3. субхӯтивагго
1. субхӯтиттхераапада̄нам̣
1. ‘‘химавантасса̄видӯре, нисабхо на̄ма паббато;
ассамо сукато майхам̣, пан̣н̣аса̄ла̄ сума̄пита̄.
2. ‘‘косийо на̄ма на̄мена, джат̣ило уггата̄пано;
ека̄кийо [ека̄кико (ка.)] адутийо, васа̄ми нисабхе тада̄.
3. ‘‘пхалам̣ мӯлан̃ча пан̣н̣ан̃ча, на бхун̃джа̄ми ахам̣ тада̄;
паваттам̣ва супа̄та̄хам̣ [паваттапан̣д̣упатта̄ни (сӣ.)], упаджӣва̄ми та̄ваде.
4. ‘‘на̄хам̣ копеми а̄джӣвам̣, чаджама̄нопи джӣвитам̣;
а̄ра̄дхеми сакам̣ читтам̣, виваджджеми анесанам̣.
5. ‘‘ра̄гӯпасам̣хитам̣ читтам̣, йада̄ уппаджджате мама;
сайам̣ва паччавеккха̄ми, екагго там̣ дамемахам̣.
6. ‘‘‘раджджасе раджджанӣйе ча, дуссанӣйе ча дуссасе;
муйхасе моханӣйе ча, никкхамассу вана̄ тувам̣.
7. ‘‘‘висуддха̄нам̣ айам̣ ва̄со, ниммала̄нам̣ тапассинам̣;
ма̄ кхо висуддхам̣ дӯсеси, никкхамассу вана̄ тувам̣.
8. ‘‘‘ага̄рико бхавитва̄на, йада̄ путтам̣ [сада̄йуттам̣ (сӣ.), йада̄йуттам̣ (сйа̄.)], лабхиссаси;
убхопи ма̄ вира̄дхеси, никкхамассу вана̄ тувам̣.
9. ‘‘‘чхава̄ла̄там̣ йатха̄ кат̣т̣хам̣, на квачи киччака̄ракам̣;
нева га̄ме аран̃н̃е ва̄, на хи там̣ кат̣т̣хасамматам̣.
10. ‘‘‘чхава̄ла̄тӯпамо твам̣си, на гихӣ на̄пи сан̃н̃ато;
убхато муттако аджджа, никкхамассу вана̄ тувам̣.
11. ‘‘‘сийа̄ ну кхо тава етам̣, ко паджа̄на̄ти те идам̣;
саддха̄дхурам̣ вахиси [саддха̄дхурам̣ джахаси (сӣ.), сӣгхам̣ дхурам̣ вахиси (сйа̄.)] ме, косаджджабахула̄йа ча.
12. ‘‘‘джигуччхиссанти там̣ вин̃н̃ӯ, асучим̣ на̄гарико йатха̄;
а̄кад̣д̣хитва̄на исайо, чодайиссанти там̣ сада̄.
13. ‘‘‘там̣ вин̃н̃ӯ павадиссанти, саматиккантаса̄санам̣;
сам̣ва̄сам̣ алабханто хи, катхам̣ джӣвихиси [джӣвиссаси (сӣ.)] тувам̣.
14. ‘‘‘тидха̄пабхиннам̣ ма̄тан̇гам̣, кун̃джарам̣ сат̣т̣хиха̄йанам̣;
балӣ на̄го упагантва̄, йӯтха̄ нӣхарате гаджам̣.
15. ‘‘‘йӯтха̄ виниссат̣о санто, сукхам̣ са̄там̣ на виндати;
дуккхито вимано хоти, паджджха̄йанто паведхати.
16. ‘‘‘татхева джат̣ила̄ тампи, нӣхариссанти думматим̣;
техи твам̣ ниссат̣о санто, сукхам̣ са̄там̣ на лаччхаси.
17. ‘‘‘дива̄ ва̄ йади ва̄ раттим̣, сокасалласамаппито;
д̣айхаси парил̣а̄хена, гаджо йӯтха̄ва ниссат̣о.
18. ‘‘‘джа̄тарӯпам̣ йатха̄ кӯт̣ам̣, нева джха̄йати [йа̄йати (сйа̄.)] каттхачи;
татха̄ сӣлавихӣно твам̣, на джха̄йиссаси [йа̄риссати (сйа̄.)] каттхачи.
19. ‘‘‘ага̄рам̣ васама̄нопи, катхам̣ джӣвихиси тувам̣;
маттикам̣ петтикан̃ча̄пи, наттхи те нихитам̣ дханам̣.
20. ‘‘‘сайам̣ каммам̣ каритва̄на, гатте седам̣ памочайам̣;
евам̣ джӣвихиси гехе, са̄дху те там̣ на руччати.
21. ‘‘‘ева̄хам̣ таттха ва̄реми, сам̣килесагатам̣ манам̣;
на̄на̄дхаммакатхам̣ катва̄, па̄па̄ читтам̣ нива̄райим̣’.
22. ‘‘евам̣ ме вихарантасса, аппама̄давиха̄рино;
тим̣савассасахасса̄ни, випине ме атиккамум̣.
23. ‘‘аппама̄даратам̣ дисва̄, уттаматтхам̣ гавесакам̣;
падумуттарасамбуддхо, а̄гаччхи мама сантикам̣.
24. ‘‘тимбарӯсакаван̣н̣а̄бхо, аппамеййо анӯпамо;
рӯпена̄садисо буддхо, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.
25. ‘‘супхулло са̄лара̄джа̄ва, виджджӯваббхагханантаре;
н̃а̄н̣ена̄садисо буддхо, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.
26. ‘‘сӣхара̄джа̄ васамбхӣто [чхамбхито (ка.)],
гаджара̄джа̄ва даппито [даммито (ка.)].
ла̄сито [абхӣто (сйа̄.)] бйаггхара̄джа̄ва, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.
27. ‘‘син̇гӣниккхасаван̣н̣а̄бхо, кхадиран̇га̄расаннибхо;
ман̣и йатха̄ джотирасо, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.
28. ‘‘висуддхакела̄санибхо, пун̣н̣ама̄йева чандима̄;
маджджханхикева [маджджхантикева (саббаттха)] сӯрийо, а̄ка̄се чан̇камӣ тада̄.
29. ‘‘дисва̄ набхе чан̇камантам̣, евам̣ чинтесахам̣ тада̄;
‘дево ну кхо айам̣ сатто, уда̄ху мануджо айам̣.
30. ‘‘‘на ме суто ва̄ дит̣т̣хо ва̄, махийа̄ едисо наро;
апи мантападам̣ аттхи, айам̣ саттха̄ бхависсати’.
31. ‘‘ева̄хам̣ чинтайитва̄на, сакам̣ читтам̣ паса̄дайим̣;
на̄на̄пуппхан̃ча гандхан̃ча, саннипа̄тесахам̣ [саннипа̄тетва̄хам̣ (сӣ.)] тада̄.
32. ‘‘пуппха̄санам̣ пан̃н̃апетва̄, са̄дхучиттам̣ манорамам̣;
нараса̄ратхинам̣ аггам̣, идам̣ вачанамабравим̣.
33. ‘‘‘идам̣ ме а̄санам̣ вӣра, пан̃н̃аттам̣ тавануччхавам̣;
ха̄сайанто мамам̣ читтам̣, нисӣда кусума̄сане’.
34. ‘‘нисӣди таттха бхагава̄, асамбхӣтова [ачхамбхитова (ка.)] кесарӣ;
саттараттиндивам̣ буддхо, паваре кусума̄сане.
35. ‘‘намассама̄но ат̣т̣ха̄сим̣, саттараттиндивам̣ ахам̣;
вут̣т̣хахитва̄ сама̄дхимха̄, саттха̄ локе ануттаро;
мама каммам̣ пакиттенто, идам̣ вачанамабрави.
36. ‘‘‘бха̄вехи буддха̄нуссатим̣, бха̄вана̄намануттарам̣;
имам̣ сатим̣ бха̄вайитва̄, пӯрайиссаси ма̄насам̣.
37. ‘‘‘тим̣сакаппасахасса̄ни, девалоке рамиссаси;
асӣтиккхаттум̣ девиндо, девараджджам̣ кариссаси;
сахассаккхаттум̣ чаккаваттӣ, ра̄джа̄ рат̣т̣хе бхависсаси.
38. ‘‘‘падесараджджам̣ випулам̣, ган̣ана̄то асан̇кхийам̣;
анубхоссаси там̣ саббам̣, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.
39. ‘‘‘бхава̄бхаве сам̣саранто, маха̄бхогам̣ лабхиссаси;
бхоге те ӯната̄ наттхи, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.
40. ‘‘‘каппасатасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;
готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.
41. ‘‘‘асӣтикот̣им̣ чхад̣д̣етва̄, да̄се каммакаре бахӯ;
готамасса бхагавато, са̄сане паббаджиссаси.
42. ‘‘‘а̄ра̄дхайитва̄ самбуддхам̣, готамам̣ сакйапун̇гавам̣;
субхӯти на̄ма на̄мена, хессати саттху са̄вако.
43. ‘‘‘бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, даккхин̣еййагун̣амхи там̣;
татха̄ран̣авиха̄ре ча, двӣсу агге т̣хапессати’.
44. ‘‘идам̣ ватва̄на самбуддхо, джаладжуттамана̄мако;
набхам̣ аббхуггамӣ вӣро, хам̣сара̄джа̄ва амбаре.
45. ‘‘са̄сито локана̄тхена, намасситва̄ татха̄гатам̣;
сада̄ бха̄веми мудито, буддха̄нуссатимуттамам̣.
46. ‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;
джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣сам̣ агаччхахам̣.
47. ‘‘асӣтиккхаттум̣ девиндо, девараджджамака̄райим̣;
сахассаккхаттум̣ ра̄джа̄ ча, чаккаваттӣ ахосахам̣.
48. ‘‘падесараджджам̣ випулам̣, ган̣ана̄то асан̇кхийам̣;
анубхоми сусампаттим̣, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.
49. ‘‘бхава̄бхаве сам̣саранто, маха̄бхогам̣ лабха̄махам̣;
бхоге ме ӯната̄ наттхи, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.
50. ‘‘сатасахассито каппе, йам̣ каммамакарим̣ тада̄;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, буддха̄нуссатийа̄ пхалам̣.
51. ‘‘пат̣исамбхида̄ чатассо, вимоккха̄пи ча ат̣т̣химе;
чхал̣абхин̃н̃а̄ саччхиката̄, катам̣ буддхасса са̄санам̣’’.
иттхам̣ судам̣ а̄йасма̄ субхӯти тхеро има̄ га̄тха̄йо абха̄ситтха̄ти.
субхӯтиттхерасса̄пада̄нам̣ пат̣хамам̣.
2. упава̄наттхераапада̄нам̣
52. ‘‘падумуттаро на̄ма джино, саббадхамма̄на па̄рагӯ;
джалитва̄ аггиккхандхова, самбуддхо париниббуто.
53. ‘‘маха̄джана̄ сама̄гамма, пӯджайитва̄ татха̄гатам̣;
читам̣ катва̄на сукатам̣, сарӣрам̣ абхиропайум̣.
54. ‘‘сарӣракиччам̣ катва̄на, дха̄тум̣ таттха сама̄найум̣;
садевама̄нуса̄ саббе, буддхатхӯпам̣ акам̣су те.
55. ‘‘пат̣хама̄ кан̃чанамайа̄, дутийа̄си ман̣ӣмайа̄;
татийа̄ рӯпийамайа̄, чатуттхӣ пхалика̄майа̄.
56. ‘‘татха̄ [таттха (сйа̄. ка.)] пан̃чамийа̄ бхӯми [неми (сӣ.)], лохитан̇гамайа̄ аху;
чхат̣т̣ха̄ маса̄рагалласса, саббаратанамайӯпари.
57. ‘‘джан̇гха̄ ман̣имайа̄ а̄си, ведика̄ ратанамайа̄;
саббасон̣н̣амайо тхӯпо, уддхам̣ йоджанамуггато.
58. ‘‘дева̄ таттха сама̄гантва̄, екато мантайум̣ тада̄;
майампи тхӯпам̣ касса̄ма, локана̄тхасса та̄дино.
59. ‘‘дха̄ту а̄вен̣ика̄ наттхи, сарӣрам̣ екапин̣д̣итам̣;
имамхи буддхатхӯпамхи, касса̄ма кан̃чукам̣ майам̣.
60. ‘‘дева̄ саттахи ратнехи [саттаратанехи (сӣ.)], ан̃н̃ам̣ вад̣д̣хесу йоджанам̣;
тхӯпо двийоджануббедхо, тимирам̣ бйапаханти со.
61. ‘‘на̄га̄ таттха сама̄гантва̄, екато мантайум̣ тада̄;
манусса̄ чева дева̄ ча, буддхатхӯпам̣ акам̣су те.
62. ‘‘ма̄ но паматта̄ ассумха [ассумха̄ (сӣ. сйа̄.), а̄симха̄ (?)], аппаматта̄ садевака̄;
майампи тхӯпам̣ касса̄ма, локана̄тхасса та̄дино.
63. ‘‘инданӣлам̣ маха̄нӣлам̣, атхо джотирасам̣ ман̣им̣;
екато саннипа̄тетва̄, буддхатхӯпам̣ ачха̄дайум̣.
64. ‘‘саббам̣ ман̣имайам̣ а̄си, та̄вата̄ буддхачетийам̣;
тийоджанасамуббиддхам̣ [тӣн̣и йоджанамуббиддхам̣ (сӣ. ка.)], а̄локакаран̣ам̣ тада̄.
65. ‘‘гарул̣а̄ ча сама̄гантва̄, екато мантайум̣ тада̄;
манусса̄ дева̄ на̄га̄ ча, буддхатхӯпам̣ акам̣су те.
66. ‘‘‘ма̄ но паматта̄ ассумха, аппаматта̄ садевака̄;
майампи тхӯпам̣ касса̄ма, локана̄тхасса та̄дино’.
67. ‘‘саббам̣ ман̣имайам̣ тхӯпам̣, акарум̣ те ча кан̃чукам̣ [саббаман̣имайам̣ тхӯпе, акаруттаракан̃чукам̣ (сӣ.)];
йоджанам̣ тепи вад̣д̣хесум̣, а̄йатам̣ буддхачетийам̣.
68. ‘‘чатуйоджанамуббиддхо, буддхатхӯпо вирочати;
обха̄сети диса̄ сабба̄, сатарам̣сӣва уггато.
69. ‘‘кумбхан̣д̣а̄ ча сама̄гантва̄, екато мантайум̣ тада̄;
манусса̄ чева дева̄ ча, на̄га̄ ча гарул̣а̄ татха̄.
паччекам̣ буддхасет̣т̣хасса, акам̣су тхӯпамуттамам̣.
70. ‘‘‘ма̄ но паматта̄ ассумха, аппаматта̄ садевака̄;
майампи тхӯпам̣ касса̄ма, локана̄тхасса та̄дино;
ратанехи чха̄десса̄ма, а̄йатам̣ буддхачетийам̣’.