1. па̄тхикасуттам̣
сунаккхаттаваттху
1. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ маллесу вихарати анупийам̣ на̄ма [ануппийам̣ на̄ма (сйа̄.)] малла̄нам̣ нигамо. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа анупийам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘атиппаго кхо та̄ва анупийа̄йам̣ [анупийам̣ (ка.)] пин̣д̣а̄йа чаритум̣. йам̣нӯна̄хам̣ йена бхаггаваготтасса парибба̄джакасса а̄ра̄мо, йена бхаггаваготто парибба̄джако тенупасан̇камеййа’’нти.
2. атха кхо бхагава̄ йена бхаггаваготтасса парибба̄джакасса а̄ра̄мо, йена бхаггаваготто парибба̄джако тенупасан̇ками. атха кхо бхаггаваготто парибба̄джако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ету кхо, бханте, бхагава̄. сва̄гатам̣, бханте, бхагавато. чирассам̣ кхо, бханте, бхагава̄ имам̣ парийа̄йамака̄си йадидам̣ идха̄гамана̄йа. нисӣдату, бханте, бхагава̄, идама̄санам̣ пан̃н̃атта’’нти. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане. бхаггаваготтопи кхо парибба̄джако ан̃н̃атарам̣ нӣчам̣ а̄санам̣ гахетва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо бхаггаваготто парибба̄джако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘пурима̄ни, бханте, диваса̄ни пуриматара̄ни сунаккхатто личчхавипутто йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ етадавоча – ‘паччаккха̄то да̄ни майа̄, бхаггава, бхагава̄. на да̄на̄хам̣ бхагавантам̣ уддисса вихара̄мӣ’ти. каччетам̣, бханте, татхева, йатха̄ сунаккхатто личчхавипутто авача̄’’ти? ‘‘татхева кхо етам̣, бхаггава, йатха̄ сунаккхатто личчхавипутто авача’’.
3. пурима̄ни, бхаггава, диваса̄ни пуриматара̄ни сунаккхатто личчхавипутто йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто мам̣ етадавоча – ‘паччаккха̄ми да̄на̄хам̣, бханте, бхагавантам̣. на да̄на̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ уддисса вихарисса̄мӣ’ти. ‘евам̣ вутте, ахам̣, бхаггава, сунаккхаттам̣ личчхавипуттам̣ етадавочам̣ – ‘апи ну та̄хам̣, сунаккхатта, евам̣ авачам̣, ехи твам̣, сунаккхатта, мамам̣ уддисса вихара̄хӣ’ти? ‘но хетам̣, бханте’. ‘твам̣ ва̄ пана мам̣ евам̣ авача – ахам̣, бханте, бхагавантам̣ уддисса вихарисса̄мӣ’ти? ‘но хетам̣, бханте’. ‘ити кира, сунаккхатта, нева̄хам̣ там̣ вада̄ми – ехи твам̣, сунаккхатта, мамам̣ уддисса вихара̄хӣти. напи кира мам̣ твам̣ вадеси – ахам̣, бханте, бхагавантам̣ уддисса вихарисса̄мӣти. евам̣ санте, могхапуриса, ко санто кам̣ пачча̄чиккхаси? пасса, могхапуриса, йа̄ван̃ча [йа̄ва ча (ка.)] те идам̣ апараддха’нти.
4. ‘на хи пана ме, бханте, бхагава̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ каротӣ’ти. ‘апи ну та̄хам̣, сунаккхатта, евам̣ авачам̣ – ехи твам̣, сунаккхатта, мамам̣ уддисса вихара̄хи, ахам̣ те уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ карисса̄мӣ’ти? ‘но хетам̣, бханте’. ‘твам̣ ва̄ пана мам̣ евам̣ авача – ахам̣, бханте, бхагавантам̣ уддисса вихарисса̄ми, бхагава̄ ме уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссатӣ’ти? ‘но хетам̣, бханте’. ‘ити кира, сунаккхатта, нева̄хам̣ там̣ вада̄ми – ехи твам̣, сунаккхатта, мамам̣ уддисса вихара̄хи, ахам̣ те уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ карисса̄мӣ’ти; напи кира мам̣ твам̣ вадеси – ахам̣, бханте, бхагавантам̣ уддисса вихарисса̄ми, бхагава̄ ме уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссатӣ’ти. евам̣ санте, могхапуриса, ко санто кам̣ пачча̄чиккхаси? там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сунаккхатта, кате ва̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийе акате ва̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийе йассаттха̄йа майа̄ дхаммо десито со ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄’ти? ‘кате ва̄, бханте, уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийе акате ва̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийе йассаттха̄йа бхагавата̄ дхаммо десито со ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄’ти. ‘ити кира, сунаккхатта, кате ва̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийе, акате ва̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийе, йассаттха̄йа майа̄ дхаммо десито, со ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа. татра, сунаккхатта, ким̣ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ катам̣ кариссати? пасса, могхапуриса, йа̄ван̃ча те идам̣ апараддха’нти.
5. ‘на хи пана ме, бханте, бхагава̄ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетӣ’ти [пан̃н̃а̄петӣти (пӣ.)]? ‘апи ну та̄хам̣, сунаккхатта, евам̣ авачам̣ – ехи твам̣, сунаккхатта, мамам̣ уддисса вихара̄хи, ахам̣ те агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апесса̄мӣ’ти? ‘но хетам̣, бханте’. ‘твам̣ ва̄ пана мам̣ евам̣ авача – ахам̣, бханте, бхагавантам̣ уддисса вихарисса̄ми, бхагава̄ ме агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апессатӣ’ти? ‘но хетам̣, бханте’. ‘ити кира, сунаккхатта, нева̄хам̣ там̣ вада̄ми – ехи твам̣, сунаккхатта, мамам̣ уддисса вихара̄хи, ахам̣ те агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апесса̄мӣти. напи кира мам̣ твам̣ вадеси – ахам̣, бханте, бхагавантам̣ уддисса вихарисса̄ми, бхагава̄ ме агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апессатӣ’ти. евам̣ санте, могхапуриса, ко санто кам̣ пачча̄чиккхаси? там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сунаккхатта, пан̃н̃атте ва̄ агган̃н̃е, апан̃н̃атте ва̄ агган̃н̃е, йассаттха̄йа майа̄ дхаммо десито, со ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄’ти? ‘пан̃н̃атте ва̄, бханте, агган̃н̃е, апан̃н̃атте ва̄ агган̃н̃е, йассаттха̄йа бхагавата̄ дхаммо десито, со ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄’ти. ‘ити кира, сунаккхатта, пан̃н̃атте ва̄ агган̃н̃е, апан̃н̃атте ва̄ агган̃н̃е, йассаттха̄йа майа̄ дхаммо десито, со ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа. татра, сунаккхатта, ким̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃аттам̣ кариссати? пасса, могхапуриса, йа̄ван̃ча те идам̣ апараддхам̣’.
6. ‘анекапарийа̄йена кхо те, сунаккхатта, мама ван̣н̣о бха̄сито ваджджига̄ме – итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. ити кхо те, сунаккхатта, анекапарийа̄йена мама ван̣н̣о бха̄сито ваджджига̄ме.
‘анекапарийа̄йена кхо те, сунаккхатта, дхаммасса ван̣н̣о бха̄сито ваджджига̄ме – сва̄ккха̄то бхагавата̄ дхаммо сандит̣т̣хико ака̄лико ехипассико опанеййико паччаттам̣ ведитаббо вин̃н̃ӯхӣти. ити кхо те, сунаккхатта, анекапарийа̄йена дхаммасса ван̣н̣о бха̄сито ваджджига̄ме.
‘анекапарийа̄йена кхо те, сунаккхатта, сан̇гхасса ван̣н̣о бха̄сито ваджджига̄ме – суппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, уджуппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, н̃а̄йаппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, са̄мӣчиппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, йадидам̣ чатта̄ри пурисайуга̄ни ат̣т̣ха пурисапуггала̄, еса бхагавато са̄вакасан̇гхо, а̄хунеййо па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄ти. ити кхо те, сунаккхатта, анекапарийа̄йена сан̇гхасса ван̣н̣о бха̄сито ваджджига̄ме.
‘а̄рочайа̄ми кхо те, сунаккхатта, пат̣иведайа̄ми кхо те, сунаккхатта. бхависсанти кхо те, сунаккхатта, ватта̄ро, но висахи сунаккхатто личчхавипутто саман̣е готаме брахмачарийам̣ чаритум̣, со ависаханто сиккхам̣ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттоти. ити кхо те, сунаккхатта, бхависсанти ватта̄ро’ти.
евам̣ пи кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто майа̄ вуччама̄но апаккамева имасма̄ дхаммавинайа̄, йатха̄ там̣ а̄па̄йико нерайико.
кораккхаттийаваттху
7. ‘‘екамида̄хам̣, бхаггава, самайам̣ тхӯлӯсу [бумӯсу (сӣ. пӣ.)] вихара̄ми уттарака̄ на̄ма тхӯлӯнам̣ нигамо. атха кхва̄хам̣, бхаггава, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа сунаккхаттена личчхавипуттена паччха̄саман̣ена уттаракам̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣. тена кхо пана самайена ачело кораккхаттийо куккураватико чатуккун̣д̣ико [чатукун̣д̣ико (сӣ. пӣ.) чатукон̣д̣ико (сйа̄. ка.)] чхама̄никин̣н̣ам̣ бхаккхасам̣ мукхенева кха̄дати, мукхенева бхун̃джати. аддаса̄ кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто ачелам̣ кораккхаттийам̣ куккураватикам̣ чатуккун̣д̣икам̣ чхама̄никин̣н̣ам̣ бхаккхасам̣ мукхенева кха̄дантам̣ мукхенева бхун̃джантам̣. дисва̄насса етадахоси – ‘са̄дхурӯпо вата, бхо, айам̣ [арахам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] саман̣о чатуккун̣д̣ико чхама̄никин̣н̣ам̣ бхаккхасам̣ мукхенева кха̄дати, мукхенева бхун̃джатӣ’ти.
‘‘атха кхва̄хам̣, бхаггава, сунаккхаттасса личчхавипуттасса четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа сунаккхаттам̣ личчхавипуттам̣ етадавочам̣ – ‘твампи на̄ма, могхапуриса, саман̣о сакйапуттийо [могхапуриса сакйапуттийо (сӣ. сйа̄. пӣ.)] пат̣иджа̄ниссасӣ’ти! ‘ким̣ пана мам̣, бханте, бхагава̄ евама̄ха – ‘твампи на̄ма, могхапуриса, саман̣о сакйапуттийо [могхапуриса сакйапуттийо (сӣ. сйа̄. пӣ.)] пат̣иджа̄ниссасӣ’ти? ‘нану те, сунаккхатта, имам̣ ачелам̣ кораккхаттийам̣ куккураватикам̣ чатуккун̣д̣икам̣ чхама̄никин̣н̣ам̣ бхаккхасам̣ мукхенева кха̄дантам̣ мукхенева бхун̃джантам̣ дисва̄на етадахоси – са̄дхурӯпо вата, бхо, айам̣ саман̣о чатуккун̣д̣ико чхама̄никин̣н̣ам̣ бхаккхасам̣ мукхенева кха̄дати, мукхенева бхун̃джатӣ’ти? ‘евам̣, бханте. ким̣ пана, бханте, бхагава̄ арахаттасса маччхара̄йатӣ’ти? ‘на кхо ахам̣, могхапуриса, арахаттасса маччхара̄йа̄ми. апи ча, туйхеветам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣, там̣ паджаха. ма̄ те ахоси дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа. йам̣ кхо панетам̣, сунаккхатта, ман̃н̃аси ачелам̣ кораккхаттийам̣ – са̄дхурӯпо айам̣ саман̣оти [ман̃н̃аси ‘‘ачело коракхаттийо са̄дхурӯпо арахам̣ саман̣оти’’ (сйа̄.)]. со саттамам̣ дивасам̣ аласакена ка̄лан̇кариссати. ка̄лан̇като [ка̄лакато (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ча ка̄лакан̃чика̄ [ка̄лакан̃джа̄ (сӣ. пӣ.), ка̄лакан̃джика̄ (сйа̄.)] на̄ма асура̄ саббанихӣно асурака̄йо, татра упападжджиссати. ка̄лан̇катан̃ча нам̣ бӣран̣аттхамбаке суса̄не чхад̣д̣ессанти. а̄кан̇кхама̄но ча твам̣, сунаккхатта, ачелам̣ кораккхаттийам̣ упасан̇камитва̄ пуччхеййа̄си – джа̄на̄си, а̄вусо кораккхаттийа [ачела коракхаттийа (ка.)], аттано гатинти? т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, сунаккхатта, виджджати йам̣ те ачело кораккхаттийо бйа̄кариссати – джа̄на̄ми, а̄вусо сунаккхатта, аттано гатим̣; ка̄лакан̃чика̄ на̄ма асура̄ саббанихӣно асурака̄йо, татра̄мхи упапанноти.
‘‘атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто йена ачело кораккхаттийо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ачелам̣ кораккхаттийам̣ етадавоча – ‘бйа̄като кхоси, а̄вусо кораккхаттийа, саман̣ена готамена – ачело кораккхаттийо саттамам̣ дивасам̣ аласакена ка̄лан̇кариссати. ка̄лан̇като ча ка̄лакан̃чика̄ на̄ма асура̄ саббанихӣно асурака̄йо, татра упападжджиссати. ка̄лан̇катан̃ча нам̣ бӣран̣аттхамбаке суса̄не чхад̣д̣ессантӣ’ти. йена твам̣, а̄вусо кораккхаттийа, маттам̣ маттан̃ча бхаттам̣ бхун̃джеййа̄си, маттам̣ маттан̃ча па̄нӣйам̣ пивеййа̄си. йатха̄ саман̣асса готамасса миччха̄ асса вачана’нти.
8. ‘‘атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто екадвӣхика̄йа саттараттиндива̄ни ган̣еси, йатха̄ там̣ татха̄гатасса асаддахама̄но. атха кхо, бхаггава, ачело кораккхаттийо саттамам̣ дивасам̣ аласакена ка̄ламака̄си. ка̄лан̇като ча ка̄лакан̃чика̄ на̄ма асура̄ саббанихӣно асурака̄йо, татра упападжджи. ка̄лан̇катан̃ча нам̣ бӣран̣аттхамбаке суса̄не чхад̣д̣есум̣.
9. ‘‘ассоси кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто – ‘ачело кира кораккхаттийо аласакена ка̄лан̇като бӣран̣аттхамбаке суса̄не чхад̣д̣ито’ти. атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто йена бӣран̣аттхамбакам̣ суса̄нам̣, йена ачело кораккхаттийо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ачелам̣ кораккхаттийам̣ тиккхаттум̣ па̄н̣ина̄ а̄кот̣еси – ‘джа̄на̄си, а̄вусо кораккхаттийа, аттано гати’нти? атха кхо, бхаггава, ачело кораккхаттийо па̄н̣ина̄ пит̣т̣хим̣ парипун̃чханто вут̣т̣ха̄си. ‘джа̄на̄ми, а̄вусо сунаккхатта, аттано гатим̣. ка̄лакан̃чика̄ на̄ма асура̄ саббанихӣно асурака̄йо, татра̄мхи упапанно’ти ватва̄ таттхева утта̄но папати [парипати (сйа̄. ка.)].
10. ‘‘атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ахам̣, бхаггава, сунаккхаттам̣ личчхавипуттам̣ етадавочам̣ – ‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сунаккхатта, йатхева те ахам̣ ачелам̣ кораккхаттийам̣ а̄раббха бйа̄ка̄сим̣, татхева там̣ випа̄кам̣, ан̃н̃атха̄ ва̄’ти? ‘йатхева ме, бханте, бхагава̄ ачелам̣ кораккхаттийам̣ а̄раббха бйа̄ка̄си, татхева там̣ випа̄кам̣, но ан̃н̃атха̄’ти. ‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сунаккхатта, йади евам̣ санте катам̣ ва̄ хоти уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣, акатам̣ ва̄ти? ‘аддха̄ кхо, бханте, евам̣ санте катам̣ хоти уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣, но аката’нти. ‘евампи кхо мам̣ твам̣, могхапуриса, уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ каронтам̣ евам̣ вадеси – на хи пана ме, бханте, бхагава̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ каротӣти. пасса, могхапуриса, йа̄ван̃ча те идам̣ апараддха’нти. ‘‘евампи кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто майа̄ вуччама̄но апаккамева имасма̄ дхаммавинайа̄, йатха̄ там̣ а̄па̄йико нерайико.
ачелакал̣а̄рамат̣т̣акаваттху
11. ‘‘екамида̄хам̣, бхаггава, самайам̣ веса̄лийам̣ вихара̄ми маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. тена кхо пана самайена ачело кал̣а̄рамат̣т̣ако веса̄лийам̣ пат̣ивасати ла̄бхаггаппатто чева йасаггаппатто ча ваджджига̄ме. тасса саттаватапада̄ни [саттаваттапада̄ни (сйа̄. пӣ.)] саматта̄ни сама̄динна̄ни хонти – ‘йа̄ваджӣвам̣ ачелако ассам̣, на ваттхам̣ паридахеййам̣, йа̄ваджӣвам̣ брахмача̄рӣ ассам̣, на метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевеййам̣, йа̄ваджӣвам̣ сура̄мам̣сенева йа̄пеййам̣, на оданакумма̄сам̣ бхун̃джеййам̣. пураттхимена веса̄лим̣ уденам̣ на̄ма четийам̣, там̣ на̄тиккамеййам̣, даккхин̣ена веса̄лим̣ готамакам̣ на̄ма четийам̣, там̣ на̄тиккамеййам̣, паччхимена веса̄лим̣ саттамбам̣ на̄ма четийам̣, там̣ на̄тиккамеййам̣, уттарена веса̄лим̣ бахупуттам̣ на̄ма [бахупуттакам̣ на̄ма (сйа̄.)] четийам̣ там̣ на̄тиккамеййа’нти. со имесам̣ саттаннам̣ ватапада̄нам̣ сама̄да̄нахету ла̄бхаггаппатто чева йасаггаппатто ча ваджджига̄ме.
12. ‘‘атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто йена ачело кал̣а̄рамат̣т̣ако тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ачелам̣ кал̣а̄рамат̣т̣акам̣ пан̃хам̣ апуччхи. тасса ачело кал̣а̄рамат̣т̣ако пан̃хам̣ пут̣т̣хо на сампа̄йа̄си. асампа̄йанто копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тва̄ка̄си. атха кхо, бхаггава, сунаккхаттасса личчхавипуттасса етадахоси – ‘са̄дхурӯпам̣ вата бхо арахантам̣ саман̣ам̣ а̄са̄димхасе [аса̄дийимхасе (сйа̄.)]. ма̄ вата но ахоси дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа̄’ти.
13. ‘‘атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ахам̣, бхаггава, сунаккхаттам̣ личчхавипуттам̣ етадавочам̣ – ‘твампи на̄ма, могхапуриса, саман̣о сакйапуттийо пат̣иджа̄ниссасӣ’ти! ‘ким̣ пана мам̣, бханте, бхагава̄ евама̄ха – твампи на̄ма, могхапуриса, саман̣о сакйапуттийо пат̣иджа̄ниссасӣ’ти? ‘нану твам̣, сунаккхатта, ачелам̣ кал̣а̄рамат̣т̣акам̣ упасан̇камитва̄ пан̃хам̣ апуччхи. тасса те ачело кал̣а̄рамат̣т̣ако пан̃хам̣ пут̣т̣хо на сампа̄йа̄си. асампа̄йанто копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тва̄ка̄си. тасса те етадахоси – ‘‘са̄дхурӯпам̣ вата, бхо, арахантам̣ саман̣ам̣ а̄са̄димхасе. ма̄ вата но ахоси дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа̄’ти. ‘евам̣, бханте. ким̣ пана, бханте, бхагава̄ арахаттасса маччхара̄йатӣ’ти? ‘на кхо ахам̣, могхапуриса, арахаттасса маччхара̄йа̄ми, апи ча туйхеветам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣, там̣ паджаха. ма̄ те ахоси дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа. йам̣ кхо панетам̣, сунаккхатта, ман̃н̃аси ачелам̣ кал̣а̄рамат̣т̣акам̣ – са̄дхурӯпо айам̣ [арахам̣ (сйа̄.)] саман̣оти, со начирассева парихито са̄нуча̄рико вичаранто оданакумма̄сам̣ бхун̃джама̄но сабба̄нева веса̄лийа̄ни четийа̄ни саматиккамитва̄ йаса̄ нихӣно [йаса̄никин̣н̣о (ка.)] ка̄лам̣ кариссатӣ’ти.
‘‘‘атха кхо, бхаггава, ачело кал̣а̄рамат̣т̣ако начирассева парихито са̄нуча̄рико вичаранто оданакумма̄сам̣ бхун̃джама̄но сабба̄нева веса̄лийа̄ни четийа̄ни саматиккамитва̄ йаса̄ нихӣно ка̄ламака̄си.
14. ‘‘ассоси кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто – ‘ачело кира кал̣а̄рамат̣т̣ако парихито са̄нуча̄рико вичаранто оданакумма̄сам̣ бхун̃джама̄но сабба̄нева веса̄лийа̄ни четийа̄ни саматиккамитва̄ йаса̄ нихӣно ка̄лан̇като’ти. атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ахам̣, бхаггава, сунаккхаттам̣ личчхавипуттам̣ етадавочам̣ – ‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сунаккхатта, йатхева те ахам̣ ачелам̣ кал̣а̄рамат̣т̣акам̣ а̄раббха бйа̄ка̄сим̣, татхева там̣ випа̄кам̣, ан̃н̃атха̄ ва̄’ти? ‘йатхева ме, бханте, бхагава̄ ачелам̣ кал̣а̄рамат̣т̣акам̣ а̄раббха бйа̄ка̄си, татхева там̣ випа̄кам̣, но ан̃н̃атха̄’ти. ‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сунаккхатта, йади евам̣ санте катам̣ ва̄ хоти уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ акатам̣ ва̄’ти? ‘аддха̄ кхо, бханте, евам̣ санте катам̣ хоти уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣, но аката’нти. ‘евампи кхо мам̣ твам̣, могхапуриса, уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ каронтам̣ евам̣ вадеси – на хи пана ме, бханте, бхагава̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ каротӣ’’ти. пасса, могхапуриса, йа̄ван̃ча те идам̣ апараддха’нти. ‘‘ева’мпи кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто майа̄ вуччама̄но апаккамева имасма̄ дхаммавинайа̄, йатха̄ там̣ а̄па̄йико нерайико.
ачелапа̄тхикапуттаваттху
15. ‘‘екамида̄хам̣, бхаггава, самайам̣ таттхева веса̄лийам̣ вихара̄ми маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. тена кхо пана самайена ачело па̄тхикапутто [па̄т̣икапутто (сӣ. сйа̄. пӣ.)] веса̄лийам̣ пат̣ивасати ла̄бхаггаппатто чева йасаггаппатто ча ваджджига̄ме. со веса̄лийам̣ парисати евам̣ ва̄чам̣ бха̄сати – ‘саман̣опи готамо н̃а̄н̣ава̄до, ахампи н̃а̄н̣ава̄до. н̃а̄н̣ава̄до кхо пана н̃а̄н̣ава̄дена арахати уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ дассетум̣. саман̣о готамо упад̣д̣хапатхам̣ а̄гаччхеййа, ахампи упад̣д̣хапатхам̣ гаччхеййам̣. те таттха убхопи уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кареййа̄ма. екам̣ че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, два̄хам̣ карисса̄ми. две че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийа̄ни кариссати, чатта̄ра̄хам̣ карисса̄ми. чатта̄ри че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийа̄ни кариссати, ат̣т̣ха̄хам̣ карисса̄ми. ити йа̄ватакам̣ йа̄ватакам̣ саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, таддигун̣ам̣ таддигун̣а̄хам̣ карисса̄мӣ’ти.
16. ‘‘атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто мам̣ етадавоча – ‘ачело, бханте, па̄тхикапутто веса̄лийам̣ пат̣ивасати ла̄бхаггаппатто чева йасаггаппатто ча ваджджига̄ме. со веса̄лийам̣ парисати евам̣ ва̄чам̣ бха̄сати – саман̣опи готамо н̃а̄н̣ава̄до, ахампи н̃а̄н̣ава̄до. н̃а̄н̣ава̄до кхо пана н̃а̄н̣ава̄дена арахати уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ дассетум̣. саман̣о готамо упад̣д̣хапатхам̣ а̄гаччхеййа, ахампи упад̣д̣хапатхам̣ гаччхеййам̣. те таттха убхопи уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кареййа̄ма. екам̣ че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, два̄хам̣ карисса̄ми. две че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийа̄ни кариссати, чатта̄ра̄хам̣ карисса̄ми. чатта̄ри че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийа̄ни кариссати, ат̣т̣ха̄хам̣ карисса̄ми. ити йа̄ватакам̣ йа̄ватакам̣ саман̣о готамо уттари мануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, таддигун̣ам̣ таддигун̣а̄хам̣ карисса̄мӣ’’ти.
‘‘евам̣ вутте, ахам̣, бхаггава, сунаккхаттам̣ личчхавипуттам̣ етадавочам̣ – ‘абхаббо кхо, сунаккхатта, ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти.
17. ‘раккхатетам̣, бханте, бхагава̄ ва̄чам̣, раккхатетам̣ сугато ва̄ча’нти. ‘ким̣ пана мам̣ твам̣, сунаккхатта, евам̣ вадеси – раккхатетам̣, бханте, бхагава̄ ва̄чам̣, раккхатетам̣ сугато ва̄ча’нти? ‘бхагавата̄ часса, бханте, еса̄ ва̄ча̄ екам̣сена одха̄рита̄ [ова̄дита̄ (ка.)] – абхаббо ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄ти. ачело ча, бханте, па̄тхикапутто вирӯпарӯпена бхагавато саммукхӣбха̄вам̣ а̄гаччхеййа, тадасса бхагавато муса̄’ти.
18. ‘апи ну, сунаккхатта, татха̄гато там̣ ва̄чам̣ бха̄сеййа йа̄ са̄ ва̄ча̄ двайага̄минӣ’ти? ‘ким̣ пана, бханте, бхагавата̄ ачело па̄тхикапутто четаса̄ чето паричча видито – абхаббо ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти?
‘уда̄ху, девата̄ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣ – абхаббо, бханте, ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ бхагавато саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти?
19. ‘четаса̄ чето паричча видито чева ме, сунаккхатта, ачело па̄тхикапутто абхаббо ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти.
‘девата̄пи ме етаматтхам̣ а̄рочесум̣ – абхаббо, бханте, ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ бхагавато саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти.
‘аджитопи на̄ма личчхавӣнам̣ сена̄пати адхуна̄ ка̄лан̇като та̄ватим̣сака̄йам̣ упапанно. сопи мам̣ упасан̇камитва̄ евама̄рочеси – аладжджӣ, бханте, ачело па̄тхикапутто; муса̄ва̄дӣ, бханте, ачело па̄тхикапутто. мампи, бханте, ачело па̄тхикапутто бйа̄ка̄си ваджджига̄ме – аджито личчхавӣнам̣ сена̄пати маха̄нирайам̣ упапанноти. на кхо пана̄хам̣, бханте, маха̄нирайам̣ упапанно; та̄ватим̣сака̄йамхи упапанно. аладжджӣ, бханте, ачело па̄тхикапутто; муса̄ва̄дӣ, бханте, ачело па̄тхикапутто; абхаббо ча, бханте, ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ бхагавато саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти.
‘ити кхо, сунаккхатта, четаса̄ чето паричча видито чева ме ачело па̄тхикапутто абхаббо ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄ти. девата̄пи ме етаматтхам̣ а̄рочесум̣ – абхаббо, бханте, ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ бхагавато саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти.
‘со кхо пана̄хам̣, сунаккхатта, веса̄лийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄таппат̣икканто йена ачеласса па̄тхикапуттасса а̄ра̄мо тенупасан̇камисса̄ми дива̄виха̄ра̄йа. йассада̄ни твам̣, сунаккхатта, иччхаси, тасса а̄рочехӣ’ти.
иддхипа̄т̣иха̄рийакатха̄
20. ‘‘атха кхва̄хам̣ [атха кхо сва̄хам̣ (сйа̄.)], бхаггава, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа веса̄лим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣. веса̄лийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄таппат̣икканто йена ачеласса па̄тхикапуттасса а̄ра̄мо тенупасан̇камим̣ дива̄виха̄ра̄йа. атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто тарама̄нарӯпо веса̄лим̣ пависитва̄ йена абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ абхин̃н̃а̄те абхин̃н̃а̄те личчхавӣ етадавоча – ‘еса̄вусо, бхагава̄ веса̄лийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄таппат̣икканто йена ачеласса па̄тхикапуттасса а̄ра̄мо тенупасан̇ками дива̄виха̄ра̄йа. абхиккаматха̄йасманто абхиккаматха̄йасманто, са̄дхурӯпа̄нам̣ саман̣а̄нам̣ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ бхависсатӣ’ти. атха кхо, бхаггава, абхин̃н̃а̄та̄нам̣ абхин̃н̃а̄та̄нам̣ личчхавӣнам̣ етадахоси – ‘са̄дхурӯпа̄нам̣ кира, бхо, саман̣а̄нам̣ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ бхависсати; ханда вата, бхо, гаччха̄ма̄’ти. йена ча абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ гахапатинечайика̄ на̄на̄титтхийа̄ [на̄на̄титтхийа (сйа̄.)] саман̣абра̄хман̣а̄ тенупасан̇ками. упасан̇камитва̄ абхин̃н̃а̄те абхин̃н̃а̄те на̄на̄титтхийе [на̄на̄титтхийа (сйа̄.)] саман̣абра̄хман̣е етадавоча – ‘еса̄вусо, бхагава̄ веса̄лийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄таппат̣икканто йена ачеласса па̄тхикапуттасса а̄ра̄мо тенупасан̇ками дива̄виха̄ра̄йа. абхиккаматха̄йасманто абхиккаматха̄йасманто, са̄дхурӯпа̄нам̣ саман̣а̄нам̣ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ бхависсатӣ’ти. атха кхо, бхаггава, абхин̃н̃а̄та̄нам̣ абхин̃н̃а̄та̄нам̣ на̄на̄титтхийа̄нам̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ етадахоси – ‘са̄дхурӯпа̄нам̣ кира, бхо, саман̣а̄нам̣ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ бхависсати; ханда вата, бхо, гаччха̄ма̄’ти.
‘‘атха кхо, бхаггава, абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ, абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ ча бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ гахапатинечайика̄ на̄на̄титтхийа̄ саман̣абра̄хман̣а̄ йена ачеласса па̄тхикапуттасса а̄ра̄мо тенупасан̇камим̣су. са̄ еса̄, бхаггава, париса̄ маха̄ хоти [париса̄ хоти (сӣ. сйа̄. пӣ.)] анекасата̄ анекасахасса̄.
21. ‘‘ассоси кхо, бхаггава, ачело па̄тхикапутто – ‘абхикканта̄ кира абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ, абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ ча бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ гахапатинечайика̄ на̄на̄титтхийа̄ саман̣абра̄хман̣а̄. саман̣опи готамо майхам̣ а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно’ти. сутва̄насса бхайам̣ чхамбхитаттам̣ ломахам̣со удапа̄ди. атха кхо, бхаггава, ачело па̄тхикапутто бхӣто сам̣вигго ломахат̣т̣хаджа̄то йена тиндукакха̄н̣упарибба̄джака̄ра̄мо тенупасан̇ками.
‘‘ассоси кхо, бхаггава, са̄ париса̄ – ‘ачело кира па̄тхикапутто бхӣто сам̣вигго ломахат̣т̣хаджа̄то йена тиндукакха̄н̣упарибба̄джака̄ра̄мо тенупасан̇канто’ти [тенупасан̇каманто (сӣ. пӣ. ка.)]. атха кхо, бхаггава, са̄ париса̄ ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси –
‘ехи твам̣, бхо пуриса, йена тиндукакха̄н̣упарибба̄джака̄ра̄мо, йена ачело па̄тхикапутто тенупасан̇кама. упасан̇камитва̄ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ евам̣ вадехи – абхиккама̄вусо, па̄тхикапутта, абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ, абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ ча бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ гахапатинечайика̄ на̄на̄титтхийа̄ саман̣абра̄хман̣а̄, саман̣опи готамо а̄йасмато а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно; бха̄сита̄ кхо пана те еса̄, а̄вусо па̄тхикапутта, веса̄лийам̣ парисати ва̄ча̄ саман̣опи готамо н̃а̄н̣ава̄до, ахампи н̃а̄н̣ава̄до. н̃а̄н̣ава̄до кхо пана н̃а̄н̣ава̄дена арахати уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ дассетум̣. саман̣о готамо упад̣д̣хапатхам̣ а̄гаччхеййа ахампи упад̣д̣хапатхам̣ гаччхеййам̣. те таттха убхопи уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кареййа̄ма. екам̣ че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, два̄хам̣ карисса̄ми. две че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийа̄ни кариссати, чатта̄ра̄хам̣ карисса̄ми. чатта̄ри че саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийа̄ни кариссати, ат̣т̣ха̄хам̣ карисса̄ми. ити йа̄ватакам̣ йа̄ватакам̣ саман̣о готамо уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, таддигун̣ам̣ таддигун̣а̄хам̣ карисса̄мӣ’ти абхиккамассева [абхиккамайева (сӣ. сйа̄. пӣ.)] кхо; а̄вусо па̄тхикапутта, упад̣д̣хапатхам̣. саббапат̣хамам̣йева а̄гантва̄ саман̣о готамо а̄йасмато а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно’ти.
22. ‘‘евам̣, бхоти кхо, бхаггава, со пурисо тасса̄ париса̄йа пат̣иссутва̄ йена тиндукакха̄н̣упарибба̄джака̄ра̄мо, йена ачело па̄тхикапутто тенупасан̇ками. упасан̇камитва̄ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ етадавоча – ‘абхиккама̄вусо па̄тхикапутта, абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ, абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ ча бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ гахапатинечайика̄ на̄на̄титтхийа̄ саман̣абра̄хман̣а̄. саман̣опи готамо а̄йасмато а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно. бха̄сита̄ кхо пана те еса̄, а̄вусо па̄тхикапутта, веса̄лийам̣ парисати ва̄ча̄ – саман̣опи готамо н̃а̄н̣ава̄до; ахампи н̃а̄н̣ава̄до. н̃а̄н̣ава̄до кхо пана н̃а̄н̣ава̄дена арахати уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ дассетум̣…пе… таддигун̣ам̣ таддигун̣а̄хам̣ карисса̄мӣти. абхиккамассева кхо, а̄вусо па̄тхикапутта, упад̣д̣хапатхам̣. саббапат̣хамам̣йева а̄гантва̄ саман̣о готамо а̄йасмато а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно’ти.
‘‘евам̣ вутте, бхаггава, ачело па̄тхикапутто ‘а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусо’ти ватва̄ таттхева сам̣саппати [сам̣саббати (ка.)], на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄тум̣. атха кхо со, бхаггава, пурисо ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ етадавоча – ‘ким̣ су на̄ма те, а̄вусо па̄тхикапутта, па̄вал̣а̄ су на̄ма те пӣт̣хакасмим̣ аллӣна̄, пӣт̣хакам̣ су на̄ма те па̄вал̣а̄су аллӣнам̣? а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппаси, на саккоси а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти. евампи кхо, бхаггава, вуччама̄но ачело па̄тхикапутто ‘а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусо’ти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄тум̣.
23. ‘‘йада̄ кхо со, бхаггава, пурисо ан̃н̃а̄си – ‘пара̄бхӯтарӯпо айам̣ ачело па̄тхикапутто. а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти. атха там̣ парисам̣ а̄гантва̄ евама̄рочеси – ‘пара̄бхӯтарӯпо, бхо [пара̄бхӯтарӯпо бхо айам̣ (сйа̄. ка.), пара̄бхӯтарӯпо (сӣ. пӣ.)], ачело па̄тхикапутто. а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти. евам̣ вутте, ахам̣, бхаггава, там̣ парисам̣ етадавочам̣ – ‘абхаббо кхо, а̄вусо, ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ‘ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййа’нти, муддха̄пи тасса випатеййа̄ти.
пат̣хамабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.
24. ‘‘атха кхо, бхаггава, ан̃н̃атаро личчхавимаха̄матто ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ там̣ парисам̣ етадавоча – ‘тена хи, бхо, мухуттам̣ та̄ва а̄гаметха, йа̄ва̄хам̣ гаччха̄ми [пачча̄гаччха̄ми (?)]. аппева на̄ма ахампи саккун̣еййам̣ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ имам̣ парисам̣ а̄нету’нти.
‘‘атха кхо со, бхаггава, личчхавимаха̄матто йена тиндукакха̄н̣упарибба̄джака̄ра̄мо, йена ачело па̄тхикапутто тенупасан̇ками. упасан̇камитва̄ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ етадавоча – ‘абхиккама̄вусо па̄тхикапутта, абхиккантам̣ те сеййо, абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ, абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ ча бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ гахапатинечайика̄ на̄на̄титтхийа̄ саман̣абра̄хман̣а̄. саман̣опи готамо а̄йасмато а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно. бха̄сита̄ кхо пана те еса̄, а̄вусо па̄тхикапутта, веса̄лийам̣ парисати ва̄ча̄ – саман̣опи готамо н̃а̄н̣ава̄до…пе… таддигун̣ам̣ таддигун̣а̄хам̣ карисса̄мӣти. абхиккамассева кхо, а̄вусо па̄тхикапутта, упад̣д̣хапатхам̣. саббапат̣хамам̣йева а̄гантва̄ саман̣о готамо а̄йасмато а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно. бха̄сита̄ кхо панеса̄, а̄вусо па̄тхикапутта, саман̣ена готамена парисати ва̄ча̄ – абхаббо кхо ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄ти. абхиккама̄вусо па̄тхикапутта, абхиккаманенева те джайам̣ карисса̄ма, саман̣асса готамасса пара̄джайа’нти.
‘‘евам̣ вутте, бхаггава, ачело па̄тхикапутто ‘а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусо’ти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄тум̣. атха кхо со, бхаггава, личчхавимаха̄матто ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ етадавоча – ‘ким̣ су на̄ма те, а̄вусо па̄тхикапутта, па̄вал̣а̄ су на̄ма те пӣт̣хакасмим̣ аллӣна̄, пӣт̣хакам̣ су на̄ма те па̄вал̣а̄су аллӣнам̣? а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппаси, на саккоси а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти. евампи кхо, бхаггава, вуччама̄но ачело па̄тхикапутто ‘а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусо’ти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄тум̣.
25. ‘‘йада̄ кхо со, бхаггава, личчхавимаха̄матто ан̃н̃а̄си – ‘пара̄бхӯтарӯпо айам̣ ачело па̄тхикапутто а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти. атха там̣ парисам̣ а̄гантва̄ евама̄рочеси – ‘пара̄бхӯтарӯпо, бхо [пара̄бхӯтарӯпо (сӣ. пӣ.), пара̄бхӯтарӯпо айам̣ (сйа̄.)], ачело па̄тхикапутто а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти. евам̣ вутте, ахам̣, бхаггава, там̣ парисам̣ етадавочам̣ – ‘абхаббо кхо, а̄вусо, ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа. саче па̄йасманта̄нам̣ личчхавӣнам̣ евамасса – майам̣ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ варатта̄хи [йа̄хи варатта̄хи (сйа̄. ка.)] бандхитва̄ гойугехи а̄вин̃чхеййа̄ма̄ти [а̄вин̃джеййа̄ма̄ти (сйа̄.), а̄виджджхеййа̄ма̄ти (сӣ. пӣ.)], та̄ варатта̄ чхиджджеййум̣ па̄тхикапутто ва̄. абхаббо пана ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти.
26. ‘‘атха кхо, бхаггава, джа̄лийо да̄рупаттикантева̄сӣ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ там̣ парисам̣ етадавоча – ‘тена хи, бхо, мухуттам̣ та̄ва а̄гаметха, йа̄ва̄хам̣ гаччха̄ми; аппева на̄ма ахампи саккун̣еййам̣ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ имам̣ парисам̣ а̄нету’’нти.
‘‘атха кхо, бхаггава, джа̄лийо да̄рупаттикантева̄сӣ йена тиндукакха̄н̣упарибба̄джака̄ра̄мо, йена ачело па̄тхикапутто тенупасан̇ками. упасан̇камитва̄ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ етадавоча – ‘абхиккама̄вусо па̄тхикапутта, абхиккантам̣ те сеййо. абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ, абхикканта̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ ча бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ гахапатинечайика̄ на̄на̄титтхийа̄ саман̣абра̄хман̣а̄. саман̣опи готамо а̄йасмато а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно. бха̄сита̄ кхо пана те еса̄, а̄вусо па̄тхикапутта, веса̄лийам̣ парисати ва̄ча̄ – саман̣опи готамо н̃а̄н̣ава̄до…пе… таддигун̣ам̣ таддигун̣а̄хам̣ карисса̄мӣти. абхиккамассева, кхо а̄вусо па̄тхикапутта, упад̣д̣хапатхам̣. саббапат̣хамам̣йева а̄гантва̄ саман̣о готамо а̄йасмато а̄ра̄ме дива̄виха̄рам̣ нисинно. бха̄сита̄ кхо панеса̄, а̄вусо па̄тхикапутта, саман̣ена готамена парисати ва̄ча̄ – абхаббо ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа. саче па̄йасманта̄нам̣ личчхавӣнам̣ евамасса – майам̣ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ варатта̄хи бандхитва̄ гойугехи а̄вин̃чхеййа̄ма̄ти. та̄ варатта̄ чхиджджеййум̣ па̄тхикапутто ва̄. абхаббо пана ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ а̄гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄ти. абхиккама̄вусо па̄тхикапутта, абхиккаманенева те джайам̣ карисса̄ма, саман̣асса готамасса пара̄джайа’нти.
‘‘евам̣ вутте, бхаггава, ачело па̄тхикапутто ‘а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусо’ти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄тум̣. атха кхо, бхаггава, джа̄лийо да̄рупаттикантева̄сӣ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ етадавоча – ‘ким̣ су на̄ма те, а̄вусо па̄тхикапутта, па̄вал̣а̄ су на̄ма те пӣт̣хакасмим̣ аллӣна̄, пӣт̣хакам̣ су на̄ма те па̄вал̣а̄су аллӣнам̣? а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппаси, на саккоси а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти. евампи кхо, бхаггава, вуччама̄но ачело па̄тхикапутто ‘‘а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусо’’ти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄тунти.
27. ‘‘йада̄ кхо, бхаггава, джа̄лийо да̄рупаттикантева̄сӣ ан̃н̃а̄си – ‘пара̄бхӯтарӯпо айам̣ ачело па̄тхикапутто ‘а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти, атха нам̣ етадавоча –
‘бхӯтапуббам̣, а̄вусо па̄тхикапутта, сӣхасса мигаран̃н̃о етадахоси – йам̣нӯна̄хам̣ ан̃н̃атарам̣ ванасан̣д̣ам̣ нисса̄йа а̄сайам̣ каппеййам̣. татра̄сайам̣ каппетва̄ са̄йанхасамайам̣ а̄сайа̄ никкхамеййам̣, а̄сайа̄ никкхамитва̄ виджамбхеййам̣, виджамбхитва̄ саманта̄ чатуддиса̄ анувилокеййам̣, саманта̄ чатуддиса̄ анувилокетва̄ тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ надеййам̣, тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ надитва̄ гочара̄йа паккамеййам̣. со варам̣ варам̣ мигасам̣гхе [мигасам̣гхам̣ (сйа̄. ка.)] вадхитва̄ мудумам̣са̄ни мудумам̣са̄ни бхаккхайитва̄ тамева а̄сайам̣ аджджхупеййа’нти.
‘атха кхо, а̄вусо, со сӣхо мигара̄джа̄ ан̃н̃атарам̣ ванасан̣д̣ам̣ нисса̄йа а̄сайам̣ каппеси. татра̄сайам̣ каппетва̄ са̄йанхасамайам̣ а̄сайа̄ никкхами, а̄сайа̄ никкхамитва̄ виджамбхи, виджамбхитва̄ саманта̄ чатуддиса̄ анувилокеси, саманта̄ чатуддиса̄ анувилокетва̄ тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ нади, тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ надитва̄ гочара̄йа пакка̄ми. со варам̣ варам̣ мигасан̇гхе вадхитва̄ мудумам̣са̄ни мудумам̣са̄ни бхаккхайитва̄ тамева а̄сайам̣ аджджхупеси.
28. ‘тассева кхо, а̄вусо па̄тхикапутта, сӣхасса мигаран̃н̃о вигха̄сасам̣вад̣д̣хо джарасин̇га̄ло [джарасига̄ло (сӣ. сйа̄. пӣ.)] дитто чева балава̄ ча. атха кхо, а̄вусо, тасса джарасин̇га̄ласса етадахоси – ко ча̄хам̣, ко сӣхо мигара̄джа̄. йам̣нӯна̄хампи ан̃н̃атарам̣ ванасан̣д̣ам̣ нисса̄йа а̄сайам̣ каппеййам̣. татра̄сайам̣ каппетва̄ са̄йанхасамайам̣ а̄сайа̄ никкхамеййам̣, а̄сайа̄ никкхамитва̄ виджамбхеййам̣, виджамбхитва̄ саманта̄ чатуддиса̄ анувилокеййам̣, саманта̄ чатуддиса̄ анувилокетва̄ тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ надеййам̣, тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ надитва̄ гочара̄йа паккамеййам̣. со варам̣ варам̣ мигасан̇гхе вадхитва̄ мудумам̣са̄ни мудумам̣са̄ни бхаккхайитва̄ тамева а̄сайам̣ аджджхупеййа’нти.
‘атха кхо со, а̄вусо, джарасин̇га̄ло ан̃н̃атарам̣ ванасан̣д̣ам̣ нисса̄йа а̄сайам̣ каппеси. татра̄сайам̣ каппетва̄ са̄йанхасамайам̣ а̄сайа̄ никкхами, а̄сайа̄ никкхамитва̄ виджамбхи, виджамбхитва̄ саманта̄ чатуддиса̄ анувилокеси, саманта̄ чатуддиса̄ анувилокетва̄ тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ надисса̄мӣти син̇га̄лакам̣йева анади бхеран̣д̣акам̣йева [бхедан̣д̣акам̣йева (ка.)] анади, ке ча чхаве син̇га̄ле, ке пана сӣхана̄дети [сӣхана̄де (?)].
‘евамева кхо твам̣, а̄вусо па̄тхикапутта, сугата̄пада̄несу джӣвама̄но сугата̄тиритта̄ни бхун̃джама̄но татха̄гате араханте самма̄самбуддхе а̄са̄детаббам̣ ман̃н̃аси. ке ча чхаве па̄тхикапутте, ка̄ ча татха̄гата̄нам̣ араханта̄нам̣ самма̄самбуддха̄нам̣ а̄са̄дана̄’ти.
29. ‘‘йато кхо, бхаггава, джа̄лийо да̄рупаттикантева̄сӣ имина̄ опаммена нева асаккхи ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ тамха̄ а̄сана̄ ча̄ветум̣. атха нам̣ етадавоча –
‘сӣхоти атта̄нам̣ самеккхийа̄на,
аман̃н̃и коттху мигара̄джа̄хамасми;
татхева [тамева (сйа̄.)] со син̇га̄лакам̣ анади,
ке ча чхаве син̇га̄ле ке пана сӣхана̄де’ти.
‘евамева кхо твам̣, а̄вусо па̄тхикапутта, сугата̄пада̄несу джӣвама̄но сугата̄тиритта̄ни бхун̃джама̄но татха̄гате араханте самма̄самбуддхе а̄са̄детаббам̣ ман̃н̃аси. ке ча чхаве па̄тхикапутте, ка̄ ча татха̄гата̄нам̣ араханта̄нам̣ самма̄самбуддха̄нам̣ а̄са̄дана̄’ти.
30. ‘‘йато кхо, бхаггава, джа̄лийо да̄рупаттикантева̄сӣ имина̄пи опаммена нева асаккхи ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ тамха̄ а̄сана̄ ча̄ветум̣. атха нам̣ етадавоча –
‘ан̃н̃ам̣ анучан̇каманам̣, атта̄нам̣ вигха̄се самеккхийа;
йа̄ва атта̄нам̣ на пассати, коттху та̄ва бйаггхоти ман̃н̃ати.
татхева со син̇га̄лакам̣ анади;
ке ча чхаве син̇га̄ле ке пана сӣхана̄де’ти.
‘евамева кхо твам̣, а̄вусо па̄тхикапутта, сугата̄пада̄несу джӣвама̄но сугата̄тиритта̄ни бхун̃джама̄но татха̄гате араханте самма̄самбуддхе а̄са̄детаббам̣ ман̃н̃аси. ке ча чхаве па̄тхикапутте, ка̄ ча татха̄гата̄нам̣ араханта̄нам̣ самма̄самбуддха̄нам̣ а̄са̄дана̄’ти.
31. ‘‘йато кхо, бхаггава, джа̄лийо да̄рупаттикантева̄сӣ имина̄пи опаммена нева асаккхи ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ тамха̄ а̄сана̄ ча̄ветум̣. атха нам̣ етадавоча –
‘бхутва̄на бхеке [бхин̇ге (ка.)] кхаламӯсика̄йо,
кат̣асӣсу кхитта̄ни ча кон̣апа̄ни [кӯн̣апа̄ни (сйа̄.)];
маха̄ване сун̃н̃аване вивад̣д̣хо,
аман̃н̃и коттху мигара̄джа̄хамасми.
татхева со син̇га̄лакам̣ анади;
ке ча чхаве син̇га̄ле ке пана сӣхана̄де’ти.
‘евамева кхо твам̣, а̄вусо па̄тхикапутта, сугата̄пада̄несу джӣвама̄но сугата̄тиритта̄ни бхун̃джама̄но татха̄гате араханте самма̄самбуддхе а̄са̄детаббам̣ ман̃н̃аси. ке ча чхаве па̄тхикапутте, ка̄ ча татха̄гата̄нам̣ араханта̄нам̣ самма̄самбуддха̄нам̣ а̄са̄дана̄’ти.
32. ‘‘йато кхо, бхаггава, джа̄лийо да̄рупаттикантева̄сӣ имина̄пи опаммена нева асаккхи ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ тамха̄ а̄сана̄ ча̄ветум̣. атха там̣ парисам̣ а̄гантва̄ евама̄рочеси – ‘пара̄бхӯтарӯпо, бхо, ачело па̄тхикапутто а̄йа̄ми а̄вусо, а̄йа̄ми а̄вусоти ватва̄ таттхева сам̣саппати, на саккоти а̄сана̄пи вут̣т̣ха̄ту’нти.
33. ‘‘евам̣ вутте, ахам̣, бхаггава, там̣ парисам̣ етадавочам̣ – ‘абхаббо кхо, а̄вусо, ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа. сачепа̄йасманта̄нам̣ личчхавӣнам̣ евамасса – майам̣ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ варатта̄хи бандхитва̄ на̄гехи [гойугехи (саббаттха) ат̣т̣хакатха̄ пасситабба̄] а̄вин̃чхеййа̄ма̄ти. та̄ варатта̄ чхиджджеййум̣ па̄тхикапутто ва̄. абхаббо пана ачело па̄тхикапутто там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ мама саммукхӣбха̄вам̣ а̄гантум̣. сачеписса евамасса – ахам̣ там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ саман̣асса готамасса саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййанти, муддха̄пи тасса випатеййа̄’ти.
34. ‘‘атха кхва̄хам̣, бхаггава, там̣ парисам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассесим̣ сама̄дапесим̣ самуттеджесим̣ сампахам̣сесим̣, там̣ парисам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ маха̄бандхана̄ моккхам̣ каритва̄ чатура̄сӣтипа̄н̣асахасса̄ни маха̄видугга̄ уддхаритва̄ теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ саттата̄лам̣ веха̄сам̣ аббхуггантва̄ ан̃н̃ам̣ саттата̄лампи аччим̣ [аггим̣ (сйа̄.)] абхинимминитва̄ паджджалитва̄ дхӯма̄йитва̄ [дхӯпа̄йитва̄ (сӣ. пӣ.)] маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣ паччут̣т̣ха̄сим̣.
35. ‘‘атха кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ахам̣, бхаггава, сунаккхаттам̣ личчхавипуттам̣ етадавочам̣ – ‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сунаккхатта, йатхева те ахам̣ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ а̄раббха бйа̄ка̄сим̣, татхева там̣ випа̄кам̣ ан̃н̃атха̄ ва̄’ти? ‘йатхева ме, бханте, бхагава̄ ачелам̣ па̄тхикапуттам̣ а̄раббха бйа̄ка̄си, татхева там̣ випа̄кам̣, но ан̃н̃атха̄’ти.
‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сунаккхатта, йади евам̣ санте катам̣ ва̄ хоти уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣, акатам̣ ва̄’ти? ‘аддха̄ кхо, бханте, евам̣ санте катам̣ хоти уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣, но аката’нти. ‘евампи кхо мам̣ твам̣, могхапуриса, уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ каронтам̣ евам̣ вадеси – на хи пана ме, бханте, бхагава̄ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ каротӣти. пасса, могхапуриса, йа̄ван̃ча те идам̣ апараддхам̣’ти.
‘‘евампи кхо, бхаггава, сунаккхатто личчхавипутто майа̄ вуччама̄но апаккамева имасма̄ дхаммавинайа̄, йатха̄ там̣ а̄па̄йико нерайико.
агган̃н̃апан̃н̃аттикатха̄
36. ‘‘агган̃н̃ан̃ча̄хам̣, бхаггава, паджа̄на̄ми. тан̃ча паджа̄на̄ми [‘‘тан̃чападжа̄на̄мӣ’’ти идам̣ сйа̄поттхакенаттхи], тато ча уттаритарам̣ паджа̄на̄ми, тан̃ча паджа̄нам̣ [паджа̄нанам̣ (сйа̄. ка.) ат̣т̣хакатха̄сам̣ван̣н̣ана̄ пасситабба̄] на пара̄маса̄ми, апара̄масато ча ме паччаттан̃н̃ева ниббути видита̄, йадабхиджа̄нам̣ татха̄гато но анайам̣ а̄паджджати.
37. ‘‘санти, бхаггава, еке саман̣абра̄хман̣а̄ иссаракуттам̣ брахмакуттам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти. тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – ‘саччам̣ кира тумхе а̄йасманто иссаракуттам̣ брахмакуттам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? те ча ме евам̣ пут̣т̣ха̄, ‘а̄мо’ти [а̄ма̄ти (сйа̄.)] пат̣иджа̄нанти. тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘катхам̣вихитакам̣ пана [катхам̣ вихитакам̣но пана (ка.)] тумхе а̄йасманто иссаракуттам̣ брахмакуттам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? те майа̄ пут̣т̣ха̄ на сампа̄йанти, асампа̄йанта̄ маман̃н̃ева пат̣ипуччханти. теса̄хам̣ пут̣т̣хо бйа̄кароми –
38. ‘хоти кхо со, а̄вусо, самайо йам̣ када̄чи карахачи дӣгхасса аддхуно аччайена айам̣ локо сам̣ват̣т̣ати. сам̣ват̣т̣ама̄не локе йебхуййена сатта̄ а̄бхассарасам̣ваттаника̄ хонти. те таттха хонти маномайа̄ пӣтибхаккха̄ сайам̣пабха̄ анталиккхачара̄ субхат̣т̣ха̄йино чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣ханти.
‘хоти кхо со, а̄вусо, самайо йам̣ када̄чи карахачи дӣгхасса аддхуно аччайена айам̣ локо виват̣т̣ати. виват̣т̣ама̄не локе сун̃н̃ам̣ брахмавима̄нам̣ па̄тубхавати. атха кхо [атха (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ан̃н̃атаро сатто а̄йуккхайа̄ ва̄ пун̃н̃аккхайа̄ ва̄ а̄бхассарака̄йа̄ чавитва̄ сун̃н̃ам̣ брахмавима̄нам̣ упападжджати. со таттха хоти маномайо пӣтибхаккхо сайам̣пабхо анталиккхачаро субхат̣т̣ха̄йӣ, чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣хати.
‘тасса таттха екакасса дӣгхараттам̣ нивуситатта̄ анабхирати паритассана̄ уппаджджати – ахо вата ан̃н̃епи сатта̄ иттхаттам̣ а̄гаччхеййунти. атха ан̃н̃епи сатта̄ а̄йуккхайа̄ ва̄ пун̃н̃аккхайа̄ ва̄ а̄бхассарака̄йа̄ чавитва̄ брахмавима̄нам̣ упападжджанти тасса саттасса сахабйатам̣. тепи таттха хонти маномайа̄ пӣтибхаккха̄ сайам̣пабха̄ анталиккхачара̄ субхат̣т̣ха̄йино, чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣ханти.
39. ‘татра̄вусо, йо со сатто пат̣хамам̣ упапанно, тасса евам̣ хоти – ахамасми брахма̄ маха̄брахма̄ абхибхӯ анабхибхӯто ан̃н̃адаттхудасо васаваттӣ иссаро катта̄ нимма̄та̄ сет̣т̣хо саджита̄ [сан̃джита̄ (сӣ. пӣ.), саджджита̄ (сйа̄. кам̣.)] васӣ пита̄ бхӯтабхабйа̄нам̣, майа̄ име сатта̄ ниммита̄. там̣ кисса хету? маман̃хи пуббе етадахоси – ахо вата ан̃н̃епи сатта̄ иттхаттам̣ а̄гаччхеййунти; ити мама ча манопан̣идхи. име ча сатта̄ иттхаттам̣ а̄гата̄ти.
‘йепи те сатта̄ паччха̄ упапанна̄, тесампи евам̣ хоти – айам̣ кхо бхавам̣ брахма̄ маха̄брахма̄ абхибхӯ анабхибхӯто ан̃н̃адаттхудасо васаваттӣ иссаро катта̄ нимма̄та̄ сет̣т̣хо саджита̄ васӣ пита̄ бхӯтабхабйа̄нам̣; имина̄ майам̣ бхота̄ брахмуна̄ ниммита̄. там̣ кисса хету? иман̃хи майам̣ аддаса̄ма идха пат̣хамам̣ упапаннам̣; майам̣ пана̄мха паччха̄ упапанна̄ти.
40. ‘татра̄вусо, йо со сатто пат̣хамам̣ упапанно, со дӣгха̄йукатаро ча хоти ван̣н̣авантатаро ча махесаккхатаро ча. йе пана те сатта̄ паччха̄ упапанна̄, те аппа̄йукатара̄ ча хонти дуббан̣н̣атара̄ ча аппесаккхатара̄ ча.
‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати, йам̣ ан̃н̃атаро сатто тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччхати. иттхаттам̣ а̄гато сама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати. ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сама̄но а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте там̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати; тато парам̣ на̄нуссарати.
‘со евама̄ха – йо кхо со бхавам̣ брахма̄ маха̄брахма̄ абхибхӯ анабхибхӯто ан̃н̃адаттхудасо васаваттӣ иссаро катта̄ нимма̄та̄ сет̣т̣хо саджита̄ васӣ пита̄ бхӯтабхабйа̄нам̣, йена майам̣ бхота̄ брахмуна̄ ниммита̄. со ниччо дхуво [сассато дӣгха̄йуко (сйа̄. ка.)] сассато авипарин̣а̄мадхаммо сассатисамам̣ татхева т̣хассати. йе пана майам̣ ахумха̄ тена бхота̄ брахмуна̄ ниммита̄, те майам̣ аничча̄ аддхува̄ [аддхува̄ асассата̄ (сйа̄. ка.)] аппа̄йука̄ чаванадхамма̄ иттхаттам̣ а̄гата̄’ти. евам̣вихитакам̣ но тумхе а̄йасманто иссаракуттам̣ брахмакуттам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄ти. ‘те евама̄хам̣су – евам̣ кхо но, а̄вусо готама, сутам̣, йатхева̄йасма̄ готамо а̄ха̄’ти. ‘‘агган̃н̃ан̃ча̄хам̣, бхаггава, паджа̄на̄ми. тан̃ча паджа̄на̄ми, тато ча уттаритарам̣ паджа̄на̄ми, тан̃ча паджа̄нам̣ на пара̄маса̄ми, апара̄масато ча ме паччаттан̃н̃ева ниббути видита̄. йадабхиджа̄нам̣ татха̄гато но анайам̣ а̄паджджати.
41. ‘‘санти, бхаггава, еке саман̣абра̄хман̣а̄ кхид̣д̣а̄падосикам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти. тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – ‘саччам̣ кира тумхе а̄йасманто кхид̣д̣а̄падосикам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? те ча ме евам̣ пут̣т̣ха̄ ‘а̄мо’ти пат̣иджа̄нанти. тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘катхам̣вихитакам̣ пана тумхе а̄йасманто кхид̣д̣а̄падосикам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? те майа̄ пут̣т̣ха̄ на сампа̄йанти, асампа̄йанта̄ маман̃н̃ева пат̣ипуччханти, теса̄хам̣ пут̣т̣хо бйа̄кароми –
42. ‘санта̄вусо, кхид̣д̣а̄падосика̄ на̄ма дева̄. те ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄ [хасакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄ (ка.)] вихаранти. тесам̣ ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄нам̣ вихаратам̣ сати саммуссати, сатийа̄ саммоса̄ [сатийа̄ саммоса̄йа (сйа̄.)] те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ чаванти.
‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати, йам̣ ан̃н̃атаро сатто тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччхати, иттхаттам̣ а̄гато сама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати, ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сама̄но а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте там̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати; тато парам̣ на̄нуссарати.
‘со евама̄ха – йе кхо те бхонто дева̄ на кхид̣д̣а̄падосика̄ те на ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄ вихаранти. тесам̣ на̄тивелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄нам̣ вихаратам̣ сати на саммуссати, сатийа̄ асаммоса̄ те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ на чаванти, ничча̄ дхува̄ сассата̄ авипарин̣а̄мадхамма̄ сассатисамам̣ татхева т̣хассанти. йе пана майам̣ ахумха̄ кхид̣д̣а̄падосика̄ те майам̣ ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄ вихаримха̄, тесам̣ но ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄нам̣ вихаратам̣ сати саммуссати, сатийа̄ саммоса̄ евам̣ [саммоса̄ ева (сӣ. пӣ.) саммоса̄ те (сйа̄. ка.)] майам̣ тамха̄ ка̄йа̄ чута̄, аничча̄ аддхува̄ аппа̄йука̄ чаванадхамма̄ иттхаттам̣ а̄гата̄ти. евам̣вихитакам̣ но тумхе а̄йасманто кхид̣д̣а̄падосикам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти. ‘те евама̄хам̣су – евам̣ кхо но, а̄вусо готама, сутам̣, йатхева̄йасма̄ готамо а̄ха̄’ти. ‘‘агган̃н̃ан̃ча̄хам̣, бхаггава, паджа̄на̄ми…пе… йадабхиджа̄нам̣ татха̄гато но анайам̣ а̄паджджати.
43. ‘‘санти, бхаггава, еке саман̣абра̄хман̣а̄ манопадосикам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти. тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – ‘саччам̣ кира тумхе а̄йасманто манопадосикам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? те ча ме евам̣ пут̣т̣ха̄ ‘а̄мо’ти пат̣иджа̄нанти. тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘катхам̣вихитакам̣ пана тумхе а̄йасманто манопадосикам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? те майа̄ пут̣т̣ха̄ на сампа̄йанти, асампа̄йанта̄ маман̃н̃ева пат̣ипуччханти. теса̄хам̣ пут̣т̣хо бйа̄кароми –
44. ‘санта̄вусо, манопадосика̄ на̄ма дева̄. те ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанти. те ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанта̄ ан̃н̃аман̃н̃амхи читта̄ни падӯсенти. те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ падут̣т̣хачитта̄ килантака̄йа̄ килантачитта̄. те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ чаванти.
‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати, йам̣ ан̃н̃атаро сатто тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччхати. иттхаттам̣ а̄гато сама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати. ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сама̄но а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте там̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, тато парам̣ на̄нуссарати.
‘со евама̄ха – йе кхо те бхонто дева̄ на манопадосика̄ те на̄тивелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанти. те на̄тивелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанта̄ ан̃н̃аман̃н̃амхи читта̄ни наппадӯсенти. те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ аппадут̣т̣хачитта̄ акилантака̄йа̄ акилантачитта̄. те дева̄ тамха̄ [акилантачитта̄ тамха̄ (ка.)] ка̄йа̄ на чаванти, ничча̄ дхува̄ сассата̄ авипарин̣а̄мадхамма̄ сассатисамам̣ татхева т̣хассанти. йе пана майам̣ ахумха̄ манопадосика̄, те майам̣ ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йимха̄. те майам̣ ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанта̄ ан̃н̃аман̃н̃амхи читта̄ни падӯсимха̄ [падосийимха̄ (сйа̄.), падӯсайимха̄ (?)]. те майам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ падут̣т̣хачитта̄ килантака̄йа̄ килантачитта̄. евам̣ майам̣ [килантачитта̄ева майам̣ (сӣ. пӣ.), килантачитта̄ (ка.)] тамха̄ ка̄йа̄ чута̄, аничча̄ аддхува̄ аппа̄йука̄ чаванадхамма̄ иттхаттам̣ а̄гата̄ти. евам̣вихитакам̣ но тумхе а̄йасманто манопадосикам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти. ‘те евама̄хам̣су – евам̣ кхо но, а̄вусо готама, сутам̣, йатхева̄йасма̄ готамо а̄ха̄’ти. ‘‘агган̃н̃ан̃ча̄хам̣, бхаггава, паджа̄на̄ми…пе… йадабхиджа̄нам̣ татха̄гато но анайам̣ а̄паджджати.
45. ‘‘санти, бхаггава, еке саман̣абра̄хман̣а̄ адхиччасамуппаннам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти. тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – ‘саччам̣ кира тумхе а̄йасманто адхиччасамуппаннам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? те ча ме евам̣ пут̣т̣ха̄ ‘а̄мо’ти пат̣иджа̄нанти. тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘катхам̣вихитакам̣ пана тумхе а̄йасманто адхиччасамуппаннам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? те майа̄ пут̣т̣ха̄ на сампа̄йанти, асампа̄йанта̄ маман̃н̃ева пат̣ипуччханти. теса̄хам̣ пут̣т̣хо бйа̄кароми –
46. ‘санта̄вусо, асан̃н̃асатта̄ на̄ма дева̄. сан̃н̃уппа̄да̄ ча пана те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ чаванти.
‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати. йам̣ ан̃н̃атаро сатто тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччхати. иттхаттам̣ а̄гато сама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати. ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сама̄но а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте там̣ [идам̣ падам̣ брахмаджа̄ласутте на диссати. евам̣ (пӣ. ка.)] сан̃н̃уппа̄дам̣ ануссарати, тато парам̣ на̄нуссарати.
‘со евама̄ха – адхиччасамуппанно атта̄ ча локо ча. там̣ кисса хету? ахан̃хи пуббе на̄хосим̣, сомхи етарахи ахутва̄ сантата̄йа [саттака̄йа (сӣ. пӣ.), сатта̄йа (ка. сӣ.)] парин̣атоти. евам̣вихитакам̣ но тумхе а̄йасманто адхиччасамуппаннам̣ а̄чарийакам̣ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апетха̄’ти? ‘те евама̄хам̣су – евам̣ кхо но, а̄вусо готама, сутам̣ йатхева̄йасма̄ готамо а̄ха̄’ти. ‘‘агган̃н̃ан̃ча̄хам̣, бхаггава, паджа̄на̄ми тан̃ча паджа̄на̄ми, тато ча уттаритарам̣ паджа̄на̄ми, тан̃ча паджа̄нам̣ на пара̄маса̄ми, апара̄масато ча ме паччаттан̃н̃ева ниббути видита̄. йадабхиджа̄нам̣ татха̄гато но анайам̣ а̄паджджати.
47. ‘‘евам̣ва̄дим̣ кхо мам̣, бхаггава, евамаккха̄йим̣ еке саман̣абра̄хман̣а̄ асата̄ туччха̄ муса̄ абхӯтена аббха̄чиккханти – ‘випарӣто саман̣о готамо бхиккхаво ча. саман̣о готамо евама̄ха – йасмим̣ самайе субхам̣ вимоккхам̣ упасампаджджа вихарати, саббам̣ тасмим̣ самайе асубхантвева [асубхантева (сӣ. сйа̄. пӣ.)] паджа̄на̄тӣ’ти [сан̃джа̄на̄тӣти (сӣ. пӣ.)]. на кхо пана̄хам̣, бхаггава, евам̣ вада̄ми – ‘йасмим̣ самайе субхам̣ вимоккхам̣ упасампаджджа вихарати, саббам̣ тасмим̣ самайе асубхантвева паджа̄на̄тӣ’ти. еван̃ча кхва̄хам̣, бхаггава, вада̄ми – ‘йасмим̣ самайе субхам̣ вимоккхам̣ упасампаджджа вихарати, субхантвева тасмим̣ самайе паджа̄на̄тӣ’ти.
‘‘те ча, бханте, випарӣта̄, йе бхагавантам̣ випарӣтато даханти бхиккхаво ча. евам̣пасанно ахам̣, бханте, бхагавати. пахоти ме бхагава̄ татха̄ дхаммам̣ десетум̣, йатха̄ ахам̣ субхам̣ вимоккхам̣ упасампаджджа вихареййа’’нти.
48. ‘‘дуккарам̣ кхо етам̣, бхаггава, тайа̄ ан̃н̃адит̣т̣хикена ан̃н̃акхантикена ан̃н̃аручикена ан̃н̃атра̄йогена ан̃н̃атра̄чарийакена субхам̣ вимоккхам̣ упасампаджджа вихаритум̣. ин̇гха твам̣, бхаггава, йо ча те айам̣ майи паса̄до, тамева твам̣ са̄дхукаманураккха̄’’ти. ‘‘саче там̣, бханте, майа̄ дуккарам̣ ан̃н̃адит̣т̣хикена ан̃н̃акхантикена ан̃н̃аручикена ан̃н̃атра̄йогена ан̃н̃атра̄чарийакена субхам̣ вимоккхам̣ упасампаджджа вихаритум̣. йо ча ме айам̣, бханте, бхагавати паса̄до, тамева̄хам̣ са̄дхукаманураккхисса̄мӣ’’ти. идамавоча бхагава̄. аттамано бхаггаваготто парибба̄джако бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.
па̄тхикасуттам̣ [па̄т̣икасуттантам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] нит̣т̣хитам̣ пат̣хамам̣.