7. маха̄самайасуттам̣
331. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ маха̄ване махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ пан̃чаматтехи бхиккхусатехи саббехева арахантехи; дасахи ча локадха̄тӯхи девата̄ йебхуййена саннипатита̄ хонти бхагавантам̣ дассана̄йа бхиккхусан̇гхан̃ча. атха кхо чатуннам̣ суддха̄ва̄сака̄йика̄нам̣ девата̄нам̣ [дева̄нам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] етадахоси – ‘‘айам̣ кхо бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ маха̄ване махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ пан̃чаматтехи бхиккхусатехи саббехева арахантехи; дасахи ча локадха̄тӯхи девата̄ йебхуййена саннипатита̄ хонти бхагавантам̣ дассана̄йа бхиккхусан̇гхан̃ча. йам̣нӯна майампи йена бхагава̄ тенупасан̇камеййа̄ма; упасан̇камитва̄ бхагавато сантике паччекам̣ га̄тхам̣ [паччекага̄тхам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.), паччекага̄тха̄ (ка. сӣ.)] бха̄сеййа̄ма̄’’ти.
332. атха кхо та̄ девата̄ сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамева суддха̄ва̄сесу девесу антарахита̄ бхагавато пурато па̄турахесум̣. атха кхо та̄ девата̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. екамантам̣ т̣хита̄ кхо ека̄ девата̄ бхагавато сантике имам̣ га̄тхам̣ абха̄си –
‘‘маха̄самайо паванасмим̣, девака̄йа̄ сама̄гата̄;
а̄гатамха имам̣ дхаммасамайам̣, даккхита̄йе апара̄джитасан̇гха’’нти.
атха кхо апара̄ девата̄ бхагавато сантике имам̣ га̄тхам̣ абха̄си –
‘‘татра бхиккхаво сама̄дахам̣су, читтаматтано уджукам̣ акам̣су [уджукамакам̣су (сӣ. сйа̄. пӣ.)];
са̄ратхӣва нетта̄ни гахетва̄, индрийа̄ни раккханти пан̣д̣ита̄’’ти.
атха кхо апара̄ девата̄ бхагавато сантике имам̣ га̄тхам̣ абха̄си –
‘‘чхетва̄ кхӣлам̣ чхетва̄ палигхам̣, индакхӣлам̣ ӯхачча [ухачча (ка.)] манеджа̄;
те чаранти суддха̄ вимала̄, чаккхумата̄ суданта̄ сусуна̄га̄’’ти.
атха кхо апара̄ девата̄ бхагавато сантике имам̣ га̄тхам̣ абха̄си –
‘‘йекечи буддхам̣ саран̣ам̣ гата̄се, на те гамиссанти апа̄йабхӯмим̣;
паха̄йа ма̄нусам̣ дехам̣, девака̄йам̣ парипӯрессантӣ’’ти.
девата̄саннипа̄та̄
333. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘йебхуййена, бхиккхаве, дасасу локадха̄тӯсу девата̄ саннипатита̄ хонти [( ) сӣ. ипоттхакесу наттхи], татха̄гатам̣ дассана̄йа бхиккхусан̇гхан̃ча. йепи те, бхиккхаве, ахесум̣ атӣтамаддха̄нам̣ араханто самма̄самбуддха̄, тесампи бхагаванта̄нам̣ етам̣парама̄йева [етапарама̄йева (сӣ. сйа̄. пӣ.)] девата̄ саннипатита̄ ахесум̣ сеййатха̄пи майхам̣ етарахи. йепи те, бхиккхаве, бхависсанти ана̄гатамаддха̄нам̣ араханто самма̄самбуддха̄, тесампи бхагаванта̄нам̣ етам̣парама̄йева девата̄ саннипатита̄ бхависсанти сеййатха̄пи майхам̣ етарахи. а̄чиккхисса̄ми, бхиккхаве, девака̄йа̄нам̣ на̄ма̄ни; киттайисса̄ми, бхиккхаве, девака̄йа̄нам̣ на̄ма̄ни; десесса̄ми, бхиккхаве, девака̄йа̄нам̣ на̄ма̄ни. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манасикаротха, бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣.
334. бхагава̄ етадавоча –
‘‘силокаманукасса̄ми, йаттха бхумма̄ тадассита̄;
йе сита̄ гиригаббхарам̣, пахитатта̄ сама̄хита̄.
‘‘путхӯсӣха̄ва саллӣна̄, ломахам̣са̄бхисамбхуно;
ода̄таманаса̄ суддха̄, виппасаннамана̄вила̄’’ [виппасанна̄мана̄вила̄ (пӣ. ка.)].
бхиййо пан̃часате н̃атва̄, ване ка̄пилаваттхаве;
тато а̄мантайӣ саттха̄, са̄ваке са̄сане рате.
‘‘девака̄йа̄ абхикканта̄, те виджа̄на̄тха бхиккхаво’’;
те ча а̄таппамакарум̣, сутва̄ буддхасса са̄санам̣.
тесам̣ па̄тураху н̃а̄н̣ам̣, аманусса̄надассанам̣;
аппеке сатамаддаккхум̣, сахассам̣ атха саттарим̣.
сатам̣ еке сахасса̄нам̣, аманусса̄намаддасум̣;
аппекенантамаддаккхум̣, диса̄ сабба̄ пхут̣а̄ ахум̣.
тан̃ча саббам̣ абхин̃н̃а̄йа, ваваттхитва̄на [ваваккхитва̄на (сӣ. сйа̄. пӣ.), авеккхитва̄на (т̣ӣка̄)] чаккхума̄;
тато а̄мантайӣ саттха̄, са̄ваке са̄сане рате.
‘‘девака̄йа̄ абхикканта̄, те виджа̄на̄тха бхиккхаво;
йе вохам̣ киттайисса̄ми, гира̄хи анупуббасо.
335. ‘‘саттасахасса̄ те йаккха̄, бхумма̄ ка̄пилаваттхава̄.
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘чхасахасса̄ хемавата̄, йаккха̄ на̄наттаван̣н̣ино;
иддхиманто джутӣманто [джутӣманто (сӣ. пӣ.)], ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘са̄та̄гира̄ тисахасса̄, йаккха̄ на̄наттаван̣н̣ино;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘иччете сол̣асасахасса̄, йаккха̄ на̄наттаван̣н̣ино;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘весса̄митта̄ пан̃часата̄, йаккха̄ на̄наттаван̣н̣ино;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘кумбхӣро ра̄джагахико, вепулласса нивесанам̣;
бхиййо нам̣ сатасахассам̣, йаккха̄нам̣ пайирупа̄сати;
кумбхӣро ра̄джагахико, сопа̄га̄ самитим̣ ванам̣.
336. ‘‘пуриман̃ча дисам̣ ра̄джа̄, дхатарат̣т̣хо паса̄сати.
гандхабба̄нам̣ адхипати, маха̄ра̄джа̄ йасассисо.
‘‘путта̄пи тасса бахаво, индана̄ма̄ махаббала̄;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘даккхин̣ан̃ча дисам̣ ра̄джа̄, вирӯл̣хо там̣ паса̄сати [таппаса̄сати (сйа̄.)];
кумбхан̣д̣а̄нам̣ адхипати, маха̄ра̄джа̄ йасассисо.
‘‘путта̄пи тасса бахаво, индана̄ма̄ махаббала̄;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘паччхиман̃ча дисам̣ ра̄джа̄, вирӯпаккхо паса̄сати;
на̄га̄нан̃ча адхипати, маха̄ра̄джа̄ йасассисо.
‘‘путта̄пи тасса бахаво, индана̄ма̄ махаббала̄;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘уттаран̃ча дисам̣ ра̄джа̄, куверо там̣ паса̄сати;
йаккха̄нан̃ча адхипати, маха̄ра̄джа̄ йасассисо.
‘‘путта̄пи тасса бахаво, индана̄ма̄ махаббала̄;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘пуримам̣ дисам̣ дхатарат̣т̣хо, даккхин̣ена вирӯл̣хако;
паччхимена вирӯпаккхо, куверо уттарам̣ дисам̣.
‘‘чатта̄ро те маха̄ра̄джа̄, саманта̄ чатуро диса̄;
даддаллама̄на̄ [даддал̣хама̄на̄ (ка.)] ат̣т̣хам̣су, ване ка̄пилаваттхаве.
337. ‘‘тесам̣ ма̄йа̄вино да̄са̄, а̄гум̣ [а̄гӯ (сйа̄.), а̄гу (сӣ. пӣ.) евамупарипи] ван̃чаника̄ сат̣ха̄.
ма̄йа̄ кут̣ен̣д̣у вит̣ен̣д̣у [вет̣ен̣д̣у (сӣ. сйа̄. пӣ.)], вит̣учча [вит̣ӯ ча (сйа̄.)] вит̣ут̣о саха.
‘‘чандано ка̄масет̣т̣хо ча, киннигхан̣д̣у [киннугхан̣д̣у (сӣ. сйа̄. пӣ.)] нигхан̣д̣у ча;
пана̄до опаман̃н̃о ча, девасӯто ча ма̄тали.
‘‘читтасено ча гандхаббо, нал̣ора̄джа̄ джанесабхо [джаносабхо (сйа̄.)];
а̄га̄ пан̃часикхо чева, тимбарӯ сӯрийаваччаса̄ [сурийаваччаса̄ (сӣ. пӣ.)].
‘‘ете чан̃н̃е ча ра̄джа̄но, гандхабба̄ саха ра̄джубхи;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
338. ‘‘атха̄гум̣ на̄гаса̄ на̄га̄, веса̄ла̄ сахатаччхака̄.
камбалассатара̄ а̄гум̣, па̄йа̄га̄ саха н̃а̄тибхи.
‘‘йа̄муна̄ дхатарат̣т̣ха̄ ча, а̄гӯ на̄га̄ йасассино;
ера̄ван̣о маха̄на̄го, сопа̄га̄ самитим̣ ванам̣.
‘‘йе на̄гара̄дже сахаса̄ харанти, дибба̄ диджа̄ паккхи висуддхачаккхӯ;
веха̄йаса̄ [веха̄сайа̄ (сӣ. пӣ.)] те ванамаджджхапатта̄, читра̄ супан̣н̣а̄ ити теса на̄мам̣.
‘‘абхайам̣ тада̄ на̄гара̄джа̄нама̄си, супан̣н̣ато кхемамака̄си буддхо;
сан̣ха̄хи ва̄ча̄хи упавхайанта̄, на̄га̄ супан̣н̣а̄ саран̣амакам̣су буддхам̣.
339. ‘‘джита̄ ваджирахаттхена, самуддам̣ асура̄сита̄.
бха̄таро ва̄савассете, иддхиманто йасассино.
‘‘ка̄лакан̃ча̄ маха̄бхисма̄ [ка̄лакан̃джа̄ маха̄бхим̣са̄ (сӣ. пӣ.)], асура̄ да̄навегхаса̄;
вепачитти сучитти ча, паха̄ра̄до намучӣ саха.
‘‘сатан̃ча балипутта̄нам̣, саббе верочана̄мака̄;
саннайхитва̄ балисенам̣ [балӣсенам̣ (сйа̄.)], ра̄хубхаддамупа̄гамум̣;
самайода̄ни бхадданте, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
340. ‘‘а̄по ча дева̄ патхавӣ, теджо ва̄йо тада̄гамум̣.
варун̣а̄ ва̄ран̣а̄ [ва̄рун̣а̄ (сйа̄.)] дева̄, сомо ча йасаса̄ саха.
‘‘метта̄ карун̣а̄ ка̄йика̄, а̄гум̣ дева̄ йасассино;
дасете дасадха̄ ка̄йа̄, саббе на̄наттаван̣н̣ино.
‘‘иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘вен̣д̣удева̄ сахали ча [вен̣хӯча дева̄ сахалӣча (сӣ. пӣ.)], асама̄ ча дуве йама̄;
чандассӯпаниса̄ дева̄, чандама̄гум̣ пураккхатва̄.
‘‘сӯрийассӯпаниса̄ [сурийассӯпаниса̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] дева̄, сӯрийама̄гум̣ пураккхатва̄;
наккхатта̄ни пураккхатва̄, а̄гум̣ мандавала̄хака̄.
‘‘васӯнам̣ ва̄саво сет̣т̣хо, саккопа̄га̄ пуриндадо;
дасете дасадха̄ ка̄йа̄, саббе на̄наттаван̣н̣ино.
‘‘иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘атха̄гум̣ сахабхӯ дева̄, джаламаггисикха̄рива;
арит̣т̣хака̄ ча роджа̄ ча, ума̄пуппханибха̄сино.
‘‘варун̣а̄ сахадхамма̄ ча, аччута̄ ча анеджака̄;
сӯлеййаручира̄ а̄гум̣, а̄гум̣ ва̄саванесино;
дасете дасадха̄ ка̄йа̄, саббе на̄наттаван̣н̣ино.
‘‘иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘сама̄на̄ маха̄самана̄, ма̄нуса̄ ма̄нусуттама̄;
кхид̣д̣а̄падосика̄ а̄гум̣, а̄гум̣ манопадосика̄.
‘‘атха̄гум̣ харайо дева̄, йе ча лохитава̄сино;
па̄рага̄ маха̄па̄рага̄, а̄гум̣ дева̄ йасассино;
дасете дасадха̄ ка̄йа̄, саббе на̄наттаван̣н̣ино.
‘‘иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘сукка̄ карамбха̄ [карумха̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] арун̣а̄, а̄гум̣ вегханаса̄ саха;
ода̄тагайха̄ па̄моккха̄, а̄гум̣ дева̄ вичаккхан̣а̄.
‘‘сада̄матта̄ ха̄рагаджа̄, миссака̄ ча йасассино;
тханайам̣ а̄га паджджунно, йо диса̄ абхивассати.
‘‘дасете дасадха̄ ка̄йа̄, саббе на̄наттаван̣н̣ино;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘кхемийа̄ тусита̄ йа̄ма̄, кат̣т̣хака̄ ча йасассино;
ламбӣтака̄ ла̄масет̣т̣ха̄, джотина̄ма̄ ча а̄сава̄;
нимма̄наратино а̄гум̣, атха̄гум̣ параниммита̄.
‘‘дасете дасадха̄ ка̄йа̄, саббе на̄наттаван̣н̣ино;
иддхиманто джутиманто, ван̣н̣аванто йасассино;
модама̄на̄ абхикка̄мум̣, бхиккхӯнам̣ самитим̣ ванам̣.
‘‘сат̣т̣хете деваника̄йа̄, саббе на̄наттаван̣н̣ино;
на̄манвайена а̄гаччхум̣ [а̄ган̃чхум̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)], йе чан̃н̃е садиса̄ саха.
‘‘‘павут̣т̣хаджа̄тимакхилам̣ [павуттхаджа̄тим̣ акхилам̣ (сӣ. пӣ.)], огхатин̣н̣амана̄савам̣;
даккхемогхатарам̣ на̄гам̣, чандам̣ва асита̄тигам̣’.
341. ‘‘субрахма̄ параматто ча [параматтхо ча (ка.)], путта̄ иддхимато саха.
санан̇кума̄ро тиссо ча, сопа̄га самитим̣ ванам̣.
‘‘сахассам̣ брахмалока̄нам̣, маха̄брахма̄бхитит̣т̣хати;
упапанно джутиманто, бхисма̄ка̄йо йасассисо.
‘‘дасеттха иссара̄ а̄гум̣, паччекавасаваттино;
тесан̃ча маджджхато а̄га, ха̄рито парива̄рито.
342. ‘‘те ча саббе абхикканте, саинде [синде (сйа̄.)] деве сабрахмаке.