2. маха̄нида̄насуттам̣

пат̣иччасамуппа̄до

95. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ курӯсу вихарати камма̄садхаммам̣ на̄ма [камма̄садаммам̣ на̄ма (сйа̄.)] курӯнам̣ нигамо. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘аччхарийам̣, бханте, аббхутам̣, бханте! йа̄ва гамбхӣро ча̄йам̣, бханте, пат̣иччасамуппа̄до гамбхӣра̄вабха̄со ча, атха ча пана ме утта̄накутта̄нако вийа кха̄йатӣ’’ти. ‘‘ма̄ хевам̣, а̄нанда, авача, ма̄ хевам̣, а̄нанда, авача. гамбхӣро ча̄йам̣, а̄нанда, пат̣иччасамуппа̄до гамбхӣра̄вабха̄со ча. етасса, а̄нанда, дхаммасса ананубодха̄ аппат̣иведха̄ евамайам̣ паджа̄ танта̄кулакаджа̄та̄ кулаган̣т̣хикаджа̄та̄ [гула̄гун̣т̣хикаджа̄та̄ (сӣ. пӣ.), гун̣аган̣т̣хикаджа̄та̄ (сйа̄.)] мун̃джапаббаджабхӯта̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ сам̣са̄рам̣ на̄тиваттати.

96. ‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ джара̄маран̣а’нти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ джара̄маран̣а’нти ити че вадеййа, ‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’нти иччасса вачанӣйам̣.

‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ джа̄тӣ’ти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ джа̄тӣ’ти ити че вадеййа, ‘бхавапаччайа̄ джа̄тӣ’ти иччасса вачанӣйам̣.

‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ бхаво’ти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ бхаво’ти ити че вадеййа, ‘упа̄да̄напаччайа̄ бхаво’ти иччасса вачанӣйам̣.

‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ упа̄да̄на’нти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ упа̄да̄на’нти ити че вадеййа, ‘тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄на’нти иччасса вачанӣйам̣.

‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ тан̣ха̄’ти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ тан̣ха̄’ти ити че вадеййа, ‘ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄’ти иччасса вачанӣйам̣.

‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ ведана̄’ти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ ведана̄’ти ити че вадеййа, ‘пхассапаччайа̄ ведана̄’ти иччасса вачанӣйам̣.

‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ пхассо’ти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ пхассо’ти ити че вадеййа, ‘на̄марӯпапаччайа̄ пхассо’ти иччасса вачанӣйам̣.

‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ на̄марӯпа’нти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ на̄марӯпа’нти ити че вадеййа, ‘вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпа’нти иччасса вачанӣйам̣.

‘‘‘аттхи идаппаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣а’нти ити пут̣т̣хена сата̄, а̄нанда, аттхӣтисса вачанӣйам̣. ‘ким̣паччайа̄ вин̃н̃а̄н̣а’нти ити че вадеййа, ‘на̄марӯпапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣а’нти иччасса вачанӣйам̣.

97. ‘‘ити кхо, а̄нанда, на̄марӯпапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣, на̄марӯпапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ самбхаванти. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти.

98. ‘‘‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’нти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣. джа̄ти ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, сеййатхидам̣ – дева̄нам̣ ва̄ деватта̄йа, гандхабба̄нам̣ ва̄ гандхаббатта̄йа, йаккха̄нам̣ ва̄ йаккхатта̄йа, бхӯта̄нам̣ ва̄ бхӯтатта̄йа, манусса̄нам̣ ва̄ мануссатта̄йа, чатуппада̄нам̣ ва̄ чатуппадатта̄йа, паккхӣнам̣ ва̄ паккхитта̄йа, сарӣсапа̄нам̣ ва̄ сарӣсапатта̄йа [сирим̣сапа̄нам̣ сирим̣сапатта̄йа (сӣ. сйа̄.)], тесам̣ тесан̃ча хи, а̄нанда, сатта̄нам̣ тадатта̄йа джа̄ти на̄бхависса. саббасо джа̄тийа̄ асати джа̄тиниродха̄ апи ну кхо джара̄маран̣ам̣ пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо джара̄маран̣асса, йадидам̣ джа̄ти’’.

99. ‘‘‘бхавапаччайа̄ джа̄тӣ’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ бхавапаччайа̄ джа̄ти. бхаво ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, сеййатхидам̣ – ка̄мабхаво ва̄ рӯпабхаво ва̄ арӯпабхаво ва̄, саббасо бхаве асати бхаваниродха̄ апи ну кхо джа̄ти пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо джа̄тийа̄, йадидам̣ бхаво’’.

100. ‘‘‘упа̄да̄напаччайа̄ бхаво’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ упа̄да̄напаччайа̄ бхаво. упа̄да̄нан̃ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, сеййатхидам̣ – ка̄мупа̄да̄нам̣ ва̄ дит̣т̣хупа̄да̄нам̣ ва̄ сӣлаббатупа̄да̄нам̣ ва̄ аттава̄дупа̄да̄нам̣ ва̄, саббасо упа̄да̄не асати упа̄да̄наниродха̄ апи ну кхо бхаво пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо бхавасса, йадидам̣ упа̄да̄нам̣’’.

101. ‘‘‘тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄на’нти ити кхо панетам̣ вуттам̣ тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣. тан̣ха̄ ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, сеййатхидам̣ – рӯпатан̣ха̄ саддатан̣ха̄ гандхатан̣ха̄ расатан̣ха̄ пхот̣т̣хаббатан̣ха̄ дхамматан̣ха̄, саббасо тан̣ха̄йа асати тан̣ха̄ниродха̄ апи ну кхо упа̄да̄нам̣ пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо упа̄да̄насса, йадидам̣ тан̣ха̄’’.

102. ‘‘‘ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄. ведана̄ ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, сеййатхидам̣ – чаккхусампхассаджа̄ ведана̄ сотасампхассаджа̄ ведана̄ гха̄насампхассаджа̄ ведана̄ дживха̄сампхассаджа̄ ведана̄ ка̄йасампхассаджа̄ ведана̄ маносампхассаджа̄ ведана̄, саббасо ведана̄йа асати ведана̄ниродха̄ апи ну кхо тан̣ха̄ пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо тан̣ха̄йа, йадидам̣ ведана̄’’.

103. ‘‘ити кхо панетам̣, а̄нанда, веданам̣ пат̣ичча тан̣ха̄, тан̣хам̣ пат̣ичча парийесана̄, парийесанам̣ пат̣ичча ла̄бхо, ла̄бхам̣ пат̣ичча виниччхайо, виниччхайам̣ пат̣ичча чхандара̄го, чхандара̄гам̣ пат̣ичча аджджхоса̄нам̣, аджджхоса̄нам̣ пат̣ичча париггахо, париггахам̣ пат̣ичча маччхарийам̣, маччхарийам̣ пат̣ичча а̄раккхо. а̄раккха̄дхикаран̣ам̣ дан̣д̣а̄да̄насаттха̄да̄накалахавиггахавива̄датувам̣тувам̣песун̃н̃амуса̄ва̄да̄ анеке па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ самбхаванти.

104. ‘‘‘а̄раккха̄дхикаран̣ам̣ [а̄раккхам̣ пат̣ичча а̄раккха̄дхикаран̣ам̣ (сйа̄.)] дан̣д̣а̄да̄насаттха̄да̄накалахавиггахавива̄датувам̣тувам̣песун̃н̃амуса̄ва̄да̄ анеке па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ самбхавантӣ’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ а̄раккха̄дхикаран̣ам̣ дан̣д̣а̄да̄насаттха̄да̄накалахавиггахавива̄датувам̣тувам̣песун̃н̃амуса̄ва̄да̄ анеке па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ самбхаванти. а̄раккхо ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, саббасо а̄раккхе асати а̄раккханиродха̄ апи ну кхо дан̣д̣а̄да̄насаттха̄да̄накалахавиггахавива̄датувам̣тувам̣песун̃н̃амуса̄ва̄да̄ анеке па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ самбхавеййу’’нти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо дан̣д̣а̄да̄насаттха̄да̄накалахавиггахавива̄датувам̣тувам̣песун̃н̃амуса̄ва̄да̄нам̣ анекесам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ самбхава̄йа йадидам̣ а̄раккхо.

105. ‘‘‘маччхарийам̣ пат̣ичча а̄раккхо’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ маччхарийам̣ пат̣ичча а̄раккхо. маччхарийан̃ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, саббасо маччхарийе асати маччхарийаниродха̄ апи ну кхо а̄раккхо пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо а̄раккхасса, йадидам̣ маччхарийам̣’’.

106. ‘‘‘париггахам̣ пат̣ичча маччхарийа’нти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ париггахам̣ пат̣ичча маччхарийам̣. париггахо ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, саббасо париггахе асати париггаханиродха̄ апи ну кхо маччхарийам̣ пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо маччхарийасса, йадидам̣ париггахо’’.

107. ‘‘‘аджджхоса̄нам̣ пат̣ичча париггахо’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ аджджхоса̄нам̣ пат̣ичча париггахо. аджджхоса̄нан̃ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, саббасо аджджхоса̄не асати аджджхоса̄наниродха̄ апи ну кхо париггахо пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо париггахасса – йадидам̣ аджджхоса̄нам̣’’.

108. ‘‘‘чхандара̄гам̣ пат̣ичча аджджхоса̄на’нти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ чхандара̄гам̣ пат̣ичча аджджхоса̄нам̣. чхандара̄го ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, саббасо чхандара̄ге асати чхандара̄ганиродха̄ апи ну кхо аджджхоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо аджджхоса̄насса, йадидам̣ чхандара̄го’’.

109. ‘‘‘виниччхайам̣ пат̣ичча чхандара̄го’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ виниччхайам̣ пат̣ичча чхандара̄го. виниччхайо ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, саббасо виниччхайе асати виниччхайаниродха̄ апи ну кхо чхандара̄го пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо чхандара̄гасса, йадидам̣ виниччхайо’’.

110. ‘‘‘ла̄бхам̣ пат̣ичча виниччхайо’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ ла̄бхам̣ пат̣ичча виниччхайо. ла̄бхо ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, саббасо ла̄бхе асати ла̄бханиродха̄ апи ну кхо виниччхайо пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо виниччхайасса, йадидам̣ ла̄бхо’’.

111. ‘‘‘парийесанам̣ пат̣ичча ла̄бхо’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ парийесанам̣ пат̣ичча ла̄бхо. парийесана̄ ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, саббасо парийесана̄йа асати парийесана̄ниродха̄ апи ну кхо ла̄бхо пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо ла̄бхасса, йадидам̣ парийесана̄’’.

112. ‘‘‘тан̣хам̣ пат̣ичча парийесана̄’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ тан̣хам̣ пат̣ичча парийесана̄. тан̣ха̄ ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, сеййатхидам̣ – ка̄матан̣ха̄ бхаватан̣ха̄ вибхаватан̣ха̄, саббасо тан̣ха̄йа асати тан̣ха̄ниродха̄ апи ну кхо парийесана̄ пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо парийесана̄йа, йадидам̣ тан̣ха̄. ити кхо, а̄нанда, име две дхамма̄ [име дхамма̄ (ка.)] двайена ведана̄йа екасамосаран̣а̄ бхаванти’’.

113. ‘‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ ‘пхассапаччайа̄ ведана̄. пхассо ча хи, а̄нанда, на̄бхависса саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ кассачи кимхичи, сеййатхидам̣ – чаккхусампхассо сотасампхассо гха̄насампхассо дживха̄сампхассо ка̄йасампхассо маносампхассо, саббасо пхассе асати пхассаниродха̄ апи ну кхо ведана̄ пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо ведана̄йа, йадидам̣ пхассо’’.

114. ‘‘‘на̄марӯпапаччайа̄ пхассо’ти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ на̄марӯпапаччайа̄ пхассо. йехи, а̄нанда, а̄ка̄рехи йехи лин̇гехи йехи нимиттехи йехи уддесехи на̄мака̄йасса пан̃н̃атти хоти, тесу а̄ка̄ресу тесу лин̇гесу тесу нимиттесу тесу уддесесу асати апи ну кхо рӯпака̄йе адхивачанасампхассо пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘йехи, а̄нанда, а̄ка̄рехи йехи лин̇гехи йехи нимиттехи йехи уддесехи рӯпака̄йасса пан̃н̃атти хоти, тесу а̄ка̄ресу…пе… тесу уддесесу асати апи ну кхо на̄мака̄йе пат̣игхасампхассо пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘йехи, а̄нанда, а̄ка̄рехи…пе… йехи уддесехи на̄мака̄йасса ча рӯпака̄йасса ча пан̃н̃атти хоти, тесу а̄ка̄ресу…пе… тесу уддесесу асати апи ну кхо адхивачанасампхассо ва̄ пат̣игхасампхассо ва̄ пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘йехи, а̄нанда, а̄ка̄рехи…пе… йехи уддесехи на̄марӯпасса пан̃н̃атти хоти, тесу а̄ка̄ресу …пе… тесу уддесесу асати апи ну кхо пхассо пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо пхассасса, йадидам̣ на̄марӯпам̣’’.

115. ‘‘‘вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпа’нти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣. вин̃н̃а̄н̣ан̃ча хи, а̄нанда, ма̄тукуччхисмим̣ на оккамиссатха, апи ну кхо на̄марӯпам̣ ма̄тукуччхисмим̣ самуччиссатха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘вин̃н̃а̄н̣ан̃ча хи, а̄нанда, ма̄тукуччхисмим̣ оккамитва̄ воккамиссатха, апи ну кхо на̄марӯпам̣ иттхатта̄йа абхиниббаттиссатха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘вин̃н̃а̄н̣ан̃ча хи, а̄нанда, дахарассева сато воччхиджджиссатха кума̄ракасса ва̄ кума̄рика̄йа ва̄, апи ну кхо на̄марӯпам̣ вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджиссатха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо на̄марӯпасса – йадидам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣’’.

116. ‘‘‘на̄марӯпапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣а’нти ити кхо панетам̣ вуттам̣, тада̄нанда, имина̄петам̣ парийа̄йена ведитаббам̣, йатха̄ на̄марӯпапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣. вин̃н̃а̄н̣ан̃ча хи, а̄нанда, на̄марӯпе патит̣т̣хам̣ на лабхиссатха, апи ну кхо а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣ам̣ дуккхасамудайасамбхаво [джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво (сӣ. сйа̄. пӣ.)] пан̃н̃а̄йетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, есева хету етам̣ нида̄нам̣ еса самудайо еса паччайо вин̃н̃а̄н̣асса йадидам̣ на̄марӯпам̣. етта̄вата̄ кхо, а̄нанда, джа̄йетха ва̄ джӣйетха [джиййетха (ка.)] ва̄ мӣйетха [миййетха (ка.)] ва̄ чаветха ва̄ упападжджетха ва̄. етта̄вата̄ адхивачанапатхо, етта̄вата̄ нируттипатхо, етта̄вата̄ пан̃н̃аттипатхо, етта̄вата̄ пан̃н̃а̄вачарам̣, етта̄вата̄ ват̣т̣ам̣ ваттати иттхаттам̣ пан̃н̃а̄пана̄йа йадидам̣ на̄марӯпам̣ саха вин̃н̃а̄н̣ена ан̃н̃аман̃н̃апаччайата̄ паваттати.

аттапан̃н̃атти

117. ‘‘китта̄вата̄ ча, а̄нанда, атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети? рӯпим̣ ва̄ хи, а̄нанда, париттам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети – ‘‘рӯпӣ ме паритто атта̄’’ти. рӯпим̣ ва̄ хи, а̄нанда, анантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети – ‘рӯпӣ ме ананто атта̄’ти. арӯпим̣ ва̄ хи, а̄нанда, париттам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети – ‘арӯпӣ ме паритто атта̄’ти. арӯпим̣ ва̄ хи, а̄нанда, анантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети – ‘арӯпӣ ме ананто атта̄’ти.

118. ‘‘татра̄нанда, йо со рӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети. етарахи ва̄ со рӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети, таттха бха̄вим̣ ва̄ со рӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети, ‘ататхам̣ ва̄ пана сантам̣ татхатта̄йа упакаппесса̄мӣ’ти ити ва̄ панасса хоти. евам̣ сантам̣ кхо, а̄нанда, рӯпим̣ [рӯпӣ (ка.)] париттатта̄нудит̣т̣хи анусетӣти ичча̄лам̣ вачана̄йа.

‘‘татра̄нанда, йо со рӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети. етарахи ва̄ со рӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети, таттха бха̄вим̣ ва̄ со рӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети, ‘ататхам̣ ва̄ пана сантам̣ татхатта̄йа упакаппесса̄мӣ’ти ити ва̄ панасса хоти. евам̣ сантам̣ кхо, а̄нанда, рӯпим̣ [рӯпӣ (ка.)] анантатта̄нудит̣т̣хи анусетӣти ичча̄лам̣ вачана̄йа.

‘‘татра̄нанда, йо со арӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети. етарахи ва̄ со арӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети, таттха бха̄вим̣ ва̄ со арӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети, ‘ататхам̣ ва̄ пана сантам̣ татхатта̄йа упакаппесса̄мӣ’ти ити ва̄ панасса хоти. евам̣ сантам̣ кхо, а̄нанда, арӯпим̣ [арӯпӣ (ка.)] париттатта̄нудит̣т̣хи анусетӣти ичча̄лам̣ вачана̄йа.

‘‘татра̄нанда, йо со арӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети. етарахи ва̄ со арӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети, таттха бха̄вим̣ ва̄ со арӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети, ‘ататхам̣ ва̄ пана сантам̣ татхатта̄йа упакаппесса̄мӣ’ти ити ва̄ панасса хоти. евам̣ сантам̣ кхо, а̄нанда, арӯпим̣ [арӯпӣ (ка.)] анантатта̄нудит̣т̣хи анусетӣти ичча̄лам̣ вачана̄йа. етта̄вата̄ кхо, а̄нанда, атта̄нам̣ пан̃н̃апенто пан̃н̃апети.

нааттапан̃н̃атти

119. ‘‘китта̄вата̄ ча, а̄нанда, атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети? рӯпим̣ ва̄ хи, а̄нанда, париттам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети – ‘рӯпӣ ме паритто атта̄’ти. рӯпим̣ ва̄ хи, а̄нанда, анантам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети – ‘рӯпӣ ме ананто атта̄’ти. арӯпим̣ ва̄ хи, а̄нанда, париттам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети – ‘арӯпӣ ме паритто атта̄’ти. арӯпим̣ ва̄ хи, а̄нанда, анантам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети – ‘арӯпӣ ме ананто атта̄’ти.

120. ‘‘татра̄нанда, йо со рӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети. етарахи ва̄ со рӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети, таттха бха̄вим̣ ва̄ со рӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети, ‘ататхам̣ ва̄ пана сантам̣ татхатта̄йа упакаппесса̄мӣ’ти ити ва̄ панасса на хоти. евам̣ сантам̣ кхо, а̄нанда, рӯпим̣ париттатта̄нудит̣т̣хи на̄нусетӣти ичча̄лам̣ вачана̄йа.

‘‘татра̄нанда, йо со рӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети. етарахи ва̄ со рӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети, таттха бха̄вим̣ ва̄ со рӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети, ‘ататхам̣ ва̄ пана сантам̣ татхатта̄йа упакаппесса̄мӣ’ти ити ва̄ панасса на хоти. евам̣ сантам̣ кхо, а̄нанда, рӯпим̣ анантатта̄нудит̣т̣хи на̄нусетӣти ичча̄лам̣ вачана̄йа.

‘‘татра̄нанда, йо со арӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети. етарахи ва̄ со арӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети, таттха бха̄вим̣ ва̄ со арӯпим̣ париттам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети, ‘ататхам̣ ва̄ пана сантам̣ татхатта̄йа упакаппесса̄мӣ’ти ити ва̄ панасса на хоти. евам̣ сантам̣ кхо, а̄нанда, арӯпим̣ париттатта̄нудит̣т̣хи на̄нусетӣти ичча̄лам̣ вачана̄йа.

‘‘татра̄нанда, йо со арӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети. етарахи ва̄ со арӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети, таттха бха̄вим̣ ва̄ со арӯпим̣ анантам̣ атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети, ‘ататхам̣ ва̄ пана сантам̣ татхатта̄йа упакаппесса̄мӣ’ти ити ва̄ панасса на хоти. евам̣ сантам̣ кхо, а̄нанда, арӯпим̣ анантатта̄нудит̣т̣хи на̄нусетӣти ичча̄лам̣ вачана̄йа. етта̄вата̄ кхо, а̄нанда, атта̄нам̣ на пан̃н̃апенто на пан̃н̃апети.

аттасаманупассана̄

121. ‘‘китта̄вата̄ ча, а̄нанда, атта̄нам̣ саманупассама̄но саманупассати? веданам̣ ва̄ хи, а̄нанда, атта̄нам̣ саманупассама̄но саманупассати – ‘ведана̄ ме атта̄’ти. ‘на хева кхо ме ведана̄ атта̄, аппат̣исам̣ведано ме атта̄’ти ити ва̄ хи, а̄нанда, атта̄нам̣ саманупассама̄но саманупассати. ‘на хева кхо ме ведана̄ атта̄, нопи аппат̣исам̣ведано ме атта̄, атта̄ ме ведийати, ведана̄дхаммо хи ме атта̄’ти ити ва̄ хи, а̄нанда, атта̄нам̣ саманупассама̄но саманупассати.

122. ‘‘татра̄нанда, йо со евама̄ха – ‘ведана̄ ме атта̄’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘тиссо кхо има̄, а̄вусо, ведана̄ – сукха̄ ведана̄ дуккха̄ ведана̄ адуккхамасукха̄ ведана̄. има̄сам̣ кхо твам̣ тиссаннам̣ ведана̄нам̣ катамам̣ аттато саманупассасӣ’ти? йасмим̣, а̄нанда, самайе сукхам̣ веданам̣ ведети, нева тасмим̣ самайе дуккхам̣ веданам̣ ведети, на адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведети; сукхам̣йева тасмим̣ самайе веданам̣ ведети. йасмим̣, а̄нанда, самайе дуккхам̣ веданам̣ ведети, нева тасмим̣ самайе сукхам̣ веданам̣ ведети, на адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведети; дуккхам̣йева тасмим̣ самайе веданам̣ ведети. йасмим̣, а̄нанда, самайе адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведети, нева тасмим̣ самайе сукхам̣ веданам̣ ведети, на дуккхам̣ веданам̣ ведети; адуккхамасукхам̣йева тасмим̣ самайе веданам̣ ведети.

123. ‘‘сукха̄пи кхо, а̄нанда, ведана̄ аничча̄ сан̇кхата̄ пат̣иччасамуппанна̄ кхайадхамма̄ вайадхамма̄ вира̄гадхамма̄ ниродхадхамма̄. дуккха̄пи кхо, а̄нанда, ведана̄ аничча̄ сан̇кхата̄ пат̣иччасамуппанна̄ кхайадхамма̄ вайадхамма̄ вира̄гадхамма̄ ниродхадхамма̄. адуккхамасукха̄пи кхо, а̄нанда, ведана̄ аничча̄ сан̇кхата̄ пат̣иччасамуппанна̄ кхайадхамма̄ вайадхамма̄ вира̄гадхамма̄ ниродхадхамма̄. тасса сукхам̣ веданам̣ ведийама̄насса ‘есо ме атта̄’ти хоти. тасса̄йева сукха̄йа ведана̄йа ниродха̄ ‘бйага̄ [бйагга̄ (сӣ. ка.)] ме атта̄’ти хоти. дуккхам̣ веданам̣ ведийама̄насса ‘есо ме атта̄’ти хоти. тасса̄йева дуккха̄йа ведана̄йа ниродха̄ ‘бйага̄ ме атта̄’ти хоти. адуккхамасукхам̣ веданам̣ ведийама̄насса ‘есо ме атта̄’ти хоти. тасса̄йева адуккхамасукха̄йа ведана̄йа ниродха̄ ‘бйага̄ ме атта̄’ти хоти. ити со дит̣т̣хева дхамме аниччасукхадуккхавокин̣н̣ам̣ уппа̄давайадхаммам̣ атта̄нам̣ саманупассама̄но саманупассати, йо со евама̄ха – ‘ведана̄ ме атта̄’ти. тасма̄тиха̄нанда, етена петам̣ наккхамати – ‘ведана̄ ме атта̄’ти саманупасситум̣.

124. ‘‘татра̄нанда, йо со евама̄ха – ‘на хева кхо ме ведана̄ атта̄, аппат̣исам̣ведано ме атта̄’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘йаттха пана̄вусо, саббасо ведайитам̣ наттхи апи ну кхо, таттха ‘‘айамахамасмӣ’’ти сийа̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, етена петам̣ наккхамати – ‘на хева кхо ме ведана̄ атта̄, аппат̣исам̣ведано ме атта̄’ти саманупасситум̣.

125. ‘‘татра̄нанда, йо со евама̄ха – ‘на хева кхо ме ведана̄ атта̄, нопи аппат̣исам̣ведано ме атта̄, атта̄ ме ведийати, ведана̄дхаммо хи ме атта̄’ти. со евамасса вачанӣйо – ведана̄ ча хи, а̄вусо, саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ апарисеса̄ нируджджхеййум̣. саббасо ведана̄йа асати ведана̄ниродха̄ апи ну кхо таттха ‘айамахамасмӣ’ти сийа̄’’ти? ‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха̄нанда, етена петам̣ наккхамати – ‘‘на хева кхо ме ведана̄ атта̄, нопи аппат̣исам̣ведано ме атта̄, атта̄ ме ведийати, ведана̄дхаммо хи ме атта̄’ти саманупасситум̣.

126. ‘‘йато кхо, а̄нанда, бхиккху нева веданам̣ атта̄нам̣ саманупассати, нопи аппат̣исам̣веданам̣ атта̄нам̣ саманупассати, нопи ‘атта̄ ме ведийати, ведана̄дхаммо хи ме атта̄’ти саманупассати. со евам̣ на саманупассанто на ча кин̃чи локе упа̄дийати, анупа̄дийам̣ на паритассати, апаритассам̣ [апаритассанам̣ (ка.)] паччаттан̃н̃ева паринибба̄йати, ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ти. евам̣ вимуттачиттам̣ кхо, а̄нанда, бхиккхум̣ йо евам̣ вадеййа – ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ итисса [ити са̄ (ат̣т̣хакатха̄йам̣ па̄т̣хантарам̣)] дит̣т̣хӣ’ти, тадакаллам̣. ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ итисса дит̣т̣хӣ’ти, тадакаллам̣. ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ итисса дит̣т̣хӣ’ти, тадакаллам̣. ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ итисса дит̣т̣хӣ’ти, тадакаллам̣. там̣ кисса хету? йа̄вата̄, а̄нанда, адхивачанам̣ йа̄вата̄ адхивачанапатхо, йа̄вата̄ нирутти йа̄вата̄ нируттипатхо, йа̄вата̄ пан̃н̃атти йа̄вата̄ пан̃н̃аттипатхо, йа̄вата̄ пан̃н̃а̄ йа̄вата̄ пан̃н̃а̄вачарам̣, йа̄вата̄ ват̣т̣ам̣ [йа̄вата̄ ват̣т̣ам̣ ват̣т̣ати (ка. сӣ.)], йа̄вата̄ ват̣т̣ати [йа̄вата̄ ват̣т̣ам̣ ват̣т̣ати (ка. сӣ.)], тадабхин̃н̃а̄вимутто бхиккху, тадабхин̃н̃а̄вимуттам̣ бхиккхум̣ ‘на джа̄на̄ти на пассати итисса дит̣т̣хӣ’ти, тадакаллам̣.

сатта вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити

127. ‘‘сатта кхо, а̄нанда [сатта кхо има̄ а̄нанда (ка. сӣ. сйа̄.)], вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо, две а̄йатана̄ни. катама̄ сатта? санта̄нанда, сатта̄ на̄наттака̄йа̄ на̄наттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи манусса̄, екачче ча дева̄, екачче ча винипа̄тика̄. айам̣ пат̣хама̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити. санта̄нанда, сатта̄ на̄наттака̄йа̄ екаттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ брахмака̄йика̄ пат̣хама̄бхиниббатта̄. айам̣ дутийа̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити. санта̄нанда, сатта̄ екаттака̄йа̄ на̄наттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ а̄бхассара̄. айам̣ татийа̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити. санта̄нанда, сатта̄ екаттака̄йа̄ екаттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ субхакин̣ха̄. айам̣ чатуттхӣ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити. санта̄нанда, сатта̄ саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпага̄. айам̣ пан̃чамӣ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити. санта̄нанда, сатта̄ саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанӯпага̄. айам̣ чхат̣т̣хӣ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити. санта̄нанда, сатта̄ саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпага̄. айам̣ саттамӣ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити. асан̃н̃асатта̄йатанам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанамева дутийам̣.

128. ‘‘татра̄нанда, йа̄йам̣ пат̣хама̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити на̄наттака̄йа̄ на̄наттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи манусса̄, екачче ча дева̄, екачче ча винипа̄тика̄. йо ну кхо, а̄нанда, тан̃ча паджа̄на̄ти, тасса̄ ча самудайам̣ паджа̄на̄ти, тасса̄ ча аттхан̇гамам̣ паджа̄на̄ти, тасса̄ ча асса̄дам̣ паджа̄на̄ти, тасса̄ ча а̄дӣнавам̣ паджа̄на̄ти, тасса̄ ча ниссаран̣ам̣ паджа̄на̄ти, каллам̣ ну тена тадабхинандиту’’нти? ‘‘но хетам̣, бханте’’…пе… ‘‘татра̄нанда, йамидам̣ асан̃н̃асатта̄йатанам̣. йо ну кхо, а̄нанда, тан̃ча паджа̄на̄ти, тасса ча самудайам̣ паджа̄на̄ти, тасса ча аттхан̇гамам̣ паджа̄на̄ти, тасса ча асса̄дам̣ паджа̄на̄ти, тасса ча а̄дӣнавам̣ паджа̄на̄ти, тасса ча ниссаран̣ам̣ паджа̄на̄ти, каллам̣ ну тена тадабхинандиту’’нти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘татра̄нанда, йамидам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣. йо ну кхо, а̄нанда, тан̃ча паджа̄на̄ти, тасса ча самудайам̣ паджа̄на̄ти, тасса ча аттхан̇гамам̣ паджа̄на̄ти, тасса ча асса̄дам̣ паджа̄на̄ти, тасса ча а̄дӣнавам̣ паджа̄на̄ти, тасса ча ниссаран̣ам̣ паджа̄на̄ти, каллам̣ ну тена тадабхинандиту’’нти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. йато кхо, а̄нанда, бхиккху има̄сан̃ча саттаннам̣ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитӣнам̣ имесан̃ча двиннам̣ а̄йатана̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ видитва̄ анупа̄да̄ вимутто хоти, айам̣ вуччата̄нанда, бхиккху пан̃н̃а̄вимутто.

ат̣т̣ха вимоккха̄

129. ‘‘ат̣т̣ха кхо име, а̄нанда, вимоккха̄. катаме ат̣т̣ха? рӯпӣ рӯпа̄ни пассати айам̣ пат̣хамо вимоккхо. аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати, айам̣ дутийо вимоккхо. субхантева адхимутто хоти, айам̣ татийо вимоккхо. саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ чатуттхо вимоккхо. саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ пан̃чамо вимоккхо. саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ чхат̣т̣хо вимоккхо. саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма ‘невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄’йатанам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ саттамо вимоккхо. саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ ат̣т̣хамо вимоккхо. име кхо, а̄нанда, ат̣т̣ха вимоккха̄.

130. ‘‘йато кхо, а̄нанда, бхиккху име ат̣т̣ха вимоккхе ануломампи сама̄паджджати, пат̣иломампи сама̄паджджати, ануломапат̣иломампи сама̄паджджати, йаттхиччхакам̣ йадиччхакам̣ йа̄ватиччхакам̣ сама̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати, айам̣ вуччата̄нанда, бхиккху убхатобха̄гавимутто. има̄йа ча а̄нанда убхатобха̄гавимуттийа̄ ан̃н̃а̄ убхатобха̄гавимутти уттаритара̄ ва̄ пан̣ӣтатара̄ ва̄ наттхӣ’’ти. идамавоча бхагава̄. аттамано а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.

маха̄нида̄насуттам̣ нит̣т̣хитам̣ дутийам̣.