3. субхӯтивагго

1. субхӯтиттхераапада̄нам̣

1. ‘‘химавантасса̄видӯре, нисабхо на̄ма паббато;

ассамо сукато майхам̣, пан̣н̣аса̄ла̄ сума̄пита̄.

2. ‘‘косийо на̄ма на̄мена, джат̣ило уггата̄пано;

ека̄кийо [ека̄кико (ка.)] адутийо, васа̄ми нисабхе тада̄.

3. ‘‘пхалам̣ мӯлан̃ча пан̣н̣ан̃ча, на бхун̃джа̄ми ахам̣ тада̄;

паваттам̣ва супа̄та̄хам̣ [паваттапан̣д̣упатта̄ни (сӣ.)], упаджӣва̄ми та̄ваде.

4. ‘‘на̄хам̣ копеми а̄джӣвам̣, чаджама̄нопи джӣвитам̣;

а̄ра̄дхеми сакам̣ читтам̣, виваджджеми анесанам̣.

5. ‘‘ра̄гӯпасам̣хитам̣ читтам̣, йада̄ уппаджджате мама;

сайам̣ва паччавеккха̄ми, екагго там̣ дамемахам̣.

6. ‘‘‘раджджасе раджджанӣйе ча, дуссанӣйе ча дуссасе;

муйхасе моханӣйе ча, никкхамассу вана̄ тувам̣.

7. ‘‘‘висуддха̄нам̣ айам̣ ва̄со, ниммала̄нам̣ тапассинам̣;

ма̄ кхо висуддхам̣ дӯсеси, никкхамассу вана̄ тувам̣.

8. ‘‘‘ага̄рико бхавитва̄на, йада̄ путтам̣ [сада̄йуттам̣ (сӣ.), йада̄йуттам̣ (сйа̄.)], лабхиссаси;

убхопи ма̄ вира̄дхеси, никкхамассу вана̄ тувам̣.

9. ‘‘‘чхава̄ла̄там̣ йатха̄ кат̣т̣хам̣, на квачи киччака̄ракам̣;

нева га̄ме аран̃н̃е ва̄, на хи там̣ кат̣т̣хасамматам̣.

10. ‘‘‘чхава̄ла̄тӯпамо твам̣си, на гихӣ на̄пи сан̃н̃ато;

убхато муттако аджджа, никкхамассу вана̄ тувам̣.

11. ‘‘‘сийа̄ ну кхо тава етам̣, ко паджа̄на̄ти те идам̣;

саддха̄дхурам̣ вахиси [саддха̄дхурам̣ джахаси (сӣ.), сӣгхам̣ дхурам̣ вахиси (сйа̄.)] ме, косаджджабахула̄йа ча.

12. ‘‘‘джигуччхиссанти там̣ вин̃н̃ӯ, асучим̣ на̄гарико йатха̄;

а̄кад̣д̣хитва̄на исайо, чодайиссанти там̣ сада̄.

13. ‘‘‘там̣ вин̃н̃ӯ павадиссанти, саматиккантаса̄санам̣;

сам̣ва̄сам̣ алабханто хи, катхам̣ джӣвихиси [джӣвиссаси (сӣ.)] тувам̣.

14. ‘‘‘тидха̄пабхиннам̣ ма̄тан̇гам̣, кун̃джарам̣ сат̣т̣хиха̄йанам̣;

балӣ на̄го упагантва̄, йӯтха̄ нӣхарате гаджам̣.

15. ‘‘‘йӯтха̄ виниссат̣о санто, сукхам̣ са̄там̣ на виндати;

дуккхито вимано хоти, паджджха̄йанто паведхати.

16. ‘‘‘татхева джат̣ила̄ тампи, нӣхариссанти думматим̣;

техи твам̣ ниссат̣о санто, сукхам̣ са̄там̣ на лаччхаси.

17. ‘‘‘дива̄ ва̄ йади ва̄ раттим̣, сокасалласамаппито;

д̣айхаси парил̣а̄хена, гаджо йӯтха̄ва ниссат̣о.

18. ‘‘‘джа̄тарӯпам̣ йатха̄ кӯт̣ам̣, нева джха̄йати [йа̄йати (сйа̄.)] каттхачи;

татха̄ сӣлавихӣно твам̣, на джха̄йиссаси [йа̄риссати (сйа̄.)] каттхачи.

19. ‘‘‘ага̄рам̣ васама̄нопи, катхам̣ джӣвихиси тувам̣;

маттикам̣ петтикан̃ча̄пи, наттхи те нихитам̣ дханам̣.

20. ‘‘‘сайам̣ каммам̣ каритва̄на, гатте седам̣ памочайам̣;

евам̣ джӣвихиси гехе, са̄дху те там̣ на руччати.

21. ‘‘‘ева̄хам̣ таттха ва̄реми, сам̣килесагатам̣ манам̣;

на̄на̄дхаммакатхам̣ катва̄, па̄па̄ читтам̣ нива̄райим̣’.

22. ‘‘евам̣ ме вихарантасса, аппама̄давиха̄рино;

тим̣савассасахасса̄ни, випине ме атиккамум̣.

23. ‘‘аппама̄даратам̣ дисва̄, уттаматтхам̣ гавесакам̣;

падумуттарасамбуддхо, а̄гаччхи мама сантикам̣.

24. ‘‘тимбарӯсакаван̣н̣а̄бхо, аппамеййо анӯпамо;

рӯпена̄садисо буддхо, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.

25. ‘‘супхулло са̄лара̄джа̄ва, виджджӯваббхагханантаре;

н̃а̄н̣ена̄садисо буддхо, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.

26. ‘‘сӣхара̄джа̄ васамбхӣто [чхамбхито (ка.)],

гаджара̄джа̄ва даппито [даммито (ка.)].

ла̄сито [абхӣто (сйа̄.)] бйаггхара̄джа̄ва, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.

27. ‘‘син̇гӣниккхасаван̣н̣а̄бхо, кхадиран̇га̄расаннибхо;

ман̣и йатха̄ джотирасо, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.

28. ‘‘висуддхакела̄санибхо, пун̣н̣ама̄йева чандима̄;

маджджханхикева [маджджхантикева (саббаттха)] сӯрийо, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.

29. ‘‘дисва̄ набхе чан̇камантам̣, евам̣ чинтесахам̣ тада̄;

‘дево ну кхо айам̣ сатто, уда̄ху мануджо айам̣.

30. ‘‘‘на ме суто ва̄ дит̣т̣хо ва̄, махийа̄ едисо наро;

апи мантападам̣ аттхи, айам̣ саттха̄ бхависсати’.

31. ‘‘ева̄хам̣ чинтайитва̄на, сакам̣ читтам̣ паса̄дайим̣;

на̄на̄пуппхан̃ча гандхан̃ча, саннипа̄тесахам̣ [саннипа̄тетва̄хам̣ (сӣ.)] тада̄.

32. ‘‘пуппха̄санам̣ пан̃н̃апетва̄, са̄дхучиттам̣ манорамам̣;

нараса̄ратхинам̣ аггам̣, идам̣ вачанамабравим̣.

33. ‘‘‘идам̣ ме а̄санам̣ вӣра, пан̃н̃аттам̣ тавануччхавам̣;

ха̄сайанто мамам̣ читтам̣, нисӣда кусума̄сане’.

34. ‘‘нисӣди таттха бхагава̄, асамбхӣтова [ачхамбхитова (ка.)] кесарӣ;

саттараттиндивам̣ буддхо, паваре кусума̄сане.

35. ‘‘намассама̄но ат̣т̣ха̄сим̣, саттараттиндивам̣ ахам̣;

вут̣т̣хахитва̄ сама̄дхимха̄, саттха̄ локе ануттаро;

мама каммам̣ пакиттенто, идам̣ вачанамабрави.

36. ‘‘‘бха̄вехи буддха̄нуссатим̣, бха̄вана̄намануттарам̣;

имам̣ сатим̣ бха̄вайитва̄, пӯрайиссаси ма̄насам̣.

37. ‘‘‘тим̣сакаппасахасса̄ни, девалоке рамиссаси;

асӣтиккхаттум̣ девиндо, девараджджам̣ кариссаси;

сахассаккхаттум̣ чаккаваттӣ, ра̄джа̄ рат̣т̣хе бхависсаси.

38. ‘‘‘падесараджджам̣ випулам̣, ган̣ана̄то асан̇кхийам̣;

анубхоссаси там̣ саббам̣, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.

39. ‘‘‘бхава̄бхаве сам̣саранто, маха̄бхогам̣ лабхиссаси;

бхоге те ӯната̄ наттхи, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.

40. ‘‘‘каппасатасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;

готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.

41. ‘‘‘асӣтикот̣им̣ чхад̣д̣етва̄, да̄се каммакаре бахӯ;

готамасса бхагавато, са̄сане паббаджиссаси.

42. ‘‘‘а̄ра̄дхайитва̄ самбуддхам̣, готамам̣ сакйапун̇гавам̣;

субхӯти на̄ма на̄мена, хессати саттху са̄вако.

43. ‘‘‘бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, даккхин̣еййагун̣амхи там̣;

татха̄ран̣авиха̄ре ча, двӣсу агге т̣хапессати’.

44. ‘‘идам̣ ватва̄на самбуддхо, джаладжуттамана̄мако;

набхам̣ аббхуггамӣ вӣро, хам̣сара̄джа̄ва амбаре.

45. ‘‘са̄сито локана̄тхена, намасситва̄ татха̄гатам̣;

сада̄ бха̄веми мудито, буддха̄нуссатимуттамам̣.

46. ‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣сам̣ агаччхахам̣.

47. ‘‘асӣтиккхаттум̣ девиндо, девараджджамака̄райим̣;

сахассаккхаттум̣ ра̄джа̄ ча, чаккаваттӣ ахосахам̣.

48. ‘‘падесараджджам̣ випулам̣, ган̣ана̄то асан̇кхийам̣;

анубхоми сусампаттим̣, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.

49. ‘‘бхава̄бхаве сам̣саранто, маха̄бхогам̣ лабха̄махам̣;

бхоге ме ӯната̄ наттхи, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.

50. ‘‘сатасахассито каппе, йам̣ каммамакарим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.

51. ‘‘пат̣исамбхида̄ чатассо, вимоккха̄пи ча ат̣т̣химе;

чхал̣абхин̃н̃а̄ саччхиката̄, катам̣ буддхасса са̄санам̣’’.

иттхам̣ судам̣ а̄йасма̄ субхӯти тхеро има̄ га̄тха̄йо абха̄ситтха̄ти.

субхӯтиттхерасса̄пада̄нам̣ пат̣хамам̣.

2. упава̄наттхераапада̄нам̣

52. ‘‘падумуттаро на̄ма джино, саббадхамма̄на па̄рагӯ;

джалитва̄ аггиккхандхова, самбуддхо париниббуто.

53. ‘‘маха̄джана̄ сама̄гамма, пӯджайитва̄ татха̄гатам̣;

читам̣ катва̄на сукатам̣, сарӣрам̣ абхиропайум̣.

54. ‘‘сарӣракиччам̣ катва̄на, дха̄тум̣ таттха сама̄найум̣;

садевама̄нуса̄ саббе, буддхатхӯпам̣ акам̣су те.

55. ‘‘пат̣хама̄ кан̃чанамайа̄, дутийа̄си ман̣ӣмайа̄;

татийа̄ рӯпийамайа̄, чатуттхӣ пхалика̄майа̄.

56. ‘‘татха̄ [таттха (сйа̄. ка.)] пан̃чамийа̄ бхӯми [неми (сӣ.)], лохитан̇гамайа̄ аху;

чхат̣т̣ха̄ маса̄рагалласса, саббаратанамайӯпари.

57. ‘‘джан̇гха̄ ман̣имайа̄ а̄си, ведика̄ ратанамайа̄;

саббасон̣н̣амайо тхӯпо, уддхам̣ йоджанамуггато.

58. ‘‘дева̄ таттха сама̄гантва̄, екато мантайум̣ тада̄;

майампи тхӯпам̣ касса̄ма, локана̄тхасса та̄дино.

59. ‘‘дха̄ту а̄вен̣ика̄ наттхи, сарӣрам̣ екапин̣д̣итам̣;

имамхи буддхатхӯпамхи, касса̄ма кан̃чукам̣ майам̣.

60. ‘‘дева̄ саттахи ратнехи [саттаратанехи (сӣ.)], ан̃н̃ам̣ вад̣д̣хесу йоджанам̣;

тхӯпо двийоджануббедхо, тимирам̣ бйапаханти со.

61. ‘‘на̄га̄ таттха сама̄гантва̄, екато мантайум̣ тада̄;

манусса̄ чева дева̄ ча, буддхатхӯпам̣ акам̣су те.

62. ‘‘ма̄ но паматта̄ ассумха [ассумха̄ (сӣ. сйа̄.), а̄симха̄ (?)], аппаматта̄ садевака̄;

майампи тхӯпам̣ касса̄ма, локана̄тхасса та̄дино.

63. ‘‘инданӣлам̣ маха̄нӣлам̣, атхо джотирасам̣ ман̣им̣;

екато саннипа̄тетва̄, буддхатхӯпам̣ ачха̄дайум̣.

64. ‘‘саббам̣ ман̣имайам̣ а̄си, та̄вата̄ буддхачетийам̣;

тийоджанасамуббиддхам̣ [тӣн̣и йоджанамуббиддхам̣ (сӣ. ка.)], а̄локакаран̣ам̣ тада̄.

65. ‘‘гарул̣а̄ ча сама̄гантва̄, екато мантайум̣ тада̄;

манусса̄ дева̄ на̄га̄ ча, буддхатхӯпам̣ акам̣су те.

66. ‘‘‘ма̄ но паматта̄ ассумха, аппаматта̄ садевака̄;

майампи тхӯпам̣ касса̄ма, локана̄тхасса та̄дино’.

67. ‘‘саббам̣ ман̣имайам̣ тхӯпам̣, акарум̣ те ча кан̃чукам̣ [саббаман̣имайам̣ тхӯпе, акаруттаракан̃чукам̣ (сӣ.)];

йоджанам̣ тепи вад̣д̣хесум̣, а̄йатам̣ буддхачетийам̣.

68. ‘‘чатуйоджанамуббиддхо, буддхатхӯпо вирочати;

обха̄сети диса̄ сабба̄, сатарам̣сӣва уггато.

69. ‘‘кумбхан̣д̣а̄ ча сама̄гантва̄, екато мантайум̣ тада̄;

манусса̄ чева дева̄ ча, на̄га̄ ча гарул̣а̄ татха̄.

паччекам̣ буддхасет̣т̣хасса, акам̣су тхӯпамуттамам̣.

70. ‘‘‘ма̄ но паматта̄ ассумха, аппаматта̄ садевака̄;

майампи тхӯпам̣ касса̄ма, локана̄тхасса та̄дино;

ратанехи чха̄десса̄ма, а̄йатам̣ буддхачетийам̣’.