1. брахмаджа̄ласуттам̣

парибба̄джакакатха̄

1. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ антара̄ ча ра̄джагахам̣ антара̄ ча на̄л̣андам̣ аддха̄намаггаппат̣ипанно хоти махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ пан̃чаматтехи бхиккхусатехи. суппийопи кхо парибба̄джако антара̄ ча ра̄джагахам̣ антара̄ ча на̄л̣андам̣ аддха̄намаггаппат̣ипанно хоти саддхим̣ антева̄сина̄ брахмадаттена ма̄н̣авена. татра судам̣ суппийо парибба̄джако анекапарийа̄йена буддхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати; суппийасса пана парибба̄джакасса антева̄сӣ брахмадатто ма̄н̣аво анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати. итиха те убхо а̄чарийантева̄сӣ ан̃н̃аман̃н̃асса уджувипаччанӣкава̄да̄ бхагавантам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандха̄ [анубаддха̄ (ка. сӣ. пӣ.)] хонти бхиккхусан̇гхан̃ча.

2. атха кхо бхагава̄ амбалат̣т̣хика̄йам̣ ра̄джа̄га̄раке екараттива̄сам̣ упагаччхи [упаган̃чхи (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. суппийопи кхо парибба̄джако амбалат̣т̣хика̄йам̣ ра̄джа̄га̄раке екараттива̄сам̣ упагаччхи [упаган̃чхи (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] антева̄сина̄ брахмадаттена ма̄н̣авена. татрапи судам̣ суппийо парибба̄джако анекапарийа̄йена буддхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати; суппийасса пана парибба̄джакасса антева̄сӣ брахмадатто ма̄н̣аво анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати. итиха те убхо а̄чарийантева̄сӣ ан̃н̃аман̃н̃асса уджувипаччанӣкава̄да̄ вихаранти.

3. атха кхо самбахула̄нам̣ бхиккхӯнам̣ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣хита̄нам̣ ман̣д̣алама̄л̣е саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айам̣ сан̇кхийадхаммо удапа̄ди – ‘‘аччхарийам̣, а̄вусо, аббхутам̣, а̄вусо, йа̄ван̃чидам̣ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена сатта̄нам̣ на̄на̄дхимуттиката̄ суппат̣ивидита̄. айан̃хи суппийо парибба̄джако анекапарийа̄йена буддхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати; суппийасса пана парибба̄джакасса антева̄сӣ брахмадатто ма̄н̣аво анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати. итихаме убхо а̄чарийантева̄сӣ ан̃н̃аман̃н̃асса уджувипаччанӣкава̄да̄ бхагавантам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандха̄ хонти бхиккхусан̇гхан̃ча̄’’ти.

4. атха кхо бхагава̄ тесам̣ бхиккхӯнам̣ имам̣ сан̇кхийадхаммам̣ видитва̄ йена ман̣д̣алама̄л̣о тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ка̄йануттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄ саннипатита̄, ка̄ ча пана во антара̄катха̄ виппаката̄’’ти? евам̣ вутте те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘идха, бханте, амха̄кам̣ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣хита̄нам̣ ман̣д̣алама̄л̣е саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айам̣ сан̇кхийадхаммо удапа̄ди – ‘аччхарийам̣, а̄вусо, аббхутам̣, а̄вусо, йа̄ван̃чидам̣ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена сатта̄нам̣ на̄на̄дхимуттиката̄ суппат̣ивидита̄. айан̃хи суппийо парибба̄джако анекапарийа̄йена буддхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати; суппийасса пана парибба̄джакасса антева̄сӣ брахмадатто ма̄н̣аво анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄сати. итихаме убхо а̄чарийантева̄сӣ ан̃н̃аман̃н̃асса уджувипаччанӣкава̄да̄ бхагавантам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандха̄ хонти бхиккхусан̇гхан̃ча̄’ти. айам̣ кхо но, бханте, антара̄катха̄ виппаката̄, атха бхагава̄ ануппатто’’ти.

5. ‘‘мамам̣ ва̄, бхиккхаве, паре аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, дхаммасса ва̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, сан̇гхасса ва̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, татра тумхехи на а̄гха̄то на аппаччайо на четасо анабхираддхи каран̣ӣйа̄. мамам̣ ва̄, бхиккхаве, паре аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, дхаммасса ва̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, сан̇гхасса ва̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, татра че тумхе ассатха купита̄ ва̄ анаттамана̄ ва̄, тумхам̣ йевасса тена антара̄йо. мамам̣ ва̄, бхиккхаве, паре аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, дхаммасса ва̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, сан̇гхасса ва̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, татра че тумхе ассатха купита̄ ва̄ анаттамана̄ ва̄, апи ну тумхе паресам̣ субха̄ситам̣ дуббха̄ситам̣ а̄джа̄неййа̄тха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘мамам̣ ва̄, бхиккхаве, паре аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, дхаммасса ва̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, сан̇гхасса ва̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, татра тумхехи абхӯтам̣ абхӯтато ниббет̣хетаббам̣ – ‘итипетам̣ абхӯтам̣, итипетам̣ атаччхам̣, наттхи четам̣ амхесу, на ча панетам̣ амхесу сам̣виджджатӣ’ти.

6. ‘‘мамам̣ ва̄, бхиккхаве, паре ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, дхаммасса ва̄ ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, сан̇гхасса ва̄ ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, татра тумхехи на а̄нандо на соманассам̣ на четасо уппила̄витаттам̣ каран̣ӣйам̣. мамам̣ ва̄, бхиккхаве, паре ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, дхаммасса ва̄ ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, сан̇гхасса ва̄ ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, татра че тумхе ассатха а̄нандино сумана̄ уппила̄вита̄ тумхам̣ йевасса тена антара̄йо. мамам̣ ва̄, бхиккхаве, паре ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, дхаммасса ва̄ ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, сан̇гхасса ва̄ ван̣н̣ам̣ бха̄сеййум̣, татра тумхехи бхӯтам̣ бхӯтато пат̣иджа̄нитаббам̣ – ‘итипетам̣ бхӯтам̣, итипетам̣ таччхам̣, аттхи четам̣ амхесу, сам̣виджджати ча панетам̣ амхесӯ’ти.

чӯл̣асӣлам̣

7. ‘‘аппаматтакам̣ кхо панетам̣, бхиккхаве, ораматтакам̣ сӣламаттакам̣, йена путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа. катаман̃ча там̣, бхиккхаве, аппаматтакам̣ ораматтакам̣ сӣламаттакам̣, йена путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа?

8. ‘‘‘па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато саман̣о готамо нихитадан̣д̣о, нихитасаттхо, ладжджӣ, дайа̄панно, саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихаратӣ’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

‘‘‘адинна̄да̄нам̣ паха̄йа адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато саман̣о готамо динна̄да̄йӣ диннапа̄т̣икан̇кхӣ, атхенена сучибхӯтена аттана̄ вихаратӣ’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

‘‘‘абрахмачарийам̣ паха̄йа брахмача̄рӣ саман̣о готамо а̄ра̄ча̄рӣ [ана̄ча̄рӣ (ка.)] вирато [пат̣ивирато (каттхачи)] метхуна̄ га̄мадхамма̄’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

9. ‘‘‘муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато саман̣о готамо саччава̄дӣ саччасандхо тхето [т̣хето (сйа̄. кам̣.)] паччайико ависам̣ва̄дако локасса̄’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

‘‘‘писун̣ам̣ ва̄чам̣ паха̄йа писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато саман̣о готамо, ито сутва̄ на амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ на имесам̣ аккха̄та̄ амӯсам̣ бхеда̄йа. ити бхинна̄нам̣ ва̄ сандха̄та̄, сахита̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄ самагга̄ра̄мо самаггарато самагганандӣ самаггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

‘‘‘пхарусам̣ ва̄чам̣ паха̄йа пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато саман̣о готамо, йа̄ са̄ ва̄ча̄ нела̄ кан̣н̣асукха̄ пеманӣйа̄ хадайан̇гама̄ порӣ бахуджанаканта̄ бахуджанамана̄па̄ татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

‘‘‘сампхаппала̄пам̣ паха̄йа сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато саман̣о готамо ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ, нидха̄наватим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ ка̄лена са̄падесам̣ парийантаватим̣ аттхасам̣хита’нти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

10. ‘бӣджага̄мабхӯтага̄масама̄рамбха̄ [сама̄раббха̄ (сӣ. ка.)] пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве…пе….

‘‘‘екабхаттико саман̣о готамо раттӯпарато вирато [пат̣ивирато (каттхачи)] вика̄лабходжана̄….

наччагӣтава̄дитависӯкадассана̄ [наччагӣтава̄дитависукадассана̄ (ка.)] пат̣ивирато саман̣о готамо….

ма̄ла̄гандхавилепанадха̄ран̣аман̣д̣анавибхӯсанат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

учча̄сайанамаха̄сайана̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

джа̄тарӯпараджатапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

а̄макадхан̃н̃апат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

а̄макамам̣сапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

иттхикума̄рикапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

да̄сида̄сапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

аджел̣акапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

куккут̣асӯкарапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

хаттхигавассавал̣авапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

кхеттаваттхупат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

дӯтеййапахин̣агамана̄нуйога̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

кайавиккайа̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

тула̄кӯт̣акам̣сакӯт̣ама̄накӯт̣а̄ пат̣ивирато саман̣о готамо….

уккот̣анаван̃чананикатиса̄чийога̄ [са̄вийога̄ (сйа̄. кам̣. ка.)] пат̣ивирато саман̣о готамо….

чхеданавадхабандханавипара̄мосаа̄лопасахаса̄ка̄ра̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

чӯл̣асӣлам̣ нит̣т̣хитам̣.

маджджхимасӣлам̣

11. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ бӣджага̄мабхӯтага̄масама̄рамбхам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ [сеййатхӣдам̣ (сӣ. сйа̄.)] – мӯлабӣджам̣ кхандхабӣджам̣ пхал̣убӣджам̣ аггабӣджам̣ бӣджабӣджамева пан̃чамам̣ [пан̃чамам̣ ити ва̄ (сӣ. сйа̄. ка.)]; ити еварӯпа̄ бӣджага̄мабхӯтага̄масама̄рамбха̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

12. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ саннидхика̄рапарибхогам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ – аннасаннидхим̣ па̄насаннидхим̣ ваттхасаннидхим̣ йа̄насаннидхим̣ сайанасаннидхим̣ гандхасаннидхим̣ а̄мисасаннидхим̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄ саннидхика̄рапарибхога̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

13. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ висӯкадассанам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ – наччам̣ гӣтам̣ ва̄дитам̣ пеккхам̣ аккха̄нам̣ па̄н̣иссарам̣ вета̄л̣ам̣ кумбхатхӯн̣ам̣ [кумбхатхӯнам̣ (сйа̄. ка.), кумбхатхӯн̣ам̣ (сӣ.)] собханакам̣ [собханагхаракам̣ (сӣ.), собханагаракам̣ (сйа̄. кам̣. пӣ.)] чан̣д̣а̄лам̣ вам̣сам̣ дхованам̣ хаттхийуддхам̣ ассайуддхам̣ махим̣сайуддхам̣ [махисайуддхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] усабхайуддхам̣ аджайуддхам̣ мен̣д̣айуддхам̣ куккут̣айуддхам̣ ват̣т̣акайуддхам̣ дан̣д̣айуддхам̣ мут̣т̣хийуддхам̣ ниббуддхам̣ уййодхикам̣ балаггам̣ сена̄бйӯхам̣ анӣкадассанам̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄ висӯкадассана̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

14. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ джӯтаппама̄дат̣т̣ха̄на̄нуйогам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хападам̣ дасападам̣ а̄ка̄сам̣ париха̄рапатхам̣ сантикам̣ кхаликам̣ гхат̣икам̣ сала̄кахаттхам̣ аккхам̣ пан̇гачӣрам̣ ван̇какам̣ моккхачикам̣ чин̇гуликам̣ [чин̇гулакам̣ (ка. сӣ.)] патта̄л̣хакам̣ ратхакам̣ дханукам̣ аккхарикам̣ манесикам̣ йатха̄ваджджам̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄ джӯтаппама̄дат̣т̣ха̄на̄нуйога̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

15. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ учча̄сайанамаха̄сайанам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ – а̄сандим̣ паллан̇кам̣ гонакам̣ читтакам̣ пат̣икам̣ пат̣аликам̣ тӯликам̣ викатикам̣ уддаломим̣ еканталомим̣ кат̣т̣иссам̣ косеййам̣ куттакам̣ хаттхаттхарам̣ ассаттхарам̣ ратхаттхарам̣ [хаттхаттхаран̣ам̣ ассаттхаран̣ам̣ ратхаттхаран̣ам̣ (сӣ. ка. пӣ.)] аджинаппавен̣им̣ кадалимигапаварапаччаттхаран̣ам̣ сауттараччхадам̣ убхатолохитакӯпадха̄нам̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄ учча̄сайанамаха̄сайана̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

16. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ ман̣д̣анавибхӯсанат̣т̣ха̄на̄нуйогам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ – уччха̄данам̣ паримадданам̣ нха̄панам̣ самба̄ханам̣ а̄да̄сам̣ ан̃джанам̣ ма̄ла̄гандхавилепанам̣ [ма̄ла̄вилепанам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] мукхачун̣н̣ам̣ мукхалепанам̣ хаттхабандхам̣ сикха̄бандхам̣ дан̣д̣ам̣ на̄л̣икам̣ асим̣ [кхаггам̣ (сӣ. пӣ.), асим̣ кхаггам̣ (сйа̄. кам̣.)] чхаттам̣ читрупа̄ханам̣ ун̣хӣсам̣ ман̣им̣ ва̄лабӣджаним̣ ода̄та̄ни ваттха̄ни дӣгхадаса̄ни ити ва̄ ити еварӯпа̄ ман̣д̣анавибхӯсанат̣т̣ха̄на̄нуйога̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

17. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ тираччха̄накатхам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ – ра̄джакатхам̣ чоракатхам̣ маха̄маттакатхам̣ сена̄катхам̣ бхайакатхам̣ йуддхакатхам̣ аннакатхам̣ па̄накатхам̣ ваттхакатхам̣ сайанакатхам̣ ма̄ла̄катхам̣ гандхакатхам̣ н̃а̄тикатхам̣ йа̄накатхам̣ га̄макатхам̣ нигамакатхам̣ нагаракатхам̣ джанападакатхам̣ иттхикатхам̣ [иттхикатхам̣ пурисакатхам̣ (сйа̄. кам̣. ка.)] сӯракатхам̣ висикха̄катхам̣ кумбхат̣т̣ха̄накатхам̣ пуббапетакатхам̣ на̄наттакатхам̣ локаккха̄йикам̣ самуддаккха̄йикам̣ итибхава̄бхавакатхам̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄йа тираччха̄накатха̄йа пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

18. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ вигга̄хикакатхам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ – на твам̣ имам̣ дхаммавинайам̣ а̄джа̄на̄си, ахам̣ имам̣ дхаммавинайам̣ а̄джа̄на̄ми, ким̣ твам̣ имам̣ дхаммавинайам̣ а̄джа̄ниссаси, миччха̄ пат̣ипанно твамаси, ахамасми самма̄ пат̣ипанно, сахитам̣ ме, асахитам̣ те, пуревачанӣйам̣ паччха̄ авача, паччха̄вачанӣйам̣ пуре авача, адхичин̣н̣ам̣ те випара̄ваттам̣, а̄ропито те ва̄до, ниггахито твамаси, чара ва̄даппамоккха̄йа, ниббет̣хехи ва̄ саче пахосӣти ити ва̄ ити еварӯпа̄йа вигга̄хикакатха̄йа пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

19. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпам̣ дӯтеййапахин̣агамана̄нуйогам̣ ануйутта̄ вихаранти, сеййатхидам̣ – ран̃н̃ам̣, ра̄джамаха̄матта̄нам̣, кхаттийа̄нам̣, бра̄хман̣а̄нам̣, гахапатика̄нам̣, кума̄ра̄нам̣ ‘‘идха гаччха, амутра̄гаччха, идам̣ хара, амутра идам̣ а̄хара̄’’ти ити ва̄ ити еварӯпа̄ дӯтеййапахин̣агамана̄нуйога̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

20. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те кухака̄ ча хонти, лапака̄ ча немиттика̄ ча ниппесика̄ ча, ла̄бхена ла̄бхам̣ ниджигӣм̣сита̄ро ча [ла̄бхена ла̄бхам̣ ниджигим̣ бхита̄ро (сӣ. сйа̄.), ла̄бхена ча ла̄бхам̣ ниджигӣсита̄ро (пӣ.)] ити [ити ва̄, ити (сйа̄. кам̣. ка.)] еварӯпа̄ куханалапана̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

маджджхимасӣлам̣ нит̣т̣хитам̣.

маха̄сӣлам̣

21. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти, сеййатхидам̣ – ан̇гам̣ нимиттам̣ уппа̄там̣ супинам̣ лаккхан̣ам̣ мӯсикаччхиннам̣ аггихомам̣ даббихомам̣ тхусахомам̣ кан̣ахомам̣ тан̣д̣улахомам̣ саппихомам̣ телахомам̣ мукхахомам̣ лохитахомам̣ ан̇гавиджджа̄ ваттхувиджджа̄ кхаттавиджджа̄ [кхеттавиджджа̄ (бахӯсу)] сивавиджджа̄ бхӯтавиджджа̄ бхӯривиджджа̄ ахивиджджа̄ висавиджджа̄ виччхикавиджджа̄ мӯсикавиджджа̄ сакун̣авиджджа̄ ва̄йасавиджджа̄ паккаджджха̄нам̣ сарапаритта̄н̣ам̣ мигачаккам̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣва̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

22. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти, сеййатхидам̣ – ман̣илаккхан̣ам̣ ваттхалаккхан̣ам̣ дан̣д̣алаккхан̣ам̣ саттхалаккхан̣ам̣ асилаккхан̣ам̣ усулаккхан̣ам̣ дханулаккхан̣ам̣ а̄вудхалаккхан̣ам̣ иттхилаккхан̣ам̣ пурисалаккхан̣ам̣ кума̄ралаккхан̣ам̣ кума̄рилаккхан̣ам̣ да̄салаккхан̣ам̣ да̄силаккхан̣ам̣ хаттхилаккхан̣ам̣ ассалаккхан̣ам̣ махим̣салаккхан̣ам̣ [махисалаккхан̣ам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] усабхалаккхан̣ам̣ голаккхан̣ам̣ аджалаккхан̣ам̣ мен̣д̣алаккхан̣ам̣ куккут̣алаккхан̣ам̣ ват̣т̣акалаккхан̣ам̣ годха̄лаккхан̣ам̣ кан̣н̣ика̄лаккхан̣ам̣ каччхапалаккхан̣ам̣ мигалаккхан̣ам̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣва̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

23. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти, сеййатхидам̣ – ран̃н̃ам̣ ниййа̄нам̣ бхависсати, ран̃н̃ам̣ аниййа̄нам̣ бхависсати, аббхантара̄нам̣ ран̃н̃ам̣ упайа̄нам̣ бхависсати, ба̄хира̄нам̣ ран̃н̃ам̣ апайа̄нам̣ бхависсати, ба̄хира̄нам̣ ран̃н̃ам̣ упайа̄нам̣ бхависсати, аббхантара̄нам̣ ран̃н̃ам̣ апайа̄нам̣ бхависсати, аббхантара̄нам̣ ран̃н̃ам̣ джайо бхависсати, ба̄хира̄нам̣ ран̃н̃ам̣ пара̄джайо бхависсати, ба̄хира̄нам̣ ран̃н̃ам̣ джайо бхависсати, аббхантара̄нам̣ ран̃н̃ам̣ пара̄джайо бхависсати, ити имасса джайо бхависсати, имасса пара̄джайо бхависсати ити ва̄ ити еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣва̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

24. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти, сеййатхидам̣ – чандагга̄хо бхависсати, сӯрийагга̄хо [сурийагга̄хо (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] бхависсати, наккхаттагга̄хо бхависсати, чандимасӯрийа̄нам̣ патхагаманам̣ бхависсати, чандимасӯрийа̄нам̣ уппатхагаманам̣ бхависсати, наккхатта̄нам̣ патхагаманам̣ бхависсати, наккхатта̄нам̣ уппатхагаманам̣ бхависсати, укка̄па̄то бхависсати, диса̄д̣а̄хо бхависсати, бхӯмича̄ло бхависсати, девадудрабхи [девадундубхи (сйа̄. кам̣. пӣ.)] бхависсати, чандимасӯрийанаккхатта̄нам̣ уггаманам̣ огаманам̣ сам̣килесам̣ вода̄нам̣ бхависсати, евам̣випа̄ко чандагга̄хо бхависсати, евам̣випа̄ко сӯрийагга̄хо бхависсати, евам̣випа̄ко наккхаттагга̄хо бхависсати, евам̣випа̄кам̣ чандимасӯрийа̄нам̣ патхагаманам̣ бхависсати, евам̣випа̄кам̣ чандимасӯрийа̄нам̣ уппатхагаманам̣ бхависсати, евам̣випа̄кам̣ наккхатта̄нам̣ патхагаманам̣ бхависсати, евам̣випа̄кам̣ наккхатта̄нам̣ уппатхагаманам̣ бхависсати, евам̣випа̄ко укка̄па̄то бхависсати, евам̣випа̄ко диса̄д̣а̄хо бхависсати, евам̣випа̄ко бхӯмича̄ло бхависсати, евам̣випа̄ко девадудрабхи бхависсати, евам̣випа̄кам̣ чандимасӯрийанаккхатта̄нам̣ уггаманам̣ огаманам̣ сам̣килесам̣ вода̄нам̣ бхависсати ити ва̄ ити еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣва̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

25. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти, сеййатхидам̣ – сувут̣т̣хика̄ бхависсати, дуббут̣т̣хика̄ бхависсати, субхиккхам̣ бхависсати, дуббхиккхам̣ бхависсати, кхемам̣ бхависсати, бхайам̣ бхависсати, рого бхависсати, а̄рогйам̣ бхависсати, мудда̄, ган̣ана̄, сан̇кха̄нам̣, ка̄веййам̣, лока̄йатам̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣва̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

26. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти, сеййатхидам̣ – а̄ва̄ханам̣ вива̄ханам̣ сам̣варан̣ам̣ виваран̣ам̣ сам̣киран̣ам̣ викиран̣ам̣ субхагакаран̣ам̣ дуббхагакаран̣ам̣ вируддхагаббхакаран̣ам̣ дживха̄нибандханам̣ ханусам̣хананам̣ хаттха̄бхиджаппанам̣ хануджаппанам̣ кан̣н̣аджаппанам̣ а̄да̄сапан̃хам̣ кума̄рикапан̃хам̣ девапан̃хам̣ а̄диччупат̣т̣ха̄нам̣ махатупат̣т̣ха̄нам̣ аббхуджджаланам̣ сиривха̄йанам̣ ити ва̄ ити еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣва̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

27. ‘‘‘йатха̄ ва̄ панеке бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ саддха̄деййа̄ни бходжана̄ни бхун̃джитва̄ те еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣвена джӣвитам̣ каппенти, сеййатхидам̣ – сантикаммам̣ пан̣идхикаммам̣ бхӯтакаммам̣ бхӯрикаммам̣ вассакаммам̣ воссакаммам̣ ваттхукаммам̣ ваттхупарикаммам̣ а̄чаманам̣ нха̄панам̣ джуханам̣ ваманам̣ виречанам̣ уддхам̣виречанам̣ адховиречанам̣ сӣсавиречанам̣ кан̣н̣ателам̣ неттатаппанам̣ наттхукаммам̣ ан̃джанам̣ паччан̃джанам̣ са̄ла̄кийам̣ саллакаттийам̣ да̄ракатикиччха̄ мӯлабхесаджджа̄нам̣ ануппада̄нам̣ осадхӣнам̣ пат̣имоккхо ити ва̄ ити еварӯпа̄йа тираччха̄навиджджа̄йа миччха̄джӣва̄ пат̣ивирато саман̣о готамо’ти – ити ва̄ хи, бхиккхаве, путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

‘‘идам̣ кхо, бхиккхаве, аппаматтакам̣ ораматтакам̣ сӣламаттакам̣, йена путхуджджано татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ вадама̄но вадеййа.

маха̄сӣлам̣ нит̣т̣хитам̣.

пуббантакаппика̄

28. ‘‘аттхи, бхиккхаве, ан̃н̃ева дхамма̄ гамбхӣра̄ дуддаса̄ дуранубодха̄ санта̄ пан̣ӣта̄ атакка̄вачара̄ нипун̣а̄ пан̣д̣итаведанӣйа̄, йе татха̄гато сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети, йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣. катаме ча те, бхиккхаве, дхамма̄ гамбхӣра̄ дуддаса̄ дуранубодха̄ санта̄ пан̣ӣта̄ атакка̄вачара̄ нипун̣а̄ пан̣д̣итаведанӣйа̄, йе татха̄гато сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети, йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣?

29. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ пуббантакаппика̄ пуббанта̄нудит̣т̣хино, пуббантам̣ а̄раббха анекавихита̄ни адхимуттипада̄ни [адхивуттипада̄ни (сӣ. пӣ.)] абхиваданти ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха пуббантакаппика̄ пуббанта̄нудит̣т̣хино пуббантам̣ а̄раббха анекавихита̄ни адхимуттипада̄ни абхиваданти ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи?

сассатава̄до

30. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ сассатава̄да̄, сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи?

31. ‘‘идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте ( ) [(парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаттилесе) (сйа̄. ка.)] анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати. сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо тиссопи джа̄тийо чатассопи джа̄тийо пан̃чапи джа̄тийо дасапи джа̄тийо вӣсампи джа̄тийо тим̣сампи джа̄тийо чатта̄лӣсампи джа̄тийо пан̃н̃а̄сампи джа̄тийо джа̄тисатампи джа̄тисахассампи джа̄тисатасахассампи анека̄нипи джа̄тисата̄ни анека̄нипи джа̄тисахасса̄ни анека̄нипи джа̄тисатасахасса̄ни – ‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати.

‘‘со евама̄ха – ‘сассато атта̄ ча локо ча ван̃джхо кӯт̣ат̣т̣хо есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хито; те ча сатта̄ сандха̄ванти сам̣саранти чаванти упападжджанти, аттхитвева сассатисамам̣. там̣ кисса хету? ахан̃хи а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхуса̄ми, йатха̄сама̄хите читте анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссара̄ми сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо тиссопи джа̄тийо чатассопи джа̄тийо пан̃чапи джа̄тийо дасапи джа̄тийо вӣсампи джа̄тийо тим̣сампи джа̄тийо чатта̄лӣсампи джа̄тийо пан̃н̃а̄сампи джа̄тийо джа̄тисатампи джа̄тисахассампи джа̄тисатасахассампи анека̄нипи джа̄тисата̄ни анека̄нипи джа̄тисахасса̄ни анека̄нипи джа̄тисатасахасса̄ни – амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанноти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссара̄ми. имина̄махам̣ етам̣ джа̄на̄ми ‘‘йатха̄ сассато атта̄ ча локо ча ван̃джхо кӯт̣ат̣т̣хо есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хито; те ча сатта̄ сандха̄ванти сам̣саранти чаванти упападжджанти, аттхитвева сассатисама’’нти. идам̣, бхиккхаве, пат̣хамам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

32. ‘‘дутийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати. сеййатхидам̣ – екампи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣ам̣ двепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни тӣн̣ипи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни чатта̄рипи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни пан̃чапи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни дасапи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни – ‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати.

‘‘со евама̄ха – ‘сассато атта̄ ча локо ча ван̃джхо кӯт̣ат̣т̣хо есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хито; те ча сатта̄ сандха̄ванти сам̣саранти чаванти упападжджанти, аттхитвева сассатисамам̣. там̣ кисса хету? ахан̃хи а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхуса̄ми йатха̄сама̄хите читте анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссара̄ми. сеййатхидам̣ – екампи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣ам̣ двепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни тӣн̣ипи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни чатта̄рипи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни пан̃чапи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни дасапи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни. амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанноти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссара̄ми. имина̄махам̣ етам̣ джа̄на̄ми ‘‘йатха̄ сассато атта̄ ча локо ча ван̃джхо кӯт̣ат̣т̣хо есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хито, те ча сатта̄ сандха̄ванти сам̣саранти чаванти упападжджанти, аттхитвева сассатисама’’нти. идам̣, бхиккхаве, дутийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

33. ‘‘татийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати. сеййатхидам̣ – дасапи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни вӣсампи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни тим̣сампи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни чатта̄лӣсампи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни – ‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати.

‘‘со евама̄ха – ‘сассато атта̄ ча локо ча ван̃джхо кӯт̣ат̣т̣хо есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хито; те ча сатта̄ сандха̄ванти сам̣саранти чаванти упападжджанти, аттхитвева сассатисамам̣. там̣ кисса хету? ахан̃хи а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхуса̄ми, йатха̄сама̄хите читте анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссара̄ми. сеййатхидам̣ – дасапи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни вӣсампи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни тим̣сампи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни чатта̄лӣсампи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣а̄ни – ‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанноти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссара̄ми. имина̄махам̣ етам̣ джа̄на̄ми ‘‘йатха̄ сассато атта̄ ча локо ча ван̃джхо кӯт̣ат̣т̣хо есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хито, те ча сатта̄ сандха̄ванти сам̣саранти чаванти упападжджанти, аттхитвева сассатисама’’нти. идам̣, бхиккхаве, татийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

34. ‘‘чатуттхе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ таккӣ хоти вӣмам̣сӣ, со таккапарийа̄хатам̣ вӣмам̣са̄нучаритам̣ сайам̣ пат̣ибха̄нам̣ евама̄ха – ‘сассато атта̄ ча локо ча ван̃джхо кӯт̣ат̣т̣хо есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хито; те ча сатта̄ сандха̄ванти сам̣саранти чаванти упападжджанти, аттхитвева сассатисама’нти. идам̣, бхиккхаве, чатуттхам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

35. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ сассатава̄да̄ сассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти, саббе те имехева чатӯхи ваттхӯхи, етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена; наттхи ито бахиддха̄.

36. ‘‘тайидам̣, бхиккхаве, татха̄гато паджа̄на̄ти – ‘име дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄ евам̣гахита̄ евам̣пара̄мат̣т̣ха̄ евам̣гатика̄ бхаванти евам̣абхисампара̄йа̄’ти, тан̃ча татха̄гато паджа̄на̄ти, тато ча уттаритарам̣ паджа̄на̄ти; тан̃ча паджа̄нанам̣ [паджа̄нам̣ (?) дӣ. ни. 3.36 па̄л̣иат̣т̣хакатха̄ пасситаббам̣] на пара̄масати, апара̄масато часса паччаттан̃н̃ева ниббути видита̄. ведана̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ видитва̄ анупа̄да̄вимутто, бхиккхаве, татха̄гато.

37. ‘‘име кхо те, бхиккхаве, дхамма̄ гамбхӣра̄ дуддаса̄ дуранубодха̄ санта̄ пан̣ӣта̄ атакка̄вачара̄ нипун̣а̄ пан̣д̣итаведанӣйа̄, йе татха̄гато сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети, йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

пат̣хамабха̄н̣ава̄ро.

екаччасассатава̄до

38. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи?

39. ‘‘хоти кхо со, бхиккхаве, самайо, йам̣ када̄чи карахачи дӣгхасса аддхуно аччайена айам̣ локо сам̣ват̣т̣ати. сам̣ват̣т̣ама̄не локе йебхуййена сатта̄ а̄бхассарасам̣ваттаника̄ хонти. те таттха хонти маномайа̄ пӣтибхаккха̄ сайам̣пабха̄ анталиккхачара̄ субхат̣т̣ха̄йино, чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣ханти.

40. ‘‘хоти кхо со, бхиккхаве, самайо, йам̣ када̄чи карахачи дӣгхасса аддхуно аччайена айам̣ локо виват̣т̣ати. виват̣т̣ама̄не локе сун̃н̃ам̣ брахмавима̄нам̣ па̄тубхавати. атха кхо ан̃н̃атаро сатто а̄йуккхайа̄ ва̄ пун̃н̃аккхайа̄ ва̄ а̄бхассарака̄йа̄ чавитва̄ сун̃н̃ам̣ брахмавима̄нам̣ упападжджати. со таттха хоти маномайо пӣтибхаккхо сайам̣пабхо анталиккхачаро субхат̣т̣ха̄йӣ, чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣хати.

41. ‘‘тасса таттха екакасса дӣгхараттам̣ нивуситатта̄ анабхирати паритассана̄ упападжджати – ‘ахо вата ан̃н̃епи сатта̄ иттхаттам̣ а̄гаччхеййу’нти. атха ан̃н̃епи сатта̄ а̄йуккхайа̄ ва̄ пун̃н̃аккхайа̄ ва̄ а̄бхассарака̄йа̄ чавитва̄ брахмавима̄нам̣ упападжджанти тасса саттасса сахабйатам̣. тепи таттха хонти маномайа̄ пӣтибхаккха̄ сайам̣пабха̄ анталиккхачара̄ субхат̣т̣ха̄йино, чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣ханти.

42. ‘‘татра, бхиккхаве, йо со сатто пат̣хамам̣ упапанно тасса евам̣ хоти – ‘ахамасми брахма̄ маха̄брахма̄ абхибхӯ анабхибхӯто ан̃н̃адаттхудасо васаваттӣ иссаро катта̄ нимма̄та̄ сет̣т̣хо саджита̄ [саджджита̄ (сйа̄. кам̣.)] васӣ пита̄ бхӯтабхабйа̄нам̣. майа̄ име сатта̄ ниммита̄. там̣ кисса хету? маман̃хи пуббе етадахоси – ‘‘ахо вата ан̃н̃епи сатта̄ иттхаттам̣ а̄гаччхеййу’’нти. ити мама ча манопан̣идхи, име ча сатта̄ иттхаттам̣ а̄гата̄’ти.

‘‘йепи те сатта̄ паччха̄ упапанна̄, тесампи евам̣ хоти – ‘айам̣ кхо бхавам̣ брахма̄ маха̄брахма̄ абхибхӯ анабхибхӯто ан̃н̃адаттхудасо васаваттӣ иссаро катта̄ нимма̄та̄ сет̣т̣хо саджита̄ васӣ пита̄ бхӯтабхабйа̄нам̣. имина̄ майам̣ бхота̄ брахмуна̄ ниммита̄. там̣ кисса хету? иман̃хи майам̣ аддаса̄ма идха пат̣хамам̣ упапаннам̣, майам̣ панамха паччха̄ упапанна̄’ти.

43. ‘‘татра, бхиккхаве, йо со сатто пат̣хамам̣ упапанно, со дӣгха̄йукатаро ча хоти ван̣н̣авантатаро ча махесаккхатаро ча. йе пана те сатта̄ паччха̄ упапанна̄, те аппа̄йукатара̄ ча хонти дуббан̣н̣атара̄ ча аппесаккхатара̄ ча.

44. ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, бхиккхаве, виджджати, йам̣ ан̃н̃атаро сатто тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччхати. иттхаттам̣ а̄гато сама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати. ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сама̄но а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте там̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, тато парам̣ на̄нуссарати.

‘‘со евама̄ха – ‘йо кхо со бхавам̣ брахма̄ маха̄брахма̄ абхибхӯ анабхибхӯто ан̃н̃адаттхудасо васаваттӣ иссаро катта̄ нимма̄та̄ сет̣т̣хо саджита̄ васӣ пита̄ бхӯтабхабйа̄нам̣, йена майам̣ бхота̄ брахмуна̄ ниммита̄, со ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо сассатисамам̣ татхева т̣хассати. йе пана майам̣ ахумха̄ тена бхота̄ брахмуна̄ ниммита̄, те майам̣ аничча̄ аддхува̄ аппа̄йука̄ чаванадхамма̄ иттхаттам̣ а̄гата̄’ти. идам̣ кхо, бхиккхаве, пат̣хамам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

45. ‘‘дутийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти? санти, бхиккхаве, кхид̣д̣а̄падосика̄ на̄ма дева̄, те ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄ [хасакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄ (ка.)] вихаранти. тесам̣ ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄нам̣ вихаратам̣ сати саммуссати [памуссати (сӣ. сйа̄.)]. сатийа̄ саммоса̄ те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ чаванти.

46. ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, бхиккхаве, виджджати йам̣ ан̃н̃атаро сатто тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччхати. иттхаттам̣ а̄гато сама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати. ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сама̄но а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте там̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, тато парам̣ на̄нуссарати.

‘‘со евама̄ха – ‘йе кхо те бхонто дева̄ на кхид̣д̣а̄падосика̄, те на ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄ вихаранти. тесам̣ на ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄нам̣ вихаратам̣ сати на саммуссати. сатийа̄ асаммоса̄ те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ на чаванти; ничча̄ дхува̄ сассата̄ авипарин̣а̄мадхамма̄ сассатисамам̣ татхева т̣хассанти. йе пана майам̣ ахумха̄ кхид̣д̣а̄падосика̄, те майам̣ ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄ вихаримха̄. тесам̣ но ативелам̣ хассакхид̣д̣а̄ратидхаммасама̄панна̄нам̣ вихаратам̣ сати саммуссати. сатийа̄ саммоса̄ евам̣ майам̣ тамха̄ ка̄йа̄ чута̄ аничча̄ аддхува̄ аппа̄йука̄ чаванадхамма̄ иттхаттам̣ а̄гата̄’ти. идам̣, бхиккхаве, дутийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

47. ‘‘татийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти? санти, бхиккхаве, манопадосика̄ на̄ма дева̄, те ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанти. те ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанта̄ ан̃н̃аман̃н̃амхи читта̄ни падӯсенти. те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ падут̣т̣хачитта̄ килантака̄йа̄ килантачитта̄. те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ чаванти.

48. ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, бхиккхаве, виджджати йам̣ ан̃н̃атаро сатто тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччхати. иттхаттам̣ а̄гато сама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати. ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сама̄но а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте там̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, тато парам̣ на̄нуссарати.

‘‘со евама̄ха – ‘йе кхо те бхонто дева̄ на манопадосика̄, те на̄тивелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанти. те на̄тивелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанта̄ ан̃н̃аман̃н̃амхи читта̄ни наппадӯсенти. те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ аппадут̣т̣хачитта̄ акилантака̄йа̄ акилантачитта̄. те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ на чаванти, ничча̄ дхува̄ сассата̄ авипарин̣а̄мадхамма̄ сассатисамам̣ татхева т̣хассанти. йе пана майам̣ ахумха̄ манопадосика̄, те майам̣ ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йимха̄. те майам̣ ативелам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упаниджджха̄йанта̄ ан̃н̃аман̃н̃амхи читта̄ни падӯсимха̄, те майам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ падут̣т̣хачитта̄ килантака̄йа̄ килантачитта̄. евам̣ майам̣ тамха̄ ка̄йа̄ чута̄ аничча̄ аддхува̄ аппа̄йука̄ чаванадхамма̄ иттхаттам̣ а̄гата̄’ти. идам̣, бхиккхаве, татийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

49. ‘‘чатуттхе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ таккӣ хоти вӣмам̣сӣ. со таккапарийа̄хатам̣ вӣмам̣са̄нучаритам̣ сайам̣пат̣ибха̄нам̣ евама̄ха – ‘йам̣ кхо идам̣ вуччати чаккхум̣ итипи сотам̣ итипи гха̄нам̣ итипи дживха̄ итипи ка̄йо итипи, айам̣ атта̄ аниччо аддхуво асассато випарин̣а̄мадхаммо. йан̃ча кхо идам̣ вуччати читтанти ва̄ маноти ва̄ вин̃н̃а̄н̣анти ва̄ айам̣ атта̄ ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо сассатисамам̣ татхева т̣хассатӣ’ти. идам̣, бхиккхаве, чатуттхам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

50. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ екаччасассатика̄ екаччаасассатика̄ екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти, саббе те имехева чатӯхи ваттхӯхи, етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена; наттхи ито бахиддха̄.

51. ‘‘тайидам̣, бхиккхаве, татха̄гато паджа̄на̄ти – ‘име дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄ евам̣гахита̄ евам̣пара̄мат̣т̣ха̄ евам̣гатика̄ бхаванти евам̣абхисампара̄йа̄’ти. тан̃ча татха̄гато паджа̄на̄ти, тато ча уттаритарам̣ паджа̄на̄ти, тан̃ча паджа̄нанам̣ на пара̄масати, апара̄масато часса паччаттан̃н̃ева ниббути видита̄. ведана̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ видитва̄ анупа̄да̄вимутто, бхиккхаве, татха̄гато.

52. ‘‘име кхо те, бхиккхаве, дхамма̄ гамбхӣра̄ дуддаса̄ дуранубодха̄ санта̄ пан̣ӣта̄ атакка̄вачара̄ нипун̣а̄ пан̣д̣итаведанӣйа̄, йе татха̄гато сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети, йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

анта̄нантава̄до

53. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи?

54. ‘‘идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте антасан̃н̃ӣ локасмим̣ вихарати.

‘‘со евама̄ха – ‘антава̄ айам̣ локо париват̣умо. там̣ кисса хету? ахан̃хи а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхуса̄ми, йатха̄сама̄хите читте антасан̃н̃ӣ локасмим̣ вихара̄ми. имина̄махам̣ етам̣ джа̄на̄ми – йатха̄ антава̄ айам̣ локо париват̣умо’ти. идам̣, бхиккхаве, пат̣хамам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти.

55. ‘‘дутийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте анантасан̃н̃ӣ локасмим̣ вихарати.

‘‘со евама̄ха – ‘ананто айам̣ локо апарийанто. йе те саман̣абра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘антава̄ айам̣ локо париват̣умо’’ти, тесам̣ муса̄. ананто айам̣ локо апарийанто. там̣ кисса хету? ахан̃хи а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхуса̄ми, йатха̄сама̄хите читте анантасан̃н̃ӣ локасмим̣ вихара̄ми. имина̄махам̣ етам̣ джа̄на̄ми – йатха̄ ананто айам̣ локо апарийанто’ти. идам̣, бхиккхаве, дутийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти.

56. ‘‘татийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте уддхамадхо антасан̃н̃ӣ локасмим̣ вихарати, тирийам̣ анантасан̃н̃ӣ.

‘‘со евама̄ха – ‘антава̄ ча айам̣ локо ананто ча. йе те саман̣абра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘антава̄ айам̣ локо париват̣умо’’ти, тесам̣ муса̄. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘ананто айам̣ локо апарийанто’’ти, тесампи муса̄. антава̄ ча айам̣ локо ананто ча. там̣ кисса хету? ахан̃хи а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхуса̄ми, йатха̄сама̄хите читте уддхамадхо антасан̃н̃ӣ локасмим̣ вихара̄ми, тирийам̣ анантасан̃н̃ӣ. имина̄махам̣ етам̣ джа̄на̄ми – йатха̄ антава̄ ча айам̣ локо ананто ча̄’ти. идам̣, бхиккхаве, татийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти.

57. ‘‘чатуттхе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ таккӣ хоти вӣмам̣сӣ. со таккапарийа̄хатам̣ вӣмам̣са̄нучаритам̣ сайам̣пат̣ибха̄нам̣ евама̄ха – ‘нева̄йам̣ локо антава̄, на пана̄нанто. йе те саман̣абра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘антава̄ айам̣ локо париват̣умо’’ти, тесам̣ муса̄. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘ананто айам̣ локо апарийанто’’ти, тесампи муса̄. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ евама̄хам̣су – ‘‘антава̄ ча айам̣ локо ананто ча̄’’ти, тесампи муса̄. нева̄йам̣ локо антава̄, на пана̄нанто’ти. идам̣, бхиккхаве, чатуттхам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти.

58. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти чатӯхи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ анта̄нантика̄ анта̄нантам̣ локасса пан̃н̃апенти, саббе те имехева чатӯхи ваттхӯхи, етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена; наттхи ито бахиддха̄.

59. ‘‘тайидам̣, бхиккхаве, татха̄гато паджа̄на̄ти – ‘име дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄ евам̣гахита̄ евам̣пара̄мат̣т̣ха̄ евам̣гатика̄ бхаванти евам̣абхисампара̄йа̄’ти. тан̃ча татха̄гато паджа̄на̄ти, тато ча уттаритарам̣ паджа̄на̄ти, тан̃ча паджа̄нанам̣ на пара̄масати, апара̄масато часса паччаттан̃н̃ева ниббути видита̄. ведана̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ видитва̄ анупа̄да̄вимутто, бхиккхаве, татха̄гато.

60. ‘‘име кхо те, бхиккхаве, дхамма̄ гамбхӣра̄ дуддаса̄ дуранубодха̄ санта̄ пан̣ӣта̄ атакка̄вачара̄ нипун̣а̄ пан̣д̣итаведанӣйа̄, йе татха̄гато сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети, йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

амара̄виккхепава̄до

61. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ амара̄виккхепика̄, таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣ чатӯхи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣ чатӯхи ваттхӯхи?

62. ‘‘идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ ‘идам̣ кусала’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, ‘идам̣ акусала’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахам̣ кхо ‘‘идам̣ кусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ми, ‘‘идам̣ акусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ми. ахан̃че кхо пана ‘‘идам̣ кусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ аппаджа̄нанто, ‘‘идам̣ акусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ аппаджа̄нанто, ‘идам̣ кусала’нти ва̄ бйа̄кареййам̣, ‘идам̣ акусала’нти ва̄ бйа̄кареййам̣, там̣ мамасса муса̄. йам̣ мамасса муса̄, со мамасса вигха̄то. йо мамасса вигха̄то со мамасса антара̄йо’ти. ити со муса̄ва̄дабхайа̄ муса̄ва̄дапариджегуччха̄ невидам̣ кусаланти бйа̄кароти, на панидам̣ акусаланти бйа̄кароти, таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣хо сама̄но ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджати амара̄виккхепам̣ – ‘евантипи ме но; татха̄типи ме но; ан̃н̃атха̄типи ме но; нотипи ме но; но нотипи ме но’ти. идам̣, бхиккхаве, пат̣хамам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣.

63. ‘‘дутийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ ‘идам̣ кусала’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, ‘идам̣ акусала’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахам̣ кхо ‘‘идам̣ кусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ми, ‘‘идам̣ акусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ми. ахан̃че кхо пана ‘‘идам̣ кусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ аппаджа̄нанто, ‘‘идам̣ акусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ аппаджа̄нанто, ‘‘идам̣ кусала’’нти ва̄ бйа̄кареййам̣, ‘‘идам̣ акусала’нти ва̄ бйа̄кареййам̣, таттха ме асса чхандо ва̄ ра̄го ва̄ досо ва̄ пат̣игхо ва̄. йаттха [йо (?)] ме асса чхандо ва̄ ра̄го ва̄ досо ва̄ пат̣игхо ва̄, там̣ мамасса упа̄да̄нам̣. йам̣ мамасса упа̄да̄нам̣, со мамасса вигха̄то. йо мамасса вигха̄то, со мамасса антара̄йо’ти. ити со упа̄да̄набхайа̄ упа̄да̄напариджегуччха̄ невидам̣ кусаланти бйа̄кароти, на панидам̣ акусаланти бйа̄кароти, таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣хо сама̄но ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджати амара̄виккхепам̣ – ‘евантипи ме но; татха̄типи ме но; ан̃н̃атха̄типи ме но; нотипи ме но; но нотипи ме но’ти. идам̣, бхиккхаве, дутийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣.

64. ‘‘татийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ ‘идам̣ кусала’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, ‘идам̣ акусала’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахам̣ кхо ‘‘идам̣ кусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ми, ‘‘идам̣ акусала’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ми. ахан̃че кхо пана ‘‘идам̣ кусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ аппаджа̄нанто ‘‘идам̣ акусала’’нти йатха̄бхӯтам̣ аппаджа̄нанто ‘‘идам̣ кусала’’нти ва̄ бйа̄кареййам̣, ‘‘идам̣ акусала’’нти ва̄ бйа̄кареййам̣. санти хи кхо саман̣абра̄хман̣а̄ пан̣д̣ита̄ нипун̣а̄ катапараппава̄да̄ ва̄лаведхирӯпа̄, те бхинданта̄ [вобхинданта̄ (сӣ. пӣ.)] ман̃н̃е чаранти пан̃н̃а̄гатена дит̣т̣хигата̄ни, те мам̣ таттха самануйун̃джеййум̣ самануга̄хеййум̣ саманубха̄сеййум̣. йе мам̣ таттха самануйун̃джеййум̣ самануга̄хеййум̣ саманубха̄сеййум̣, теса̄хам̣ на сампа̄йеййам̣. йеса̄хам̣ на сампа̄йеййам̣, со мамасса вигха̄то. йо мамасса вигха̄то, со мамасса антара̄йо’ти. ити со ануйогабхайа̄ ануйогапариджегуччха̄ невидам̣ кусаланти бйа̄кароти, на панидам̣ акусаланти бйа̄кароти, таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣хо сама̄но ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджати амара̄виккхепам̣ – ‘евантипи ме но; татха̄типи ме но; ан̃н̃атха̄типи ме но; нотипи ме но; но нотипи ме но’ти. идам̣, бхиккхаве, татийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣.

65. ‘‘чатуттхе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ мандо хоти момӯхо. со мандатта̄ момӯхатта̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣хо сама̄но ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджати амара̄виккхепам̣ – ‘аттхи паро локо’ти ити че мам̣ пуччхаси, ‘аттхи паро локо’ти ити че ме асса, ‘аттхи паро локо’ти ити те нам̣ бйа̄кареййам̣, ‘евантипи ме но, татха̄типи ме но, ан̃н̃атха̄типи ме но, нотипи ме но, но нотипи ме но’ти. ‘наттхи паро локо…пе… ‘аттхи ча наттхи ча паро локо…пе… ‘неваттхи на наттхи паро локо…пе… ‘аттхи сатта̄ опапа̄тика̄ …пе… ‘наттхи сатта̄ опапа̄тика̄…пе… ‘аттхи ча наттхи ча сатта̄ опапа̄тика̄…пе… ‘неваттхи на наттхи сатта̄ опапа̄тика̄…пе… ‘аттхи сукатадуккат̣а̄нам̣ [сукат̣адуккат̣а̄нам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣.)] камма̄нам̣ пхалам̣ випа̄ко…пе… ‘наттхи сукатадуккат̣а̄нам̣ камма̄нам̣ пхалам̣ випа̄ко…пе… ‘аттхи ча наттхи ча сукатадуккат̣а̄нам̣ камма̄нам̣ пхалам̣ випа̄ко…пе… ‘неваттхи на наттхи сукатадуккат̣а̄нам̣ камма̄нам̣ пхалам̣ випа̄ко…пе… ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄…пе… ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄…пе… ‘хоти ча на ча хоти [на хоти ча (сӣ. ка.)] татха̄гато парам̣ маран̣а̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ити че мам̣ пуччхаси, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ити че ме асса, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ити те нам̣ бйа̄кареййам̣, ‘евантипи ме но, татха̄типи ме но, ан̃н̃атха̄типи ме но, нотипи ме но, но нотипи ме но’ти. идам̣, бхиккхаве, чатуттхам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣.

66. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣ чатӯхи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ амара̄виккхепика̄ таттха таттха пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ сама̄на̄ ва̄ча̄виккхепам̣ а̄паджджанти амара̄виккхепам̣, саббе те имехева чатӯхи ваттхӯхи, етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена, наттхи ито бахиддха̄…пе… йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

адхиччасамуппаннава̄до

67. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ адхиччасамуппанника̄ адхиччасамуппаннам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти двӣхи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха адхиччасамуппанника̄ адхиччасамуппаннам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти двӣхи ваттхӯхи?

68. ‘‘санти, бхиккхаве, асан̃н̃асатта̄ на̄ма дева̄. сан̃н̃уппа̄да̄ ча пана те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ чаванти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, бхиккхаве, виджджати, йам̣ ан̃н̃атаро сатто тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄ иттхаттам̣ а̄гаччхати. иттхаттам̣ а̄гато сама̄но ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати. ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сама̄но а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати, йатха̄сама̄хите читте сан̃н̃уппа̄дам̣ ануссарати, тато парам̣ на̄нуссарати. со евама̄ха – ‘адхиччасамуппанно атта̄ ча локо ча. там̣ кисса хету? ахан̃хи пуббе на̄хосим̣, сомхи етарахи ахутва̄ сантата̄йа парин̣ато’ти. идам̣, бхиккхаве, пат̣хамам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ адхиччасамуппанника̄ адхиччасамуппаннам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

69. ‘‘дутийе ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха адхиччасамуппанника̄ адхиччасамуппаннам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти? идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ таккӣ хоти вӣмам̣сӣ. со таккапарийа̄хатам̣ вӣмам̣са̄нучаритам̣ сайам̣пат̣ибха̄нам̣ евама̄ха – ‘адхиччасамуппанно атта̄ ча локо ча̄’ти. идам̣, бхиккхаве, дутийам̣ т̣ха̄нам̣, йам̣ а̄гамма йам̣ а̄раббха еке саман̣абра̄хман̣а̄ адхиччасамуппанника̄ адхиччасамуппаннам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти.

70. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ адхиччасамуппанника̄ адхиччасамуппаннам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти двӣхи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ адхиччасамуппанника̄ адхиччасамуппаннам̣ атта̄нан̃ча локан̃ча пан̃н̃апенти, саббе те имехева двӣхи ваттхӯхи, етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена, наттхи ито бахиддха̄…пе… йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

71. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ пуббантакаппика̄ пуббанта̄нудит̣т̣хино пуббантам̣ а̄раббха анекавихита̄ни адхимуттипада̄ни абхиваданти ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ пуббантакаппика̄ пуббанта̄нудит̣т̣хино пуббантама̄раббха анекавихита̄ни адхимуттипада̄ни абхиваданти, саббе те имехева ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи, етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена, наттхи ито бахиддха̄.

72. ‘‘тайидам̣, бхиккхаве, татха̄гато паджа̄на̄ти – ‘име дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄ евам̣гахита̄ евам̣пара̄мат̣т̣ха̄ евам̣гатика̄ бхаванти евам̣абхисампара̄йа̄’ти. тан̃ча татха̄гато паджа̄на̄ти, тато ча уттаритарам̣ паджа̄на̄ти, тан̃ча паджа̄нанам̣ на пара̄масати, апара̄масато часса паччаттан̃н̃ева ниббути видита̄. ведана̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ видитва̄ анупа̄да̄вимутто, бхиккхаве, татха̄гато.

73. ‘‘име кхо те, бхиккхаве, дхамма̄ гамбхӣра̄ дуддаса̄ дуранубодха̄ санта̄ пан̣ӣта̄ атакка̄вачара̄ нипун̣а̄ пан̣д̣итаведанӣйа̄, йе татха̄гато сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети, йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

дутийабха̄н̣ава̄ро.

апарантакаппика̄

74. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ апарантакаппика̄ апаранта̄нудит̣т̣хино, апарантам̣ а̄раббха анекавихита̄ни адхимуттипада̄ни абхиваданти чатучатта̄рӣса̄йа [чатучатта̄лӣса̄йа (сйа̄. кам̣.)] ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха апарантакаппика̄ апаранта̄нудит̣т̣хино апарантам̣ а̄раббха анекавихита̄ни адхимуттипада̄ни абхиваданти чатучатта̄рӣса̄йа ваттхӯхи?

сан̃н̃ӣва̄до

75. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ уддхама̄гха̄таника̄ сан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ сан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти сол̣асахи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха уддхама̄гха̄таника̄ сан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ сан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти сол̣асахи ваттхӯхи?

76. ‘‘‘рӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄ сан̃н̃ӣ’ти нам̣ пан̃н̃апенти. ‘арӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄ сан̃н̃ӣ’ти нам̣ пан̃н̃апенти. ‘рӯпӣ ча арӯпӣ ча атта̄ хоти…пе… неварӯпӣ на̄рӯпӣ атта̄ хоти… антава̄ атта̄ хоти… анантава̄ атта̄ хоти… антава̄ ча анантава̄ ча атта̄ хоти… невантава̄ на̄нантава̄ атта̄ хоти… екаттасан̃н̃ӣ атта̄ хоти… на̄наттасан̃н̃ӣ атта̄ хоти… париттасан̃н̃ӣ атта̄ хоти… аппама̄н̣асан̃н̃ӣ атта̄ хоти… екантасукхӣ атта̄ хоти… екантадуккхӣ атта̄ хоти. сукхадуккхӣ атта̄ хоти. адуккхамасукхӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄ сан̃н̃ӣ’ти нам̣ пан̃н̃апенти.

77. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ уддхама̄гха̄таника̄ сан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ сан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти сол̣асахи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ уддхама̄гха̄таника̄ сан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ сан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти, саббе те имехева сол̣асахи ваттхӯхи, етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена, наттхи ито бахиддха̄…пе… йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

асан̃н̃ӣва̄до

78. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ уддхама̄гха̄таника̄ асан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ асан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти ат̣т̣хахи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха уддхама̄гха̄таника̄ асан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ асан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти ат̣т̣хахи ваттхӯхи?

79. ‘‘‘рӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄ асан̃н̃ӣ’ти нам̣ пан̃н̃апенти. ‘арӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄ асан̃н̃ӣ’ти нам̣ пан̃н̃апенти. ‘рӯпӣ ча арӯпӣ ча атта̄ хоти…пе… неварӯпӣ на̄рӯпӣ атта̄ хоти… антава̄ атта̄ хоти… анантава̄ атта̄ хоти… антава̄ ча анантава̄ ча атта̄ хоти… невантава̄ на̄нантава̄ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄ асан̃н̃ӣ’ти нам̣ пан̃н̃апенти.

80. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ уддхама̄гха̄таника̄ асан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ асан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти ат̣т̣хахи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ уддхама̄гха̄таника̄ асан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ асан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти, саббе те имехева ат̣т̣хахи ваттхӯхи, етесам̣ ва̄ ан̃н̃атарена, наттхи ито бахиддха̄…пе… йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣва̄до

81. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ уддхама̄гха̄таника̄ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣва̄да̄, уддхама̄гха̄танам̣ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти ат̣т̣хахи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха уддхама̄гха̄таника̄ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти ат̣т̣хахи ваттхӯхи?

82. ‘‘‘рӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣ’ти нам̣ пан̃н̃апенти ‘арӯпӣ атта̄ хоти…пе… рӯпӣ ча арӯпӣ ча атта̄ хоти… неварӯпӣ на̄рӯпӣ атта̄ хоти… антава̄ атта̄ хоти… анантава̄ атта̄ хоти… антава̄ ча анантава̄ ча атта̄ хоти… невантава̄ на̄нантава̄ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣ’ти нам̣ пан̃н̃апенти.

83. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ уддхама̄гха̄таника̄ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти ат̣т̣хахи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ уддхама̄гха̄таника̄ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣва̄да̄ уддхама̄гха̄танам̣ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃им̣ атта̄нам̣ пан̃н̃апенти, саббе те имехева ат̣т̣хахи ваттхӯхи…пе… йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

уччхедава̄до

84. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ уччхедава̄да̄ сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти саттахи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха уччхедава̄да̄ сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти саттахи ваттхӯхи?

85. ‘‘идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ евам̣ва̄дӣ хоти евам̣дит̣т̣хи [евам̣дит̣т̣хӣ (ка. пӣ.)] – ‘йато кхо, бхо, айам̣ атта̄ рӯпӣ ча̄тумаха̄бхӯтико ма̄та̄петтикасамбхаво ка̄йасса бхеда̄ уччхиджджати винассати, на хоти парам̣ маран̣а̄, етта̄вата̄ кхо, бхо, айам̣ атта̄ самма̄ самуччхинно хотӣ’ти. иттхеке сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти.

86. ‘‘таман̃н̃о евама̄ха – ‘аттхи кхо, бхо, есо атта̄, йам̣ твам̣ вадеси, несо наттхӣти вада̄ми; но ча кхо, бхо, айам̣ атта̄ етта̄вата̄ самма̄ самуччхинно хоти. аттхи кхо, бхо, ан̃н̃о атта̄ диббо рӯпӣ ка̄ма̄вачаро кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рабхаккхо. там̣ твам̣ на джа̄на̄си на пассаси. тамахам̣ джа̄на̄ми пасса̄ми. со кхо, бхо, атта̄ йато ка̄йасса бхеда̄ уччхиджджати винассати, на хоти парам̣ маран̣а̄, етта̄вата̄ кхо, бхо, айам̣ атта̄ самма̄ самуччхинно хотӣ’ти. иттхеке сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти.

87. ‘‘таман̃н̃о евама̄ха – ‘аттхи кхо, бхо, есо атта̄, йам̣ твам̣ вадеси, несо наттхӣти вада̄ми; но ча кхо, бхо, айам̣ атта̄ етта̄вата̄ самма̄ самуччхинно хоти. аттхи кхо, бхо, ан̃н̃о атта̄ диббо рӯпӣ маномайо саббан̇гапаччан̇гӣ ахӣниндрийо. там̣ твам̣ на джа̄на̄си на пассаси. тамахам̣ джа̄на̄ми пасса̄ми. со кхо, бхо, атта̄ йато ка̄йасса бхеда̄ уччхиджджати винассати, на хоти парам̣ маран̣а̄, етта̄вата̄ кхо, бхо, айам̣ атта̄ самма̄ самуччхинно хотӣ’ти. иттхеке сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти.

88. ‘‘таман̃н̃о евама̄ха – ‘аттхи кхо, бхо, есо атта̄, йам̣ твам̣ вадеси, несо наттхӣти вада̄ми; но ча кхо, бхо, айам̣ атта̄ етта̄вата̄ самма̄ самуччхинно хоти. аттхи кхо, бхо, ан̃н̃о атта̄ саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘‘ананто а̄ка̄со’’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпаго. там̣ твам̣ на джа̄на̄си на пассаси. тамахам̣ джа̄на̄ми пасса̄ми. со кхо, бхо, атта̄ йато ка̄йасса бхеда̄ уччхиджджати винассати, на хоти парам̣ маран̣а̄, етта̄вата̄ кхо, бхо, айам̣ атта̄ самма̄ самуччхинно хотӣ’ти. иттхеке сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти.

89. ‘‘таман̃н̃о евама̄ха – ‘аттхи кхо, бхо, есо атта̄ йам̣ твам̣ вадеси, несо наттхӣти вада̄ми; но ча кхо, бхо, айам̣ атта̄ етта̄вата̄ самма̄ самуччхинно хоти. аттхи кхо, бхо, ан̃н̃о атта̄ саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанӯпаго. там̣ твам̣ на джа̄на̄си на пассаси. тамахам̣ джа̄на̄ми пасса̄ми. со кхо, бхо, атта̄ йато ка̄йасса бхеда̄ уччхиджджати винассати, на хоти парам̣ маран̣а̄, етта̄вата̄ кхо, бхо, айам̣ атта̄ самма̄ самуччхинно хотӣ’ти. иттхеке сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти.

90. ‘‘таман̃н̃о евама̄ха – ‘аттхи кхо, бхо, со атта̄, йам̣ твам̣ вадеси, несо наттхӣти вада̄ми; но ча кхо, бхо, айам̣ атта̄ етта̄вата̄ самма̄ самуччхинно хоти. аттхи кхо, бхо, ан̃н̃о атта̄ саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘‘наттхи кин̃чӣ’’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпаго. там̣ твам̣ на джа̄на̄си на пассаси. тамахам̣ джа̄на̄ми пасса̄ми. со кхо, бхо, атта̄ йато ка̄йасса бхеда̄ уччхиджджати винассати, на хоти парам̣ маран̣а̄, етта̄вата̄ кхо, бхо, айам̣ атта̄ самма̄ самуччхинно хотӣ’’ти. иттхеке сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти.

91. ‘таман̃н̃о евама̄ха – ‘‘аттхи кхо, бхо, есо атта̄, йам̣ твам̣ вадеси, несо наттхӣти вада̄ми; но ча кхо, бхо, айам̣ атта̄ етта̄вата̄ самма̄ самуччхинно хоти. аттхи кхо, бхо, ан̃н̃о атта̄ саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма ‘‘сантаметам̣ пан̣ӣтамета’’нти невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанӯпаго. там̣ твам̣ на джа̄на̄си на пассаси. тамахам̣ джа̄на̄ми пасса̄ми. со кхо, бхо, атта̄ йато ка̄йасса бхеда̄ уччхиджджати винассати, на хоти парам̣ маран̣а̄, етта̄вата̄ кхо, бхо, айам̣ атта̄ самма̄ самуччхинно хотӣ’ти. иттхеке сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти.

92. ‘‘имехи кхо те, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ уччхедава̄да̄ сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти саттахи ваттхӯхи. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ уччхедава̄да̄ сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃апенти, саббе те имехева саттахи ваттхӯхи…пе… йехи татха̄гатасса йатха̄бхуччам̣ ван̣н̣ам̣ самма̄ вадама̄на̄ вадеййум̣.

дит̣т̣хадхамманибба̄нава̄до

93. ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ дит̣т̣хадхамманибба̄нава̄да̄ сато саттасса парамадит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ пан̃н̃апенти пан̃чахи ваттхӯхи. те ча бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ кима̄гамма кима̄раббха дит̣т̣хадхамманибба̄нава̄да̄ сато саттасса парамадит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ пан̃н̃апенти пан̃чахи ваттхӯхи?

94. ‘‘идха, бхиккхаве, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ евам̣ва̄дӣ хоти евам̣дит̣т̣хи – ‘‘йато кхо, бхо, айам̣ атта̄ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппито саман̇гӣбхӯто парича̄рети, етта̄вата̄ кхо, бхо, айам̣ атта̄ парамадит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ патто хотӣ’ти. иттхеке сато саттасса парамадит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ пан̃н̃апенти.