха̄вӣ, читтам̣ гуттам̣ сукха̄вахам̣.

37. дӯран̇гамам̣ екачарам̣ [екача̄рам̣ (ка.)], асарӣрам̣ гуха̄сайам̣;

йе читтам̣ сам̣йамессанти, моккханти ма̄рабандхана̄.

38. анават̣т̣хитачиттасса, саддхаммам̣ авиджа̄нато;

париплавапаса̄дасса, пан̃н̃а̄ на парипӯрати.

39. анавассутачиттасса, ананва̄хатачетасо;

пун̃н̃апа̄папахӣнасса, наттхи джа̄гарато бхайам̣.

40. кумбхӯпамам̣ ка̄йамимам̣ видитва̄, нагарӯпамам̣ читтамидам̣ т̣хапетва̄;

йодхетха ма̄рам̣ пан̃н̃а̄вудхена, джитан̃ча раккхе анивесано сийа̄.

41. ачирам̣ ватайам̣ ка̄йо, патхавим̣ адхисессати;

чхуддхо апетавин̃н̃а̄н̣о, нираттхам̣ва калин̇гарам̣.

42. дисо дисам̣ йам̣ там̣ кайира̄, верӣ ва̄ пана веринам̣;

миччха̄пан̣ихитам̣ читтам̣, па̄пийо [па̄пийам̣ (?)] нам̣ тато каре.

43. на там̣ ма̄та̄ пита̄ кайира̄, ан̃н̃е ва̄пи ча н̃а̄така̄;

самма̄пан̣ихитам̣ читтам̣, сеййасо нам̣ тато каре.

читтавагго татийо нит̣т̣хито.

4. пуппхавагго

44. ко имам̣ [комам̣ (ка.)] патхавим̣ вичессати [виджессати (сӣ. сйа̄. пӣ.)], йамалокан̃ча имам̣ садевакам̣;

ко дхаммападам̣ судеситам̣, кусало пуппхамива пачессати [пуппхамиваппачессати (ка.)].

45. секхо патхавим̣ вичессати, йамалокан̃ча имам̣ садевакам̣;

секхо дхаммападам̣ судеситам̣, кусало пуппхамива пачессати.

46. пхен̣ӯпамам̣ ка̄йамимам̣ видитва̄, марӣчидхаммам̣ абхисамбудха̄но;

чхетва̄на ма̄расса папуппхака̄ни [сапуппхака̄ни (т̣ӣка̄)], адассанам̣ маччура̄джасса гаччхе.

47. пуппха̄ни хева пачинантам̣, бйа̄саттаманасам̣ [бйа̄саттама̄насам̣ (ка.)] нарам̣;

суттам̣ га̄мам̣ махогхова, маччу а̄да̄йа гаччхати.

48. пуппха̄ни хева пачинантам̣, бйа̄саттаманасам̣ нарам̣;

атиттан̃н̃ева ка̄месу, антако куруте васам̣.

49. йатха̄пи бхамаро пуппхам̣, ван̣н̣агандхамахет̣хайам̣ [ван̣н̣агандхамапот̣хайам̣ (ка.)];

палети расама̄да̄йа, евам̣ га̄ме мунӣ чаре.

50. на паресам̣ вилома̄ни, на паресам̣ ката̄катам̣;

аттанова авеккхеййа, ката̄ни аката̄ни ча.

51. йатха̄пи ручирам̣ пуппхам̣, ван̣н̣авантам̣ агандхакам̣;

евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄, апхала̄ хоти акуббато.

52. йатха̄пи ручирам̣ пуппхам̣, ван̣н̣авантам̣ сугандхакам̣ [сагандхакам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)];

евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄, сапхала̄ хоти куббато [сакуббато (сӣ. пӣ.), пакуббато (сӣ. ат̣т̣ха.), сукуббато (сйа̄. кам̣.)].

53. йатха̄пи пуппхара̄симха̄, кайира̄ ма̄ла̄гун̣е бахӯ;

евам̣ джа̄тена маччена, каттаббам̣ кусалам̣ бахум̣.

54. на пуппхагандхо пат̣ива̄тамети, на чанданам̣ тагарамаллика̄ [тагарамаллика̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)];

сатан̃ча гандхо пат̣ива̄тамети, сабба̄ диса̄ саппурисо пава̄йати.

55. чанданам̣ тагарам̣ ва̄пи, уппалам̣ атха вассикӣ;

етесам̣ гандхаджа̄та̄нам̣, сӣлагандхо ануттаро.

56. аппаматто айам̣ гандхо, йва̄йам̣ тагарачанданам̣ [йа̄йам̣ тагарачанданӣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)];

йо ча сӣлаватам̣ гандхо, ва̄ти девесу уттамо.

57. тесам̣ сампаннасӣла̄нам̣, аппама̄давиха̄ринам̣;

саммадан̃н̃а̄ вимутта̄нам̣, ма̄ро маггам̣ на виндати.

58. йатха̄ сан̇ка̄рат̣ха̄насмим̣ [сан̇ка̄радха̄насмим̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], уджджхитасмим̣ маха̄патхе;

падумам̣ таттха джа̄йетха, сучигандхам̣ манорамам̣.

59. евам̣ сан̇ка̄рабхӯтесу, андхабхӯте [андхӣбхӯте (ка.)] путхуджджане;

атирочати пан̃н̃а̄йа, самма̄самбуддхаса̄вако.

пуппхавагго чатуттхо нит̣т̣хито.

5. ба̄лавагго

60. дӣгха̄ джа̄гарато ратти, дӣгхам̣ сантасса йоджанам̣;

дӣгхо ба̄ла̄нам̣ сам̣са̄ро, саддхаммам̣ авиджа̄натам̣.

61. чаран̃че на̄дхигаччхеййа, сеййам̣ садисаматтано;

екачарийам̣ [екачарийам̣ (ка.)] дал̣хам̣ кайира̄, наттхи ба̄ле саха̄йата̄.

62. путта̄ маттхи дханамматтхи [путтаматтхи дханаматтхи (ка.)], ити ба̄ло вихан̃н̃ати;

атта̄ хи [атта̄пи (?)] аттано наттхи, куто путта̄ куто дханам̣.

63. йо ба̄ло ман̃н̃ати ба̄лйам̣, пан̣д̣ито ва̄пи тена со;

ба̄ло ча пан̣д̣итама̄нӣ, са ве ‘‘ба̄ло’’ти вуччати.

64. йа̄ваджӣвампи че ба̄ло, пан̣д̣итам̣ пайирупа̄сати;

на со дхаммам̣ виджа̄на̄ти, даббӣ сӯпарасам̣ йатха̄.

65. мухуттамапи че вин̃н̃ӯ, пан̣д̣итам̣ пайирупа̄сати;

кхиппам̣ дхаммам̣ виджа̄на̄ти, дживха̄ сӯпарасам̣ йатха̄.

66. чаранти ба̄ла̄ думмедха̄, амиттенева аттана̄;

каронта̄ па̄пакам̣ каммам̣, йам̣ хоти кат̣укаппхалам̣.