2. сумедхапаттхана̄катха̄
1. каппе ча сатасахассе, чатуро ча асан̇кхийе;
амарам̣ на̄ма нагарам̣, дассанеййам̣ манорамам̣.
2. дасахи саддехи авивиттам̣, аннапа̄насама̄йутам̣;
хаттхисаддам̣ ассасаддам̣, бхерисан̇кхаратха̄ни ча;
кха̄датха пиватха чева, аннапа̄нена гхоситам̣.
3. нагарам̣ саббан̇гасампаннам̣, саббакаммамупа̄гатам̣;
саттаратанасампаннам̣, на̄на̄джанасама̄кулам̣;
самиддхам̣ деванагарам̣ва, а̄ва̄сам̣ пун̃н̃акамминам̣.
4. нагаре амараватийа̄, сумедхо на̄ма бра̄хман̣о;
анекакот̣исанничайо, пахӯтадханадхан̃н̃ава̄.
5. аджджха̄йако мантадхаро, тин̣н̣ам̣ веда̄на па̄рагӯ;
лаккхан̣е итиха̄се ча, садхамме па̄рамим̣ гато.
6. рахогато нисӣдитва̄, евам̣ чинтесахам̣ тада̄;
‘‘дуккхо пунаббхаво на̄ма, сарӣрасса ча бхеданам̣.
7. ‘‘джа̄тидхаммо джара̄дхаммо, бйа̄дхидхаммо сахам̣ [чахам̣ (сӣ. сйа̄.)] тада̄;
аджарам̣ аматам̣ кхемам̣, парийесисса̄ми ниббутим̣.
8. ‘‘йам̣нӯнимам̣ пӯтика̄йам̣, на̄на̄кун̣апапӯритам̣;
чхад̣д̣айитва̄на гаччхеййам̣, анапеккхо анаттхико.
9. ‘‘аттхи хехити со магго, на со сакка̄ на хетуйе;
парийесисса̄ми там̣ маггам̣, бхавато паримуттийа̄.
10. ‘‘йатха̄пи дуккхе виджджанте, сукхам̣ на̄мапи виджджати;
евам̣ бхаве виджджама̄не, вибхавопи иччхитаббако.
11. ‘‘йатха̄пи ун̣хе виджджанте, апарам̣ виджджати сӣталам̣;
евам̣ тивидхагги виджджанте, нибба̄нам̣ иччхитаббакам̣.
12. ‘‘йатха̄пи па̄пе виджджанте, калйа̄н̣амапи виджджати;
евамева джа̄ти виджджанте, аджа̄типиччхитаббакам̣.
13. ‘‘йатха̄ гӯтхагато пурисо, тал̣а̄кам̣ дисва̄на пӯритам̣;
на гавесати там̣ тал̣а̄кам̣, на досо тал̣а̄касса со.
14. ‘‘евам̣ килесамаладхова, виджджанте аматантал̣е;
на гавесати там̣ тал̣а̄кам̣, на досо аматантал̣е.
15. ‘‘йатха̄ арӣхи парируддхо, виджджанте гаманампатхе;
на пала̄йати со пурисо, на досо ан̃джасасса со.
16. ‘‘евам̣ килесапарируддхо, виджджама̄не сиве патхе;
на гавесати там̣ маггам̣, на досо сиваман̃джасе.
17. ‘‘йатха̄пи бйа̄дхито пурисо, виджджама̄не тикиччхаке;
на тикиччха̄пети там̣ бйа̄дхим̣, на досо со тикиччхаке.
18. ‘‘евам̣ килесабйа̄дхӣхи, дуккхито парипӣл̣ито;
на гавесати там̣ а̄чарийам̣, на досо со вина̄йаке.
19. ‘‘йатха̄пи кун̣апам̣ пурисо, кан̣т̣хе бандхам̣ джигуччхийа;
мочайитва̄на гаччхеййа, сукхӣ серӣ сайам̣васӣ.
20. ‘‘татхевимам̣ пӯтика̄йам̣, на̄на̄кун̣апасан̃чайам̣;
чхад̣д̣айитва̄на гаччхеййам̣, анапеккхо анаттхико.
21. ‘‘йатха̄ учча̄рат̣т̣ха̄намхи, карӣсам̣ нарана̄рийо;
чхад̣д̣айитва̄на гаччханти, анапеккха̄ анаттхика̄.
22. ‘‘евамева̄хам̣ имам̣ ка̄йам̣, на̄на̄кун̣апапӯритам̣;
чхад̣д̣айитва̄на гаччхиссам̣, ваччам̣ катва̄ йатха̄ кут̣им̣.
23. ‘‘йатха̄пи джаджджарам̣ на̄вам̣, палуггам̣ удага̄хиним̣ [удакага̄хин̣им̣ (сӣ.), удакага̄хиним̣ (сйа̄.)];
са̄мӣ чхад̣д̣етва̄ гаччханти, анапеккха̄ анаттхика̄.
24. ‘‘евамева̄хам̣ имам̣ ка̄йам̣, наваччхиддам̣ дхувассавам̣;
чхад̣д̣айитва̄на гаччхиссам̣, джин̣н̣ана̄вам̣ва са̄мика̄.
25. ‘‘йатха̄пи пурисо чорехи, гаччханто бхан̣д̣ама̄дийа;
бхан̣д̣аччхедабхайам̣ дисва̄, чхад̣д̣айитва̄на гаччхати.
26. ‘‘евамева айам̣ ка̄йо, маха̄чорасамо вийа;
паха̄йимам̣ гамисса̄ми, кусалаччхедана̄ бхайа̄’’.
27. ева̄хам̣ чинтайитва̄на, некакот̣исатам̣ дханам̣;
на̄тха̄на̄тха̄нам̣ датва̄на, химавантамупа̄гамим̣.
28. химавантасса̄видӯре, дхаммико на̄ма паббато;
ассамо сукато майхам̣, пан̣н̣аса̄ла̄ сума̄пита̄.
29. чан̇камам̣ таттха ма̄песим̣, пан̃чадосавиваджджитам̣;
ат̣т̣хагун̣асамӯпетам̣, абхин̃н̃а̄балама̄харим̣.
30. са̄т̣акам̣ паджахим̣ таттха, навадосамупа̄гатам̣;
ва̄качӣрам̣ нива̄сесим̣, два̄дасагун̣амупа̄гатам̣.
31. ат̣т̣хадосасама̄кин̣н̣ам̣, паджахим̣ пан̣н̣аса̄лакам̣;
упа̄гамим̣ руккхамӯлам̣, гун̣е дасахупа̄гатам̣.
32. ва̄питам̣ ропитам̣ дхан̃н̃ам̣, паджахим̣ ниравасесато;
анекагун̣асампаннам̣, паваттапхалама̄дийим̣.
33. таттхаппадха̄нам̣ падахим̣, нисаджджат̣т̣ха̄начан̇каме;
аббхантарамхи сатта̄хе, абхин̃н̃а̄балапа̄пун̣им̣.
34. евам̣ ме сиддхиппаттасса, васӣбхӯтасса са̄сане;
дӣпан̇каро на̄ма джино, уппаджджи локана̄йако.
35. уппаджджанте ча джа̄йанте, буджджханте дхаммадесане;
чатуро нимитте на̄ддасам̣, джха̄наратисамаппито.
36. паччантадесависайе, нимантетва̄ татха̄гатам̣;
тасса а̄гаманам̣ маггам̣, содхенти тут̣т̣хама̄наса̄.
37. ахам̣ тена самайена, никкхамитва̄ сакассама̄;
дхунанто ва̄качӣра̄ни, гаччха̄ми амбаре тада̄.
38. ведаджа̄там̣ джанам̣ дисва̄, тут̣т̣хахат̣т̣хам̣ памодитам̣;
орохитва̄на гагана̄, мануссе пуччхи та̄ваде.
39. ‘‘тут̣т̣хахат̣т̣хо памудито, ведаджа̄то маха̄джано;
касса содхӣйати магго, ан̃джасам̣ ват̣ума̄йанам̣’’.
40. те ме пут̣т̣ха̄ вийа̄кам̣су, ‘‘буддхо локе ануттаро;
дӣпан̇каро на̄ма джино, уппаджджи локана̄йако;
тасса содхӣйати магго, ан̃джасам̣ ват̣ума̄йанам̣’’.
41. буддхотивачанам̣ [буддхоти мама (сӣ. сйа̄. ка.)] сутва̄на, пӣти уппаджджи та̄ваде;
буддхо буддхоти катхайанто, соманассам̣ паведайим̣.
42. таттха т̣хатва̄ вичинтесим̣, тут̣т̣хо сам̣виггама̄насо;
‘‘идха бӣджа̄ни рописсам̣, кхан̣о ве ма̄ упаччага̄.
43. ‘‘йади буддхасса содхетха, екока̄сам̣ дада̄тха ме;
ахампи содхайисса̄ми, ан̃джасам̣ ват̣ума̄йанам̣’’.
44. адам̣су те мамока̄сам̣, содхетум̣ ан̃джасам̣ тада̄;
буддхо буддхоти чинтенто, маггам̣ содхемахам̣ тада̄.
45. анит̣т̣хите мамока̄се, дӣпан̇каро маха̄муни;
чатӯхи сатасахассехи, чхал̣абхин̃н̃ехи та̄дихи;
кхӣн̣а̄савехи вималехи, пат̣ипаджджи ан̃джасам̣ джино.
46. паччуггамана̄ ваттанти, ваджджанти бхерийо бахӯ;
а̄модита̄ нарамарӯ, са̄дхука̄рам̣ паваттайум̣.
47. дева̄ мануссе пассанти, манусса̄пи ча девата̄;
убхопи те пан̃джалика̄, ануйанти татха̄гатам̣.
48. дева̄ диббехи турийехи, манусса̄ ма̄нусехи ча [ма̄нуссакехи ча ма̄нусакехи ча (сйа̄. ка.)];
убхопи те ваджджайанта̄, ануйанти татха̄гатам̣.
49. диббам̣ манда̄равам̣ пуппхам̣, падумам̣ па̄ричхаттакам̣;
дисодисам̣ окиранти, а̄ка̄санабхагата̄ марӯ.
50. диббам̣ чанданачун̣н̣ан̃ча, варагандхан̃ча кевалам̣;
дисодисам̣ окиранти, а̄ка̄санабхагата̄ [а̄ка̄се набхага̄ (сйа̄.)] марӯ.
51. чампакам̣ саралам̣ нӣпам̣, на̄гапунна̄гакетакам̣;
дисодисам̣ уккхипанти, бхӯмиталагата̄ нара̄.
52. кесе мун̃читва̄хам̣ таттха, ва̄качӣран̃ча чаммакам̣;
калале паттхаритва̄на, авакуджджо нипаджджахам̣.
53. ‘‘аккамитва̄на мам̣ буддхо, саха сиссехи гаччхату;
ма̄ нам̣ калале аккамиттха, хита̄йа ме бхависсати’’.
54. патхавийам̣ нипаннасса, евам̣ ме а̄си четасо;
‘‘иччхама̄но ахам̣ аджджа, килесе джха̄пайе мама.
55. ‘‘ким̣ ме ан̃н̃а̄тавесена, дхаммам̣ саччхикатенидха;
саббан̃н̃утам̣ па̄пун̣итва̄, буддхо хессам̣ садеваке.
56. ‘‘ким̣ ме екена тин̣н̣ена, пурисена тха̄мадассина̄;
саббан̃н̃утам̣ па̄пун̣итва̄, санта̄рессам̣ садевакам̣.
57. ‘‘имина̄ ме адхика̄рена, катена пурисуттаме;
саббан̃н̃утам̣ па̄пун̣итва̄, та̄реми джанатам̣ бахум̣.
58. ‘‘сам̣са̄расотам̣ чхиндитва̄, виддхам̣сетва̄ тайо бхаве;
дхаммана̄вам̣ сама̄руйха, санта̄рессам̣ садевакам̣’’.
59. мануссаттам̣ лин̇гасампатти, хету саттха̄радассанам̣;
паббаджджа̄ гун̣асампатти, адхика̄ро ча чхандата̄;
ат̣т̣хадхаммасамодха̄на̄, абхинӣха̄ро самиджджхати.
60. дӣпан̇каро локавидӯ, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахо;
уссӣсаке мам̣ т̣хатва̄на, идам̣ вачанамабрави.
61. ‘‘пассатха имам̣ та̄пасам̣, джат̣илам̣ уггата̄панам̣;
апаримеййито каппе, буддхо локе бхависсати.
62. ‘‘аху капилавхайа̄ рамма̄, никкхамитва̄ татха̄гато;
падха̄нам̣ падахитва̄на, катва̄ дуккарака̄рикам̣.
63. ‘‘аджапа̄ларуккхамӯласмим̣, нисӣдитва̄ татха̄гато;
таттха па̄йа̄сам̣ паггайха, неран̃джарамупехити.
64. ‘‘неран̃джара̄йа тӣрамхи, па̄йа̄сам̣ ада со джино;
пат̣ийаттаварамаггена, бодхимӯламупехити.
65. ‘‘тато падаккхин̣ам̣ катва̄, бодхиман̣д̣ам̣ ануттаро [ануттарам̣ (сйа̄. кам̣.)];
ассаттхаруккхамӯламхи, буджджхиссати маха̄йасо.
66. ‘‘имасса джаника̄ ма̄та̄, ма̄йа̄ на̄ма бхависсати;
пита̄ суддходано на̄ма, айам̣ хессати готамо.
67. ‘‘ана̄сава̄ вӣтара̄га̄, сантачитта̄ сама̄хита̄;
колито упатиссо ча, агга̄ хессанти са̄вака̄;
а̄нандо на̄мупат̣т̣ха̄ко, упат̣т̣хиссатимам̣ [упат̣т̣хиссати там̣ (сӣ.)] джинам̣.
68. ‘‘кхема̄ уппалаван̣н̣а̄ ча, агга̄ хессанти са̄вика̄;
ана̄сава̄ вӣтара̄га̄, сантачитта̄ сама̄хита̄;
бодхи тасса бхагавато, ассаттхоти павуччати.
69. ‘‘читто ча хаттха̄л̣авако [хаттха̄лавако (сӣ.)], агга̄ хессантупат̣т̣хака̄;
уттара̄ нандама̄та̄ ча, агга̄ хессантупат̣т̣хика̄’’.
70. идам̣ сутва̄на вачанам̣, асамасса махесино;
а̄модита̄ нарамарӯ, буддхабӣджам̣ кира [буддхабӣджан̇куро (сӣ. сйа̄.)] айам̣.
71. уккут̣т̣хисадда̄ ваттанти, аппхот̣енти [аппхот̣хенти (сӣ.)] хасанти ча;
катан̃джалӣ намассанти, дасасахассӣ садевака̄.