8. маха̄сӣхана̄дасуттам̣

ачелакассапаваттху

381. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ урун̃н̃а̄йам̣ [уджун̃н̃а̄йам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] вихарати кан̣н̣акаттхале мигада̄йе. атха кхо ачело кассапо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо ачело кассапо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ метам̣, бхо готама – ‘саман̣о готамо саббам̣ тапам̣ гарахати, саббам̣ тапассим̣ лӯкха̄джӣвим̣ екам̣сена упаккосати упавадатӣ’ти. йе те, бхо готама, евама̄хам̣су – ‘саман̣о готамо саббам̣ тапам̣ гарахати, саббам̣ тапассим̣ лӯкха̄джӣвим̣ екам̣сена упаккосати упавадатӣ’ти, каччи те бхото готамасса вуттава̄дино, на ча бхавантам̣ готамам̣ абхӯтена аббха̄чиккханти, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄каронти, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нува̄до га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхати? анаббхаккха̄тука̄ма̄ хи майам̣ бхавантам̣ готама’’нти.

382. ‘‘йе те, кассапа, евама̄хам̣су – ‘саман̣о готамо саббам̣ тапам̣ гарахати, саббам̣ тапассим̣ лӯкха̄джӣвим̣ екам̣сена упаккосати упавадатӣ’ти, на ме те вуттава̄дино, аббха̄чиккханти ча пана мам̣ те асата̄ абхӯтена. идха̄хам̣, кассапа, екаччам̣ тапассим̣ лӯкха̄джӣвим̣ пасса̄ми диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапаннам̣. идха пана̄хам̣, кассапа, екаччам̣ тапассим̣ лӯкха̄джӣвим̣ пасса̄ми диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапаннам̣.

383. ‘‘идха̄хам̣, кассапа, екаччам̣ тапассим̣ аппадуккхавиха̄рим̣ пасса̄ми диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапаннам̣. идха пана̄хам̣, кассапа, екаччам̣ тапассим̣ аппадуккхавиха̄рим̣ пасса̄ми диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапаннам̣. йохам̣, кассапа, имесам̣ тапассӣнам̣ евам̣ а̄гатин̃ча гатин̃ча чутин̃ча упапаттин̃ча йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ми, сохам̣ ким̣ саббам̣ тапам̣ гарахисса̄ми, саббам̣ ва̄ тапассим̣ лӯкха̄джӣвим̣ екам̣сена упаккосисса̄ми упавадисса̄ми?

384. ‘‘санти, кассапа, еке саман̣абра̄хман̣а̄ пан̣д̣ита̄ нипун̣а̄ катапараппава̄да̄ ва̄лаведхирӯпа̄. те бхинданта̄ ман̃н̃е чаранти пан̃н̃а̄гатена дит̣т̣хигата̄ни. техипи ме саддхим̣ екаччесу т̣ха̄несу самети, екаччесу т̣ха̄несу на самети. йам̣ те екаччам̣ ваданти ‘са̄дхӯ’ти, майампи там̣ екаччам̣ вадема ‘са̄дхӯ’ти. йам̣ те екаччам̣ ваданти ‘на са̄дхӯ’ти, майампи там̣ екаччам̣ вадема ‘на са̄дхӯ’ти. йам̣ те екаччам̣ ваданти ‘са̄дхӯ’ти, майам̣ там̣ екаччам̣ вадема ‘на са̄дхӯ’ти. йам̣ те екаччам̣ ваданти ‘на са̄дхӯ’ти, майам̣ там̣ екаччам̣ вадема ‘са̄дхӯ’ти.

‘‘йам̣ майам̣ екаччам̣ вадема ‘са̄дхӯ’ти, парепи там̣ екаччам̣ ваданти ‘са̄дхӯ’ти. йам̣ майам̣ екаччам̣ вадема ‘на са̄дхӯ’ти, парепи там̣ екаччам̣ ваданти ‘на са̄дхӯ’ти. йам̣ майам̣ екаччам̣ вадема ‘на са̄дхӯ’ти, паре там̣ екаччам̣ ваданти ‘са̄дхӯ’ти. йам̣ майам̣ екаччам̣ вадема ‘са̄дхӯ’ти, паре там̣ екаччам̣ ваданти ‘на са̄дхӯ’ти.

самануйун̃джа̄панакатха̄

385. ‘‘тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – йесу но, а̄вусо, т̣ха̄несу на самети, тит̣т̣ханту та̄ни т̣ха̄на̄ни. йесу т̣ха̄несу самети, таттха вин̃н̃ӯ самануйун̃джантам̣ самануга̄хантам̣ саманубха̄сантам̣ саттха̄ра̄ ва̄ саттха̄рам̣ сан̇гхена ва̄ сан̇гхам̣ – ‘йе имесам̣ бхаватам̣ дхамма̄ акусала̄ акусаласан̇кха̄та̄, са̄ваджджа̄ са̄ваджджасан̇кха̄та̄, асевитабба̄ асевитаббасан̇кха̄та̄, на аламарийа̄ на аламарийасан̇кха̄та̄, кан̣ха̄ кан̣хасан̇кха̄та̄. ко име дхамме анавасесам̣ паха̄йа ваттати, саман̣о ва̄ готамо, паре ва̄ пана бхонто ган̣а̄чарийа̄’ти?

386. ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, кассапа, виджджати, йам̣ вин̃н̃ӯ самануйун̃джанта̄ самануга̄ханта̄ саманубха̄санта̄ евам̣ вадеййум̣ – ‘йе имесам̣ бхаватам̣ дхамма̄ акусала̄ акусаласан̇кха̄та̄, са̄ваджджа̄ са̄ваджджасан̇кха̄та̄, асевитабба̄ асевитаббасан̇кха̄та̄, на аламарийа̄ на аламарийасан̇кха̄та̄, кан̣ха̄ кан̣хасан̇кха̄та̄. саман̣о готамо име дхамме анавасесам̣ паха̄йа ваттати, йам̣ ва̄ пана бхонто паре ган̣а̄чарийа̄’ти. итиха, кассапа, вин̃н̃ӯ самануйун̃джанта̄ самануга̄ханта̄ саманубха̄санта̄ амхева таттха йебхуййена пасам̣сеййум̣.

387. ‘‘апарампи но, кассапа, вин̃н̃ӯ самануйун̃джантам̣ самануга̄хантам̣ саманубха̄сантам̣ саттха̄ра̄ ва̄ саттха̄рам̣ сан̇гхена ва̄ сан̇гхам̣ – ‘йе имесам̣ бхаватам̣ дхамма̄ кусала̄ кусаласан̇кха̄та̄, анаваджджа̄ анаваджджасан̇кха̄та̄, севитабба̄ севитаббасан̇кха̄та̄, аламарийа̄ аламарийасан̇кха̄та̄, сукка̄ суккасан̇кха̄та̄. ко име дхамме анавасесам̣ сама̄да̄йа ваттати, саман̣о ва̄ готамо, паре ва̄ пана бхонто ган̣а̄чарийа̄’ ти?

388. ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, кассапа, виджджати, йам̣ вин̃н̃ӯ самануйун̃джанта̄ самануга̄ханта̄ саманубха̄санта̄ евам̣ вадеййум̣ – ‘йе имесам̣ бхаватам̣ дхамма̄ кусала̄ кусаласан̇кха̄та̄, анаваджджа̄ анаваджджасан̇кха̄та̄, севитабба̄ севитаббасан̇кха̄та̄, аламарийа̄ аламарийасан̇кха̄та̄, сукка̄ суккасан̇кха̄та̄. саман̣о готамо име дхамме анавасесам̣ сама̄да̄йа ваттати, йам̣ ва̄ пана бхонто паре ган̣а̄чарийа̄’ти. итиха, кассапа, вин̃н̃ӯ самануйун̃джанта̄ самануга̄ханта̄ саманубха̄санта̄ амхева таттха йебхуййена пасам̣сеййум̣.

389. ‘‘апарампи но, кассапа, вин̃н̃ӯ самануйун̃джантам̣ самануга̄хантам̣ саманубха̄сантам̣ саттха̄ра̄ ва̄ саттха̄рам̣ сан̇гхена ва̄ сан̇гхам̣ – ‘йе имесам̣ бхаватам̣ дхамма̄ акусала̄ акусаласан̇кха̄та̄, са̄ваджджа̄ са̄ваджджасан̇кха̄та̄, асевитабба̄ асевитаббасан̇кха̄та̄, на аламарийа̄ на аламарийасан̇кха̄та̄, кан̣ха̄ кан̣хасан̇кха̄та̄. ко име дхамме анавасесам̣ паха̄йа ваттати, готамаса̄вакасан̇гхо ва̄, паре ва̄ пана бхонто ган̣а̄чарийаса̄вакасан̇гха̄’ти?

390. ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, кассапа, виджджати, йам̣ вин̃н̃ӯ самануйун̃джанта̄ самануга̄ханта̄ саманубха̄санта̄ евам̣ вадеййум̣ – ‘йе имесам̣ бхаватам̣ дхамма̄ акусала̄ акусаласан̇кха̄та̄, са̄ваджджа̄ са̄ваджджасан̇кха̄та̄, асевитабба̄ асевитаббасан̇кха̄та̄, на аламарийа̄ на аламарийасан̇кха̄та̄, кан̣ха̄ кан̣хасан̇кха̄та̄. готамаса̄вакасан̇гхо име дхамме анавасесам̣ паха̄йа ваттати, йам̣ ва̄ пана бхонто паре ган̣а̄чарийаса̄вакасан̇гха̄’ти. итиха, кассапа, вин̃н̃ӯ самануйун̃джанта̄ самануга̄ханта̄ саманубха̄санта̄ амхева таттха йебхуййена пасам̣сеййум̣.

391. ‘‘апарампи но, кассапа, вин̃н̃ӯ самануйун̃джантам̣ самануга̄хантам̣ саманубха̄сантам̣ саттха̄ра̄ ва̄ саттха̄рам̣ сан̇гхена ва̄ сан̇гхам̣. ‘йе имесам̣ бхаватам̣ дхамма̄ кусала̄ кусаласан̇кха̄та̄, анаваджджа̄ анаваджджасан̇кха̄та̄, севитабба̄ севитаббасан̇кха̄та̄, аламарийа̄ аламарийасан̇кха̄та̄, сукка̄ суккасан̇кха̄та̄. ко име дхамме анавасесам̣ сама̄да̄йа ваттати, готамаса̄вакасан̇гхо ва̄, паре ва̄ пана бхонто ган̣а̄чарийаса̄вакасан̇гха̄’ти?

392. ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, кассапа, виджджати, йам̣ вин̃н̃ӯ самануйун̃джанта̄ самануга̄ханта̄ саманубха̄санта̄ евам̣ вадеййум̣ – ‘йе имесам̣ бхаватам̣ дхамма̄ кусала̄ кусаласан̇кха̄та̄, анаваджджа̄ анаваджджасан̇кха̄та̄, севитабба̄ севитаббасан̇кха̄та̄, аламарийа̄ аламарийасан̇кха̄та̄, сукка̄ суккасан̇кха̄та̄. готамаса̄вакасан̇гхо име дхамме анавасесам̣ сама̄да̄йа ваттати, йам̣ ва̄ пана бхонто паре ган̣а̄чарийаса̄вакасан̇гха̄’ти. итиха, кассапа, вин̃н̃ӯ самануйун̃джанта̄ самануга̄ханта̄ саманубха̄санта̄ амхева таттха йебхуййена пасам̣сеййум̣.

арийо ат̣т̣хан̇гико магго

393. ‘‘аттхи, кассапа, магго аттхи пат̣ипада̄, йатха̄пат̣ипанно са̄мам̣йева н̃ассати са̄мам̣ даккхати [даккхити (сӣ.)] – ‘саман̣ова готамо ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ’ти. катамо ча, кассапа, магго, катама̄ ча пат̣ипада̄, йатха̄пат̣ипанно са̄мам̣йева н̃ассати са̄мам̣ даккхати – ‘саман̣ова готамо ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ’ти? айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго. сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи самма̄сан̇каппо самма̄ва̄ча̄ самма̄камманто самма̄а̄джӣво самма̄ва̄йа̄мо самма̄сати самма̄сама̄дхи. айам̣ кхо, кассапа, магго, айам̣ пат̣ипада̄, йатха̄пат̣ипанно са̄мам̣йева н̃ассати са̄мам̣ даккхати ‘саман̣ова готамо ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ’’’ти.

тапопаккамакатха̄

394. евам̣ вутте, ачело кассапо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘имепи кхо, а̄вусо готама, тапопаккама̄ етесам̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ са̄ман̃н̃асан̇кха̄та̄ ча брахман̃н̃асан̇кха̄та̄ ча. ачелако хоти, мутта̄ча̄ро, хаттха̄палекхано, на ехибхаддантико, на тит̣т̣хабхаддантико, на̄бхихат̣ам̣, на уддиссакатам̣, на нимантанам̣ са̄дийати. со на кумбхимукха̄ пат̣игган̣ха̄ти, на кал̣опимукха̄ пат̣игган̣ха̄ти, на ел̣акамантарам̣, на дан̣д̣амантарам̣, на мусаламантарам̣, на двиннам̣ бхун̃джама̄на̄нам̣, на габбхинийа̄, на па̄йама̄на̄йа, на пурисантарагата̄йа, на сан̇киттӣсу, на йаттха са̄ упат̣т̣хито хоти, на йаттха маккхика̄ сан̣д̣асан̣д̣ача̄ринӣ, на маччхам̣, на мам̣сам̣, на сурам̣, на мерайам̣, на тхусодакам̣ пивати. со ека̄га̄рико ва̄ хоти ека̄лопико, два̄га̄рико ва̄ хоти два̄лопико…пе… сатта̄га̄рико ва̄ хоти сатта̄лопико; екисса̄пи даттийа̄ йа̄пети, двӣхипи даттӣхи йа̄пети… саттахипи даттӣхи йа̄пети; ека̄хикампи а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети, двӣхикампи а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети… сатта̄хикампи а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети. ити еварӯпам̣ аддхама̄сикампи парийа̄йабхаттабходжана̄нуйогамануйутто вихарати.

395. ‘‘имепи кхо, а̄вусо готама, тапопаккама̄ етесам̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ са̄ман̃н̃асан̇кха̄та̄ ча брахман̃н̃асан̇кха̄та̄ ча. са̄кабхаккхо ва̄ хоти, са̄ма̄кабхаккхо ва̄ хоти, нӣва̄рабхаккхо ва̄ хоти, даддулабхаккхо ва̄ хоти, хат̣абхаккхо ва̄ хоти, кан̣абхаккхо ва̄ хоти, а̄ча̄мабхаккхо ва̄ хоти, пин̃н̃а̄кабхаккхо ва̄ хоти, тин̣абхаккхо ва̄ хоти, гомайабхаккхо ва̄ хоти, ванамӯлапхала̄ха̄ро йа̄пети паваттапхалабходжӣ.

396. ‘‘имепи кхо, а̄вусо готама, тапопаккама̄ етесам̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ са̄ман̃н̃асан̇кха̄та̄ ча брахман̃н̃асан̇кха̄та̄ ча. са̄н̣а̄нипи дха̄рети, маса̄н̣а̄нипи дха̄рети, чхавадусса̄нипи дха̄рети, пам̣сукӯла̄нипи дха̄рети, тирӣт̣а̄нипи дха̄рети, аджинампи дха̄рети, аджинаккхипампи дха̄рети, кусачӣрампи дха̄рети, ва̄качӣрампи дха̄рети, пхалакачӣрампи дха̄рети, кесакамбалампи дха̄рети, ва̄л̣акамбалампи дха̄рети, улӯкапаккхикампи дха̄рети, кесамассулочакопи хоти кесамассулочана̄нуйогамануйутто, уббхат̣т̣хакопи [уббхат̣т̣хикопи (ка.)] хоти а̄санапат̣иккхитто, уккут̣икопи хоти уккут̣икаппадха̄намануйутто, кан̣т̣ака̄пассайикопи хоти кан̣т̣ака̄пассайе сеййам̣ каппети, пхалакасеййампи каппети, тхан̣д̣иласеййампи каппети, екапассайикопи хоти раджоджалладхаро, аббхока̄сикопи хоти йатха̄сантхатико, векат̣икопи хоти викат̣абходжана̄нуйогамануйутто, апа̄накопи хоти апа̄накаттамануйутто, са̄йататийакампи удакорохана̄нуйогамануйутто вихаратӣ’’ти.

тапопаккаманираттхакатха̄

397. ‘‘ачелако чепи, кассапа, хоти, мутта̄ча̄ро, хаттха̄палекхано…пе… ити еварӯпам̣ аддхама̄сикампи парийа̄йабхаттабходжана̄нуйогамануйутто вихарати. тасса ча̄йам̣ сӣласампада̄ читтасампада̄ пан̃н̃а̄сампада̄ абха̄вита̄ хоти асаччхиката̄. атха кхо со а̄рака̄ва са̄ман̃н̃а̄ а̄рака̄ва брахман̃н̃а̄. йато кхо, кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипи.

‘‘са̄кабхаккхо чепи, кассапа, хоти, са̄ма̄кабхаккхо…пе… ванамӯлапхала̄ха̄ро йа̄пети паваттапхалабходжӣ. тасса ча̄йам̣ сӣласампада̄ читтасампада̄ пан̃н̃а̄сампада̄ абха̄вита̄ хоти асаччхиката̄. атха кхо со а̄рака̄ва са̄ман̃н̃а̄ а̄рака̄ва брахман̃н̃а̄. йато кхо, кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипи.

‘‘са̄н̣а̄ни чепи, кассапа, дха̄рети, маса̄н̣а̄нипи дха̄рети…пе… са̄йататийакампи удакорохана̄нуйогамануйутто вихарати. тасса ча̄йам̣ сӣласампада̄ читтасампада̄ пан̃н̃а̄сампада̄ абха̄вита̄ хоти асаччхиката̄. атха кхо со а̄рака̄ва са̄ман̃н̃а̄ а̄рака̄ва брахман̃н̃а̄. йато кхо, кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипӣ’’ти.

398. евам̣ вутте, ачело кассапо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘дуккарам̣, бхо готама, са̄ман̃н̃ам̣ дуккарам̣ брахман̃н̃а’’нти. ‘‘пакати кхо еса̄, кассапа, локасмим̣ ‘дуккарам̣ са̄ман̃н̃ам̣ дуккарам̣ брахман̃н̃а’нти. ачелако чепи, кассапа, хоти, мутта̄ча̄ро, хаттха̄палекхано…пе… ити еварӯпам̣ аддхама̄сикампи парийа̄йабхаттабходжана̄нуйогамануйутто вихарати. има̄йа ча, кассапа, матта̄йа имина̄ тапопаккамена са̄ман̃н̃ам̣ ва̄ абхависса брахман̃н̃ам̣ ва̄ дуккарам̣ судуккарам̣, нетам̣ абхависса каллам̣ вачана̄йа – ‘дуккарам̣ са̄ман̃н̃ам̣ дуккарам̣ брахман̃н̃а’нти.

‘‘сакка̄ ча панетам̣ абхависса ка̄тум̣ гахапатина̄ ва̄ гахапатипуттена ва̄ антамасо кумбхада̄сийа̄пи – ‘ханда̄хам̣ ачелако хоми, мутта̄ча̄ро, хаттха̄палекхано…пе… ити еварӯпам̣ аддхама̄сикампи парийа̄йабхаттабходжана̄нуйогамануйутто вихара̄мӣ’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо, кассапа, ан̃н̃атрева има̄йа матта̄йа ан̃н̃атра имина̄ тапопаккамена са̄ман̃н̃ам̣ ва̄ хоти брахман̃н̃ам̣ ва̄ дуккарам̣ судуккарам̣, тасма̄ етам̣ каллам̣ вачана̄йа – ‘дуккарам̣ са̄ман̃н̃ам̣ дуккарам̣ брахман̃н̃а’нти. йато кхо, кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипи.

‘‘са̄кабхаккхо чепи, кассапа, хоти, са̄ма̄кабхаккхо…пе… ванамӯлапхала̄ха̄ро йа̄пети паваттапхалабходжӣ. има̄йа ча, кассапа, матта̄йа имина̄ тапопаккамена са̄ман̃н̃ам̣ ва̄ абхависса брахман̃н̃ам̣ ва̄ дуккарам̣ судуккарам̣, нетам̣ абхависса каллам̣ вачана̄йа – ‘дуккарам̣ са̄ман̃н̃ам̣ дуккарам̣ брахман̃н̃а’нти.

‘‘сакка̄ ча панетам̣ абхависса ка̄тум̣ гахапатина̄ ва̄ гахапатипуттена ва̄ антамасо кумбхада̄сийа̄пи – ‘ханда̄хам̣ са̄кабхаккхо ва̄ хоми, са̄ма̄кабхаккхо ва̄…пе… ванамӯлапхала̄ха̄ро йа̄пеми паваттапхалабходжӣ’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо, кассапа, ан̃н̃атрева има̄йа матта̄йа ан̃н̃атра имина̄ тапопаккамена са̄ман̃н̃ам̣ ва̄ хоти брахман̃н̃ам̣ ва̄ дуккарам̣ судуккарам̣, тасма̄ етам̣ каллам̣ вачана̄йа – ‘дуккарам̣ са̄ман̃н̃ам̣ дуккарам̣ брахман̃н̃а’нти. йато кхо, кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипи.

‘‘са̄н̣а̄ни чепи, кассапа, дха̄рети, маса̄н̣а̄нипи дха̄рети…пе… са̄йататийакампи удакорохана̄нуйогамануйутто вихарати. има̄йа ча, кассапа, матта̄йа имина̄ тапопаккамена са̄ман̃н̃ам̣ ва̄ абхависса брахман̃н̃ам̣ ва̄ дуккарам̣ судуккарам̣, нетам̣ абхависса каллам̣ вачана̄йа – ‘дуккарам̣ са̄ман̃н̃ам̣ дуккарам̣ брахман̃н̃а’нти.

‘‘сакка̄ ча панетам̣ абхависса ка̄тум̣ гахапатина̄ ва̄ гахапатипуттена ва̄ антамасо кумбхада̄сийа̄пи – ‘ханда̄хам̣ са̄н̣а̄нипи дха̄реми, маса̄н̣а̄нипи дха̄реми…пе… са̄йататийакампи удакорохана̄нуйогамануйутто вихара̄мӣ’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо, кассапа, ан̃н̃атрева има̄йа матта̄йа ан̃н̃атра имина̄ тапопаккамена са̄ман̃н̃ам̣ ва̄ хоти брахман̃н̃ам̣ ва̄ дуккарам̣ судуккарам̣, тасма̄ етам̣ каллам̣ вачана̄йа – ‘дуккарам̣ са̄ман̃н̃ам̣ дуккарам̣ брахман̃н̃а’нти. йато кхо, кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипӣ’’ти.

399. евам̣ вутте, ачело кассапо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘дуджджа̄но, бхо готама, саман̣о, дуджджа̄но бра̄хман̣о’’ти. ‘‘пакати кхо еса̄, кассапа, локасмим̣ ‘дуджджа̄но саман̣о дуджджа̄но бра̄хман̣о’ти. ачелако чепи, кассапа, хоти, мутта̄ча̄ро, хаттха̄палекхано…пе… ити еварӯпам̣ аддхама̄сикампи парийа̄йабхаттабходжана̄нуйогамануйутто вихарати. има̄йа ча, кассапа, матта̄йа имина̄ тапопаккамена саман̣о ва̄ абхависса бра̄хман̣о ва̄ дуджджа̄но судуджджа̄но, нетам̣ абхависса каллам̣ вачана̄йа – ‘дуджджа̄но саман̣о дуджджа̄но бра̄хман̣о’ти.

‘‘сакка̄ ча панесо абхависса н̃а̄тум̣ гахапатина̄ ва̄ гахапатипуттена ва̄ антамасо кумбхада̄сийа̄пи – ‘айам̣ ачелако хоти, мутта̄ча̄ро, хаттха̄палекхано…пе… ити еварӯпам̣ аддхама̄сикампи парийа̄йабхаттабходжана̄нуйогамануйутто вихаратӣ’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо, кассапа, ан̃н̃атрева има̄йа матта̄йа ан̃н̃атра имина̄ тапопаккамена саман̣о ва̄ хоти бра̄хман̣о ва̄ дуджджа̄но судуджджа̄но, тасма̄ етам̣ каллам̣ вачана̄йа – ‘дуджджа̄но саман̣о дуджджа̄но бра̄хман̣о’ти. йато кхо [йато ча кхо (ка.)], кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипи.

‘‘са̄кабхаккхо чепи, кассапа, хоти са̄ма̄кабхаккхо…пе… ванамӯлапхала̄ха̄ро йа̄пети паваттапхалабходжӣ. има̄йа ча, кассапа, матта̄йа имина̄ тапопаккамена саман̣о ва̄ абхависса бра̄хман̣о ва̄ дуджджа̄но судуджджа̄но, нетам̣ абхависса каллам̣ вачана̄йа – ‘дуджджа̄но саман̣о дуджджа̄но бра̄хман̣о’ти.

‘‘сакка̄ ча панесо абхависса н̃а̄тум̣ гахапатина̄ ва̄ гахапатипуттена ва̄ антамасо кумбхада̄сийа̄пи – ‘айам̣ са̄кабхаккхо ва̄ хоти са̄ма̄кабхаккхо…пе… ванамӯлапхала̄ха̄ро йа̄пети паваттапхалабходжӣ’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо, кассапа, ан̃н̃атрева има̄йа матта̄йа ан̃н̃атра имина̄ тапопаккамена саман̣о ва̄ хоти бра̄хман̣о ва̄ дуджджа̄но судуджджа̄но, тасма̄ етам̣ каллам̣ вачана̄йа – ‘дуджджа̄но саман̣о дуджджа̄но бра̄хман̣о’ти. йато кхо, кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипи.

‘‘са̄н̣а̄ни чепи, кассапа, дха̄рети, маса̄н̣а̄нипи дха̄рети…пе… са̄йататийакампи удакорохана̄нуйогамануйутто вихарати. има̄йа ча, кассапа, матта̄йа имина̄ тапопаккамена саман̣о ва̄ абхависса бра̄хман̣о ва̄ дуджджа̄но судуджджа̄но, нетам̣ абхависса каллам̣ вачана̄йа – ‘дуджджа̄но саман̣о дуджджа̄но бра̄хман̣о’ти.

‘‘сакка̄ ча панесо абхависса н̃а̄тум̣ гахапатина̄ ва̄ гахапатипуттена ва̄ антамасо кумбхада̄сийа̄пи – ‘айам̣ са̄н̣а̄нипи дха̄рети, маса̄н̣а̄нипи дха̄рети…пе… са̄йататийакампи удакорохана̄нуйогамануйутто вихаратӣ’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо, кассапа, ан̃н̃атрева има̄йа матта̄йа ан̃н̃атра имина̄ тапопаккамена саман̣о ва̄ хоти бра̄хман̣о ва̄ дуджджа̄но судуджджа̄но, тасма̄ етам̣ каллам̣ вачана̄йа – ‘дуджджа̄но саман̣о дуджджа̄но бра̄хман̣о’ти. йато кхо, кассапа, бхиккху аверам̣ абйа̄паджджам̣ меттачиттам̣ бха̄вети, а̄сава̄нан̃ча кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, кассапа, бхиккху саман̣о итипи бра̄хман̣о итипӣ’’ти.

сӣласама̄дхипан̃н̃а̄сампада̄

400. евам̣ вутте, ачело кассапо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катама̄ пана са̄, бхо готама, сӣласампада̄, катама̄ читтасампада̄, катама̄ пан̃н̃а̄сампада̄’’ти? ‘‘идха, кассапа, татха̄гато локе уппаджджати арахам̣, самма̄самбуддхо…пе… (йатха̄ 190-193 ануччхедесу, евам̣ виттха̄ретаббам̣) бхайадасса̄вӣ сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу, ка̄йакаммавачӣкаммена саманна̄гато кусалена парисуддха̄джӣво сӣласампанно индрийесу гуттадва̄ро сатисампаджан̃н̃ена саманна̄гато сантут̣т̣хо.

401. ‘‘катхан̃ча, кассапа, бхиккху сӣласампанно хоти? идха, кассапа, бхиккху па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти нихитадан̣д̣о нихитасаттхо ладжджӣ дайа̄панно, саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихарати. идамписса хоти сӣласампада̄йа …пе… (йатха̄ 194 йа̄ва 210 ануччхедесу)

‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти. сеййатхидам̣ – сантикаммам̣ пан̣идхикаммам̣…пе… (йатха̄ 211 ануччхеде) осадхӣнам̣ патимоккхо ити ва̄ ити, еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣва̄ пат̣ивирато хоти. идамписса хоти сӣласампада̄йа.

‘‘са кхо со [айам̣ кхо (ка.)], кассапа, бхиккху евам̣ сӣласампанно на куточи бхайам̣ саманупассати, йадидам̣ сӣласам̣варато. сеййатха̄пи, кассапа, ра̄джа̄ кхаттийо муддха̄васитто нихатапачча̄митто на куточи бхайам̣ саманупассати, йадидам̣ паччаттхикато. евамева кхо, кассапа, бхиккху евам̣ сӣласампанно на куточи бхайам̣ саманупассати, йадидам̣ сӣласам̣варато. со имина̄ арийена сӣлаккхандхена саманна̄гато аджджхаттам̣ анаваджджасукхам̣ пат̣исам̣ведети. евам̣ кхо, кассапа, бхиккху сӣласампанно хоти. айам̣ кхо, кассапа, сӣласампада̄…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. идамписса хоти читтасампада̄йа…пе… дутийам̣ джха̄нам̣…пе… татийам̣ джха̄нам̣…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. идамписса хоти читтасампада̄йа. айам̣ кхо, кассапа, читтасампада̄.

‘‘со евам̣ сама̄хите читте…пе… н̃а̄н̣адассана̄йа читтам̣ абхинӣхарати абхининна̄мети…пе… идамписса хоти пан̃н̃а̄сампада̄йа…пе… на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄ти…пе… идамписса хоти пан̃н̃а̄сампада̄йа. айам̣ кхо, кассапа, пан̃н̃а̄сампада̄.

‘‘има̄йа ча, кассапа, сӣласампада̄йа читтасампада̄йа пан̃н̃а̄сампада̄йа ан̃н̃а̄ сӣласампада̄ читтасампада̄ пан̃н̃а̄сампада̄ уттаритара̄ ва̄ пан̣ӣтатара̄ ва̄ наттхи.

сӣхана̄дакатха̄

402. ‘‘санти, кассапа, еке саман̣абра̄хман̣а̄ сӣлава̄да̄. те анекапарийа̄йена сӣласса ван̣н̣ам̣ бха̄санти. йа̄вата̄, кассапа, арийам̣ парамам̣ сӣлам̣, на̄хам̣ таттха аттано самасамам̣ саманупасса̄ми, куто бхиййо! атха кхо ахамева таттха бхиййо, йадидам̣ адхисӣлам̣.

‘‘санти, кассапа, еке саман̣абра̄хман̣а̄ таподжигуччха̄ва̄да̄. те анекапарийа̄йена таподжигуччха̄йа ван̣н̣ам̣ бха̄санти. йа̄вата̄, кассапа, арийа̄ парама̄ таподжигуччха̄, на̄хам̣ таттха аттано самасамам̣ саманупасса̄ми, куто бхиййо! атха кхо ахамева таттха бхиййо, йадидам̣ адхиджегуччхам̣.

‘‘санти, кассапа, еке саман̣абра̄хман̣а̄ пан̃н̃а̄ва̄да̄. те анекапарийа̄йена пан̃н̃а̄йа ван̣н̣ам̣ бха̄санти. йа̄вата̄, кассапа, арийа̄ парама̄ пан̃н̃а̄, на̄хам̣ таттха аттано самасамам̣ саманупасса̄ми, куто бхиййо! атха кхо ахамева таттха бхиййо, йадидам̣ адхипан̃н̃ам̣.

‘‘санти, кассапа, еке саман̣абра̄хман̣а̄ вимуттива̄да̄. те анекапарийа̄йена вимуттийа̄ ван̣н̣ам̣ бха̄санти. йа̄вата̄, кассапа, арийа̄ парама̄ вимутти, на̄хам̣ таттха аттано самасамам̣ саманупасса̄ми, куто бхиййо! атха кхо ахамева таттха бхиййо, йадидам̣ адхивимутти.

403. ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, кассапа, виджджати, йам̣ ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ евам̣ вадеййум̣ – ‘сӣхана̄дам̣ кхо саман̣о готамо надати, тан̃ча кхо сун̃н̃а̄га̄ре надати, но париса̄сӯ’ти. те – ‘ма̄ хева’нтиссу вачанӣйа̄. ‘сӣхана̄дан̃ча саман̣о готамо надати, париса̄су ча надатӣ’ти евамассу, кассапа, вачанӣйа̄.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, кассапа, виджджати, йам̣ ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ евам̣ вадеййум̣ – ‘сӣхана̄дан̃ча саман̣о готамо надати, париса̄су ча надати, но ча кхо виса̄радо надатӣ’ти. те – ‘ма̄ хева’нтиссу вачанӣйа̄. ‘сӣхана̄дан̃ча саман̣о готамо надати, париса̄су ча надати, виса̄радо ча надатӣ’’ти евамассу, кассапа, вачанӣйа̄.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, кассапа, виджджати, йам̣ ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ евам̣ вадеййум̣ – ‘сӣхана̄дан̃ча саман̣о готамо надати, париса̄су ча надати, виса̄радо ча надати, но ча кхо нам̣ пан̃хам̣ пуччханти…пе… пан̃хан̃ча нам̣ пуччханти; но ча кхо несам̣ пан̃хам̣ пут̣т̣хо бйа̄кароти…пе… пан̃хан̃ча несам̣ пут̣т̣хо бйа̄кароти; но ча кхо пан̃хасса веййа̄каран̣ена читтам̣ а̄ра̄дхети…пе… пан̃хасса ча веййа̄каран̣ена читтам̣ а̄ра̄дхети; но ча кхо сотаббам̣ ман̃н̃анти…пе… сотаббан̃часса ман̃н̃анти; но ча кхо сутва̄ пасӣданти…пе… сутва̄ часса пасӣданти; но ча кхо пасанна̄ка̄рам̣ каронти…пе… пасанна̄ка̄ран̃ча каронти; но ча кхо татхатта̄йа пат̣ипаджджанти…пе… татхатта̄йа ча пат̣ипаджджанти; но ча кхо пат̣ипанна̄ а̄ра̄дхентӣ’ти. те – ‘ма̄ хева’нтиссу вачанӣйа̄. ‘сӣхана̄дан̃ча саман̣о готамо надати, париса̄су ча надати, виса̄радо ча надати, пан̃хан̃ча нам̣ пуччханти, пан̃хан̃ча несам̣ пут̣т̣хо бйа̄кароти, пан̃хасса ча веййа̄каран̣ена читтам̣ а̄ра̄дхети, сотаббан̃часса ман̃н̃анти, сутва̄ часса пасӣданти, пасанна̄ка̄ран̃ча каронти, татхатта̄йа ча пат̣ипаджджанти, пат̣ипанна̄ ча а̄ра̄дхентӣ’ти евамассу, кассапа, вачанӣйа̄.

титтхийапарива̄сакатха̄

404. ‘‘екамида̄хам̣, кассапа, самайам̣ ра̄джагахе вихара̄ми гиджджхакӯт̣е паббате. татра мам̣ ан̃н̃атаро тапабрахмача̄рӣ нигродхо на̄ма адхиджегуччхе пан̃хам̣ апуччхи. тасса̄хам̣ адхиджегуччхе пан̃хам̣ пут̣т̣хо бйа̄ка̄сим̣. бйа̄кате ча пана ме аттамано ахоси парам̣ вийа матта̄йа̄’’ти. ‘‘ко хи, бханте, бхагавато дхаммам̣ сутва̄ на аттамано асса парам̣ вийа матта̄йа? ахампи хи, бханте, бхагавато дхаммам̣ сутва̄ аттамано парам̣ вийа матта̄йа. абхиккантам̣, бханте, абхиккантам̣, бханте. сеййатха̄пи, бханте, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – ‘чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣ’ти; евамевам̣ бхагавата̄ анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми, дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. лабхеййа̄хам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййам̣ упасампада’’нти.

405. ‘‘йо кхо, кассапа, ан̃н̃атиттхийапуббо имасмим̣ дхаммавинайе а̄кан̇кхати паббаджджам̣, а̄кан̇кхати упасампадам̣, со чатта̄ро ма̄се паривасати, чатуннам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена а̄раддхачитта̄ бхиккхӯ пабба̄дженти, упасампа̄денти бхиккхубха̄ва̄йа. апи ча меттха пуггалавематтата̄ видита̄’’ти. ‘‘саче, бханте, ан̃н̃атиттхийапубба̄ имасмим̣ дхаммавинайе а̄кан̇кханти паббаджджам̣, а̄кан̇кханти упасампадам̣, чатта̄ро ма̄се паривасанти, чатуннам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена а̄раддхачитта̄ бхиккхӯ пабба̄дженти, упасампа̄денти бхиккхубха̄ва̄йа. ахам̣ чатта̄ри васса̄ни паривасисса̄ми, чатуннам̣ васса̄нам̣ аччайена а̄раддхачитта̄ бхиккхӯ пабба̄дженту, упасампа̄денту бхиккхубха̄ва̄йа̄’’ти.

алаттха кхо ачело кассапо бхагавато сантике паббаджджам̣, алаттха упасампадам̣. ачирӯпасампанно кхо пана̄йасма̄ кассапо еко вӯпакат̣т̣хо аппаматто а̄та̄пӣ пахитатто вихаранто на чирассева – йассаттха̄йа кулапутта̄ саммадева ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджанти, тадануттарам̣ – брахмачарийапарийоса̄нам̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа виха̄си. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти – аббхан̃н̃а̄си. ан̃н̃атаро кхо пана̄йасма̄ кассапо арахатам̣ ахосӣти.

маха̄сӣхана̄дасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ ат̣т̣хамам̣.