7. мигаджа̄лавагго
1. пат̣хамамигаджа̄ласуттаван̣н̣ана̄
63. мигаджа̄лаваггасса пат̣хаме чаккхувин̃н̃еййа̄ти чаккхувин̃н̃а̄н̣ена пасситабба̄. сотавин̃н̃еййа̄дӣсупи есева найо. ит̣т̣ха̄ти парийит̣т̣ха̄ ва̄ хонту ма̄ ва̄, ит̣т̣ха̄рамман̣абхӯта̄ти аттхо. канта̄ти каманӣйа̄. мана̄па̄ти манавад̣д̣ханака̄. пийарӯпа̄ти пийаджа̄тика̄. ка̄мӯпасам̣хита̄ти а̄рамман̣ам̣ катва̄ уппаджджама̄нена ка̄мена упасам̣хита̄ раджанӣйа̄ти ран̃джанӣйа̄, ра̄гуппаттика̄ран̣абхӯта̄ти аттхо. нандӣти тан̣ха̄нандӣ. сам̣йоготи сам̣йоджанам̣. нандисам̣йоджанасам̣йуттоти нандӣбандханена баддхо. аран̃н̃аванапаттха̄нӣти аран̃н̃а̄ни ча ванапаттха̄ни ча. таттха кин̃ча̄пи абхидхамме ниппарийа̄йена ‘‘никкхамитва̄ бахи индакхӣла̄ саббаметам̣ аран̃н̃а’’нти (вибха. 529) вуттам̣, татха̄пи йам̣ там̣ ‘‘пан̃чадханусатикам̣ паччхима’’нти (па̄ра̄. 654) аран̃н̃акан̇ганиппха̄дакам̣ сена̄санам̣ вуттам̣, тадева адхиппетанти ведитаббам̣. ванапаттханти га̄мантам̣ атиккамитва̄ манусса̄нам̣ анупача̄рат̣т̣ха̄нам̣, йаттха на касӣйати на вапӣйати. вуттампи четам̣ –
‘‘ванапаттханти дӯра̄наметам̣ сена̄сана̄нам̣ адхивачанам̣. ванапаттханти ванасан̣д̣а̄наметам̣, ванапаттханти бхим̣санака̄наметам̣, ванапаттханти саломахам̣са̄наметам̣, ванапаттханти парийанта̄наметам̣, ванапаттханти амануссӯпача̄ра̄нам̣ сена̄сана̄наметам̣ адхивачана’’нти (вибха. 531).
еттха ча парийанта̄нанти имам̣ екам̣ парийа̄йам̣ т̣хапетва̄ сесапарийа̄йехи ванапаттха̄ни ведитабба̄ни. панта̄нӣти парийанта̄ни атидӯра̄ни. аппасадда̄нӣти удуккхаламусалада̄ракасадда̄дӣнам̣ абха̄вена аппасадда̄ни. аппаниггхоса̄нӣти тесам̣ тесам̣ нинна̄дамаха̄ниггхосасса абха̄вена аппаниггхоса̄ни. виджанава̄та̄нӣти сан̃чаран̣аджанасса сарӣрава̄тавирахита̄ни. мануссара̄хассеййака̄нӣти манусса̄нам̣ рахокаммасса ануччхавика̄ни. пат̣исалла̄наса̄руппа̄нӣти нилӣйанаса̄руппа̄ни.
2. дутийамигаджа̄ласуттаван̣н̣ана̄
64. дутийе нандиниродха̄ дуккханиродхоти тан̣ха̄нандийа̄ ниродхена ват̣т̣адуккхасса ниродхо.
3-5. пат̣хамасамиддхима̄рапан̃ха̄сутта̄диван̣н̣ана̄
65-67. татийе самиддхӣти аттабха̄васса самиддхата̄йа евам̣ ладдхана̄мо. тасса кира тхерасса аттабха̄во абхирӯпо ахоси па̄са̄дико, уккхиттама̄ла̄пут̣о вийа алан̇катама̄ла̄габбхо вийа ча сабба̄ка̄рапа̄рипӯрийа̄ самиддхо. тасма̄ самиддхитвева сан̇кхам̣ гато. ма̄роти маран̣ам̣ пуччхати. ма̄рапан̃н̃аттӣти ма̄роти пан̃н̃атти на̄мам̣ на̄мадхеййам̣. аттхи таттха ма̄ро ва̄ ма̄рапан̃н̃атти ва̄ти таттха маран̣ам̣ ва̄ маран̣анти идам̣ на̄мам̣ ва̄ аттхӣти дассети. чатуттхам̣ утта̄намева, татха̄ пан̃чамам̣.
6. самиддхилокапан̃ха̄суттаван̣н̣ана̄
68. чхат̣т̣хе локоти луджджанапалуджджанат̣т̣хена локо. ити мигаджа̄латтхерасса а̄йа̄чанасуттато пат̣т̣ха̄йа пан̃часупи суттесу ват̣т̣авиват̣т̣амева катхитам̣.
7. упасенаа̄сӣвисасуттаван̣н̣ана̄
69. саттаме сӣтаванети евам̣на̄маке суса̄наване. саппасон̣д̣икапаббха̄рети саппапхан̣асадисата̄йа евам̣ладдхана̄ме паббха̄ре. упасенасса̄ти дхаммасена̄патино канит̣т̣хабха̄тикаупасенаттхерасса. а̄сӣвисо патито хотӣти тхеро кира катабхаттакиччо маха̄чӣварам̣ гахетва̄ лен̣аччха̄йа̄йа мандамандена ва̄тапа̄нава̄тена бӣджийама̄но нисӣдитва̄ дупат̣т̣анива̄сане сӯчикаммам̣ кароти. тасмим̣ кхан̣е лен̣аччхадане две а̄сӣвисапотака̄ кӣл̣анти. тесу еко патитва̄ тхерасса ам̣сакӯт̣е аваттха̄си. со ча пхут̣т̣хависо хоти. тасма̄ патитат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа тхерасса ка̄йе дӣпасикха̄ вийа ват̣т̣им̣ парийа̄дийама̄намевасса висам̣ отин̣н̣ам̣. тхеро висасса татха̄гаманам̣ дисва̄ кин̃ча̄пи там̣ патитаматтамева йатха̄париччхедена гатам̣, аттано пана иддхибалена ‘‘айам̣ аттабха̄во лен̣е ма̄ винассатӯ’’ти адхит̣т̣хахитва̄ бхиккхӯ а̄мантеси. пура̄йам̣ ка̄йо идхева викиратӣти йа̄ва на викирати, та̄ва нам̣ бахиддха̄ нӣхаратха̄ти аттхо. ан̃н̃атхаттанти ан̃н̃атха̄бха̄вам̣. индрийа̄нам̣ ва̄ випарин̣а̄манти чаккхусота̄дӣнам̣ индрийа̄нам̣ пакативиджаханабха̄вам̣. таттхева викирӣти бахи нӣхаритва̄ т̣хапитат̣т̣ха̄не ман̃чакасмим̣йева викири.
8. упава̄н̣асандит̣т̣хикасуттаван̣н̣ана̄
70. ат̣т̣хаме рӯпаппат̣исам̣ведӣти нӣлапӣта̄дибхедам̣ а̄рамман̣ам̣ ваваттха̄пенто рӯпам̣ пат̣исам̣видитам̣ кароти, тасма̄ рӯпаппат̣исам̣ведӣ на̄ма хоти. рӯпара̄гаппат̣исам̣ведӣти килесасса аттхибха̄венева пана рӯпара̄гам̣ пат̣исам̣видитам̣ кароти на̄ма, тасма̄ рӯпара̄гаппат̣исам̣ведӣти вуччати. сандит̣т̣хикотиа̄дӣни висуддхимагге вуттаттха̄нева. но ча рӯпара̄гаппат̣исам̣ведӣти килесасса наттхибха̄венева на рӯпара̄гам̣ пат̣исам̣видитам̣ кароти на̄ма, тасма̄ ‘‘но ча рӯпара̄гаппат̣исам̣ведӣ’’ти вуччати. имасмим̣ сутте секха̄секха̄нам̣ паччавеккхан̣а̄ катхита̄.
9. пат̣хамачхапхасса̄йатанасуттаван̣н̣ана̄
71. наваме пхасса̄йатана̄нанти пхасса̄кара̄нам̣. авуситанти авут̣т̣хам̣. а̄рака̄ти дӯре. еттха̄хам̣, бханте, анассасанти, бханте, ахам̣ еттха анассасим̣, нат̣т̣хо на̄ма аханти вадати. бхагава̄ – ‘‘айам̣ бхиккху ‘ахам̣ на̄ма имасмим̣ са̄сане нат̣т̣хо’ти вадати, кинну кхвасса ан̃н̃есу дха̄тукаммат̣т̣ха̄на-касин̣акаммат̣т̣ха̄на̄дӣсу абхийого аттхӣ’’ти чинтетва̄, тампи апассанто – ‘‘катарам̣ ну кхо каммат̣т̣ха̄нам̣ имасса саппа̄йам̣ бхависсатӣ’’ти чинтеси. тато ‘‘а̄йатанакаммат̣т̣ха̄намева саппа̄йа’’нти дисва̄ там̣ катхенто там̣ ким̣ ман̃н̃аси бхиккхӯтиа̄дима̄ха. са̄дхӯти тасса бйа̄каран̣е сампахам̣санам̣. есеванто дуккхасса̄ти айамева ват̣т̣адуккхассанто париччхедо, нибба̄нанти аттхо.
10. дутийачхапхасса̄йатанасуттаван̣н̣ана̄
72. дасаме анассасанти нассасим̣, нат̣т̣хо на̄мамхи иччева аттхо. а̄йатим̣ апунаббхава̄йа̄ти еттха а̄йатим̣ апунаббхаво на̄ма нибба̄нам̣, нибба̄наттха̄йа пахӣнам̣ бхависсатӣти аттхо.
11. татийачхапхасса̄йатанасуттаван̣н̣ана̄
73. ека̄дасаме анассасанти нат̣т̣хо, панассасанти атинат̣т̣хо. сесам̣ вуттанайенева ведитаббанти.
мигаджа̄лавагго саттамо.