6. маха̄говиндасуттам̣

293. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати гиджджхакӯт̣е паббате. атха кхо пан̃часикхо гандхаббапутто абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣о кевалакаппам̣ гиджджхакӯт̣ам̣ паббатам̣ обха̄сетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо пан̃часикхо гандхаббапутто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘йам̣ кхо ме, бханте, дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ саммукха̄ сутам̣ саммукха̄ пат̣иггахитам̣, а̄рочеми там̣ бхагавато’’ти. ‘‘а̄рочехи ме твам̣, пан̃часикха̄’’ти бхагава̄ авоча.

девасабха̄

294. ‘‘пурима̄ни, бханте, диваса̄ни пуриматара̄ни тадахупосатхе паннарасе пава̄ран̣а̄йа пун̣н̣а̄йа пун̣н̣ама̄йа раттийа̄ кевалакаппа̄ ча дева̄ та̄ватим̣са̄ судхамма̄йам̣ сабха̄йам̣ саннисинна̄ хонти саннипатита̄; махатӣ ча диббапариса̄ самантато нисинна̄ хонти, чатта̄ро ча маха̄ра̄джа̄но чатуддиса̄ нисинна̄ хонти; пураттхима̄йа диса̄йа дхатарат̣т̣хо маха̄ра̄джа̄ паччхима̄бхимукхо нисинно хоти деве пураккхатва̄; даккхин̣а̄йа диса̄йа вирӯл̣хако маха̄ра̄джа̄ уттара̄бхимукхо нисинно хоти деве пураккхатва̄; паччхима̄йа диса̄йа вирӯпаккхо маха̄ра̄джа̄ пураттха̄бхимукхо нисинно хоти деве пураккхатва̄; уттара̄йа диса̄йа вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ даккхин̣а̄бхимукхо нисинно хоти деве пураккхатва̄. йада̄ бханте, кевалакаппа̄ ча дева̄ та̄ватим̣са̄ судхамма̄йам̣ сабха̄йам̣ саннисинна̄ хонти саннипатита̄, махатӣ ча диббапариса̄ самантато нисинна̄ хонти, чатта̄ро ча маха̄ра̄джа̄но чатуддиса̄ нисинна̄ хонти, идам̣ несам̣ хоти а̄санасмим̣; атха паччха̄ амха̄кам̣ а̄санам̣ хоти.

‘‘йе те, бханте, дева̄ бхагавати брахмачарийам̣ чаритва̄ адхунӯпапанна̄ та̄ватим̣сака̄йам̣, те ан̃н̃е деве атирочанти ван̣н̣ена чева йасаса̄ ча. тена судам̣, бханте, дева̄ та̄ватим̣са̄ аттамана̄ хонти памудита̄ пӣтисоманассаджа̄та̄; ‘дибба̄ вата, бхо, ка̄йа̄ парипӯренти, ха̄йанти асурака̄йа̄’ти.

295. ‘‘атха кхо, бханте, сакко дева̄наминдо дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ сампаса̄дам̣ видитва̄ има̄хи га̄тха̄хи анумоди –

‘моданти вата бхо дева̄, та̄ватим̣са̄ сахиндака̄;

татха̄гатам̣ намассанта̄, дхаммасса ча судхамматам̣.

наве деве ча пассанта̄, ван̣н̣аванте йасассине;

сугатасмим̣ брахмачарийам̣, чаритва̄на идха̄гате.

те ан̃н̃е атирочанти, ван̣н̣ена йасаса̄йуна̄;

са̄вака̄ бхӯрипан̃н̃асса, висесӯпагата̄ идха.

идам̣ дисва̄на нанданти, та̄ватим̣са̄ сахиндака̄;

татха̄гатам̣ намассанта̄, дхаммасса ча судхаммата’нти.

‘‘тена судам̣, бханте, дева̄ та̄ватим̣са̄ бхиййосо матта̄йа аттамана̄ хонти памудита̄ пӣтисоманассаджа̄та̄; ‘дибба̄ вата, бхо, ка̄йа̄ парипӯренти, ха̄йанти асурака̄йа̄’’’ти.

ат̣т̣ха йатха̄бхуччаван̣н̣а̄

296. ‘‘атха кхо, бханте, сакко дева̄наминдо дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ сампаса̄дам̣ видитва̄ деве та̄ватим̣се а̄мантеси – ‘иччхеййа̄тха но тумхе, ма̄риса̄, тасса бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е соту’нти? ‘иччха̄ма майам̣, ма̄риса, тасса бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е соту’нти. атха кхо, бханте, сакко дева̄наминдо дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е пайируда̄ха̄си – ‘там̣ ким̣ ман̃н̃анти, бхонто дева̄ та̄ватим̣са̄? йа̄ван̃ча со бхагава̄ бахуджанахита̄йа пат̣ипанно бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄нам̣. евам̣ бахуджанахита̄йа пат̣ипаннам̣ бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄нам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘сва̄ккха̄то кхо пана тена бхагавата̄ дхаммо сандит̣т̣хико ака̄лико ехипассико опанеййико паччаттам̣ ведитаббо вин̃н̃ӯхи. евам̣ опанеййикасса дхаммасса десета̄рам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘идам̣ кусаланти кхо пана тена бхагавата̄ супан̃н̃аттам̣, идам̣ акусаланти супан̃н̃аттам̣. идам̣ са̄ваджджам̣ идам̣ анаваджджам̣, идам̣ севитаббам̣ идам̣ на севитаббам̣, идам̣ хӣнам̣ идам̣ пан̣ӣтам̣, идам̣ кан̣хасуккасаппат̣ибха̄ганти супан̃н̃аттам̣. евам̣ кусала̄кусаласа̄ваджджа̄наваджджасевитабба̄севитаббахӣна-пан̣ӣтакан̣хасуккасаппат̣ибха̄га̄нам̣ дхамма̄нам̣ пан̃н̃апета̄рам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘супан̃н̃атта̄ кхо пана тена бхагавата̄ са̄вака̄нам̣ нибба̄нага̄минӣ пат̣ипада̄, сам̣сандати нибба̄нан̃ча пат̣ипада̄ ча. сеййатха̄пи на̄ма ган̇годакам̣ йамунодакена сам̣сандати самети, евамева супан̃н̃атта̄ тена бхагавата̄ са̄вака̄нам̣ нибба̄нага̄минӣ пат̣ипада̄, сам̣сандати нибба̄нан̃ча пат̣ипада̄ ча. евам̣ нибба̄нага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа пан̃н̃апета̄рам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘абхиниппханно [абхиниппанно (пӣ. ка.)] кхо пана тасса бхагавато ла̄бхо абхиниппханно силоко, йа̄ва ман̃н̃е кхаттийа̄ сампийа̄йама̄нарӯпа̄ вихаранти, вигатамадо кхо пана со бхагава̄ а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети. евам̣ вигатамадам̣ а̄ха̄рам̣ а̄харайама̄нам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘ладдхасаха̄йо кхо пана со бхагава̄ секха̄нан̃чева пат̣ипанна̄нам̣ кхӣн̣а̄сава̄нан̃ча вуситаватам̣. те бхагава̄ апануджджа ека̄ра̄матам̣ ануйутто вихарати. евам̣ ека̄ра̄матам̣ ануйуттам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘йатха̄ва̄дӣ кхо пана со бхагава̄ татха̄ка̄рӣ, йатха̄ка̄рӣ татха̄ва̄дӣ, ити йатха̄ва̄дӣ татха̄ка̄рӣ, йатха̄ка̄рӣ татха̄ва̄дӣ. евам̣ дхамма̄нудхаммаппат̣ипаннам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘тин̣н̣авичикиччхо кхо пана со бхагава̄ вигатакатхам̣катхо парийоситасан̇каппо аджджха̄сайам̣ а̄дибрахмачарийам̣. евам̣ тин̣н̣авичикиччхам̣ вигатакатхам̣катхам̣ парийоситасан̇каппам̣ аджджха̄сайам̣ а̄дибрахмачарийам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄’ти.

297. ‘‘име кхо, бханте, сакко дева̄наминдо дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е пайируда̄ха̄си. тена судам̣, бханте, дева̄ та̄ватим̣са̄ бхиййосо матта̄йа аттамана̄ хонти памудита̄ пӣтисоманассаджа̄та̄ бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е сутва̄. татра, бханте, екачче дева̄ евама̄хам̣су – ‘ахо вата, ма̄риса̄, чатта̄ро самма̄самбуддха̄ локе уппаджджеййум̣ дхамман̃ча десеййум̣ йатхарива бхагава̄. тадасса бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’нти. екачче дева̄ евама̄хам̣су – ‘тит̣т̣ханту, ма̄риса̄, чатта̄ро самма̄самбуддха̄, ахо вата, ма̄риса̄, тайо самма̄самбуддха̄ локе уппаджджеййум̣ дхамман̃ча десеййум̣ йатхарива бхагава̄. тадасса бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’нти. екачче дева̄ евама̄хам̣су – ‘тит̣т̣ханту, ма̄риса̄, тайо самма̄самбуддха̄, ахо вата, ма̄риса̄, две самма̄самбуддха̄ локе уппаджджеййум̣ дхамман̃ча десеййум̣ йатхарива бхагава̄. тадасса бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’нти.

298. ‘‘евам̣ вутте, бханте, сакко дева̄наминдо деве та̄ватим̣се етадавоча – ‘ат̣т̣ха̄нам̣ кхо етам̣, ма̄риса̄, анавака̄со, йам̣ екисса̄ локадха̄туйа̄ две араханто самма̄самбуддха̄ апуббам̣ ачаримам̣ уппаджджеййум̣, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. ахо вата, ма̄риса̄, со бхагава̄ аппа̄ба̄дхо аппа̄тан̇ко чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣хеййа. тадасса бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’нти. атха кхо, бханте, йенаттхена дева̄ та̄ватим̣са̄ судхамма̄йам̣ сабха̄йам̣ саннисинна̄ хонти саннипатита̄, там̣ аттхам̣ чинтайитва̄ там̣ аттхам̣ мантайитва̄ вуттавачана̄пи там̣ чатта̄ро маха̄ра̄джа̄но тасмим̣ аттхе хонти. пачча̄нусит̣т̣хавачана̄пи там̣ чатта̄ро маха̄ра̄джа̄но тасмим̣ аттхе хонти, сакесу сакесу а̄санесу т̣хита̄ авипакканта̄.

те вуттава̄кйа̄ ра̄джа̄но, пат̣иггайха̄нуса̄саним̣;

виппасаннамана̄ санта̄, ат̣т̣хам̣су самхи а̄санети.

299. ‘‘атха кхо, бханте, уттара̄йа диса̄йа ул̣а̄ро а̄локо сан̃джа̄йи, обха̄со па̄турахоси атиккаммева дева̄нам̣ дева̄нубха̄вам̣. атха кхо, бханте, сакко дева̄наминдо деве та̄ватим̣се а̄мантеси – ‘йатха̄ кхо, ма̄риса̄, нимитта̄ни диссанти, ул̣а̄ро а̄локо сан̃джа̄йати, обха̄со па̄тубхавати, брахма̄ па̄тубхависсати; брахмуно хетам̣ пуббанимиттам̣ па̄тубха̄ва̄йа, йадидам̣ а̄локо сан̃джа̄йати обха̄со па̄тубхаватӣти.

‘йатха̄ нимитта̄ диссанти, брахма̄ па̄тубхависсати;

брахмуно хетам̣ нимиттам̣, обха̄со випуло маха̄’ти.

санан̇кума̄ракатха̄

300. ‘‘атха кхо, бханте, дева̄ та̄ватим̣са̄ йатха̄сакесу а̄санесу нисӣдим̣су – ‘обха̄саметам̣ н̃асса̄ма, йам̣випа̄ко бхависсати, саччхикатва̄ва нам̣ гамисса̄ма̄’ти. чатта̄ропи маха̄ра̄джа̄но йатха̄сакесу а̄санесу нисӣдим̣су – ‘обха̄саметам̣ н̃асса̄ма, йам̣випа̄ко бхависсати, саччхикатва̄ва нам̣ гамисса̄ма̄’ти. идам̣ сутва̄ дева̄ та̄ватим̣са̄ екагга̄ сама̄паджджим̣су – ‘обха̄саметам̣ н̃асса̄ма, йам̣випа̄ко бхависсати, саччхикатва̄ва нам̣ гамисса̄ма̄’ти.

‘‘йада̄, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ па̄тубхавати, ол̣а̄рикам̣ аттабха̄вам̣ абхинимминитва̄ па̄тубхавати. йо кхо пана, бханте, брахмуно пакативан̣н̣о, анабхисамбхаванӣйо со дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ чаккхупатхасмим̣. йада̄, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ па̄тубхавати, со ан̃н̃е деве атирочати ван̣н̣ена чева йасаса̄ ча. сеййатха̄пи, бханте, сован̣н̣о виггахо ма̄нусам̣ виггахам̣ атирочати, евамева кхо, бханте, йада̄ брахма̄ санан̇кума̄ро дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ па̄тубхавати, со ан̃н̃е деве атирочати ван̣н̣ена чева йасаса̄ ча. йада̄, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ па̄тубхавати, на тассам̣ париса̄йам̣ кочи дево абхива̄дети ва̄ паччут̣т̣хети ва̄ а̄санена ва̄ нимантети. саббева тун̣хӣбхӯта̄ пан̃джалика̄ паллан̇кена нисӣданти – ‘йассада̄ни девасса паллан̇кам̣ иччхиссати брахма̄ санан̇кума̄ро, тасса девасса паллан̇ке нисӣдиссатӣ’ти. йасса кхо пана, бханте, девасса брахма̄ санан̇кума̄ро паллан̇ке нисӣдати, ул̣а̄рам̣ со лабхати дево ведапат̣ила̄бхам̣, ул̣а̄рам̣ со лабхати дево соманассапат̣ила̄бхам̣. сеййатха̄пи, бханте, ра̄джа̄ кхаттийо муддха̄васитто адхуна̄бхиситто раджджена, ул̣а̄рам̣ со лабхати ведапат̣ила̄бхам̣, ул̣а̄рам̣ со лабхати соманассапат̣ила̄бхам̣, евамева кхо, бханте, йасса девасса брахма̄ санан̇кума̄ро паллан̇ке нисӣдати, ул̣а̄рам̣ со лабхати дево ведапат̣ила̄бхам̣, ул̣а̄рам̣ со лабхати дево соманассапат̣ила̄бхам̣. атха, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ сампаса̄дам̣ видитва̄ антарахито има̄хи га̄тха̄хи анумоди –

‘моданти вата бхо дева̄, та̄ватим̣са̄ сахиндака̄;

татха̄гатам̣ намассанта̄, дхаммасса ча судхамматам̣.

‘наве деве ча пассанта̄, ван̣н̣аванте йасассине;

сугатасмим̣ брахмачарийам̣, чаритва̄на идха̄гате.

‘те ан̃н̃е атирочанти, ван̣н̣ена йасаса̄йуна̄;

са̄вака̄ бхӯрипан̃н̃асса, висесӯпагата̄ идха.

‘идам̣ дисва̄на нанданти, та̄ватим̣са̄ сахиндака̄;

татха̄гатам̣ намассанта̄, дхаммасса ча судхаммата’нти.

301. ‘‘имаматтхам̣, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро абха̄ситтха. имаматтхам̣, бханте, брахмуно санан̇кума̄расса бха̄сато ат̣т̣хан̇гасаманна̄гато саро хоти виссат̣т̣хо ча вин̃н̃еййо ча ман̃джу ча саванӣйо ча бинду ча ависа̄рӣ ча гамбхӣро ча нинна̄дӣ ча. йатха̄парисам̣ кхо пана, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро сарена вин̃н̃а̄пети, на часса бахиддха̄ париса̄йа гхосо ниччхарати. йасса кхо пана, бханте, евам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гато саро хоти, со вуччати ‘брахмассаро’ти. атха кхо, бханте, дева̄ та̄ватим̣са̄ брахма̄нам̣ санан̇кума̄рам̣ етадавочум̣ – ‘са̄дху, маха̄брахме, етадева майам̣ сан̇кха̄йа мода̄ма; аттхи ча саккена дева̄наминдена тасса бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучча̄ ван̣н̣а̄ бха̄сита̄; те ча майам̣ сан̇кха̄йа мода̄ма̄’ти.

ат̣т̣ха йатха̄бхуччаван̣н̣а̄

302. ‘‘атха, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро саккам̣ дева̄наминдам̣ етадавоча – ‘са̄дху, дева̄наминда, майампи тасса бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е сун̣еййа̄ма̄’ти. ‘евам̣ маха̄брахме’ти кхо, бханте, сакко дева̄наминдо брахмуно санан̇кума̄расса бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е пайируда̄ха̄си.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃ати, бхавам̣ маха̄брахма̄? йа̄ван̃ча со бхагава̄ бахуджанахита̄йа пат̣ипанно бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄нам̣. евам̣ бахуджанахита̄йа пат̣ипаннам̣ бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄нам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘сва̄ккха̄то кхо пана тена бхагавата̄ дхаммо сандит̣т̣хико ака̄лико ехипассико опанеййико паччаттам̣ ведитаббо вин̃н̃ӯхи. евам̣ опанеййикасса дхаммасса десета̄рам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘идам̣ кусала’нти кхо пана тена бхагавата̄ супан̃н̃аттам̣, ‘идам̣ акусала’нти супан̃н̃аттам̣, ‘идам̣ са̄ваджджам̣ идам̣ анаваджджам̣, идам̣ севитаббам̣ идам̣ на севитаббам̣, идам̣ хӣнам̣ идам̣ пан̣ӣтам̣, идам̣ кан̣хасуккасаппат̣ибха̄га’нти супан̃н̃аттам̣. евам̣ кусала̄кусаласа̄ваджджа̄наваджджасевитабба̄севитаббахӣнапан̣ӣтакан̣хасуккасаппат̣ибха̄га̄нам̣ дхамма̄нам̣ пан̃н̃а̄пета̄рам̣. имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘супан̃н̃атта̄ кхо пана тена бхагавата̄ са̄вака̄нам̣ нибба̄нага̄минӣ пат̣ипада̄ сам̣сандати нибба̄нан̃ча пат̣ипада̄ ча. сеййатха̄пи на̄ма ган̇годакам̣ йамунодакена сам̣сандати самети, евамева супан̃н̃атта̄ тена бхагавата̄ са̄вака̄нам̣ нибба̄нага̄минӣ пат̣ипада̄ сам̣сандати нибба̄нан̃ча пат̣ипада̄ ча. евам̣ нибба̄нага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа пан̃н̃а̄пета̄рам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘абхиниппханно кхо пана тасса бхагавато ла̄бхо абхиниппханно силоко, йа̄ва ман̃н̃е кхаттийа̄ сампийа̄йама̄нарӯпа̄ вихаранти. вигатамадо кхо пана со бхагава̄ а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети. евам̣ вигатамадам̣ а̄ха̄рам̣ а̄харайама̄нам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘ладдхасаха̄йо кхо пана со бхагава̄ секха̄нан̃чева пат̣ипанна̄нам̣ кхӣн̣а̄сава̄нан̃ча вуситаватам̣, те бхагава̄ апануджджа ека̄ра̄матам̣ ануйутто вихарати. евам̣ ека̄ра̄матам̣ ануйуттам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘йатха̄ва̄дӣ кхо пана со бхагава̄ татха̄ка̄рӣ, йатха̄ка̄рӣ татха̄ва̄дӣ; ити йатха̄ва̄дӣ татха̄ка̄рӣ, йатха̄ка̄рӣ татха̄ва̄дӣ. евам̣ дхамма̄нудхаммаппат̣иппаннам̣ имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄.

‘‘тин̣н̣авичикиччхо кхо пана со бхагава̄ вигатакатхам̣катхо парийоситасан̇каппо аджджха̄сайам̣ а̄дибрахмачарийам̣. евам̣ тин̣н̣авичикиччхам̣ вигатакатхам̣катхам̣ парийоситасан̇каппам̣ аджджха̄сайам̣ а̄дибрахмачарийам̣. имина̄пан̇гена саманна̄гатам̣ саттха̄рам̣ нева атӣтам̣се саманупасса̄ма, на панетарахи, ан̃н̃атра тена бхагавата̄’ти.

303. ‘‘име кхо, бханте, сакко дева̄наминдо брахмуно санан̇кума̄расса бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е пайируда̄ха̄си. тена судам̣, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро аттамано хоти памудито пӣтисоманассаджа̄то бхагавато ат̣т̣ха йатха̄бхучче ван̣н̣е сутва̄. атха, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро ол̣а̄рикам̣ аттабха̄вам̣ абхинимминитва̄ кума̄раван̣н̣ӣ хутва̄ пан̃часикхо дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ па̄турахоси. со веха̄сам̣ аббхуггантва̄ а̄ка̄се анталиккхе паллан̇кена нисӣди. сеййатха̄пи, бханте, балава̄ пурисо супаччаттхате ва̄ паллан̇ке саме ва̄ бхӯмибха̄ге паллан̇кена нисӣдеййа, евамева кхо, бханте, брахма̄ санан̇кума̄ро веха̄сам̣ аббхуггантва̄ а̄ка̄се анталиккхе паллан̇кена нисӣдитва̄ деве та̄ватим̣се а̄мантеси –

говиндабра̄хман̣аваттху

304. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃анти, бхонто дева̄ та̄ватим̣са̄, йа̄ва дӣгхараттам̣ маха̄пан̃н̃ова со бхагава̄ ахоси. бхӯтапуббам̣, бхо, ра̄джа̄ дисампати на̄ма ахоси. дисампатисса ран̃н̃о говиндо на̄ма бра̄хман̣о пурохито ахоси. дисампатисса ран̃н̃о рен̣у на̄ма кума̄ро путто ахоси. говиндасса бра̄хман̣асса джотипа̄ло на̄ма ма̄н̣аво путто ахоси. ити рен̣у ча ра̄джапутто джотипа̄ло ча ма̄н̣аво ан̃н̃е ча чха кхаттийа̄ иччете ат̣т̣ха саха̄йа̄ ахесум̣. атха кхо, бхо, ахоратта̄нам̣ аччайена говиндо бра̄хман̣о ка̄ламака̄си. говинде бра̄хман̣е ка̄лан̇кате ра̄джа̄ дисампати паридевеси – ‘‘йасмим̣ вата, бхо, майам̣ самайе говинде бра̄хман̣е саббакичча̄ни самма̄ воссаджджитва̄ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппита̄ саман̇гӣбхӯта̄ парича̄рема, тасмим̣ но самайе говиндо бра̄хман̣о ка̄лан̇като’’ти. евам̣ вутте бхо рен̣у ра̄джапутто ра̄джа̄нам̣ дисампатим̣ етадавоча – ‘‘ма̄ кхо твам̣, дева, говинде бра̄хман̣е ка̄лан̇кате атиба̄л̣хам̣ паридевеси. аттхи, дева, говиндасса бра̄хман̣асса джотипа̄ло на̄ма ма̄н̣аво путто пан̣д̣итатаро чева питара̄, аламаттхадасатаро чева питара̄; йеписса пита̄ аттхе ануса̄си, тепи джотипа̄лассева ма̄н̣авасса ануса̄санийа̄’’ти. ‘‘евам̣ кума̄ра̄’’ти? ‘‘евам̣ дева̄’’ти.

маха̄говиндаваттху

305. ‘‘атха кхо, бхо, ра̄джа̄ дисампати ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, амбхо пуриса, йена джотипа̄ло на̄ма ма̄н̣аво тенупасан̇кама; упасан̇камитва̄ джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ евам̣ вадехи – ‘бхаваматтху бхавантам̣ джотипа̄лам̣, ра̄джа̄ дисампати бхавантам̣ джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ а̄мантайати, ра̄джа̄ дисампати бхото джотипа̄ласса ма̄н̣авасса дассанака̄мо’’’ти. ‘‘евам̣, дева̄’’ти кхо, бхо, со пурисо дисампатисса ран̃н̃о пат̣иссутва̄ йена джотипа̄ло ма̄н̣аво тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ етадавоча – ‘‘бхаваматтху бхавантам̣ джотипа̄лам̣, ра̄джа̄ дисампати бхавантам̣ джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ а̄мантайати, ра̄джа̄ дисампати бхото джотипа̄ласса ма̄н̣авасса дассанака̄мо’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо бхо джотипа̄ло ма̄н̣аво тасса пурисасса пат̣иссутва̄ йена ра̄джа̄ дисампати тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ дисампатина̄ ран̃н̃а̄ саддхим̣ саммоди; саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо, бхо, джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ ра̄джа̄ дисампати етадавоча – ‘‘ануса̄сату но бхавам̣ джотипа̄ло, ма̄ но бхавам̣ джотипа̄ло ануса̄санийа̄ паччабйа̄ха̄си. петтике там̣ т̣ха̄не т̣хапесса̄ми, говиндийе абхисин̃чисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо, бхо, со джотипа̄ло ма̄н̣аво дисампатисса ран̃н̃о паччассоси. атха кхо, бхо, ра̄джа̄ дисампати джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ говиндийе абхисин̃чи, там̣ петтике т̣ха̄не т̣хапеси. абхиситто джотипа̄ло ма̄н̣аво говиндийе петтике т̣ха̄не т̣хапито йеписса пита̄ аттхе ануса̄си тепи аттхе ануса̄сати, йеписса пита̄ аттхе на̄нуса̄си, тепи аттхе ануса̄сати; йеписса пита̄ камманте абхисамбхоси, тепи камманте абхисамбхоти, йеписса пита̄ камманте на̄бхисамбхоси, тепи камманте абхисамбхоти. таменам̣ манусса̄ евама̄хам̣су – ‘‘говиндо вата, бхо, бра̄хман̣о, маха̄говиндо вата, бхо, бра̄хман̣о’’ти. имина̄ кхо евам̣, бхо, парийа̄йена джотипа̄ласса ма̄н̣авасса говиндо маха̄говиндотвева саман̃н̃а̄ удапа̄ди.

раджджасам̣вибхаджанам̣

306. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена те чха кхаттийа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те чха кхаттийе етадавоча – ‘‘дисампати кхо, бхо, ра̄джа̄ джин̣н̣о вуддхо махаллако аддхагато вайоануппатто, ко ну кхо пана, бхо, джа̄на̄ти джӣвитам̣? т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ дисампатимхи ран̃н̃е ка̄лан̇кате ра̄джакатта̄ро рен̣ум̣ ра̄джапуттам̣ радждже абхисин̃чеййум̣. а̄йанту, бхонто, йена рен̣у ра̄джапутто тенупасан̇каматха; упасан̇камитва̄ рен̣ум̣ ра̄джапуттам̣ евам̣ вадетха – ‘‘майам̣ кхо бхото рен̣усса саха̄йа̄ пийа̄ мана̄па̄ аппат̣икӯла̄, йам̣сукхо бхавам̣ там̣сукха̄ майам̣, йам̣дуккхо бхавам̣ там̣дуккха̄ майам̣. дисампати кхо, бхо, ра̄джа̄ джин̣н̣о вуддхо махаллако аддхагато вайоануппатто, ко ну кхо пана, бхо, джа̄на̄ти джӣвитам̣? т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ дисампатимхи ран̃н̃е ка̄лан̇кате ра̄джакатта̄ро бхавантам̣ рен̣ум̣ радждже абхисин̃чеййум̣. саче бхавам̣ рен̣у раджджам̣ лабхетха, сам̣вибхаджетха но раджджена̄’’ти. ‘‘евам̣ бхо’’ти кхо, бхо, те чха кхаттийа̄ маха̄говиндасса бра̄хман̣асса пат̣иссутва̄ йена рен̣у ра̄джапутто тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ рен̣ум̣ ра̄джапуттам̣ етадавочум̣ – ‘‘майам̣ кхо бхото рен̣усса саха̄йа̄ пийа̄ мана̄па̄ аппат̣икӯла̄; йам̣сукхо бхавам̣ там̣сукха̄ майам̣, йам̣дуккхо бхавам̣ там̣дуккха̄ майам̣. дисампати кхо, бхо, ра̄джа̄ джин̣н̣о вуддхо махаллако аддхагато вайоануппатто, ко ну кхо пана бхо джа̄на̄ти джӣвитам̣? т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ дисампатимхи ран̃н̃е ка̄лан̇кате ра̄джакатта̄ро бхавантам̣ рен̣ум̣ радждже абхисин̃чеййум̣. саче бхавам̣ рен̣у раджджам̣ лабхетха, сам̣вибхаджетха но раджджена̄’’ти. ‘‘ко ну кхо, бхо, ан̃н̃о мама виджите сукхо бхаветха [сукха̄ бхавеййа̄тха (ка.), сукхам̣ бхавеййа̄тха, сукхамедхеййа̄тха (сӣ. пӣ.),сукха медхетха (?)], ан̃н̃атра бхавантебхи? сача̄хам̣, бхо, раджджам̣ лабхисса̄ми, сам̣вибхаджисса̄ми во раджджена̄’’’ти.

307. ‘‘атха кхо, бхо, ахоратта̄нам̣ аччайена ра̄джа̄ дисампати ка̄ламака̄си. дисампатимхи ран̃н̃е ка̄лан̇кате ра̄джакатта̄ро рен̣ум̣ ра̄джапуттам̣ радждже абхисин̃чим̣су. абхиситто рен̣у раджджена пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппито саман̇гӣбхӯто парича̄рети. атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена те чха кхаттийа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те чха кхаттийе етадавоча – ‘‘дисампати кхо, бхо, ра̄джа̄ ка̄лан̇като. абхиситто рен̣у раджджена пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппито саман̇гӣбхӯто парича̄рети. ко ну кхо пана, бхо, джа̄на̄ти, маданӣйа̄ ка̄ма̄? а̄йанту, бхонто, йена рен̣у ра̄джа̄ тенупасан̇каматха; упасан̇камитва̄ рен̣ум̣ ра̄джа̄нам̣ евам̣ вадетха – дисампати кхо, бхо, ра̄джа̄ ка̄лан̇като, абхиситто бхавам̣ рен̣у раджджена, сарати бхавам̣ там̣ вачана’’’нти?

308. ‘‘‘евам̣, бхо’’ти кхо, бхо, те чха кхаттийа̄ маха̄говиндасса бра̄хман̣асса пат̣иссутва̄ йена рен̣у ра̄джа̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ рен̣ум̣ ра̄джа̄нам̣ етадавочум̣ – ‘‘дисампати кхо, бхо, ра̄джа̄ ка̄лан̇като, абхиситто бхавам̣ рен̣у раджджена, сарати бхавам̣ там̣ вачана’’нти? ‘‘сара̄махам̣, бхо, там̣ вачанам̣ [вачананти (сйа̄. ка.)]. ко ну кхо, бхо, пахоти имам̣ маха̄патхавим̣ уттарена а̄йатам̣ даккхин̣ена сакат̣амукхам̣ саттадха̄ самам̣ сувибхаттам̣ вибхаджиту’’нти? ‘‘ко ну кхо, бхо, ан̃н̃о пахоти, ан̃н̃атра маха̄говиндена бра̄хман̣ена̄’’ти? атха кхо, бхо, рен̣у ра̄джа̄ ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, амбхо пуриса, йена маха̄говиндо бра̄хман̣о тенупасан̇кама; упасан̇камитва̄ маха̄говиндам̣ бра̄хман̣ам̣ евам̣ вадехи – ‘ра̄джа̄ там̣, бханте, рен̣у а̄мантетӣ’’’ти. ‘‘евам̣ дева̄’’ти кхо, бхо, со пурисо рен̣усса ран̃н̃о пат̣иссутва̄ йена маха̄говиндо бра̄хман̣о тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ маха̄говиндам̣ бра̄хман̣ам̣ етадавоча – ‘‘ра̄джа̄ там̣, бханте, рен̣у а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о тасса пурисасса пат̣иссутва̄ йена рен̣у ра̄джа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ рен̣уна̄ ран̃н̃а̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо, бхо, маха̄говиндам̣ бра̄хман̣ам̣ рен̣у ра̄джа̄ етадавоча – ‘‘ету, бхавам̣ говиндо, имам̣ маха̄патхавим̣ уттарена а̄йатам̣ даккхин̣ена сакат̣амукхам̣ саттадха̄ самам̣ сувибхаттам̣ вибхаджатӯ’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо маха̄говиндо бра̄хман̣о рен̣усса ран̃н̃о пат̣иссутва̄ имам̣ маха̄патхавим̣ уттарена а̄йатам̣ даккхин̣ена сакат̣амукхам̣ саттадха̄ самам̣ сувибхаттам̣ вибхаджи. сабба̄ни сакат̣амукха̄ни пат̣т̣хапеси [ат̣т̣хапеси (сӣ. пӣ.)]. татра судам̣ маджджхе рен̣усса ран̃н̃о джанападо хоти.

309. дантапурам̣ калин̇га̄нам̣ [ка̄лин̇га̄нам̣ (сйа̄. пӣ. ка.)], ассака̄нан̃ча потанам̣.

махесайам̣ [ма̄хиссати (сӣ. сйа̄. пӣ.)] авантӣнам̣, совӣра̄нан̃ча рорукам̣.

митхила̄ ча видеха̄нам̣, чампа̄ ан̇гесу ма̄пита̄;

ба̄ра̄н̣асӣ ча ка̄сӣнам̣, ете говиндама̄пита̄ти.

310. ‘‘атха кхо, бхо, те чха кхаттийа̄ йатха̄сакена ла̄бхена аттамана̄ ахесум̣ парипун̣н̣асан̇каппа̄ – ‘‘йам̣ вата но ахоси иччхитам̣, йам̣ а̄кан̇кхитам̣, йам̣ адхиппетам̣, йам̣ абхипаттхитам̣, там̣ но ладдха’’нти.

‘‘саттабхӯ брахмадатто ча, вессабхӯ бхарато саха;

рен̣у две дхатарат̣т̣ха̄ ча, тада̄сум̣ сатта бха̄радха̄’ти.

пат̣хамабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.

киттисаддааббхуггаманам̣

311. ‘‘атха кхо, бхо, те чха кхаттийа̄ йена маха̄говиндо бра̄хман̣о тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ маха̄говиндам̣ бра̄хман̣ам̣ етадавочум̣ – ‘‘йатха̄ кхо бхавам̣ говиндо рен̣усса ран̃н̃о саха̄йо пийо мана̄по аппат̣икӯло. евамева кхо бхавам̣ говиндо амха̄кампи саха̄йо пийо мана̄по аппат̣икӯло, ануса̄сату но бхавам̣ говиндо; ма̄ но бхавам̣ говиндо ануса̄санийа̄ паччабйа̄ха̄сӣ’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо маха̄говиндо бра̄хман̣о тесам̣ чханнам̣ кхаттийа̄нам̣ паччассоси. атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о сатта ча ра̄джа̄но кхаттийе муддха̄васитте радждже [муддха̄бхиситте раджджена (сйа̄.)] ануса̄си, сатта ча бра̄хман̣амаха̄са̄ле сатта ча нха̄такасата̄ни манте ва̄чеси.

312. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндасса бра̄хман̣асса апарена самайена евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггаччхи [аббхугган̃чхи (сӣ. пӣ.)] – ‘‘саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахма̄нам̣ пассати, саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахмуна̄ са̄каччхети саллапати мантетӣ’’ти. атха кхо, бхо, маха̄говиндасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘майхам̣ кхо евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахма̄нам̣ пассати, саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахмуна̄ са̄каччхети саллапати мантетӣ’ти. на кхо пана̄хам̣ брахма̄нам̣ пасса̄ми, на брахмуна̄ са̄каччхеми, на брахмуна̄ саллапа̄ми, на брахмуна̄ мантеми. сутам̣ кхо пана метам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ вуддха̄нам̣ махаллака̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийа̄нам̣ бха̄сама̄на̄нам̣ – ‘йо вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйати, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йати, со брахма̄нам̣ пассати брахмуна̄ са̄каччхети брахмуна̄ саллапати брахмуна̄ мантетӣ’ти. йам̣нӯна̄хам̣ вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйеййам̣, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йеййа’’нти.

313. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена рен̣у ра̄джа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ рен̣ум̣ ра̄джа̄нам̣ етадавоча – ‘‘майхам̣ кхо, бхо, евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахма̄нам̣ пассати, саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахмуна̄ са̄каччхети саллапати мантетӣ’ти. на кхо пана̄хам̣, бхо, брахма̄нам̣ пасса̄ми, на брахмуна̄ са̄каччхеми, на брахмуна̄ саллапа̄ми, на брахмуна̄ мантеми. сутам̣ кхо пана метам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ вуддха̄нам̣ махаллака̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийа̄нам̣ бха̄сама̄на̄нам̣ – ‘йо вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйати, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йати, со брахма̄нам̣ пассати, брахмуна̄ са̄каччхети брахмуна̄ саллапати брахмуна̄ мантетӣ’ти. иччха̄махам̣, бхо, вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйитум̣, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йитум̣; намхи кеначи упасан̇камитаббо ан̃н̃атра екена бхатта̄бхиха̄рена̄’’ти. ‘‘йассада̄ни бхавам̣ говиндо ка̄лам̣ ман̃н̃атӣ’’ти.

314. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена те чха кхаттийа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те чха кхаттийе етадавоча – ‘‘майхам̣ кхо, бхо, евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахма̄нам̣ пассати, саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахмуна̄ са̄каччхети саллапати мантетӣ’ти. на кхо пана̄хам̣, бхо, брахма̄нам̣ пасса̄ми, на брахмуна̄ са̄каччхеми, на брахмуна̄ саллапа̄ми, на брахмуна̄ мантеми. сутам̣ кхо пана метам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ вуддха̄нам̣ махаллака̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийа̄нам̣ бха̄сама̄на̄нам̣, ‘йо вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйати, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йати, со брахма̄нам̣ пассати брахмуна̄ са̄каччхети брахмуна̄ саллапати брахмуна̄ мантетӣ’ти. иччха̄махам̣, бхо, вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйитум̣, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йитум̣; намхи кеначи упасан̇камитаббо ан̃н̃атра екена бхатта̄бхиха̄рена̄’’ти. ‘‘йассада̄ни бхавам̣ говиндо ка̄лам̣ ман̃н̃атӣ’’’ти.

315. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена те сатта ча бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ сатта ча нха̄такасата̄ни тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те сатта ча бра̄хман̣амаха̄са̄ле сатта ча нха̄такасата̄ни етадавоча – ‘‘майхам̣ кхо, бхо, евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахма̄нам̣ пассати, саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахмуна̄ са̄каччхети саллапати мантетӣ’ти. на кхо пана̄хам̣, бхо, брахма̄нам̣ пасса̄ми, на брахмуна̄ са̄каччхеми, на брахмуна̄ саллапа̄ми, на брахмуна̄ мантеми. сутам̣ кхо пана метам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ вуддха̄нам̣ махаллака̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийа̄нам̣ бха̄сама̄на̄нам̣ – ‘йо вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйати, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йати, со брахма̄нам̣ пассати, брахмуна̄ са̄каччхети, брахмуна̄ саллапати, брахмуна̄ мантетӣ’ти. тена хи, бхо, йатха̄суте йатха̄парийатте манте виттха̄рена саджджха̄йам̣ каротха, ан̃н̃аман̃н̃ан̃ча манте ва̄четха; иччха̄махам̣, бхо, вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйитум̣, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йитум̣; намхи кеначи упасан̇камитаббо ан̃н̃атра екена бхатта̄бхиха̄рена̄’’ти. ‘‘йасса да̄ни бхавам̣ говиндо ка̄лам̣ ман̃н̃атӣ’’ти.

316. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена чатта̄рӣса̄ бхарийа̄ са̄дисийо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ чатта̄рӣса̄ бхарийа̄ са̄дисийо етадавоча – ‘‘майхам̣ кхо, бхотӣ, евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахма̄нам̣ пассати, саккхи маха̄говиндо бра̄хман̣о брахмуна̄ са̄каччхети саллапати мантетӣ’ти. на кхо пана̄хам̣, бхотӣ, брахма̄нам̣ пасса̄ми, на брахмуна̄ са̄каччхеми, на брахмуна̄ саллапа̄ми, на брахмуна̄ мантеми. сутам̣ кхо пана метам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ вуддха̄нам̣ махаллака̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийа̄нам̣ бха̄сама̄на̄нам̣ ‘йо вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйати, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йати, со брахма̄нам̣ пассати, брахмуна̄ са̄каччхети, брахмуна̄ саллапати, брахмуна̄ мантетӣти, иччха̄махам̣, бхотӣ, вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйитум̣, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йитум̣; намхи кеначи упасан̇камитаббо ан̃н̃атра екена бхатта̄бхиха̄рена̄’’ти. ‘‘йасса да̄ни бхавам̣ говиндо ка̄лам̣ ман̃н̃атӣ’’’ти.

317. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о пураттхимена нагарасса навам̣ сандха̄га̄рам̣ ка̄ра̄петва̄ вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйи, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йи; на̄ссудха кочи упасан̇камати [упасан̇ками (пӣ.)] ан̃н̃атра екена бхатта̄бхиха̄рена. атха кхо, бхо, маха̄говиндасса бра̄хман̣асса чатуннам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена ахудева уккан̣т̣хана̄ аху паритассана̄ – ‘‘сутам̣ кхо пана метам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ вуддха̄нам̣ махаллака̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийа̄нам̣ бха̄сама̄на̄нам̣ – ‘йо вассике чатта̄ро ма̄се пат̣исаллӣйати, карун̣ам̣ джха̄нам̣ джха̄йати, со брахма̄нам̣ пассати, брахмуна̄ са̄каччхети брахмуна̄ саллапати брахмуна̄ мантетӣ’ти. на кхо пана̄хам̣ брахма̄нам̣ пасса̄ми, на брахмуна̄ са̄каччхеми на брахмуна̄ саллапа̄ми на брахмуна̄ мантемӣ’’’ти.

брахмуна̄ са̄каччха̄

318. ‘‘атха кхо, бхо, брахма̄ санан̇кума̄ро маха̄говиндасса бра̄хман̣асса четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамева, брахмалоке антарахито маха̄говиндасса бра̄хман̣асса саммукхе па̄турахоси. атха кхо, бхо, маха̄говиндасса бра̄хман̣асса ахудева бхайам̣ аху чхамбхитаттам̣ аху ломахам̣со йатха̄ там̣ адит̣т̣хапуббам̣ рӯпам̣ дисва̄. атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о бхӣто сам̣вигго ломахат̣т̣хаджа̄то брахма̄нам̣ санан̇кума̄рам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘‘ван̣н̣ава̄ йасава̄ сирима̄, ко ну твамаси ма̄риса;

аджа̄нанта̄ там̣ пуччха̄ма, катхам̣ джа̄нему там̣ майа’’нти.

‘‘мам̣ ве кума̄рам̣ джа̄нанти, брахмалоке санантанам̣ [санантича (ка.)];

саббе джа̄нанти мам̣ дева̄, евам̣ говинда джа̄нахи’’.

‘‘‘а̄санам̣ удакам̣ паджджам̣, мадхуса̄кан̃ча [мадхупа̄кан̃ча (сӣ. сйа̄. пӣ.)] брахмуно;

аггхе бхавантам̣ пуччха̄ма, аггхам̣ куруту но бхавам̣’’.

‘‘пат̣игган̣ха̄ма те аггхам̣, йам̣ твам̣ говинда бха̄саси;

дит̣т̣хадхаммахитаттха̄йа, сампара̄йа сукха̄йа ча;

ката̄вака̄со пуччхассу, йам̣ кин̃чи абхипаттхита’’нти.

319. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘ката̄вака̄со кхомхи брахмуна̄ санан̇кума̄рена. ким̣ ну кхо ахам̣ брахма̄нам̣ санан̇кума̄рам̣ пуччхеййам̣ дит̣т̣хадхаммикам̣ ва̄ аттхам̣ сампара̄йикам̣ ва̄’ти? атха кхо, бхо, маха̄говиндасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘кусало кхо ахам̣ дит̣т̣хадхаммика̄нам̣ аттха̄нам̣, ан̃н̃епи мам̣ дит̣т̣хадхаммикам̣ аттхам̣ пуччханти. йам̣нӯна̄хам̣ брахма̄нам̣ санан̇кума̄рам̣ сампара̄йикан̃н̃ева аттхам̣ пуччхеййа’нти. атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о брахма̄нам̣ санан̇кума̄рам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘пуччха̄ми брахма̄нам̣ санан̇кума̄рам̣,

кан̇кхӣ акан̇кхим̣ параведийесу;

каттхат̣т̣хито кимхи ча сиккхама̄но,

паппоти маччо аматам̣ брахмалока’’нти.

‘‘хитва̄ маматтам̣ мануджесу брахме,

екодибхӯто карун̣едхимутто [карун̣а̄дхимутто (сӣ. сйа̄. пӣ.)];

нира̄магандхо вирато метхунасма̄,

еттхат̣т̣хито еттха ча сиккхама̄но;

паппоти маччо аматам̣ брахмалока’’нти.

320. ‘‘хитва̄ маматта’нти ахам̣ бхото а̄джа̄на̄ми. идхекаччо аппам̣ ва̄ бхогаккхандхам̣ паха̄йа махантам̣ ва̄ бхогаккхандхам̣ паха̄йа аппам̣ ва̄ н̃а̄типариват̣т̣ам̣ паха̄йа махантам̣ ва̄ н̃а̄типариват̣т̣ам̣ паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати, ‘ити хитва̄ маматта’нти ахам̣ бхото а̄джа̄на̄ми. ‘екодибхӯто’ти ахам̣ бхото а̄джа̄на̄ми. идхекаччо вивиттам̣ сена̄санам̣ бхаджати аран̃н̃ам̣ руккхамӯлам̣ паббатам̣ кандарам̣ гиригухам̣ суса̄нам̣ ванапаттхам̣ аббхока̄сам̣ пала̄лапун̃джам̣, ити екодибхӯто’ти ахам̣ бхото а̄джа̄на̄ми. ‘карун̣едхимутто’ти ахам̣ бхото а̄джа̄на̄ми. идхекаччо карун̣а̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати, татха̄ дутийам̣, татха̄ татийам̣, татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхотирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ карун̣а̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати. ити ‘карун̣едхимутто’ти ахам̣ бхото а̄джа̄на̄ми. а̄магандхе ча кхо ахам̣ бхото бха̄сама̄насса на а̄джа̄на̄ми.

‘‘ке а̄магандха̄ мануджесу брахме,

ете авидва̄ идха брӯхи дхӣра;

кена̄ват̣а̄ [кена̄вут̣а̄ (сйа̄.)] ва̄ти паджа̄ куруту [курурӯ (сйа̄.), курут̣т̣харӯ (пӣ.), курӯру (?)],

а̄па̄йика̄ нивутабрахмалока̄’’ти.

‘‘кодхо мосаваджджам̣ никати ча дуббхо,

кадарийата̄ атима̄но усӯйа̄;

иччха̄ вивиччха̄ парахет̣хана̄ ча,

лобхо ча досо ча мадо ча мохо;

етесу йутта̄ анира̄магандха̄,

а̄па̄йика̄ нивутабрахмалока̄’’ти.

‘‘йатха̄ кхо ахам̣ бхото а̄магандхе бха̄сама̄насса а̄джа̄на̄ми. те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄. паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти. ‘‘йассада̄ни бхавам̣ говиндо ка̄лам̣ ман̃н̃атӣ’’ти.

рен̣ура̄джаа̄мантана̄

321. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена рен̣у ра̄джа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ рен̣ум̣ ра̄джа̄нам̣ етадавоча – ‘‘ан̃н̃ам̣ да̄ни бхавам̣ пурохитам̣ парийесату, йо бхото раджджам̣ ануса̄сиссати. иччха̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄. паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти.

‘‘а̄мантайа̄ми ра̄джа̄нам̣, рен̣ум̣ бхӯмипатим̣ ахам̣;

твам̣ паджа̄нассу раджджена, на̄хам̣ порохичче раме’’.

‘‘саче те ӯнам̣ ка̄мехи, ахам̣ парипӯрайа̄ми те;

йо там̣ хим̣сати ва̄реми, бхӯмисена̄пати ахам̣;

тувам̣ пита̄ ахам̣ путто, ма̄ но говинда па̄джахи’’ [па̄джехи (ат̣т̣хакатха̄йам̣ сам̣ван̣н̣итапа̄т̣хантарам̣)].

‘‘наматтхи ӯнам̣ ка̄мехи, хим̣сита̄ ме на виджджати;

амануссавачо сутва̄, тасма̄хам̣ на гахе раме’’.

‘‘амануссо катхам̣ван̣н̣о, ким̣ те аттхам̣ абха̄сатха;

йан̃ча сутва̄ джаха̄си но, гехе амхе ча кевалӣ’’.

‘‘упавуттхасса ме пуббе, йит̣т̣хука̄масса ме сато;

агги паджджалито а̄си, кусапаттапариттхато’’.

‘‘тато ме брахма̄ па̄тураху, брахмалока̄ санантано;

со ме пан̃хам̣ вийа̄ка̄си, там̣ сутва̄ на гахе раме’’.

‘‘саддаха̄ми ахам̣ бхото, йам̣ твам̣ говинда бха̄саси;

амануссавачо сутва̄, катхам̣ ваттетха ан̃н̃атха̄.

‘‘те там̣ ануваттисса̄ма, саттха̄ говинда но бхавам̣;

ман̣и йатха̄ вел̣урийо, ака̄чо вимало субхо;

евам̣ суддха̄ чарисса̄ма, говиндасса̄нуса̄сане’’ти.

‘‘‘саче бхавам̣ говиндо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджиссати, майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма. атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣ’’ти.

чха кхаттийаа̄мантана̄

322. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена те чха кхаттийа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те чха кхаттийе етадавоча – ‘‘ан̃н̃ам̣ да̄ни бхаванто пурохитам̣ парийесанту, йо бхаванта̄нам̣ радждже ануса̄сиссати. иччха̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄. паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти. атха кхо, бхо, те чха кхаттийа̄ екамантам̣ апаккамма евам̣ самачинтесум̣ – ‘‘име кхо бра̄хман̣а̄ на̄ма дханалуддха̄; йам̣нӯна майам̣ маха̄говиндам̣ бра̄хман̣ам̣ дханена сиккхеййа̄ма̄’’ти. те маха̄говиндам̣ бра̄хман̣ам̣ упасан̇камитва̄ евама̄хам̣су – ‘‘сам̣виджджати кхо, бхо, имесу саттасу раджджесу пахӯтам̣ са̄патеййам̣, тато бхото йа̄ватакена аттхо, та̄ватакам̣ а̄харӣйата’’нти. ‘‘алам̣, бхо, мамапидам̣ пахӯтам̣ са̄патеййам̣ бхаванта̄нам̣йева ва̄хаса̄. тамахам̣ саббам̣ паха̄йа ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ми. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄, паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти. атха кхо, бхо, те чха кхаттийа̄ екамантам̣ апаккамма евам̣ самачинтесум̣ – ‘‘име кхо бра̄хман̣а̄ на̄ма иттхилуддха̄; йам̣нӯна майам̣ маха̄говиндам̣ бра̄хман̣ам̣ иттхӣхи сиккхеййа̄ма̄’’ти. те маха̄говиндам̣ бра̄хман̣ам̣ упасан̇камитва̄ евама̄хам̣су – ‘‘сам̣виджджанти кхо, бхо, имесу саттасу раджджесу пахӯта̄ иттхийо, тато бхото йа̄ватика̄хи аттхо, та̄ватика̄ а̄нӣйата’’нти. ‘‘алам̣, бхо, мамапима̄ [мамапита̄ (ка.), мамапи (сӣ.)] чатта̄рӣса̄ бхарийа̄ са̄дисийо. та̄па̄хам̣ сабба̄ паха̄йа ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ми. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄, паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийанти’’.

323. ‘‘саче бхавам̣ говиндо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджиссати, майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма, атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣти.

‘‘саче джахатха ка̄ма̄ни, йаттха сатто путхуджджано;

а̄рамбхавхо дал̣ха̄ хотха, кхантибаласама̄хита̄.

‘‘еса магго уджумагго, еса магго ануттаро;

саддхаммо саббхи раккхито, брахмалокӯпапаттийа̄ти.

‘‘тена хи бхавам̣ говиндо сатта васса̄ни а̄гамету. саттаннам̣ васса̄нам̣ аччайена майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма, атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣ’’ти.

‘‘‘атичирам̣ кхо, бхо, сатта васса̄ни, на̄хам̣ саккоми, бхаванте, сатта васса̄ни а̄гаметум̣. ко ну кхо пана, бхо, джа̄на̄ти джӣвита̄нам̣! гаманӣйо сампара̄йо, манта̄йам̣ [манта̄йа (бахӯсу)] боддхаббам̣, каттаббам̣ кусалам̣, чаритаббам̣ брахмачарийам̣, наттхи джа̄тасса амаран̣ам̣. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄, паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’’нти. ‘‘тена хи бхавам̣ говиндо чхаббасса̄ни а̄гамету…пе… пан̃ча васса̄ни а̄гамету… чатта̄ри васса̄ни а̄гамету… тӣн̣и васса̄ни а̄гамету… две васса̄ни а̄гамету… екам̣ вассам̣ а̄гамету, екасса вассасса аччайена майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма, атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣ’’ти.

‘‘‘атичирам̣ кхо, бхо, екам̣ вассам̣, на̄хам̣ саккоми бхаванте екам̣ вассам̣ а̄гаметум̣. ко ну кхо пана, бхо, джа̄на̄ти джӣвита̄нам̣! гаманӣйо сампара̄йо, манта̄йам̣ боддхаббам̣, каттаббам̣ кусалам̣, чаритаббам̣ брахмачарийам̣, наттхи джа̄тасса амаран̣ам̣. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄, паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти. ‘‘тена хи бхавам̣ говиндо сатта ма̄са̄ни а̄гамету, саттаннам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма, атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣ’’ти.

‘‘‘атичирам̣ кхо, бхо, сатта ма̄са̄ни, на̄хам̣ саккоми бхаванте сатта ма̄са̄ни а̄гаметум̣. ко ну кхо пана, бхо, джа̄на̄ти джӣвита̄нам̣. гаманӣйо сампара̄йо, манта̄йам̣ боддхаббам̣, каттаббам̣ кусалам̣, чаритаббам̣ брахмачарийам̣, наттхи джа̄тасса амаран̣ам̣. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄, паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти.

‘‘‘тена хи бхавам̣ говиндо чха ма̄са̄ни а̄гамету…пе… пан̃ча ма̄са̄ни а̄гамету… чатта̄ри ма̄са̄ни а̄гамету… тӣн̣и ма̄са̄ни а̄гамету… две ма̄са̄ни а̄гамету… екам̣ ма̄сам̣ а̄гамету… аддхама̄сам̣ а̄гамету, аддхама̄сасса аччайена майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма, атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣ’’ти.

‘‘‘атичирам̣ кхо, бхо, аддхама̄со, на̄хам̣ саккоми бхаванте аддхама̄сам̣ а̄гаметум̣. ко ну кхо пана, бхо, джа̄на̄ти джӣвита̄нам̣! гаманӣйо сампара̄йо, манта̄йам̣ боддхаббам̣, каттаббам̣ кусалам̣, чаритаббам̣ брахмачарийам̣, наттхи джа̄тасса амаран̣ам̣. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄, паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти. ‘‘тена хи бхавам̣ говиндо сатта̄хам̣ а̄гамету, йа̄ва майам̣ саке путтабха̄таро раджджена [радждже (сйа̄.)] ануса̄сисса̄ма, сатта̄хасса аччайена майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма, атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣ’’ти. ‘‘на чирам̣ кхо, бхо, сатта̄хам̣, а̄гамесса̄махам̣ бхаванте сатта̄ха’’нти.

бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄дӣнам̣ а̄мантана̄

324. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена те сатта ча бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄ сатта ча нха̄такасата̄ни тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те сатта ча бра̄хман̣амаха̄са̄ле сатта ча нха̄такасата̄ни етадавоча – ‘‘ан̃н̃ам̣ да̄ни бхаванто а̄чарийам̣ парийесанту, йо бхаванта̄нам̣ манте ва̄чессати. иччха̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса. те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄, паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти. ‘‘ма̄ бхавам̣ говиндо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджи. паббаджджа̄, бхо, аппесаккха̄ ча аппала̄бха̄ ча; брахман̃н̃ам̣ махесаккхан̃ча маха̄ла̄бхан̃ча̄’’ти. ‘‘ма̄ бхаванто евам̣ авачуттха – ‘‘паббаджджа̄ аппесаккха̄ ча аппала̄бха̄ ча, брахман̃н̃ам̣ махесаккхан̃ча маха̄ла̄бхан̃ча̄’’ти. ко ну кхо, бхо, ан̃н̃атра майа̄ махесаккхатаро ва̄ маха̄ла̄бхатаро ва̄! ахан̃хи, бхо, етарахи ра̄джа̄ва ран̃н̃ам̣ брахма̄ва бра̄хман̣а̄нам̣ [брахма̄нам̣ (сӣ. пӣ. ка.)] девата̄ва гахапатика̄нам̣. тамахам̣ саббам̣ паха̄йа ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ми. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄. паббаджисса̄махам̣, бхо, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти. ‘‘саче бхавам̣ говиндо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджиссати, майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма, атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣ’’ти.

бхарийа̄нам̣ а̄мантана̄

325. ‘‘атха кхо, бхо, маха̄говиндо бра̄хман̣о йена чатта̄рӣса̄ бхарийа̄ са̄дисийо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ чатта̄рӣса̄ бхарийа̄ са̄дисийо етадавоча – ‘‘йа̄ бхотӣнам̣ иччхати, сака̄ни ва̄ н̃а̄тикула̄ни гаччхату ан̃н̃ам̣ ва̄ бхатта̄рам̣ парийесату. иччха̄махам̣, бхотӣ, ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. йатха̄ кхо пана ме сутам̣ брахмуно а̄магандхе бха̄сама̄насса, те на суниммадайа̄ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄. паббаджисса̄махам̣, бхотӣ, ага̄расма̄ анага̄рийа’’нти. ‘‘тван̃н̃ева но н̃а̄ти н̃а̄тика̄ма̄нам̣, твам̣ пана бхатта̄ бхаттука̄ма̄нам̣. саче бхавам̣ говиндо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджиссати, майампи ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄ма, атха йа̄ те гати, са̄ но гати бхависсатӣ’’ти.

маха̄говиндапаббаджджа̄