намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса

кхуддаканика̄йе

буддхавам̣сапа̄л̣и

1. ратаначан̇каманакан̣д̣ам̣

1. брахма̄ ча лока̄дхипатӣ сахампатӣ [сахампати (сйа̄. кам̣.)], катан̃джалӣ анадхиварам̣ айа̄чатха;

‘‘сантӣдха сатта̄ппараджаккхаджа̄тика̄, десехи дхаммам̣ анукампимам̣ паджам̣’’.

2. сампаннавиджджа̄чаран̣асса та̄дино, джутиндхарассантимадехадха̄рино;

татха̄гатассаппат̣ипуггаласса, уппаджджи ка̄рун̃н̃ата̄ саббасатте.

3. ‘‘на хете джа̄нанти садевама̄нуса̄, буддхо айам̣ кӣдисако наруттамо;

иддхибалам̣ пан̃н̃а̄балан̃ча кӣдисам̣, буддхабалам̣ локахитасса кӣдисам̣.

4. ‘‘на хете джа̄нанти садевама̄нуса̄, буддхо айам̣ едисако наруттамо;

иддхибалам̣ пан̃н̃а̄балан̃ча едисам̣, буддхабалам̣ локахитасса едисам̣.

5. ‘‘ханда̄хам̣ дассайисса̄ми, буддхабаламануттарам̣;

чан̇камам̣ ма̄пайисса̄ми, набхе ратанаман̣д̣итам̣’’.

6. бхумма̄ маха̄ра̄джика̄ та̄ватим̣са̄, йа̄ма̄ ча дева̄ тусита̄ ча ниммита̄;

параниммита̄ йепи ча брахмака̄йика̄, а̄нандита̄ випуламакам̣су гхосам̣.

7. обха̄сита̄ ча патхавӣ садевака̄, путхӯ ча локантарика̄ асам̣вута̄;

тамо ча тиббо вихато тада̄ аху, дисва̄на аччхеракам̣ па̄т̣ихӣрам̣.

8. садевагандхаббамануссараккхасе, а̄бха̄ ул̣а̄ра̄ випула̄ аджа̄йатха;

имасмим̣ локе парасмин̃чобхайасмим̣ [парасмим̣ чӯбхайе (сйа̄. кам̣.)], адхо ча уддхам̣ тирийан̃ча виттхатам̣.

9. саттуттамо анадхиваро вина̄йако, саттха̄ ахӯ девамануссапӯджито;

маха̄нубха̄во сатапун̃н̃алаккхан̣о, дассеси аччхеракам̣ па̄т̣ихӣрам̣.

10. со йа̄чито деваварена чаккхума̄, аттхам̣ самеккхитва̄ тада̄ наруттамо;

чан̇камам̣ [чан̇камам̣ таттха (сӣ.)] ма̄пайи локана̄йако, сунит̣т̣хитам̣ саббаратананиммитам̣.

11. иддхӣ ча а̄десана̄нуса̄санӣ, типа̄т̣ихӣре бхагава̄ васӣ аху;

чан̇камам̣ ма̄пайи локана̄йако, сунит̣т̣хитам̣ саббаратананиммитам̣.

12. дасасахассӣлокадха̄туйа̄, синерупаббатуттаме;

тхамбхева дассеси пат̣ипа̄т̣ийа̄, чан̇каме ратана̄майе.

13. дасасахассӣ атиккамма, чан̇камам̣ ма̄пайӣ джино;

саббасон̣н̣амайа̄ пассе, чан̇каме ратана̄майе.

14. тула̄сан̇гха̄т̣а̄нувагга̄, сован̣н̣апхалакаттхата̄;

ведика̄ саббасован̣н̣а̄, дубхато пассесу ниммита̄.

15. ман̣имутта̄ва̄лука̄кин̣н̣а̄, ниммито ратана̄майо;

обха̄сети диса̄ сабба̄, сатарам̣сӣва уггато.

16. тасмим̣ чан̇камане дхӣро, дваттим̣саваралаккхан̣о;

вирочама̄но самбуддхо, чан̇каме чан̇камӣ джино.

17. диббам̣ манда̄равам̣ пуппхам̣, падумам̣ па̄ричхаттакам̣;

чан̇камане окиранти, саббе дева̄ сама̄гата̄.

18. пассанти там̣ девасан̇гха̄, дасасахассӣ памодита̄;

намассама̄на̄ нипатанти, тут̣т̣хахат̣т̣ха̄ памодита̄.

19. та̄ватим̣са̄ ча йа̄ма̄ ча, тусита̄ ча̄пи девата̄;

нимма̄наратино дева̄, йе дева̄ васаваттино;

удаггачитта̄ сумана̄, пассанти локана̄йакам̣.

20. садевагандхаббамануссараккхаса̄, на̄га̄ супан̣н̣а̄ атха ва̄пи киннара̄;

пассанти там̣ локахита̄нукампакам̣, набхева аччуггатачандаман̣д̣алам̣.

21. а̄бхассара̄ субхакин̣ха̄, вехаппхала̄ аканит̣т̣ха̄ ча девата̄;

сусуддхасуккаваттхавасана̄, тит̣т̣ханти пан̃джалӣката̄.

22. мун̃чанти пуппхам̣ пана пан̃чаван̣н̣икам̣, манда̄равам̣ чанданачун̣н̣амисситам̣;

бхаменти чела̄ни ча амбаре тада̄, ‘‘ахо джино локахита̄нукампако.

23. ‘‘тувам̣ саттха̄ ча кетӯ ча, дхаджо йӯпо ча па̄н̣инам̣;

пара̄йано патит̣т̣ха̄ ча, дӣпо ча двипадуттамо [дипадуттамо (сӣ. сйа̄.)].

24. ‘‘дасасахассӣлокадха̄туйа̄, девата̄йо махиддхика̄;

парива̄ретва̄ намассанти, тут̣т̣хахат̣т̣ха̄ памодита̄.

25. ‘‘девата̄ девакан̃н̃а̄ ча, пасанна̄ тут̣т̣хама̄наса̄;

пан̃чаван̣н̣икапуппхехи, пӯджайанти нара̄сабхам̣.

26. ‘‘пассанти там̣ девасан̇гха̄, пасанна̄ тут̣т̣хама̄наса̄;

пан̃чаван̣н̣икапуппхехи, пӯджайанти нара̄сабхам̣.

27. ‘‘ахо аччхарийам̣ локе, аббхутам̣ ломахам̣санам̣;

на медисам̣ бхӯтапуббам̣, аччхерам̣ ломахам̣санам̣’’.

28. сакасакамхи бхаване, нисӣдитва̄на девата̄;

хасанти та̄ маха̄хаситам̣, дисва̄наччхеракам̣ набхе.

29. а̄ка̄сат̣т̣ха̄ ча бхӯмат̣т̣ха̄, тин̣апантханива̄сино;

катан̃джалӣ намассанти, тут̣т̣хахат̣т̣ха̄ памодита̄.

30. йепи дӣгха̄йука̄ на̄га̄, пун̃н̃аванто махиддхика̄;

памодита̄ намассанти, пӯджайанти наруттамам̣.

31. сан̇гӣтийо паваттенти, амбаре анилан̃джасе;

чамманаддха̄ни ва̄денти, дисва̄наччхеракам̣ набхе.

32. сан̇кха̄ ча пан̣ава̄ чева, атхопи д̣ин̣д̣има̄ [д̣ен̣д̣има̄ (сӣ.)] бахӯ;

анталиккхасмим̣ ваджджанти, дисва̄наччхеракам̣ набхе.

33. аббхуто вата но аджджа, уппаджджи ломахам̣сано;

дхуваматтхасиддхим̣ лабха̄ма, кхан̣о но пат̣ипа̄дито.

34. буддхоти тесам̣ сутва̄на, пӣти уппаджджи та̄ваде;

буддхо буддхоти катхайанта̄, тит̣т̣ханти пан̃джалӣката̄.

35. хин̇ка̄ра̄ са̄дхука̄ра̄ ча [хин̇ка̄рам̣ са̄дхука̄ран̃ча (сӣ. сйа̄.)], уккут̣т̣хи сампахам̣санам̣ [сампаса̄данам̣ (сӣ.), сампана̄данам̣ (сйа̄.)];

паджа̄ ча вивидха̄ гагане, ваттенти пан̃джалӣката̄.

36. га̄йанти сел̣енти ча ва̄дайанти ча, бхуджа̄ни потхенти ча наччайанти ча;

мун̃чанти пуппхам̣ пана пан̃чаван̣н̣икам̣, манда̄равам̣ чанданачун̣н̣амисситам̣.

37. ‘‘йатха̄ туйхам̣ маха̄вӣра, па̄десу чаккалаккхан̣ам̣;

дхаджаваджирапат̣а̄ка̄, вад̣д̣хама̄нан̇куса̄читам̣.

38. ‘‘рӯпе сӣле сама̄дхимхи, пан̃н̃а̄йа ча аса̄дисо;

вимуттийа̄ асамасамо, дхаммачаккаппаваттане.

39. ‘‘дасана̄габалам̣ ка̄йе, туйхам̣ па̄катикам̣ балам̣;

иддхибалена асамо, дхаммачаккаппаваттане.

40. ‘‘евам̣ саббагун̣ӯпетам̣, саббан̇гасамупа̄гатам̣;

маха̄муним̣ ка̄рун̣икам̣, локана̄тхам̣ намассатха.

41. ‘‘абхива̄данам̣ тхоманан̃ча, ванданан̃ча пасам̣санам̣;

намассанан̃ча пӯджан̃ча, саббам̣ арахасӣ тувам̣.

42. ‘‘йе кечи локе ванданеййа̄, ванданам̣ араханти йе;

саббасет̣т̣хо маха̄вӣра, садисо те на виджджати.

43. ‘‘са̄рипутто маха̄пан̃н̃о, сама̄дхиджджха̄наковидо;

гиджджхакӯт̣е т̣хитойева, пассати локана̄йакам̣.

44. ‘‘супхуллам̣ са̄лара̄джам̣ва, чандам̣ва гагане йатха̄;

маджджханхикева [маджджхантикева (саббаттха)] сӯрийам̣, олокеси нара̄сабхам̣.

45. ‘‘джалантам̣ дӣпаруккхам̣ва, тарун̣асӯрийам̣ва уггатам̣;

бйа̄маппабха̄нуран̃джитам̣, дхӣрам̣ пассати локана̄йакам̣.

46. ‘‘пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣, катакичча̄на та̄динам̣;

кхӣн̣а̄сава̄нам̣ вимала̄нам̣, кхан̣ена саннипа̄тайи.

47. ‘‘локаппаса̄данам̣ на̄ма, па̄т̣ихӣрам̣ нидассайи;

амхепи таттха гантва̄на, вандисса̄ма майам̣ джинам̣.

48. ‘‘етха саббе гамисса̄ма, пуччхисса̄ма майам̣ джинам̣;

кан̇кхам̣ винодайисса̄ма, пасситва̄ локана̄йакам̣’’.

49. са̄дхӯти те пат̣иссутва̄, нипака̄ сам̣вутиндрийа̄;

паттачӣварама̄да̄йа, тарама̄на̄ упа̄гамум̣.

50. кхӣн̣а̄савехи вималехи, дантехи уттаме даме;

са̄рипутто маха̄пан̃н̃о, иддхийа̄ упасан̇ками.

51. техи бхиккхӯхи паривуто, са̄рипутто маха̄ган̣ӣ;

лал̣анто девова гагане, иддхийа̄ упасан̇ками.

52. укка̄ситан̃ча кхипитам̣ [укка̄ситан̃ча кхипитан̃ча (сйа̄. ат̣т̣ха.)], аджджхупеккхийа суббата̄;

сага̄рава̄ саппатисса̄, самбуддхам̣ упасан̇камум̣.

53. упасан̇камитва̄ пассанти, сайамбхум̣ локана̄йакам̣;

набхе аччуггатам̣ дхӣрам̣, чандам̣ва гагане йатха̄.

54. джалантам̣ дӣпаруккхам̣ва, виджджум̣ва гагане йатха̄;

маджджханхикева сӯрийам̣, пассанти локана̄йакам̣.

55. пан̃чабхиккхусата̄ саббе, пассанти локана̄йакам̣;

рахадамива виппасаннам̣, супхуллам̣ падумам̣ йатха̄.

56. ан̃джалим̣ паггахетва̄на, тут̣т̣хахат̣т̣ха̄ памодита̄;

намассама̄на̄ нипатанти, саттхуно чаккалаккхан̣е.

57. са̄рипутто маха̄пан̃н̃о, коран̣д̣асамаса̄дисо;

сама̄дхиджджха̄накусало, вандате локана̄йакам̣.

58. гаджджита̄ ка̄ламегхова, нӣлуппаласамаса̄дисо;

иддхибалена асамо, моггалла̄но махиддхико.

59. маха̄кассапопи ча тхеро, уттаттаканакасаннибхо;

дхутагун̣е агганиккхитто, тхомито саттхуван̣н̣ито.

60. диббачаккхӯнам̣ йо агго, ануруддхо маха̄ган̣ӣ;

н̃а̄тисет̣т̣хо бхагавато, авидӯрева тит̣т̣хати.

61. а̄паттиана̄паттийа̄, сатекиччха̄йа ковидо;

винайе агганиккхитто, упа̄ли саттхуван̣н̣ито.

62. сукхуманипун̣аттхапат̣ивиддхо, катхика̄нам̣ паваро ган̣ӣ;

иси манта̄нийа̄ путто, пун̣н̣о на̄ма̄ти виссуто.

63. етесам̣ читтаман̃н̃а̄йа, опаммакусало муни;

кан̇кхаччхедо маха̄вӣро, катхеси аттано гун̣ам̣.

64. ‘‘чатта̄ро те асан̇кхеййа̄, кот̣и йесам̣ на на̄йати;

саттака̄йо ча а̄ка̄со, чаккава̄л̣а̄ чанантака̄;

буддхан̃а̄н̣ам̣ аппамеййам̣, на сакка̄ ете виджа̄нитум̣.

65. ‘‘киметам̣ аччхарийам̣ локе, йам̣ ме иддхивикуббанам̣;

ан̃н̃е бахӯ аччхарийа̄, аббхута̄ ломахам̣сана̄.

66. ‘‘йада̄хам̣ тусите ка̄йе, сантусито на̄махам̣ тада̄;

дасасахассӣ сама̄гамма, йа̄чанти пан̃джалӣ мамам̣.

67. ‘‘‘ка̄ло кхо те [ка̄ло дева (сӣ.), ка̄лойам̣ те (сйа̄. ка.)] маха̄вӣра, уппаджджа ма̄тукуччхийам̣;

садевакам̣ та̄райанто, буджджхассу аматам̣ падам̣’.

68. ‘‘тусита̄ ка̄йа̄ чавитва̄на, йада̄ окками куччхийам̣;

дасасахассӣлокадха̄ту, кампиттха дхаран̣ӣ тада̄.

69. ‘‘йада̄хам̣ ма̄тукуччхито, сампаджа̄нова никкхамим̣;

са̄дхука̄рам̣ паваттенти, дасасахассӣ пакампатха.

70. ‘‘оккантим̣ ме само наттхи, джа̄тито абхиниккхаме;

самбодхийам̣ ахам̣ сет̣т̣хо, дхаммачаккаппаваттане.

71. ‘‘ахо аччхарийам̣ локе, буддха̄нам̣ гун̣амахантата̄;

дасасахассӣлокадха̄ту, чхаппака̄рам̣ пакампатха;

обха̄со ча маха̄ а̄си, аччхерам̣ ломахам̣санам̣’’.

72. бхагава̄ тамхи [бхагава̄ ча тамхи (сӣ. сйа̄. ка.)] самайе, локаджет̣т̣хо нара̄сабхо;