4. агган̃н̃асуттам̣
ва̄сет̣т̣хабха̄радва̄джа̄
111. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де. тена кхо пана самайена ва̄сет̣т̣хабха̄радва̄джа̄ бхиккхӯсу паривасанти бхиккхубха̄вам̣ а̄кан̇кхама̄на̄. атха кхо бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито па̄са̄да̄ орохитва̄ па̄са̄дапаччха̄йа̄йам̣ [па̄са̄даччха̄йа̄йам̣ (ка.)] аббхока̄се чан̇камати.
112. аддаса̄ кхо ва̄сет̣т̣хо бхагавантам̣ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хитам̣ па̄са̄да̄ орохитва̄ па̄са̄дапаччха̄йа̄йам̣ аббхока̄се чан̇камантам̣. дисва̄на бха̄радва̄джам̣ а̄мантеси – ‘‘айам̣, а̄вусо бха̄радва̄джа, бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито па̄са̄да̄ орохитва̄ па̄са̄дапаччха̄йа̄йам̣ аббхока̄се чан̇камати. а̄йа̄ма̄вусо бха̄радва̄джа, йена бхагава̄ тенупасан̇камисса̄ма; аппева на̄ма лабхеййа̄ма бхагавато сантика̄ [саммукха̄ (сйа̄. ка.)] дхаммим̣ катхам̣ савана̄йа̄’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо бха̄радва̄джо ва̄сет̣т̣хасса паччассоси.
113. атха кхо ва̄сет̣т̣хабха̄радва̄джа̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ бхагавантам̣ чан̇камантам̣ анучан̇камим̣су. атха кхо бхагава̄ ва̄сет̣т̣хам̣ а̄мантеси – ‘‘тумхе кхваттха, ва̄сет̣т̣ха, бра̄хман̣аджачча̄ бра̄хман̣акулӣна̄ бра̄хман̣акула̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджита̄, каччи во, ва̄сет̣т̣ха, бра̄хман̣а̄ на аккосанти на парибха̄сантӣ’’ти? ‘‘таггха но, бханте, бра̄хман̣а̄ аккосанти парибха̄санти аттарӯпа̄йа парибха̄са̄йа парипун̣н̣а̄йа, но апарипун̣н̣а̄йа̄’’ти. ‘‘йатха̄ катхам̣ пана во, ва̄сет̣т̣ха, бра̄хман̣а̄ аккосанти парибха̄санти аттарӯпа̄йа парибха̄са̄йа парипун̣н̣а̄йа, но апарипун̣н̣а̄йа̄’’ти? ‘‘бра̄хман̣а̄, бханте, евама̄хам̣су – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣна̄ ан̃н̃е ван̣н̣а̄ [хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о (сӣ. пӣ. ма. ни. 2 мадхурасутта)]. бра̄хман̣ова сукко ван̣н̣о, кан̣ха̄ ан̃н̃е ван̣н̣а̄ [кан̣хо ан̃н̃о ван̣н̣о (сӣ. пӣ. ма. ни. 2 мадхурасутта)]. бра̄хман̣а̄ва суджджханти, но абра̄хман̣а̄. бра̄хман̣а̄ва [бра̄хман̣а̄ (сйа̄.)] брахмуно путта̄ ораса̄ мукхато джа̄та̄ брахмаджа̄ брахманиммита̄ брахмада̄йа̄да̄. те тумхе сет̣т̣хам̣ ван̣н̣ам̣ хитва̄ хӣнаматтха ван̣н̣ам̣ аджджхупагата̄, йадидам̣ мун̣д̣аке саман̣аке иббхе кан̣хе бандхупа̄да̄пачче. тайидам̣ на са̄дху, тайидам̣ наппатирӯпам̣, йам̣ тумхе сет̣т̣хам̣ ван̣н̣ам̣ хитва̄ хӣнаматтха ван̣н̣ам̣ аджджхупагата̄ йадидам̣ мун̣д̣аке саман̣аке иббхе кан̣хе бандхупа̄да̄пачче’ти. евам̣ кхо но, бханте, бра̄хман̣а̄ аккосанти парибха̄санти аттарӯпа̄йа парибха̄са̄йа парипун̣н̣а̄йа, но апарипун̣н̣а̄йа̄’’ти.
114. ‘‘таггха во, ва̄сет̣т̣ха, бра̄хман̣а̄ пора̄н̣ам̣ ассаранта̄ евама̄хам̣су – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣна̄ ан̃н̃е ван̣н̣а̄; бра̄хман̣ова сукко ван̣н̣о, кан̣ха̄ ан̃н̃е ван̣н̣а̄; бра̄хман̣а̄ва суджджханти, но абра̄хман̣а̄; бра̄хман̣а̄ва брахмуно путта̄ ораса̄ мукхато джа̄та̄ брахмаджа̄ брахманиммита̄ брахмада̄йа̄да̄’ти. диссанти кхо пана, ва̄сет̣т̣ха, бра̄хман̣а̄нам̣ бра̄хман̣ийо утунийопи габбхинийопи виджа̄йама̄на̄пи па̄йама̄на̄пи. те ча бра̄хман̣а̄ йониджа̄ва сама̄на̄ евама̄хам̣су – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣна̄ ан̃н̃е ван̣н̣а̄; бра̄хман̣ова сукко ван̣н̣о, кан̣ха̄ ан̃н̃е ван̣н̣а̄; бра̄хман̣а̄ва суджджханти, но абра̄хман̣а̄; бра̄хман̣а̄ва брахмуно путта̄ ораса̄ мукхато джа̄та̄ брахмаджа̄ брахманиммита̄ брахмада̄йа̄да̄’ти. те [те ча (сйа̄. ка.)] брахма̄нан̃чева аббха̄чиккханти, муса̄ ча бха̄санти, бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасаванти.
чатуван̣н̣асуддхи
115. ‘‘чатта̄роме, ва̄сет̣т̣ха, ван̣н̣а̄ – кхаттийа̄, бра̄хман̣а̄, весса̄, судда̄. кхаттийопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, идхекаччо па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти адинна̄да̄йӣ ка̄месумиччха̄ча̄рӣ муса̄ва̄дӣ писун̣ава̄чо пхарусава̄чо сампхаппала̄пӣ абхиджджха̄лу бйа̄панначитто миччха̄дит̣т̣хӣ. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, йеме дхамма̄ акусала̄ акусаласан̇кха̄та̄ са̄ваджджа̄ са̄ваджджасан̇кха̄та̄ асевитабба̄ асевитаббасан̇кха̄та̄ нааламарийа̄ нааламарийасан̇кха̄та̄ кан̣ха̄ кан̣хавипа̄ка̄ вин̃н̃угарахита̄, кхаттийепи те [кхо ва̄сет̣т̣ха (ка.)] идхекачче сандиссанти. бра̄хман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… вессопи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… суддопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, идхекаччо па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти адинна̄да̄йӣ ка̄месумиччха̄ча̄рӣ муса̄ва̄дӣ писун̣ава̄чо пхарусава̄чо сампхаппала̄пӣ абхиджджха̄лу бйа̄панначитто миччха̄дит̣т̣хӣ. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, йеме дхамма̄ акусала̄ акусаласан̇кха̄та̄…пе… кан̣ха̄ кан̣хавипа̄ка̄ вин̃н̃угарахита̄; суддепи те идхекачче сандиссанти.
‘‘кхаттийопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, идхекаччо па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато, муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато, писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато, пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато, сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато, анабхиджджха̄лу абйа̄панначитто, самма̄дит̣т̣хӣ. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, йеме дхамма̄ кусала̄ кусаласан̇кха̄та̄ анаваджджа̄ анаваджджасан̇кха̄та̄ севитабба̄ севитаббасан̇кха̄та̄ аламарийа̄ аламарийасан̇кха̄та̄ сукка̄ суккавипа̄ка̄ вин̃н̃уппасаттха̄, кхаттийепи те идхекачче сандиссанти. бра̄хман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… вессопи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… суддопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, идхекаччо па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти…пе… анабхиджджха̄лу, абйа̄панначитто, самма̄дит̣т̣хӣ. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, йеме дхамма̄ кусала̄ кусаласан̇кха̄та̄ анаваджджа̄ анаваджджасан̇кха̄та̄ севитабба̄ севитаббасан̇кха̄та̄ аламарийа̄ аламарийасан̇кха̄та̄ сукка̄ суккавипа̄ка̄ вин̃н̃уппасаттха̄; суддепи те идхекачче сандиссанти.
116. ‘‘имесу кхо, ва̄сет̣т̣ха, чатӯсу ван̣н̣есу евам̣ убхайавокин̣н̣есу ваттама̄несу кан̣хасуккесу дхаммесу вин̃н̃угарахитесу чева вин̃н̃уппасаттхесу ча йадеттха бра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣна̄ ан̃н̃е ван̣н̣а̄; бра̄хман̣ова сукко ван̣н̣о, кан̣ха̄ ан̃н̃е ван̣н̣а̄; бра̄хман̣а̄ва суджджханти, но абра̄хман̣а̄; бра̄хман̣а̄ва брахмуно путта̄ ораса̄ мукхато джа̄та̄ брахмаджа̄ брахманиммита̄ брахмада̄йа̄да̄’ти. там̣ тесам̣ вин̃н̃ӯ на̄нуджа̄нанти. там̣ кисса хету? имесан̃хи, ва̄сет̣т̣ха, чатуннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ йо хоти бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄вимутто, со несам̣ аггамаккха̄йати дхамменева, но адхаммена. дхаммо хи, ва̄сет̣т̣ха, сет̣т̣хо джанетасмим̣, дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
117. ‘‘тадамина̄петам̣, ва̄сет̣т̣ха, парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ дхаммова сет̣т̣хо джанетасмим̣, дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
‘‘джа̄на̄ти кхо [кхо пана (ка.)], ва̄сет̣т̣ха, ра̄джа̄ пасенади косало – ‘саман̣о готамо анантара̄ [ануттаро (бахӯсу)] сакйакула̄ паббаджито’ти. сакйа̄ кхо пана, ва̄сет̣т̣ха, ран̃н̃о пасенадисса косаласса ануйутта̄ [анантара̄ ануйанта̄ (сйа̄.), анантара̄ ануйутта̄ (ка.)] бхаванти. каронти кхо, ва̄сет̣т̣ха, сакйа̄ ран̃н̃е пасенадимхи косале нипаччака̄рам̣ абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, йам̣ каронти сакйа̄ ран̃н̃е пасенадимхи косале нипаччака̄рам̣ абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣, кароти там̣ ра̄джа̄ пасенади косало татха̄гате нипаччака̄рам̣ абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣, на нам̣ [нану (бахӯсу)] ‘суджа̄то саман̣о готамо, дуджджа̄тохамасми. балава̄ саман̣о готамо, дуббалохамасми. па̄са̄дико саман̣о готамо, дуббан̣н̣охамасми. махесаккхо саман̣о готамо, аппесаккхохамасмӣ’ти. атха кхо нам̣ дхаммам̣йева саккаронто дхаммам̣ гарум̣ каронто дхаммам̣ ма̄ненто дхаммам̣ пӯдженто дхаммам̣ апача̄йама̄но евам̣ ра̄джа̄ пасенади косало татха̄гате нипаччака̄рам̣ кароти, абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣. имина̄пи кхо етам̣, ва̄сет̣т̣ха, парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ дхаммова сет̣т̣хо джанетасмим̣, дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
118. ‘‘тумхе кхваттха, ва̄сет̣т̣ха, на̄на̄джачча̄ на̄на̄на̄ма̄ на̄на̄готта̄ на̄на̄кула̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджита̄. ‘ке тумхе’ти – пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ‘саман̣а̄ сакйапуттийа̄мха̄’ти – пат̣иджа̄на̄тха. йасса кхо панасса, ва̄сет̣т̣ха, татха̄гате саддха̄ нивит̣т̣ха̄ мӯладжа̄та̄ патит̣т̣хита̄ дал̣ха̄ асам̣ха̄рийа̄ саман̣ена ва̄ бра̄хман̣ена ва̄ девена ва̄ ма̄рена ва̄ брахмуна̄ ва̄ кеначи ва̄ локасмим̣, тассетам̣ каллам̣ вачана̄йа – ‘бхагаватомхи путто орасо мукхато джа̄то дхаммаджо дхамманиммито дхаммада̄йа̄до’ти. там̣ кисса хету? татха̄гатасса хетам̣, ва̄сет̣т̣ха, адхивачанам̣ ‘дхаммака̄йо’ итипи, ‘брахмака̄йо’ итипи, ‘дхаммабхӯто’ итипи, ‘брахмабхӯто’ итипи.
119. ‘‘хоти кхо со, ва̄сет̣т̣ха, самайо йам̣ када̄чи карахачи дӣгхасса аддхуно аччайена айам̣ локо сам̣ват̣т̣ати. сам̣ват̣т̣ама̄не локе йебхуййена сатта̄ а̄бхассарасам̣ваттаника̄ хонти. те таттха хонти маномайа̄ пӣтибхаккха̄ сайам̣пабха̄ анталиккхачара̄ субхат̣т̣ха̄йино чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣ханти.
‘‘хоти кхо со, ва̄сет̣т̣ха, самайо йам̣ када̄чи карахачи дӣгхасса аддхуно аччайена айам̣ локо виват̣т̣ати. виват̣т̣ама̄не локе йебхуййена сатта̄ а̄бхассарака̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччханти. тедха хонти маномайа̄ пӣтибхаккха̄ сайам̣пабха̄ анталиккхачара̄ субхат̣т̣ха̄йино чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣ханти.
расапатхавипа̄тубха̄во
120. ‘‘екодакӣбхӯтам̣ кхо пана, ва̄сет̣т̣ха, тена самайена хоти андхака̄ро андхака̄ратимиса̄. на чандимасӯрийа̄ пан̃н̃а̄йанти, на наккхатта̄ни та̄ракарӯпа̄ни пан̃н̃а̄йанти, на раттиндива̄ пан̃н̃а̄йанти, на ма̄сад̣д̣хама̄са̄ пан̃н̃а̄йанти, на утусам̣ваччхара̄ пан̃н̃а̄йанти, на иттхипума̄ пан̃н̃а̄йанти, сатта̄ сатта̄твева сан̇кхйам̣ гаччханти. атха кхо тесам̣, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄нам̣ када̄чи карахачи дӣгхасса аддхуно аччайена расапатхавӣ удакасмим̣ саматани [самата̄ни (бахӯсу)]; сеййатха̄пи на̄ма пайасо таттасса [пайататтасса (сйа̄.)] нибба̄йама̄насса упари санта̄накам̣ хоти, евамева па̄турахоси. са̄ ахоси ван̣н̣асампанна̄ гандхасампанна̄ расасампанна̄, сеййатха̄пи на̄ма сампаннам̣ ва̄ саппи сампаннам̣ ва̄ наванӣтам̣ евам̣ван̣н̣а̄ ахоси. сеййатха̄пи на̄ма кхуддамадхум̣ [кхуддам̣ мадхум̣ (ка. сӣ.)] анел̣акам̣ [анелакам̣ (сӣ. пӣ.)], евамасса̄да̄ ахоси. атха кхо, ва̄сет̣т̣ха, ан̃н̃атаро сатто лоладжа̄тико – ‘амбхо, кимевидам̣ бхависсатӣ’ти расапатхавим̣ ан̇гулийа̄ са̄йи. тасса расапатхавим̣ ан̇гулийа̄ са̄йато аччха̄деси, тан̣ха̄ часса окками. ан̃н̃епи кхо, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ тасса саттасса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджама̄на̄ расапатхавим̣ ан̇гулийа̄ са̄йим̣су. тесам̣ расапатхавим̣ ан̇гулийа̄ са̄йатам̣ аччха̄деси, тан̣ха̄ ча тесам̣ окками.
чандимасӯрийа̄дипа̄тубха̄во
121. ‘‘атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ расапатхавим̣ хаттхехи а̄луппака̄ракам̣ упаккамим̣су парибхун̃джитум̣. йато кхо те [йато кхо (сӣ. сйа̄. пӣ.)], ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ расапатхавим̣ хаттхехи а̄луппака̄ракам̣ упаккамим̣су парибхун̃джитум̣. атха тесам̣ сатта̄нам̣ сайам̣пабха̄ антарадха̄йи. сайам̣пабха̄йа антарахита̄йа чандимасӯрийа̄ па̄турахесум̣. чандимасӯрийесу па̄тубхӯтесу наккхатта̄ни та̄ракарӯпа̄ни па̄турахесум̣. наккхаттесу та̄ракарӯпесу па̄тубхӯтесу раттиндива̄ пан̃н̃а̄йим̣су. раттиндивесу пан̃н̃а̄йама̄несу ма̄сад̣д̣хама̄са̄ пан̃н̃а̄йим̣су. ма̄сад̣д̣хама̄сесу пан̃н̃а̄йама̄несу утусам̣ваччхара̄ пан̃н̃а̄йим̣су. етта̄вата̄ кхо, ва̄сет̣т̣ха, айам̣ локо пуна виват̣т̣о хоти.
122. ‘‘атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ расапатхавим̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ [таббхаккха̄ (сйа̄.)] тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хам̣су. йатха̄ йатха̄ кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ расапатхавим̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хам̣су, татха̄ татха̄ тесам̣ сатта̄нам̣ (расапатхавим̣ парибхун̃джанта̄нам̣) [( ) сӣ. сйа̄. пӣ. поттхакесу наттхи] кхараттан̃чева ка̄йасмим̣ окками, ван̣н̣авеван̣н̣ата̄ [ван̣н̣авеваджджата̄ (т̣ӣка̄)] ча пан̃н̃а̄йиттха. екидам̣ сатта̄ ван̣н̣аванто хонти, екидам̣ сатта̄ дуббан̣н̣а̄. таттха йе те сатта̄ ван̣н̣аванто, те дуббан̣н̣е сатте атиман̃н̃анти – ‘майаметехи ван̣н̣авантатара̄, амхехете дуббан̣н̣атара̄’ти. тесам̣ ван̣н̣а̄тима̄напаччайа̄ ма̄на̄тима̄наджа̄тика̄нам̣ расапатхавӣ антарадха̄йи. раса̄йа патхавийа̄ антарахита̄йа саннипатим̣су. саннипатитва̄ ануттхуним̣су – ‘ахо расам̣, ахо раса’нти! тадетарахипи манусса̄ кан̃чидева сурасам̣ [са̄дхурасам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] лабхитва̄ евама̄хам̣су – ‘ахо расам̣, ахо раса’нти! тадева пора̄н̣ам̣ агган̃н̃ам̣ аккхарам̣ анусаранти, на твевасса аттхам̣ а̄джа̄нанти.
бхӯмипаппат̣акапа̄тубха̄во
123. ‘‘атха кхо тесам̣, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄нам̣ раса̄йа патхавийа̄ антарахита̄йа бхӯмипаппат̣ако па̄турахоси. сеййатха̄пи на̄ма ахиччхаттако, евамева па̄турахоси. со ахоси ван̣н̣асампанно гандхасампанно расасампанно, сеййатха̄пи на̄ма сампаннам̣ ва̄ саппи сампаннам̣ ва̄ наванӣтам̣ евам̣ван̣н̣о ахоси. сеййатха̄пи на̄ма кхуддамадхум̣ анел̣акам̣, евамасса̄до ахоси.
‘‘атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ бхӯмипаппат̣акам̣ упаккамим̣су парибхун̃джитум̣. те там̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хам̣су. йатха̄ йатха̄ кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ бхӯмипаппат̣акам̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хам̣су, татха̄ татха̄ тесам̣ сатта̄нам̣ бхиййосо матта̄йа кхараттан̃чева ка̄йасмим̣ окками, ван̣н̣авеван̣н̣ата̄ ча пан̃н̃а̄йиттха. екидам̣ сатта̄ ван̣н̣аванто хонти, екидам̣ сатта̄ дуббан̣н̣а̄. таттха йе те сатта̄ ван̣н̣аванто, те дуббан̣н̣е сатте атиман̃н̃анти – ‘майаметехи ван̣н̣авантатара̄, амхехете дуббан̣н̣атара̄’ти. тесам̣ ван̣н̣а̄тима̄напаччайа̄ ма̄на̄тима̄наджа̄тика̄нам̣ бхӯмипаппат̣ако антарадха̄йи.
пада̄лата̄па̄тубха̄во
124. ‘‘бхӯмипаппат̣аке антарахите пада̄лата̄ [садда̄лата̄ (сӣ.)] па̄турахоси, сеййатха̄пи на̄ма каламбука̄ [каламбака̄ (сйа̄.)], евамева па̄турахоси. са̄ ахоси ван̣н̣асампанна̄ гандхасампанна̄ расасампанна̄, сеййатха̄пи на̄ма сампаннам̣ ва̄ саппи сампаннам̣ ва̄ наванӣтам̣ евам̣ван̣н̣а̄ ахоси. сеййатха̄пи на̄ма кхуддамадхум̣ анел̣акам̣, евамасса̄да̄ ахоси.
‘‘атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ пада̄латам̣ упаккамим̣су парибхун̃джитум̣. те там̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хам̣су. йатха̄ йатха̄ кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ пада̄латам̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хам̣су, татха̄ татха̄ тесам̣ сатта̄нам̣ бхиййосоматта̄йа кхараттан̃чева ка̄йасмим̣ окками, ван̣н̣авеван̣н̣ата̄ ча пан̃н̃а̄йиттха. екидам̣ сатта̄ ван̣н̣аванто хонти, екидам̣ сатта̄ дуббан̣н̣а̄. таттха йе те сатта̄ ван̣н̣аванто, те дуббан̣н̣е сатте атиман̃н̃анти – ‘майаметехи ван̣н̣авантатара̄, амхехете дуббан̣н̣атара̄’ти. тесам̣ ван̣н̣а̄тима̄напаччайа̄ ма̄на̄тима̄наджа̄тика̄нам̣ пада̄лата̄ антарадха̄йи.
‘‘пада̄лата̄йа антарахита̄йа саннипатим̣су. саннипатитва̄ ануттхуним̣су – ‘аху вата но, аха̄йи вата но пада̄лата̄’ти! тадетарахипи манусса̄ кеначи [кеначидева (сӣ. сйа̄. пӣ.)] дуккхадхаммена пхут̣т̣ха̄ евама̄хам̣су – ‘аху вата но, аха̄йи вата но’ти! тадева пора̄н̣ам̣ агган̃н̃ам̣ аккхарам̣ анусаранти, на твевасса аттхам̣ а̄джа̄нанти.
акат̣т̣хапа̄каса̄липа̄тубха̄во
125. ‘‘атха кхо тесам̣, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄нам̣ пада̄лата̄йа антарахита̄йа акат̣т̣хапа̄ко са̄ли па̄турахоси акан̣о атхусо суддхо сугандхо тан̣д̣улаппхало. йам̣ там̣ са̄йам̣ са̄йама̄са̄йа а̄харанти, па̄то там̣ хоти паккам̣ пат̣ивирӯл̣хам̣. йам̣ там̣ па̄то па̄тара̄са̄йа а̄харанти, са̄йам̣ там̣ хоти паккам̣ пат̣ивирӯл̣хам̣; на̄пада̄нам̣ пан̃н̃а̄йати. атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ акат̣т̣хапа̄кам̣ са̄лим̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хам̣су.
иттхипурисалин̇гапа̄тубха̄во
126. ‘‘йатха̄ йатха̄ кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ акат̣т̣хапа̄кам̣ са̄лим̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хам̣су, татха̄ татха̄ тесам̣ сатта̄нам̣ бхиййосоматта̄йа кхараттан̃чева ка̄йасмим̣ окками, ван̣н̣авеван̣н̣ата̄ ча пан̃н̃а̄йиттха, иттхийа̄ ча иттхилин̇гам̣ па̄турахоси пурисасса ча пурисалин̇гам̣. иттхӣ ча пурисам̣ ативелам̣ упаниджджха̄йати пурисо ча иттхим̣. тесам̣ ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йатам̣ са̄ра̄го удапа̄ди, парил̣а̄хо ка̄йасмим̣ окками. те парил̣а̄хапаччайа̄ метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевим̣су.
‘‘йе кхо пана те, ва̄сет̣т̣ха, тена самайена сатта̄ пассанти метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исеванте, ан̃н̃е пам̣сум̣ кхипанти, ан̃н̃е сет̣т̣хим̣ кхипанти, ан̃н̃е гомайам̣ кхипанти – ‘насса асучи [васали (сйа̄.), васалӣ (ка.)], насса асучӣ’ти. ‘катхан̃хи на̄ма сатто саттасса еварӯпам̣ кариссатӣ’ти! тадетарахипи манусса̄ екаччесу джанападесу вадхуйа̄ ниббуйхама̄на̄йа [нивайхама̄на̄йа, ниггайхама̄на̄йа (ка.)] ан̃н̃е пам̣сум̣ кхипанти, ан̃н̃е сет̣т̣хим̣ кхипанти, ан̃н̃е гомайам̣ кхипанти. тадева пора̄н̣ам̣ агган̃н̃ам̣ аккхарам̣ анусаранти, на твевасса аттхам̣ а̄джа̄нанти.
метхунадхаммасама̄ча̄ро
127. ‘‘адхаммасамматам̣ кхо пана [адхаммасамматам̣ там̣ кхо пана (сйа̄.), адхаммасамматам̣ кхо пана там̣ (?)], ва̄сет̣т̣ха, тена самайена хоти, тадетарахи дхаммасамматам̣. йе кхо пана, ва̄сет̣т̣ха, тена самайена сатта̄ метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исеванти, те ма̄сампи двема̄сампи на лабханти га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ пависитум̣. йато кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ тасмим̣ асаддхамме ативелам̣ па̄табйатам̣ а̄паджджим̣су. атха ага̄ра̄ни упаккамим̣су ка̄тум̣ тассева асаддхаммасса пат̣иччха̄данаттхам̣. атха кхо, ва̄сет̣т̣ха, ан̃н̃атарасса саттасса аласаджа̄тикасса етадахоси – ‘амбхо, кимева̄хам̣ вихан̃н̃а̄ми са̄лим̣ а̄харанто са̄йам̣ са̄йама̄са̄йа па̄то па̄тара̄са̄йа! йам̣нӯна̄хам̣ са̄лим̣ а̄хареййам̣ саким̣дева [саким̣дева (ка.)] са̄йапа̄тара̄са̄йа̄’ти!
‘‘атха кхо со, ва̄сет̣т̣ха, сатто са̄лим̣ а̄ха̄си саким̣дева са̄йапа̄тара̄са̄йа. атха кхо, ва̄сет̣т̣ха, ан̃н̃атаро сатто йена со сатто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ саттам̣ етадавоча – ‘ехи, бхо сатта, са̄ла̄ха̄рам̣ гамисса̄ма̄’ти. ‘алам̣, бхо сатта, а̄хато [а̄хат̣о (сйа̄.)] ме са̄ли саким̣дева са̄йапа̄тара̄са̄йа̄’ти. атха кхо со, ва̄сет̣т̣ха, сатто тасса саттасса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджама̄но са̄лим̣ а̄ха̄си саким̣дева двӣха̄йа. ‘евампи кира, бхо, са̄дхӯ’ти.
‘‘атха кхо, ва̄сет̣т̣ха, ан̃н̃атаро сатто йена со сатто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ саттам̣ етадавоча – ‘ехи, бхо сатта, са̄ла̄ха̄рам̣ гамисса̄ма̄’ти. ‘алам̣, бхо сатта, а̄хато ме са̄ли саким̣дева двӣха̄йа̄’ти. атха кхо со, ва̄сет̣т̣ха, сатто тасса саттасса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджама̄но са̄лим̣ а̄ха̄си саким̣дева чатӯха̄йа, ‘евампи кира, бхо, са̄дхӯ’ти.
‘‘атха кхо, ва̄сет̣т̣ха, ан̃н̃атаро сатто йена со сатто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ саттам̣ етадавоча – ‘ехи, бхо сатта, са̄ла̄ха̄рам̣ гамисса̄ма̄’ти. ‘алам̣, бхо сатта, а̄хато ме са̄ли сакидева чатӯха̄йа̄’ти. атха кхо со, ва̄сет̣т̣ха, сатто тасса саттасса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджама̄но са̄лим̣ а̄ха̄си сакидева ат̣т̣ха̄ха̄йа, ‘евампи кира, бхо, са̄дхӯ’ти.
‘‘йато кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ саннидхика̄ракам̣ са̄лим̣ упаккамим̣су парибхун̃джитум̣. атха кан̣опи тан̣д̣улам̣ парийонандхи, тхусопи тан̣д̣улам̣ парийонандхи; лӯнампи наппат̣ивирӯл̣хам̣, апада̄нам̣ пан̃н̃а̄йиттха, сан̣д̣асан̣д̣а̄ са̄лайо ат̣т̣хам̣су.
са̄ливибха̄го
128. ‘‘атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ саннипатим̣су, саннипатитва̄ ануттхуним̣су – ‘па̄пака̄ вата, бхо, дхамма̄ саттесу па̄тубхӯта̄. майан̃хи пуббе маномайа̄ ахумха̄ пӣтибхаккха̄ сайам̣пабха̄ анталиккхачара̄ субхат̣т̣ха̄йино, чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хамха̄. тесам̣ но амха̄кам̣ када̄чи карахачи дӣгхасса аддхуно аччайена расапатхавӣ удакасмим̣ саматани. са̄ ахоси ван̣н̣асампанна̄ гандхасампанна̄ расасампанна̄. те майам̣ расапатхавим̣ хаттхехи а̄луппака̄ракам̣ упаккамимха парибхун̃джитум̣, тесам̣ но расапатхавим̣ хаттхехи а̄луппака̄ракам̣ упаккаматам̣ парибхун̃джитум̣ сайам̣пабха̄ антарадха̄йи. сайам̣пабха̄йа антарахита̄йа чандимасӯрийа̄ па̄турахесум̣, чандимасӯрийесу па̄тубхӯтесу наккхатта̄ни та̄ракарӯпа̄ни па̄турахесум̣, наккхаттесу та̄ракарӯпесу па̄тубхӯтесу раттиндива̄ пан̃н̃а̄йим̣су, раттиндивесу пан̃н̃а̄йама̄несу ма̄сад̣д̣хама̄са̄ пан̃н̃а̄йим̣су. ма̄сад̣д̣хама̄сесу пан̃н̃а̄йама̄несу утусам̣ваччхара̄ пан̃н̃а̄йим̣су. те майам̣ расапатхавим̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хамха̄. тесам̣ но па̄пака̄нам̣йева акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ па̄тубха̄ва̄ расапатхавӣ антарадха̄йи. расапатхавийа̄ антарахита̄йа бхӯмипаппат̣ако па̄турахоси. со ахоси ван̣н̣асампанно гандхасампанно расасампанно. те майам̣ бхӯмипаппат̣акам̣ упаккамимха парибхун̃джитум̣. те майам̣ там̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хамха̄. тесам̣ но па̄пака̄нам̣йева акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ па̄тубха̄ва̄ бхӯмипаппат̣ако антарадха̄йи. бхӯмипаппат̣аке антарахите пада̄лата̄ па̄турахоси. са̄ ахоси ван̣н̣асампанна̄ гандхасампанна̄ расасампанна̄. те майам̣ пада̄латам̣ упаккамимха парибхун̃джитум̣. те майам̣ там̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хамха̄. тесам̣ но па̄пака̄нам̣йева акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ па̄тубха̄ва̄ пада̄лата̄ антарадха̄йи. пада̄лата̄йа антарахита̄йа акат̣т̣хапа̄ко са̄ли па̄турахоси акан̣о атхусо суддхо сугандхо тан̣д̣улаппхало. йам̣ там̣ са̄йам̣ са̄йама̄са̄йа а̄хара̄ма, па̄то там̣ хоти паккам̣ пат̣ивирӯл̣хам̣. йам̣ там̣ па̄то па̄тара̄са̄йа а̄хара̄ма, са̄йам̣ там̣ хоти паккам̣ пат̣ивирӯл̣хам̣. на̄пада̄нам̣ пан̃н̃а̄йиттха. те майам̣ акат̣т̣хапа̄кам̣ са̄лим̣ парибхун̃джанта̄ там̣бхаккха̄ тада̄ха̄ра̄ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ ат̣т̣хамха̄. тесам̣ но па̄пака̄нам̣йева акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ па̄тубха̄ва̄ кан̣опи тан̣д̣улам̣ парийонандхи, тхусопи тан̣д̣улам̣ парийонандхи, лӯнампи наппат̣ивирӯл̣хам̣, апада̄нам̣ пан̃н̃а̄йиттха, сан̣д̣асан̣д̣а̄ са̄лайо т̣хита̄. йам̣нӯна майам̣ са̄лим̣ вибхаджеййа̄ма, марийа̄дам̣ т̣хапеййа̄ма̄’ти! атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ са̄лим̣ вибхаджим̣су, марийа̄дам̣ т̣хапесум̣.
129. ‘‘атха кхо, ва̄сет̣т̣ха, ан̃н̃атаро сатто лоладжа̄тико сакам̣ бха̄гам̣ парираккханто ан̃н̃атарам̣ [ан̃н̃асса (?)] бха̄гам̣ адиннам̣ а̄дийитва̄ парибхун̃джи. таменам̣ аггахесум̣, гахетва̄ етадавочум̣ – ‘па̄пакам̣ вата, бхо сатта, кароси, йатра хи на̄ма сакам̣ бха̄гам̣ парираккханто ан̃н̃атарам̣ бха̄гам̣ адиннам̣ а̄дийитва̄ парибхун̃джаси. ма̄ссу, бхо сатта, пунапи еварӯпамака̄сӣ’ти. ‘евам̣, бхо’ти кхо, ва̄сет̣т̣ха, со сатто тесам̣ сатта̄нам̣ паччассоси. дутийампи кхо, ва̄сет̣т̣ха, со сатто…пе… татийампи кхо, ва̄сет̣т̣ха, со сатто сакам̣ бха̄гам̣ парираккханто ан̃н̃атарам̣ бха̄гам̣ адиннам̣ а̄дийитва̄ парибхун̃джи. таменам̣ аггахесум̣, гахетва̄ етадавочум̣ – ‘па̄пакам̣ вата, бхо сатта, кароси, йатра хи на̄ма сакам̣ бха̄гам̣ парираккханто ан̃н̃атарам̣ бха̄гам̣ адиннам̣ а̄дийитва̄ парибхун̃джаси. ма̄ссу, бхо сатта, пунапи еварӯпамака̄сӣ’ти. ан̃н̃е па̄н̣ина̄ пахарим̣су, ан̃н̃е лед̣д̣уна̄ пахарим̣су, ан̃н̃е дан̣д̣ена пахарим̣су. тадагге кхо, ва̄сет̣т̣ха, адинна̄да̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, гараха̄ пан̃н̃а̄йати, муса̄ва̄до пан̃н̃а̄йати, дан̣д̣а̄да̄нам̣ пан̃н̃а̄йати.
маха̄самматара̄джа̄
130. ‘‘атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ саннипатим̣су, саннипатитва̄ ануттхуним̣су – ‘па̄пака̄ вата бхо дхамма̄ саттесу па̄тубхӯта̄, йатра хи на̄ма адинна̄да̄нам̣ пан̃н̃а̄йиссати, гараха̄ пан̃н̃а̄йиссати, муса̄ва̄до пан̃н̃а̄йиссати, дан̣д̣а̄да̄нам̣ пан̃н̃а̄йиссати. йам̣нӯна майам̣ екам̣ саттам̣ самманнеййа̄ма, йо но самма̄ кхӣйитаббам̣ кхӣйеййа, самма̄ гарахитаббам̣ гарахеййа, самма̄ пабба̄джетаббам̣ пабба̄джеййа. майам̣ панасса са̄лӣнам̣ бха̄гам̣ ануппадасса̄ма̄’ти.
‘‘атха кхо те, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄ йо несам̣ сатто абхирӯпатаро ча дассанӣйатаро ча па̄са̄дикатаро ча махесаккхатаро ча там̣ саттам̣ упасан̇камитва̄ етадавочум̣ – ‘ехи, бхо сатта, самма̄ кхӣйитаббам̣ кхӣйа, самма̄ гарахитаббам̣ гараха, самма̄ пабба̄джетаббам̣ пабба̄джехи. майам̣ пана те са̄лӣнам̣ бха̄гам̣ ануппадасса̄ма̄’ти. ‘евам̣, бхо’ти кхо, ва̄сет̣т̣ха, со сатто тесам̣ сатта̄нам̣ пат̣иссун̣итва̄ самма̄ кхӣйитаббам̣ кхӣйи, самма̄ гарахитаббам̣ гарахи, самма̄ пабба̄джетаббам̣ пабба̄джеси. те панасса са̄лӣнам̣ бха̄гам̣ ануппадам̣су.
131. ‘‘маха̄джанасамматоти кхо, ва̄сет̣т̣ха, ‘маха̄саммато, маха̄саммато’ твева пат̣хамам̣ аккхарам̣ упаниббаттам̣. кхетта̄нам̣ адхипатӣти кхо, ва̄сет̣т̣ха, ‘кхаттийо, кхаттийо’ твева дутийам̣ аккхарам̣ упаниббаттам̣. дхаммена паре ран̃джетӣти кхо, ва̄сет̣т̣ха, ‘ра̄джа̄, ра̄джа̄’ твева татийам̣ аккхарам̣ упаниббаттам̣. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, еваметасса кхаттийаман̣д̣аласса пора̄н̣ена агган̃н̃ена аккхарена абхиниббатти ахоси тесам̣йева сатта̄нам̣, анан̃н̃есам̣. садиса̄нам̣йева, но асадиса̄нам̣. дхамменева, но адхаммена. дхаммо хи, ва̄сет̣т̣ха, сет̣т̣хо джанетасмим̣ дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
бра̄хман̣аман̣д̣алам̣
132. ‘‘атха кхо тесам̣, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄нам̣йева [тесам̣ йева кхо ва̄сет̣т̣ха сатта̄нам̣ (сӣ. пӣ.)] екачча̄нам̣ етадахоси – ‘па̄пака̄ вата, бхо, дхамма̄ саттесу па̄тубхӯта̄, йатра хи на̄ма адинна̄да̄нам̣ пан̃н̃а̄йиссати, гараха̄ пан̃н̃а̄йиссати, муса̄ва̄до пан̃н̃а̄йиссати, дан̣д̣а̄да̄нам̣ пан̃н̃а̄йиссати, пабба̄джанам̣ пан̃н̃а̄йиссати. йам̣нӯна майам̣ па̄паке акусале дхамме ва̄хеййа̄ма̄’ти. те па̄паке акусале дхамме ва̄хесум̣. па̄паке акусале дхамме ва̄хентӣти кхо, ва̄сет̣т̣ха, ‘бра̄хман̣а̄, бра̄хман̣а̄’ твева пат̣хамам̣ аккхарам̣ упаниббаттам̣. те аран̃н̃а̄йатане пан̣н̣акут̣ийо каритва̄ пан̣н̣акут̣ӣсу джха̄йанти вӣтан̇га̄ра̄ вӣтадхӯма̄ паннамусала̄ са̄йам̣ са̄йама̄са̄йа па̄то па̄тара̄са̄йа га̄манигамара̄джадха̄нийо осаранти гха̄самесама̄на̄ [гха̄самесана̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)]. те гха̄сам̣ пат̣илабхитва̄ пунадева аран̃н̃а̄йатане пан̣н̣акут̣ӣсу джха̄йанти. таменам̣ манусса̄ дисва̄ евама̄хам̣су – ‘име кхо, бхо, сатта̄ аран̃н̃а̄йатане пан̣н̣акут̣ийо каритва̄ пан̣н̣акут̣ӣсу джха̄йанти, вӣтан̇га̄ра̄ вӣтадхӯма̄ паннамусала̄ са̄йам̣ са̄йама̄са̄йа па̄то па̄тара̄са̄йа га̄манигамара̄джадха̄нийо осаранти гха̄самесама̄на̄. те гха̄сам̣ пат̣илабхитва̄ пунадева аран̃н̃а̄йатане пан̣н̣акут̣ӣсу джха̄йантӣ’ти, джха̄йантӣти кхо [пан̣н̣акут̣ӣсу джха̄йанти джха̄йантӣти кхо (сӣ. пӣ.), пан̣н̣акут̣ӣсу джха̄йантӣти кхо (ка.)], ва̄сет̣т̣ха, ‘джха̄йака̄, джха̄йака̄’ твева дутийам̣ аккхарам̣ упаниббаттам̣. тесам̣йева кхо, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄нам̣ екачче сатта̄ аран̃н̃а̄йатане пан̣н̣акут̣ӣсу там̣ джха̄нам̣ анабхисамбхун̣ама̄на̄ [анабхисам̣бхӯнама̄на̄ (каттхачи)] га̄маса̄мантам̣ нигамаса̄мантам̣ осаритва̄ гантхе каронта̄ аччханти. таменам̣ манусса̄ дисва̄ евама̄хам̣су – ‘име кхо, бхо, сатта̄ аран̃н̃а̄йатане пан̣н̣акут̣ӣсу там̣ джха̄нам̣ анабхисамбхун̣ама̄на̄ га̄маса̄мантам̣ нигамаса̄мантам̣ осаритва̄ гантхе каронта̄ аччханти, на да̄ниме джха̄йантӣ’ти. на да̄ниме [на да̄ниме джха̄йантӣ на да̄ниме (сӣ. пӣ. ка.)] джха̄йантӣти кхо, ва̄сет̣т̣ха, ‘аджджха̄йака̄ аджджха̄йака̄’ твева татийам̣ аккхарам̣ упаниббаттам̣. хӣнасамматам̣ кхо пана, ва̄сет̣т̣ха, тена самайена хоти, тадетарахи сет̣т̣хасамматам̣. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, еваметасса бра̄хман̣аман̣д̣аласса пора̄н̣ена агган̃н̃ена аккхарена абхиниббатти ахоси тесам̣йева сатта̄нам̣, анан̃н̃есам̣ садиса̄нам̣йева но асадиса̄нам̣ дхамменева, но адхаммена. дхаммо хи, ва̄сет̣т̣ха, сет̣т̣хо джанетасмим̣ дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
вессаман̣д̣алам̣
133. ‘‘тесам̣йева кхо, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄нам̣ екачче сатта̄ метхунам̣ дхаммам̣ сама̄да̄йа висукамманте [виссутакамманте (сӣ. пӣ.), виссукамманте (ка. сӣ.), висум̣ камманте (сйа̄. ка.)] пайоджесум̣. метхунам̣ дхаммам̣ сама̄да̄йа висукамманте пайоджентӣти кхо, ва̄сет̣т̣ха, ‘весса̄, весса̄’ твева аккхарам̣ упаниббаттам̣. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, еваметасса вессаман̣д̣аласса пора̄н̣ена агган̃н̃ена аккхарена абхиниббатти ахоси тесан̃н̃ева сатта̄нам̣ анан̃н̃есам̣ садиса̄нам̣йева, но асадиса̄нам̣, дхамменева но адхаммена. дхаммо хи, ва̄сет̣т̣ха, сет̣т̣хо джанетасмим̣ дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
суддаман̣д̣алам̣
134. ‘‘тесан̃н̃ева кхо, ва̄сет̣т̣ха, сатта̄нам̣ йе те сатта̄ авасеса̄ те лудда̄ча̄ра̄ кхудда̄ча̄ра̄ ахесум̣. лудда̄ча̄ра̄ кхудда̄ча̄ра̄ти кхо, ва̄сет̣т̣ха, ‘судда̄, судда̄’ твева аккхарам̣ упаниббаттам̣. ити кхо, ва̄сет̣т̣ха, еваметасса суддаман̣д̣аласса пора̄н̣ена агган̃н̃ена аккхарена абхиниббатти ахоси тесам̣йева сатта̄нам̣ анан̃н̃есам̣, садиса̄нам̣йева но асадиса̄нам̣, дхамменева, но адхаммена. дхаммо хи, ва̄сет̣т̣ха, сет̣т̣хо джанетасмим̣ дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
135. ‘‘аху кхо со, ва̄сет̣т̣ха, самайо, йам̣ кхаттийопи сакам̣ дхаммам̣ гарахама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати – ‘саман̣о бхависса̄мӣ’ти. бра̄хман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… вессопи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… суддопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, сакам̣ дхаммам̣ гарахама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати – ‘саман̣о бхависса̄мӣ’ти. имехи кхо, ва̄сет̣т̣ха, чатӯхи ман̣д̣алехи саман̣аман̣д̣аласса абхиниббатти ахоси, тесам̣йева сатта̄нам̣ анан̃н̃есам̣, садиса̄нам̣йева но асадиса̄нам̣, дхамменева но адхаммена. дхаммо хи, ва̄сет̣т̣ха, сет̣т̣хо джанетасмим̣ дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
дуччарита̄дикатха̄
136. ‘‘кхаттийопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄ ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄ манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄ миччха̄дит̣т̣хико миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄но [идам̣ падам̣ сӣ. ипоттхакесу наттхи] миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄нахету ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. бра̄хман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… вессопи кхо, ва̄сет̣т̣ха… суддопи кхо, ва̄сет̣т̣ха… саман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха, ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄ ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄ манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄ миччха̄дит̣т̣хико миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄но миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄нахету ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати.
‘‘кхаттийопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, ка̄йена сучаритам̣ чаритва̄ ва̄ча̄йа сучаритам̣ чаритва̄ манаса̄ сучаритам̣ чаритва̄ самма̄дит̣т̣хико самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄но [идам̣ падам̣ сӣ. пӣ. поттхакесу наттхи] самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄нахету ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати. бра̄хман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… вессопи кхо, ва̄сет̣т̣ха… суддопи кхо, ва̄сет̣т̣ха… саман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха, ка̄йена сучаритам̣ чаритва̄ ва̄ча̄йа сучаритам̣ чаритва̄ манаса̄ сучаритам̣ чаритва̄ самма̄дит̣т̣хико самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄но самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄нахету ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати.
137. ‘‘кхаттийопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, ка̄йена двайака̄рӣ, ва̄ча̄йа двайака̄рӣ, манаса̄ двайака̄рӣ, вимиссадит̣т̣хико вимиссадит̣т̣хикаммасама̄да̄но вимиссадит̣т̣хикаммасама̄да̄нахету [вимиссадит̣т̣хико вимиссакаммасама̄да̄но вимиссакаммасама̄да̄нахету (сйа̄.), вӣтимиссадит̣т̣хико вӣтимиссадит̣т̣хикаммасама̄да̄нахету (сӣ. пӣ.)] ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ хоти. бра̄хман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха …пе… вессопи кхо, ва̄сет̣т̣ха… суддопи кхо, ва̄сет̣т̣ха… саман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха, ка̄йена двайака̄рӣ, ва̄ча̄йа двайака̄рӣ, манаса̄ двайака̄рӣ, вимиссадит̣т̣хико вимиссадит̣т̣хикаммасама̄да̄но вимиссадит̣т̣хикаммасама̄да̄нахету ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ хоти.
бодхипаккхийабха̄вана̄
138. ‘‘кхаттийопи кхо, ва̄сет̣т̣ха, ка̄йена сам̣вуто ва̄ча̄йа сам̣вуто манаса̄ сам̣вуто саттаннам̣ бодхипаккхийа̄нам̣ дхамма̄нам̣ бха̄ванаманва̄йа дит̣т̣хева дхамме паринибба̄йати [паринибба̄ти (ка.)]. бра̄хман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха…пе… вессопи кхо ва̄сет̣т̣ха… суддопи кхо, ва̄сет̣т̣ха … саман̣опи кхо, ва̄сет̣т̣ха, ка̄йена сам̣вуто ва̄ча̄йа сам̣вуто манаса̄ сам̣вуто саттаннам̣ бодхипаккхийа̄нам̣ дхамма̄нам̣ бха̄ванаманва̄йа дит̣т̣хева дхамме паринибба̄йати.
139. ‘‘имесан̃хи, ва̄сет̣т̣ха, чатуннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ йо хоти бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто со несам̣ аггамаккха̄йати дхамменева. но адхаммена. дхаммо хи, ва̄сет̣т̣ха, сет̣т̣хо джанетасмим̣ дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча.
140. ‘‘брахмуна̄ песа̄, ва̄сет̣т̣ха, санан̇кума̄рена га̄тха̄ бха̄сита̄ –
‘кхаттийо сет̣т̣хо джанетасмим̣, йе готтапат̣иса̄рино;
виджджа̄чаран̣асампанно, со сет̣т̣хо девама̄нусе’ти.
‘‘са̄ кхо панеса̄, ва̄сет̣т̣ха, брахмуна̄ санан̇кума̄рена га̄тха̄ сугӣта̄, но дуггӣта̄. субха̄сита̄, но дуббха̄сита̄. аттхасам̣хита̄, но анаттхасам̣хита̄. анумата̄ майа̄. ахампи, ва̄сет̣т̣ха, евам̣ вада̄ми –
‘кхаттийо сет̣т̣хо джанетасмим̣, йе готтапат̣иса̄рино;
виджджа̄чаран̣асампанно, со сет̣т̣хо девама̄нусе’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамана̄ ва̄сет̣т̣хабха̄радва̄джа̄ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.
агган̃н̃асуттам̣ нит̣т̣хитам̣ чатуттхам̣.