7. секхийакан̣д̣ам̣

1. париман̣д̣алаваггаван̣н̣ана̄

йа̄ни сиккхитасиккхена, секхийа̄нӣти та̄дина̄;

бха̄сита̄ни айам̣ да̄ни, тесампи ван̣н̣ана̄ккамо.

576. таттха париман̣д̣аланти самантато ман̣д̣алам̣. на̄бхиман̣д̣алам̣ джа̄н̣уман̣д̣аланти уддхам̣ на̄бхиман̣д̣алам̣ адхо джа̄н̣уман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена джа̄н̣уман̣д̣аласса хет̣т̣ха̄ джан̇гхат̣т̣хикато пат̣т̣ха̄йа ат̣т̣хан̇гуламаттам̣ нива̄санам̣ ота̄ретва̄ нива̄сетаббам̣, тато парам̣ ота̄рентасса дуккат̣анти вуттам̣. йатха̄ нисиннасса джа̄н̣уман̣д̣алато хет̣т̣ха̄ чатуран̇гуламаттам̣ пат̣иччханнам̣ хотӣти маха̄паччарийам̣ вуттам̣; евам̣ нива̄сентасса пана нива̄санам̣ пама̄н̣икам̣ ват̣т̣ати. татридам̣ пама̄н̣ам̣ – дӣгхато мут̣т̣хипан̃чакам̣, тирийам̣ ад̣д̣хатеййахаттхам̣. та̄дисасса пана ала̄бхе тирийам̣ двихаттхапама̄н̣ампи ват̣т̣ати джа̄н̣уман̣д̣алапат̣иччха̄данаттхам̣, на̄бхиман̣д̣алам̣ пана чӣварена̄пи сакка̄ пат̣иччха̄детунти. таттха екапат̣т̣ачӣварам̣ евам̣ ниваттхампи ниваттхат̣т̣ха̄не на тит̣т̣хати, дупат̣т̣ам̣ пана тит̣т̣хати.

оламбенто нива̄сети а̄патти дуккат̣асса̄ти еттха на кевалам̣ пурато ча паччхато ча оламбетва̄ нива̄сентассева дуккат̣ам̣, йе панан̃н̃е ‘‘тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ гихиниваттхам̣ нива̄сенти хаттхисон̣д̣акам̣ маччхава̄лакам̣ чатуккан̣н̣акам̣ та̄лаван̣т̣акам̣ сатаваликам̣ нива̄сентӣ’’тиа̄дина̄ (чӯл̣ава. 280) найена кхандхаке нива̄санадоса̄ вутта̄, татха̄ нива̄сентасса̄пи дуккат̣амева. те саббе вуттанайена париман̣д̣алам̣ нива̄сентасса на хонти. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄рато пана таттхева а̄ви бхависсати.

асан̃чичча̄ти пурато ва̄ паччхато ва̄ оламбетва̄ нива̄сесса̄мӣти евам̣ асан̃чичча; атха кхо париман̣д̣алам̣йева нива̄сесса̄мӣти вираджджхитва̄ апариман̣д̣алам̣ нива̄сентасса ана̄патти. ассатийа̄ти ан̃н̃авихитасса̄пи татха̄ нива̄сентасса ана̄патти. аджа̄нантасса̄ти еттха нива̄санаваттам̣ аджа̄нантасса моккхо наттхи. нива̄санаваттан̃хи са̄дхукам̣ уггахетаббам̣, тасса ануггахан̣амевасса ана̄дарийам̣. там̣ пана сан̃чичча анугган̣хантасса йуджджати, тасма̄ уггахитаваттопи йо а̄рул̣хабха̄вам̣ ва̄ орул̣хабха̄вам̣ ва̄ на джа̄на̄ти, тасса ана̄патти. курундийам̣ пана ‘‘париман̣д̣алам̣ нива̄сетум̣ аджа̄нантасса ана̄паттӣ’’ти вуттам̣. йо пана суккхаджан̇гхо ва̄ маха̄пин̣д̣икамам̣со ва̄ хоти, тасса са̄руппаттха̄йа джа̄н̣уман̣д̣алато ат̣т̣хан̇гула̄дхикампи ота̄ретва̄ нива̄сетум̣ ват̣т̣ати.

гила̄насса̄ти джан̇гха̄йа ва̄ па̄де ва̄ ван̣о хоти, уккхипитва̄ ва̄ ота̄ретва̄ ва̄ нива̄сетум̣ ват̣т̣ати. а̄пада̄сӯти ва̄л̣амига̄ ва̄ чора̄ ва̄ анубандханти, еварӯпа̄су а̄пада̄су ана̄патти. сесаметтха утта̄намева.

пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти. пхуссадеваттхеро ‘‘ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, тиведана’’нти а̄ха. упатиссаттхеро пана ‘‘ана̄дарийам̣ пат̣ичча̄’’ти вуттатта̄ ‘‘локаваджджам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведана’’нти а̄ха.

577. париман̣д̣алам̣ па̄рупитаббанти ‘‘тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ гихипа̄рутам̣ па̄рупантӣ’’ти (чӯл̣ава. 280) евам̣ вуттам̣ анекаппака̄рам̣ гихипа̄рупанам̣ апа̄рупитва̄ идха вуттанайенева убхо кан̣н̣е самам̣ катва̄ па̄рупанаваттам̣ пӯрентена париман̣д̣алам̣ па̄рупитаббам̣. има̄ни ча две сиккха̄пада̄ни ависесена вутта̄ни. тасма̄ виха̄репи антарагхарепи париман̣д̣аламева нива̄сетаббан̃ча па̄рупитаббан̃ча̄ти. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамасиккха̄паде вуттанайенева ведитабба̄ни саддхим̣ тхерава̄дена.

578. ка̄йам̣ виваритва̄ти джаттумпи урампи виваритва̄. суппат̣иччханнена̄ти на сасӣсам̣ па̄рутена; атха кхо ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ анува̄тантена гӣвам̣ пат̣иччха̄детва̄ убхо кан̣н̣е самам̣ катва̄ пат̣исам̣харитва̄ йа̄ва ман̣ибандхам̣ пат̣иччха̄детва̄ антарагхаре гантаббам̣. дутийасиккха̄паде – галава̄т̣акато пат̣т̣ха̄йа сӣсам̣ ман̣ибандхато пат̣т̣ха̄йа хаттхе пин̣д̣икамам̣сато ча пат̣т̣ха̄йа па̄де виваритва̄ нисӣдитаббам̣.

579. ва̄сӯпагатасса̄ти ва̄саттха̄йа упагатасса раттибха̄ге ва̄ дивасабха̄ге ва̄ ка̄йам̣ виваритва̄пи нисӣдато ана̄патти.

580. сусам̣вутоти хаттхам̣ ва̄ па̄дам̣ ва̄ акӣл̣а̄пенто; сувинӣтоти аттхо.

582. оккхиттачаккхӯти хет̣т̣ха̄ кхиттачаккху хутва̄. йугаматтам̣ пеккхама̄ноти йугайуттако хи данто а̄джа̄неййо йугаматтам̣ пеккхати, пурато чатухаттхаппама̄н̣ам̣ бхӯмибха̄гам̣; имина̄пи еттакам̣ пеккхантена гантаббам̣. йо ана̄дарийам̣ пат̣ичча тахам̣ тахам̣ олокентоти йо там̣там̣диса̄бха̄гам̣ па̄са̄дам̣ кӯт̣а̄га̄рам̣ вӣтхим̣ олокенто гаччхати, а̄патти дуккат̣асса. екасмим̣ пана т̣ха̄не т̣хатва̄ хаттхиасса̄дипариссайа̄бха̄вам̣ олокетум̣ ват̣т̣ати. нисӣдантена̄пи оккхиттачаккхуна̄ва нисӣдитаббам̣.

584. уккхиттака̄йа̄ти уккхепена; иттхамбхӯталаккхан̣е каран̣авачанам̣ екато ва̄ убхато ва̄ уккхиттачӣваро хутва̄ти аттхо. антоиндакхӣлато пат̣т̣ха̄йа на евам̣ гантаббам̣. нисиннака̄ле пана дхамакаран̣ам̣ нӣхарантена̄пи чӣварам̣ ануккхипитва̄ва нӣхаритаббанти.

пат̣хамо вагго.

2. уджджаггхикаваггаван̣н̣ана̄

586. уджджаггхика̄йа̄ти маха̄хаситам̣ хасанто. вуттанайеневеттха каран̣авачанам̣.

588. аппасаддо антарагхарети еттха китта̄вата̄ аппасаддо хоти? два̄дасахаттхе гехе а̄димхи сан̇гхаттхеро, маджджхе дутийаттхеро, анте татийаттхероти евам̣ нисиннесу сан̇гхаттхеро дутийена саддхим̣ мантети, дутийаттхеро тасса саддан̃чева сун̣а̄ти, катхан̃ча ваваттхапети. татийаттхеро пана саддамева сун̣а̄ти, катхам̣ на ваваттхапети. етта̄вата̄ аппасаддо хоти. саче пана татийаттхеро катхам̣ ваваттхапети, маха̄саддо на̄ма хоти.

590. ка̄йам̣ паггахетва̄ти ниччалам̣ катва̄ уджукена ка̄йена самена ирийа̄патхена гантаббан̃чева нисӣдитаббан̃ча.

592. ба̄хум̣ паггахетва̄ти ниччалам̣ катва̄.

594. сӣсам̣ паггахетва̄ти ниччалам̣ уджум̣ т̣хапайитва̄.

дутийо вагго.

3. кхамбхакатаваггаван̣н̣ана̄

596-8. кхамбхакато на̄ма кат̣ийам̣ хаттхам̣ т̣хапетва̄ катакхамбхо. огун̣т̣хитоти сасӣсам̣ па̄руто.

600. уккут̣ика̄йа̄ти еттха уккут̣ика̄ вуччати пан̣хийо уккхипитва̄ аггапа̄дехи ва̄, аггапа̄де ва̄ уккхипитва̄ пан̣хӣхийева ва̄ бхӯмим̣ пхусантасса гаманам̣. каран̣авачанам̣ панеттха вутталаккхан̣амева.

601. дуссапаллаттхика̄йа̄ти еттха а̄йогапаллаттхика̄пи дуссапаллаттхика̄ ева.

602. саккаччанти сатим̣ упат̣т̣хапетва̄.

603. а̄кирантепӣти пин̣д̣апа̄там̣ дентепи. паттасан̃н̃ӣти патте сан̃н̃ам̣ катва̄.

604. самасӯпако на̄ма йаттха бхаттасса чатуттхабха̄гаппама̄н̣о сӯпо хоти. муггасӯпо ма̄сасӯпоти еттха кулаттха̄дӣхи катасӯпа̄пи сан̇гахам̣ гаччхантийева̄ти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. расарасети еттха т̣хапетва̄ две сӯпе авасеса̄ни олон̣ӣса̄касӯпеййамаччхарасамам̣сараса̄дӣни расараса̄ти ведитабба̄ни. там̣ расарасам̣ бахумпи ган̣хантасса ана̄патти.

605. саматиттиканти самапун̣н̣ам̣ самабхаритам̣. тхӯпӣкатам̣ пин̣д̣апа̄там̣ пат̣игган̣ха̄ти, а̄патти дуккат̣асса̄ти еттха тхӯпӣкато на̄ма паттасса антомукхават̣т̣илекхам̣ атиккамитва̄ като; патте паккхитто рачито пӯритоти аттхо. евам̣ катам̣ агахетва̄ антомукхават̣т̣илекха̄самаппама̄н̣о гахетаббо.

таттха тхӯпӣкатам̣ на̄ма ‘‘пан̃чахи бходжанехи ката’’нти абхайаттхеро а̄ха. типит̣акачӯл̣ана̄гаттхеро пана ‘‘пин̣д̣апа̄то на̄ма йа̄гупи бхаттампи кха̄данӣйампи чун̣н̣апин̣д̣опи дантакат̣т̣хампи дасикасуттампӣ’’ти идам̣ суттам̣ ватва̄ дасикасуттампи тхӯпӣкатам̣ на ват̣т̣атӣти а̄ха. тесам̣ ва̄дам̣ сутва̄ бхиккхӯ рохан̣ам̣ гантва̄ чӯл̣асуманаттхерам̣ пуччхим̣су – ‘‘бханте тхӯпӣкатапин̣д̣апа̄то кена париччхинно’’ти? тесан̃ча тхера̄нам̣ ва̄дам̣ а̄рочесум̣. тхеро сутва̄ а̄ха – ‘‘ахо, чӯл̣ана̄го са̄санато бхат̣т̣хо, ахам̣ етасса саттаккхаттум̣ винайам̣ ва̄ченто на када̄чи евам̣ авачам̣, айам̣ куто лабхитва̄ евам̣ вадасӣ’’ти. бхиккхӯ тхерам̣ йа̄чим̣су – ‘‘катхетха да̄ни, бханте, кена париччхинно’’ти? ‘‘йа̄вака̄ликена̄вусо’’ти тхеро а̄ха. тасма̄ йам̣кин̃чи йа̄губхаттам̣ ва̄ пхала̄пхалам̣ ва̄ а̄мисаджа̄тикам̣ саматиттикамева гахетаббам̣. тан̃ча кхо адхит̣т̣ха̄нупагена паттена, итарена пана тхӯпӣкатампи ват̣т̣ати. йа̄мака̄ликасатта̄хака̄ликайа̄ваджӣвика̄ни пана адхит̣т̣ха̄нупагапаттепи тхӯпӣката̄ни ват̣т̣анти. двӣсу паттесу бхаттам̣ гахетва̄ екасмим̣ пӯретва̄ виха̄рам̣ песетум̣ ват̣т̣атӣти маха̄паччарийам̣ пана вуттам̣. йам̣ патте паккхипийама̄нам̣ пӯвауччхукхан̣д̣апхала̄пхала̄ди хет̣т̣ха̄ орохати, там̣ тхӯпӣкатам̣ на̄ма на хоти. пӯвават̣ам̣сакам̣ т̣хапетва̄ пин̣д̣апа̄там̣ денти, тхӯпӣкатамева хоти. пуппхават̣ам̣сакатакколакат̣укапхала̄диват̣ам̣саке пана т̣хапетва̄ диннам̣ тхӯпӣкатам̣ на хоти. бхаттасса упари тха̄лакам̣ ва̄ паттам̣ ва̄ т̣хапетва̄ пӯретва̄ ган̣ха̄ти, тхӯпӣкатам̣ на̄ма на хоти. курундийампи вуттам̣ – ‘‘тха̄лаке ва̄ пан̣н̣е ва̄ паккхипитва̄ там̣ паттаматтхаке т̣хапетва̄ денти, па̄т̣еккабха̄джанам̣ ват̣т̣атӣ’’ти.

идха ана̄паттийам̣ гила̄но на а̄гато, тасма̄ гила̄нассапи тхӯпӣкатам̣ на ват̣т̣ати. саббаттха пана пат̣иггахетумева на ват̣т̣ати. пат̣иггахитам̣ пана супат̣иггахитамева хоти, парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣти.

татийо вагго.

4. саккаччаваггаван̣н̣ана̄

606. саккаччанти еттха̄пи асаккаччам̣ пат̣иггахан̣ейева а̄патти, пат̣иггахитам̣ пана супат̣иггахитамева. саккаччанти ча паттасан̃н̃ӣти ча̄ти убхайам̣ вуттанайамева.

608. сапада̄нанти таттха таттха одхим̣ акатва̄ анупат̣ипа̄т̣ийа̄. самасӯпаке ваттаббам̣ вуттамева.

610. тхӯпакатоти маттхакато; вемаджджхатоти аттхо.

611. пат̣иччха̄детва̄ дентӣти ма̄гха̄тасамайа̄дӣсу пат̣иччханнам̣ бйан̃джанам̣ катва̄ денти. вин̃н̃аттийам̣ ваттаббам̣ наттхи.

614. уджджха̄насан̃н̃ӣсиккха̄падепи гила̄но на муччати.

615. на̄тимаханто кабал̣оти майӯран̣д̣ам̣ атимахантам̣, куккут̣ан̣д̣ам̣ атикхуддакам̣, тесам̣ вемаджджхаппама̄н̣о. кхаджджакети еттха мӯлакха̄данӣйа̄ди саббам̣ гахетаббам̣.

чатуттхо вагго.

5. кабал̣аваггаван̣н̣ана̄

617. ана̄хат̣ети ана̄харите; мукхадва̄рам̣ асампа̄питети аттхо.

618. саббам̣ хаттханти сакалахаттхам̣.

619. сакабал̣ена̄ти еттха дхаммам̣ катхенто харӣтакам̣ ва̄ лат̣т̣химадхукам̣ ва̄ мукхе паккхипитва̄ катхети. йаттакена вачанам̣ апарипун̣н̣ам̣ на хоти, таттаке мукхамхи санте катхетум̣ ват̣т̣ати.

620. пин̣д̣уккхепаканти пин̣д̣ам̣ уккхипитва̄ уккхипитва̄.

621. кабал̣а̄ваччхедаканти кабал̣ам̣ аваччхиндитва̄ аваччхиндитва̄.

622. аваган̣д̣ака̄раканти маккат̣о вийа ган̣д̣е катва̄ катва̄.

623. хаттханиддхунаканти хаттхам̣ ниддхунитва̄ ниддхунитва̄.

624. ситтха̄вака̄раканти ситтха̄ни авакиритва̄ авакиритва̄.

625. дживха̄ниччха̄раканти дживхам̣ ниччха̄ретва̄ ниччха̄ретва̄.

626. чапучапука̄раканти чапу чапӯти евам̣ саддам̣ катва̄ катва̄.

пан̃чамо вагго.

6. сурусуруваггаван̣н̣ана̄

627. сурусурука̄раканти сурусурӯти евам̣ саддам̣ катва̄ катва̄. давоти париха̄савачанам̣; там̣ йена кеначи парийа̄йена ‘‘ким̣ буддхо, силакабуддхо, пат̣ибуддхо; ким̣ дхаммо, годхаммо, аджадхаммо; ким̣ сан̇гхо, мигасан̇гхо, пасусан̇гхо’’тиа̄дина̄ найена тӣн̣и ратана̄ни а̄раббха на ка̄таббанти аттхо.

628. хаттханиллехаканти хаттхам̣ ниллехитва̄ ниллехитва̄. бхун̃джантена хи ан̇гулиматтампи ниллехитум̣ на ват̣т̣ати. гханайа̄гупха̄н̣итапа̄йа̄са̄дике пана ан̇гулӣхи гахетва̄ ан̇гулийо мукхе павесетва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. паттаниллехакаот̣т̣ханиллехакесупи есева найо. тасма̄ екан̇гулийа̄пи патто на ниллехитаббо, екаот̣т̣хопи дживха̄йа на ниллехитаббо, от̣т̣хамам̣сехи ева пана гахетва̄ анто павесетум̣ ват̣т̣ати.

631. коканадети евам̣на̄маке. коканаданти падумам̣ вуччати, со ча па̄са̄до падумасан̣т̣ха̄но, тенасса коканадотвева на̄мам̣ акам̣су. на са̄мисена хаттхена па̄нӣйатха̄лаканти етам̣ пат̣иккӯлавасена пат̣иккхиттам̣, тасма̄ сан̇гхикампи пуггаликампи гихисантакампи аттано сантакампи сан̇кхампи сара̄вампи тха̄лакампи на гахетаббамева, ган̣хантасса дуккат̣ам̣. саче пана хаттхасса екадесо а̄мисамаккхито на хоти, тена падесена гахетум̣ ват̣т̣ати.

632. уддхаритва̄ ва̄ти ситтха̄ни удакато уддхаритва̄ екасмим̣ т̣ха̄не ра̄сим̣ катва̄ удакам̣ чхад̣д̣ети. бхиндитва̄ ва̄ти ситтха̄ни бхиндитва̄ удакагатика̄ни катва̄ чхад̣д̣ети. пат̣иггахе ва̄ти пат̣иггахена пат̣иччханто нам̣ пат̣иггахе чхад̣д̣ети. нӣхаритва̄ти бахи нӣхаритва̄ чхад̣д̣ети; евам̣ чхад̣д̣ентасса ана̄патти.

634. сетаччхаттанти ваттхапалигун̣т̣хитам̣ пан̣д̣араччхаттам̣. килан̃джаччхаттанти вилӣваччхаттам̣. пан̣н̣аччхаттанти та̄лапан̣н̣а̄дӣхи йехи кехичи катам̣. ман̣д̣алабаддхам̣ сала̄кабаддханти идам̣ пана тин̣н̣ампи чхатта̄нам̣ пан̃джарадассанаттхам̣ вуттам̣. та̄ни хи ман̣д̣алабаддха̄ни чева хонти сала̄кабаддха̄ни ча. йампи таттхаджа̄такадан̣д̣акена катам̣ екапан̣н̣аччхаттам̣ хоти, тампи чхаттамева. етесу йам̣кин̃чи чхаттам̣ па̄н̣имхи асса̄ти чхаттапа̄н̣и. со там̣ чхаттам̣ дха̄райама̄но ва̄ ам̣се ва̄ катва̄ ӯрумхи ва̄ т̣хапетва̄ йа̄ва хаттхена на муччати, та̄васса дхаммам̣ десетум̣ на ват̣т̣ати, десентасса вуттанайена дуккат̣ам̣. саче панасса ан̃н̃о чхаттам̣ дха̄рети, чхаттапа̄дука̄йа ва̄ т̣хитам̣ хоти, хаттхато апагатаматте чхаттапа̄н̣и на̄ма на хоти. тасса дхаммам̣ десетум̣ ват̣т̣ати. дхаммапариччхедо панеттха падасодхамме вуттанайенева ведитаббо.

635. дан̣д̣апа̄н̣исса̄ти еттха дан̣д̣о на̄ма маджджхимасса пурисасса чатухаттхаппама̄н̣о дан̣д̣апа̄н̣ибха̄во панасса чхаттапа̄н̣имхи вуттанайенева ведитаббо.

636. саттхапа̄н̣имхипи есева найо. асим̣ саннахитва̄ т̣хитопи хи саттхапа̄н̣исан̇кхйам̣ на гаччхати.

637. а̄вудхапа̄н̣исса̄ти еттха кин̃ча̄пи вуттам̣ – ‘‘а̄вудхам̣ на̄ма ча̄по кодан̣д̣о’’ти, атха кхо сабба̄пи дханувикати саддхим̣ саравикатийа̄ а̄вудханти ведитаббам̣. тасма̄ саддхим̣ ва̄ сарена дханум̣ гахетва̄ суддхадханум̣ ва̄ суддхасарам̣ ва̄ саджийадханум̣ ва̄ ниджджийадханум̣ ва̄ гахетва̄ т̣хитасса ва̄ нисиннасса ва̄ дхаммо десетум̣ на ват̣т̣ати. саче панасса дханум̣ кан̣т̣хепи пат̣имуккам̣ хоти, йа̄ва хаттхена на ган̣ха̄ти, та̄ва дхаммам̣ десетум̣ ват̣т̣атийева̄ти.

чхат̣т̣хо вагго.

7. па̄дукаваггаван̣н̣ана̄

638. аккантасса̄ти чхаттадан̣д̣аке ан̇гулантарам̣ аппавесетва̄ кевалам̣ па̄дукам̣ аккамитва̄ т̣хитасса. пат̣имуккасса̄ти пат̣имун̃читва̄ т̣хитасса. упа̄хана̄йапи есева найо. омуккоти панеттха пан̣хикабаддхам̣ омун̃читва̄ т̣хито вуччати.

640. йа̄нагатасса̄ти еттха сачепи двӣхи джанехи хаттхасан̇гха̄т̣ена гахито, са̄т̣аке ва̄ т̣хапетва̄ вам̣сена вайхати, айутте ва̄ вайха̄дике йа̄не, висан̇кхаритва̄ ва̄ т̣хапите чаккаматтепи нисинно йа̄нагатотвева сан̇кхйам̣ гаччхати. саче пана двепи екайа̄не нисинна̄ хонти, ват̣т̣ати. висум̣ нисиннесупи учче йа̄не нисиннена нӣче нисиннасса десетум̣ ват̣т̣ати, самаппама̄н̣епи ват̣т̣ати. пуриме йа̄не нисиннена паччхиме нисиннасса ват̣т̣ати. паччхиме пана уччатарепи нисиннена десетум̣ на ват̣т̣ати.

641. сайанагатасса̄ти антамасо кат̣аса̄ракепи пакатибхӯмийампи нипаннасса уччепи ман̃чапӣт̣хе ва̄ бхӯмипадесе ва̄ т̣хитена нисиннена ва̄ десетум̣ на ват̣т̣ати. сайанагатена пана сайанагатасса уччатаре ва̄ самаппама̄н̣е ва̄ нипаннена десетум̣ ват̣т̣ати. нипаннена ча т̣хитасса ва̄ нисиннасса ва̄ десетум̣ ват̣т̣ати, нисиннена̄пи т̣хитасса ва̄ нисиннасса ва̄ ват̣т̣ати. т̣хитена т̣хитассева ват̣т̣ати.

642. паллаттхика̄йа̄ти а̄йогапаллаттхика̄йа ва̄ хаттхапаллаттхика̄йа ва̄ дуссапаллаттхика̄йа ва̄ йа̄йа ка̄йачи паллаттхика̄йа нисиннасса агила̄насса десетум̣ на ват̣т̣ати.

643. вет̣хитасӣсасса̄ти дуссавет̣ханена ва̄ мол̣иа̄дӣхи ва̄ йатха̄ кесанто на диссати; евам̣ вет̣хитасӣсасса.

644. огун̣т̣хитасӣсасса̄ти сасӣсам̣ па̄рутасса.

645. чхама̄йам̣ нисиннена̄ти бхӯмийам̣ нисиннена. а̄сане нисиннасса̄ти антамасо ваттхампи тин̣а̄нипи сантхаритва̄ нисиннасса.

647. чхапакасса̄ти чан̣д̣а̄ласса. чхапакӣти чан̣д̣а̄лӣ. нилӣноти пат̣иччханно хутва̄. йатра хи на̄ма̄ти йо хи на̄ма. саббамидам̣ чаримам̣ катанти таттхева парипатӣти ‘‘саббо айам̣ локо сан̇карам̣ гато ниммарийа̄до’’ти имам̣ вачанам̣ ватва̄ таттхева тесам̣ двиннампи антара̄ руккхато патито. патитва̄ ча пана убхиннампи пурато т̣хатва̄ имам̣ га̄тхам̣ абха̄си –

‘‘убхо аттхам̣ на джа̄нанти…пе… асма̄ кумбхамива̄бхида̄’’ти.

таттха убхо аттхам̣ на джа̄нантӣти двепи джана̄ па̄л̣ийа̄ аттхам̣ на джа̄нанти. дхаммам̣ на пассарети па̄л̣им̣ на пассанти. катаме те убхоти? ‘‘йо ча̄йам̣ мантам̣ ва̄чети, йо ча̄дхамменадхӣйатӣ’’ти. евам̣ бра̄хман̣ан̃ча ра̄джа̄нан̃ча убхопи адхаммикабха̄ве т̣хапеси.

тато бра̄хман̣о са̄лӣнанти га̄тхама̄ха. тассаттхо – джа̄на̄махам̣ бхо ‘‘айам̣ адхаммо’’ти; апи ча кхо майа̄ дӣгхараттам̣ сапуттада̄рапариджанена ран̃н̃о сантако са̄лӣнам̣ одано бхутто. сучимам̣сӯпасечаноти на̄наппака̄равикатисампа̄дитам̣ сучимам̣сӯпасечанам̣ миссӣкаран̣амасса̄ти сучимам̣сӯпасечано. тасма̄ дхамме на ватта̄мӣти йасма̄ евам̣ майа̄ ран̃н̃о одано бхутто, ан̃н̃е ча бахӯ ла̄бха̄ ладдха̄, тасма̄ дхамме ахам̣ на ватта̄ми ударе баддхо хутва̄, на дхаммам̣ аджа̄нанто. айан̃хи дхаммо арийехи ван̣н̣ито пасаттхо тхомитоти джа̄на̄ми.

атха нам̣ чхапако ‘‘дхираттхӯ’’тиа̄дина̄ га̄тха̄двайена аджджхабха̄си. тассаттхо – йо тайа̄ дханала̄бхо ча йасала̄бхо ча ладдхо, дхираттху там̣ дханала̄бхам̣ йасала̄бхан̃ча бра̄хман̣а. касма̄? йасма̄ айам̣ тайа̄ ладдхо ла̄бхо а̄йатим̣ апа̄йесу винипа̄танахетуна̄ сампати ча адхаммачаран̣ена вутти на̄ма хоти. еварӯпа̄ йа̄ вутти а̄йатим̣ винипа̄тена идха адхаммачаран̣ена ва̄ ниппаджджати, ким̣ та̄йа вуттийа̄? тена вуттам̣ –

‘‘дхираттху там̣ дханала̄бхам̣, йасала̄бхан̃ча бра̄хман̣а;

йа̄ вутти винипа̄тена, адхаммачаран̣ена ва̄’’ти.

париббаджа маха̄брахмети маха̄бра̄хман̣а ито диса̄ сӣгхам̣ пала̄йассу. пачантан̃н̃епи па̄н̣иноти ан̃н̃епи сатта̄ пачанти чева бхун̃джанти ча; на кевалам̣ тван̃чева ра̄джа̄ ча. ма̄ твам̣ адхаммо а̄чарито асма̄ кумбхамива̄бхида̄ти саче хи твам̣ ито апариббаджитва̄ имам̣ адхаммам̣ а̄чариссаси, тато твам̣ со адхаммо евам̣ а̄чарито йатха̄ удакакумбхам̣ па̄са̄н̣о бхиндеййа; евам̣ бхеччхати, тена майам̣ там̣ вада̄ма –

‘‘париббаджа маха̄брахме, пачантан̃н̃епи па̄н̣ино;

ма̄ твам̣ адхаммо а̄чарито, асма̄ кумбхамива̄бхида̄’’ти.

учче а̄санети антамасо бхӯмиппадесепи уннатат̣т̣ха̄не нисиннасса десетум̣ на ват̣т̣ати.

648. на т̣хито нисиннасса̄ти сачепи тхерупат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ т̣хитам̣ дахарабхиккхум̣ а̄сане нисинно маха̄тхеро пан̃хам̣ пуччхати, на катхетаббам̣. га̄равена пана тхерам̣ ут̣т̣хахитва̄ пуччхатха̄ти ваттум̣ на сакка̄, пассе т̣хитабхиккхусса катхемӣти катхетум̣ ват̣т̣ати.

649. на паччхато гаччхантена̄ти еттха саче пурато гаччханто паччхато гаччхантам̣ пан̃хам̣ пуччхати, на катхетаббам̣. паччхимасса бхиккхуно катхемӣти катхетум̣ ват̣т̣ати. саддхим̣ уггахитадхаммам̣ пана саджджха̄йитум̣ ват̣т̣ати. самадхурена гаччхантасса катхетум̣ ват̣т̣ати.

650. на уппатхена̄ти еттха̄пи саче двепи сакат̣апатхе екекачаккапатхена ва̄ уппатхена ва̄ самадхурам̣ гаччханти, ват̣т̣ати.

651. асан̃чичча̄ти пат̣иччханнат̣т̣ха̄нам̣ гаччхантасса сахаса̄ учча̄ро ва̄ пасса̄во ва̄ никкхамати, асан̃чичча като на̄ма ана̄патти.

652. на харитети еттха йампи джӣваруккхасса мӯлам̣ патхавийам̣ диссама̄нам̣ гаччхати, са̄кха̄ ва̄ бхӯмилагга̄ гаччхати, саббам̣ харитасан̇кха̄тамева. кхандхе нисӣдитва̄ аппахаритат̣т̣ха̄не па̄тетум̣ ват̣т̣ати. аппахаритат̣т̣ха̄нам̣ олокентассева сахаса̄ никкхамати, гила̄нат̣т̣ха̄не т̣хито хоти, ват̣т̣ати. аппахарите катоти аппахаритам̣ алабхантена тин̣ан̣д̣упакам̣ ва̄ пала̄лан̣д̣упакам̣ ва̄ т̣хапетва̄ катопи паччха̄ харитам̣ оттхарати, ват̣т̣атийева. кхел̣ена четтха син̇гха̄н̣ика̄пи сан̇гахита̄ти маха̄паччарийам̣ вуттам̣.

653. на удакети етам̣ парибхогаудакамева сандха̄йа вуттам̣, ваччакут̣исамудда̄диудакесу пана апарибхогесу ана̄патти. деве вассанте самантато удакогхо хоти, анудакат̣т̣ха̄нам̣ олокентассева никкхамати, ват̣т̣ати. маха̄паччарийам̣ вуттам̣ – ‘‘ета̄дисе ка̄ле анудакат̣т̣ха̄нам̣ алабхантена ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. сесам̣ саббасиккха̄падесу утта̄наттхамева.

саттамо вагго.

самут̣т̣ха̄на̄дидӣпанаттха̄йа панеттха идам̣ пакин̣н̣акам̣ – уджджаггхикаучча̄саддапат̣исам̣йутта̄ни чатта̄ри, сакабал̣ена мукхена бйа̄харан̣ам̣ екам̣, чхама̄нӣча̄санат̣ха̄напаччхатогаманауппатхагаманапат̣исам̣йутта̄ни пан̃ча̄ти има̄ни даса сиккха̄пада̄ни саманубха̄санасамут̣т̣ха̄на̄ни ка̄йава̄ча̄читтато самут̣т̣хаханти, кирийа̄ни, сан̃н̃а̄вимоккха̄ни, сачиттака̄ни, локаваджджа̄ни, ка̄йакаммавачӣкамма̄ни, акусалачитта̄ни, дуккхаведана̄нӣти.

сӯподанавин̃н̃аттисиккха̄падам̣ тхеййасаттхасамут̣т̣ха̄нам̣ ка̄йачиттато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.

чхаттапа̄н̣идан̣д̣апа̄н̣исаттхапа̄н̣иа̄вудхапа̄н̣ипа̄дукаупа̄ханайа̄насайанапаллаттхикавет̣хитаогун̣т̣хитана̄мака̄ни ека̄даса сиккха̄пада̄ни дхаммадесанасамут̣т̣ха̄на̄ни ва̄ча̄читтато самут̣т̣хаханти, кирийа̄кирийа̄ни, сан̃н̃а̄вимоккха̄ни, сачиттака̄ни, локаваджджа̄ни, вачӣкамма̄ни, акусалачитта̄ни, дуккхаведана̄нӣти.

авасеса̄ни тепан̣н̣а̄са сиккха̄пада̄ни пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄на̄нӣти.

саббасекхийесу а̄ба̄дхапаччайа̄ ана̄патти, тхӯпӣкатапин̣д̣апа̄те сӯпабйан̃джанена пат̣иччха̄дане уджджха̄насан̃н̃имхӣти тӣсу сиккха̄падесу гила̄но наттхӣти.

секхийаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

секхийакан̣д̣ам̣ нит̣т̣хитам̣.