чӯл̣асан̇га̄мо
анувиджджакасса пат̣ипаттиван̣н̣ана̄
365. чӯл̣асан̇га̄ме сан̇га̄ма̄вачарена бхиккхуна̄ти сан̇га̄мо вуччати адхикаран̣авиниччхайаттха̄йа сан̇гхасаннипа̄то. татра хи аттапаччаттхика̄ чева са̄санапаччаттхика̄ ча уддхаммам̣ уббинайам̣ саттху са̄санам̣ дӣпента̄ самосаранти веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ вийа. йо бхиккху тесам̣ паччаттхика̄нам̣ ладдхим̣ маддитва̄ сакава̄дадӣпанаттха̄йа таттха авачарати, аджджхога̄хетва̄ виниччхайам̣ паваттети, со сан̇га̄ма̄вачаро на̄ма йасаттхеро вийа. тена сан̇га̄ма̄вачарена бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камантена нӣчачиттена сан̇гхо упасан̇камитаббо. нӣчачиттена̄ти ма̄наддхаджам̣ нипа̄тетва̄ нихатама̄начиттена. раджохаран̣асамена̄ти па̄дапун̃чханасамена; йатха̄ раджохаран̣асса сам̣килит̣т̣хе ва̄ асам̣килит̣т̣хе ва̄ па̄де пун̃чхийама̄не нева ра̄го на досо; евам̣ ит̣т̣ха̄нит̣т̣хесу араджджантена адуссантена̄ти аттхо. йатха̄патирӯпе а̄санети йатха̄патирӯпам̣ а̄санам̣ н̃атва̄ аттано па̄пун̣анат̣т̣ха̄не тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пит̣т̣хим̣ адассетва̄ нисӣдитаббам̣. ана̄на̄катхикена̄ти на̄на̄видхам̣ там̣ там̣ анаттхакатхам̣ акатхентена. атираччха̄накатхикена̄ти дит̣т̣хасутамутампи ра̄джакатха̄дикам̣ тираччха̄накатхам̣ акатхентена. са̄мам̣ ва̄ дхаммо бха̄ситабботи сан̇гхасаннипа̄тат̣т̣ха̄не каппийа̄каппийаниссита̄ ва̄ рӯпа̄рӯпапариччхедасаматха̄ча̄равипассана̄ча̄рат̣т̣ха̄нанисаджджаватта̄диниссита̄ ва̄ катха̄ дхаммо на̄ма. еварӯпо дхаммо сайам̣ ва̄ бха̄ситаббо, паро ва̄ аджджхеситаббо. йо бхиккху татха̄рӯпим̣ катхам̣ катхетум̣ пахоти, со ваттаббо – ‘‘а̄вусо сан̇гхамаджджхамхи пан̃хе уппанне твам̣ катхеййа̄сӣ’’ти. арийо ва̄ тун̣хӣбха̄во на̄тиман̃н̃итабботи арийа̄ тун̣хӣ нисӣданта̄ на ба̄лапутхуджджана̄ вийа нисӣданти. ан̃н̃атарам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ва нисӣданти. ити каммат̣т̣ха̄наманасика̄равасена тун̣хӣбха̄во арийо тун̣хӣбха̄во на̄ма, со на̄тиман̃н̃итаббо, ким̣ каммат̣т̣ха̄на̄нуйогена̄ти на̄ваджа̄нитаббо; аттано патирӯпам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ва нисӣдитаббанти аттхо.
на упаджджха̄йо пуччхитабботи ‘‘ко на̄мо туйхам̣ упаджджха̄йо’’ти на пуччхитаббо. еса найо саббаттха. на джа̄тӣти ‘‘кхаттийаджа̄тийо твам̣ бра̄хман̣аджа̄тийо’’ти евам̣ джа̄ти на пуччхитабба̄. на а̄гамоти ‘‘дӣгхабха̄н̣акоси твам̣ маджджхимабха̄н̣ако’’ти евам̣ а̄гамо на пуччхитаббо. кулападесоти кхаттийакула̄дивасенева ведитаббо. атрасса пемам̣ ва̄ досо ва̄ти атра пуггале етесам̣ ка̄ран̣а̄нам̣ ан̃н̃атаравасена пемам̣ ва̄ бхавеййа досо ва̄.
но парисакаппикена̄ти парисакаппакена париса̄нувидха̄йакена на бхавитаббам̣; йам̣ париса̄йа руччати, тадева чететва̄ каппетва̄ на катхетаббанти аттхо. на хаттхамудда̄ дассетабба̄ти катхетаббе ча акатхетаббе ча сан̃н̃а̄джананаттхам̣ хаттхавика̄ро на ка̄таббо.
аттхам̣ анувидхийантена̄ти виниччхайапат̣иведхамева саллаккхентена ‘‘идам̣ суттам̣ упалаббхати, имасмим̣ виниччхайе идам̣ ваккха̄мӣ’’ти евам̣ паритулайантена нисӣдитаббанти аттхо. на ча а̄сана̄ вут̣т̣ха̄таббанти на а̄сана̄ вут̣т̣ха̄йа саннипа̄таман̣д̣але вичаритаббам̣, винайадхаре ут̣т̣хите сабба̄ париса̄ ут̣т̣хахати. на вӣтиха̄таббанти на виниччхайо ха̄петаббо. на куммагго севитабботи на а̄патти дӣпетабба̄. аса̄хасикена бхавитаббанти на сахаса̄ка̄рина̄ бхавитаббам̣; сахаса̄ дуруттавачанам̣ на катхетаббанти аттхо. вачанаккхамена̄ти дуруттава̄чам̣ кхаманасӣлена. хитапарисаккина̄ти хитесина̄ хитагавесина̄ карун̣а̄ ча карун̣а̄пуббабха̄го ча упат̣т̣ха̄петабботи айам̣ пададвайепи адхиппа̄йо. анасуруттена̄ти на асуруттена. асуруттам̣ вуччати вигга̄хикакатха̄сан̇кха̄там̣ асундаравачанам̣; там̣ на катхетаббанти аттхо. атта̄ париггахетабботи ‘‘виниччхинитум̣ вӯпасаметум̣ саккхисса̄ми ну кхо но’’ти евам̣ атта̄ париггахетаббо; аттано пама̄н̣ам̣ джа̄нитаббанти аттхо. паро париггахетабботи ‘‘ладжджийа̄ ну кхо айам̣ париса̄, сакка̄ сан̃н̃а̄петум̣ уда̄ху но’’ти евам̣ паро париггахетаббо.
чодако париггахетабботи ‘‘дхаммачодако ну кхо но’’ти евам̣ париггахетаббо. чудитако париггахетабботи ‘‘дхаммачудитако ну кхо но’’ти евам̣ париггахетаббо. адхаммачодако париггахетабботи тасса пама̄н̣ам̣ джа̄нитаббам̣. сесесупи есева найо. вуттам̣ аха̄пентена̄ти чодакачудитакехи вуттавачанам̣ аха̄пентена. авуттам̣ апака̄сентена̄ти аносат̣ам̣ ваттхум̣ аппака̄сентена. мандо ха̄сетабботи мандо момӯхо пагган̣хитаббо, ‘‘нану твам̣ кулапутто’’ти уттеджетва̄ ануйогаваттам̣ катха̄петва̄ тасса ануйого ган̣хитаббо. бхӣрӯ асса̄сетабботи йасса сан̇гхамаджджхам̣ ва̄ ган̣амаджджхам̣ ва̄ аносат̣апуббатта̄ са̄раджджам̣ уппаджджати, та̄дисо ‘‘ма̄ бха̄йи, виссат̣т̣хо катхехи, майам̣ те упаттхамбха̄ бхависса̄ма̄’’ти ватва̄пи ануйогаваттам̣ катха̄петаббо. чан̣д̣о ниседхетабботи апаса̄детаббо таджджетаббо. асучи вибха̄ветабботи аладжджим̣ пака̄сетва̄ а̄паттим̣ деса̄петаббо. уджумаддавена̄ти йо бхиккху уджу сӣлава̄ ка̄йаван̇ка̄дирахито, со маддавенева упачаритаббо. дхаммесу ча пуггалесу ча̄ти еттха йо дхаммагаруко хоти на пуггалагаруко, айамева дхаммесу ча пуггалесу ча маджджхаттоти ведитаббо.
366. суттам̣ сам̣санданаттха̄йа̄тиа̄дӣсу тена ча пана евам̣ сабрахмача̄рӣнам̣ пийамана̄пагарубха̄ванӣйена анувиджджакена самуда̄хат̣есу сутта̄дӣсу суттам̣ сам̣санданаттха̄йа; а̄патта̄на̄паттӣнам̣ сам̣санданаттханти ведитаббам̣. опаммам̣ нидассанаттха̄йа̄ти опаммам̣ аттхадассанаттха̄йа. аттхо вин̃н̃а̄панаттха̄йа̄ти аттхо джа̄на̄панаттха̄йа. пат̣ипуччха̄ т̣хапанаттха̄йа̄ти пуччха̄ пуггаласса т̣хапанаттха̄йа. ока̄сакаммам̣ чоданаттха̄йа̄ти ваттхуна̄ ва̄ а̄паттийа̄ ва̄ чоданаттха̄йа. чодана̄ са̄ран̣аттха̄йа̄ти доса̄досам̣ сара̄панаттха̄йа. са̄ран̣а̄ савачанӣйаттха̄йа̄ти доса̄досаса̄ран̣а̄ савачанӣйакаран̣аттха̄йа. савачанӣйам̣ палибодхаттха̄йа̄ти савачанӣйам̣ ‘‘имамха̄ а̄ва̄са̄ парам̣ ма̄ паккамӣ’’ти евам̣ палибодхаттха̄йа. палибодхо виниччхайаттха̄йа̄ти виниччхайам̣ па̄панаттха̄йа. виниччхайо сантӣран̣аттха̄йа̄ти доса̄досам̣ сантӣран̣аттха̄йа туланаттха̄йа. сантӣран̣ам̣ т̣ха̄на̄т̣т̣ха̄нагаманаттха̄йа̄ти а̄паттиана̄паттигарукалахука̄паттиджа̄нанаттха̄йа. сан̇гхо сампариггахасампат̣иччханаттха̄йа̄ти виниччхайасампат̣иггахан̣аттха̄йа ча; сувиниччхитадуббиниччхитабха̄ваджа̄нанаттха̄йа ча̄ти аттхо. паччекат̣т̣ха̄йино ависам̣ва̄дакат̣т̣ха̄йиноти иссарийа̄дхипаччаджет̣т̣хакат̣т̣ха̄не ча ависам̣ва̄дакат̣т̣ха̄не ча т̣хита̄; на те апаса̄детабба̄ти аттхо.
ида̄ни йе манда̄ мандабуддхино евам̣ вадеййум̣ ‘‘винайо на̄ма киматтха̄йа̄’’ти тесам̣ вачанока̄сапидаханаттхаматтам̣ дассетум̣ винайо сам̣вараттха̄йа̄тиа̄дима̄ха. таттха винайо сам̣вараттха̄йа̄ти сакала̄пи винайапан̃н̃атти ка̄йавачӣдва̄расам̣вараттха̄йа. а̄джӣвависуддхипарийоса̄насса сӣласса упаниссайо хоти; паччайо хотӣти аттхо. еса найо саббаттха. апичеттха авиппат̣иса̄роти па̄папун̃н̃а̄нам̣ ката̄катавасена читтавиппат̣иса̄ра̄бха̄во. па̄муджджанти дуббала̄ тарун̣апӣти. пӣтӣти балава̄ бахалапӣти. пассаддхӣти ка̄йачиттадаратхапат̣иппассаддхи. сукханти ка̄йикачетасикасукхам̣. тан̃хи дувидхампи сама̄дхисса упаниссайапаччайо хоти. сама̄дхӣти читтекаггата̄. йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассананти тарун̣авипассана̄; удайаббайан̃а̄н̣ассетам̣ адхивачанам̣. читтекаггата̄ хи тарун̣авипассана̄йа упаниссайапаччайо хоти. ниббида̄ти сикха̄патта̄ вут̣т̣ха̄нага̄минибалававипассана̄. вира̄готи арийамагго. вимуттӣти арахаттапхалам̣. чатуббидхопи хи арийамагго арахаттапхаласса упаниссайапаччайо хоти. вимуттин̃а̄н̣адассананти паччавеккхан̣а̄н̃а̄н̣ам̣. вимуттин̃а̄н̣адассанам̣ анупа̄да̄паринибба̄наттха̄йа̄ти апаччайапаринибба̄наттха̄йа. апаччайапаринибба̄насса хи там̣ паччайо хоти, тасмим̣ ануппатте авассам̣ паринибба̄йитаббатоти. етадаттха̄ катха̄ти айам̣ винайакатха̄ на̄ма етадаттха̄. мантана̄ти винайамантана̄ ева. упаниса̄ти айам̣ ‘‘винайо сам̣вараттха̄йа̄’’тиа̄дика̄ парампарапаччайата̄пи етадаттха̄йа. сота̄вадха̄нанти имисса̄ парампарапаччайакатха̄йа сота̄вадха̄нам̣. имам̣ катхам̣ сутва̄ йам̣ уппаджджати н̃а̄н̣ам̣, тампи етадаттха̄йа. йадидам̣ анупа̄да̄ читтасса вимоккхоти йо айам̣ чатӯхи упа̄да̄нехи анупа̄дийитва̄ читтасса арахаттапхаласан̇кха̄то вимоккхо, сопи етадаттха̄йа; апаччайапаринибба̄наттха̄йа ева̄ти аттхо.
367. ануйогаваттага̄тха̄су пат̣хамага̄тха̄ вуттаттха̄ ева.
ваттхум̣ випаттим̣ а̄паттим̣, нида̄нам̣ а̄ка̄рааковидо пубба̄парам̣ на джа̄на̄тӣти ‘‘ваттху’’нтиа̄дӣни ‘‘на джа̄на̄тӣ’’ти падена самбандхо. ‘‘аковидо’’ти падасса ‘‘са ве та̄дисако’’ти имина̄ самбандхо. тасма̄ айаметтха йоджана̄ – йо бхиккху па̄ра̄джика̄дӣнам̣ ваттхум̣ на джа̄на̄ти, чатуббидхам̣ випаттим̣ на джа̄на̄ти, саттавидхам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ‘‘идам̣ сиккха̄падам̣ асукасмим̣ на̄ма нагаре пан̃н̃атта’’нти евам̣ нида̄нам̣ на джа̄на̄ти, ‘‘идам̣ пуримавачанам̣ идам̣ паччхимавачана’’нти пубба̄парам̣ на джа̄на̄ти, ‘‘идам̣ катам̣ идам̣ аката’’нти ката̄катам̣ на джа̄на̄ти. самена ча̄ти тенева пубба̄парам̣ аджа̄нанасса самена ан̃н̃а̄н̣ена, ‘‘ката̄катам̣ на джа̄на̄тӣ’’ти вуттам̣ хоти; евам̣ та̄ва наджа̄на̄ти-падена саддхим̣ самбандхо ведитаббо. йам̣ панетам̣ ‘‘а̄ка̄рааковидо’’ти вуттам̣, таттха а̄ка̄рааковидоти ка̄ран̣а̄ка̄ран̣е аковидо. ити йва̄йам̣ ваттхуа̄дӣнипи на джа̄на̄ти, а̄ка̄расса ча аковидо, са ве та̄дисако бхиккху апат̣иккхоти вуччати.
камман̃ча адхикаран̣ан̃ча̄ти имесампи пада̄нам̣ ‘‘на джа̄на̄тӣ’’ти паденева самбандхо. айам̣ панеттха йоджана̄ – татхева ити йва̄йам̣ камман̃ча на джа̄на̄ти, адхикаран̣ан̃ча на джа̄на̄ти, саттаппака̄ре саматхе ча̄пи аковидо, ра̄га̄дӣхи пана ратто дут̣т̣хо ча мӯл̣хо ча, бхайена бхайа̄ гаччхати, саммохена моха̄ гаччхати, раттатта̄ пана дут̣т̣хатта̄ ча чханда̄ доса̄ ча гаччхати, парам̣ сан̃н̃а̄петум̣ асаматтхата̄йа на ча сан̃н̃аттикусало, ка̄ран̣а̄ка̄ран̣адассане асаматтхата̄йа ниджджхаттийа̄ ча аковидо аттано садиса̄йа париса̄йа ладдхатта̄ ладдхапаккхо, хирийа̄ париба̄хиратта̄ ахирико, ка̄л̣акехи каммехи саманна̄гататта̄ кан̣хакаммо, дхамма̄дарийапуггала̄дарийа̄нам̣ абха̄вато ана̄даро, са ве та̄дисако бхиккху апат̣иккхоти вуччати, на пат̣иккхитаббо на олокетаббо, на самманнитва̄ иссарийа̄дхипаччаджет̣т̣хакат̣т̣ха̄не т̣хапетабботи аттхо. суккапаккхага̄тха̄нампи йоджана̄найо вуттанайенева ведитабботи.
чӯл̣асан̇га̄маван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.