4-5. бха̄радва̄джасутта̄диван̣н̣ана̄
127-128. чатуттхе пин̣д̣ам̣ улама̄но парийесама̄но паббаджитоти пин̣д̣оло. со кира париджин̣н̣абхого бра̄хман̣о ахоси. атха бхиккхусан̇гхасса ла̄бхасакка̄рам̣ дисва̄ пин̣д̣аттха̄йа никкхамитва̄ паббаджито. со махантам̣ капаллапаттам̣ гахетва̄ чарати, тена капаллапӯрам̣ йа̄гум̣ пивати, капаллапӯре пӯве кха̄дати, капаллапӯрам̣ бхаттам̣ бхун̃джати. атхасса махаггхасабха̄вам̣ саттху а̄рочайим̣су. саттха̄ тасса паттаттхавикам̣ на̄нуджа̄ни. хет̣т̣ха̄ман̃че паттам̣ никкуджджитва̄ т̣хапети. со т̣хапентопи гхам̣сантова пан̣а̄метва̄ т̣хапети, ган̣хантопи гхам̣сантова а̄кад̣д̣хитва̄ ган̣ха̄ти. там̣ гаччханте ка̄ле дхам̣санена париккхӣн̣ам̣ на̄л̣икоданаматтамева ган̣ханакам̣ джа̄там̣. тато саттху а̄рочесум̣, атхасса саттха̄ паттаттхавикам̣ ануджа̄ни. тхеро апарена самайена индрийабха̄ванам̣ бха̄ветва̄ аггапхале арахатте патит̣т̣ха̄си. ити со пин̣д̣аттха̄йа паббаджитатта̄ пин̣д̣оло, готтена пана бха̄радва̄джоти убхайам̣ екато катва̄ пин̣д̣олабха̄радва̄джоти вуччати.
упасан̇камӣти уггатуггатехи маха̄амаччехи паривуто упасан̇ками. тхеро кира екадивасам̣ са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ катабхаттакиччо нида̄гхасамайе сӣтат̣ха̄не дива̄виха̄рам̣ нисӣдисса̄мӣти а̄ка̄сена гантва̄ ган̇га̄тӣре уденасса ран̃н̃о удапа̄нам̣ на̄ма уййа̄нам̣ аттхи, таттха пависитва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле дива̄виха̄рам̣ нисӣди сӣтена удакава̄тена бӣджийама̄но.
уденопи кхо на̄ма ра̄джа̄ сатта̄хам̣ маха̄па̄нам̣ пивитва̄ саттаме дивасе уййа̄нам̣ пат̣иджагга̄петва̄ маха̄джанапарива̄ро уййа̄нам̣ гантва̄ ман̇галасила̄пат̣т̣е аттхата̄йа сеййа̄йа нипаджджи. тасса ека̄ парича̄рика̄ па̄де самба̄хама̄на̄ нисинна̄. ра̄джа̄ камена ниддам̣ окками. тасмим̣ ниддам̣ окканте на̄т̣акиттхийо ‘‘йассаттха̄йа майам̣ гӣта̄дӣни пайоджеййа̄ма, со ниддам̣ упагато, на ча нидда̄ка̄ле маха̄саддам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти аттано аттано тӯрийа̄ни т̣хапетва̄ уййа̄нам̣ пакканта̄. та̄ таттха таттха пхала̄пхала̄ни кха̄дама̄на̄ пуппха̄ни пил̣андхама̄на̄ вичарантийо тхерам̣ дисва̄ ‘‘ма̄ саддам̣ кариттха̄’’ти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ нива̄райама̄на̄ вандитва̄ нисӣдим̣су. тхеро ‘‘исса̄ паха̄табба̄, маччхерам̣ винодетабба’’нтиа̄дина̄ найена та̄сам̣ анурӯпам̣ дхаммакатхам̣ катхеси.
са̄пи кхо ран̃н̃о па̄де самба̄хама̄на̄ нисинна̄ иттхӣ па̄де ча̄летва̄ ра̄джа̄нам̣ пабодхеси. со ‘‘кахам̣ та̄ гата̄’’ти пуччхи. ким̣ та̄сам̣ тумхехи? та̄ екам̣ саман̣ам̣ парива̄ретва̄ нисинна̄ти. ра̄джа̄ куддхо уддхане паккхитталон̣ам̣ вийа тат̣атат̣а̄йама̄но ут̣т̣хахитва̄ ‘‘тамбакипиллика̄хи нам̣ кха̄да̄песса̄мӣ’’ти гаччханто екасмим̣ асокаруккхе тамбакипиллика̄нам̣ пут̣ам̣ дисва̄ хаттхена̄кад̣д̣хитва̄ са̄кхам̣ ган̣хитум̣ на̄саккхи. кипилликапут̣о чхиджджитва̄ ран̃н̃о сӣсе пати, сакаласарӣрам̣ са̄литхусехи парикин̣н̣ам̣ вийа дан̣д̣адӣпика̄хи д̣айхама̄нам̣ вийа ча ахоси. тхеро ран̃н̃о падут̣т̣хабха̄вам̣ н̃атва̄ иддхийа̄ а̄ка̄сам̣ паккханди. та̄пи иттхийо ут̣т̣ха̄йа ран̃н̃о сантикам̣ гантва̄ сарӣрам̣ пун̃чхантийо вийа бхӯмийам̣ патитапатита̄ кипиллика̄йо гахетва̄ сарӣре кхипама̄на̄ сабба̄ мукхасаттӣхи виджджхим̣су – ‘‘ким̣ на̄метам̣, ан̃н̃е ра̄джа̄но паббаджите дисва̄ ванданти, пан̃хам̣ пуччханти, айам̣ пана ра̄джа̄ кипилликапут̣ам̣ сӣсе бхиндитука̄мо джа̄то’’ти.
ра̄джа̄ аттано апара̄дхам̣ дисва̄ уййа̄напа̄лам̣ паккоса̄петва̄ пуччхи – ‘‘ким̣ еса паббаджито? ан̃н̃есупи дивасесу идха а̄гаччхатӣ’’ти? а̄ма, дева̄ти. идха твам̣ а̄гатадивасе майхам̣ а̄рочеййа̄сӣти. тхеропи катипа̄хенева пуна а̄гантва̄ руккхамӯле нисӣди. уййа̄напа̄ло дисва̄ – ‘‘маханто ме айам̣ пан̣н̣а̄ка̄ро’’ти вегена гантва̄ ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ ут̣т̣хахитва̄ сан̇кхапан̣ава̄дисаддам̣ нива̄ретва̄ уггатуггатехи амаччехи саддхим̣ уййа̄нам̣ агама̄си. тена вуттам̣ ‘‘упасан̇камӣ’’ти.
аникӣл̣ита̄вино ка̄месӯти йа̄ ка̄месу ка̄макӣл̣а̄, там̣ акӣл̣итапубба̄, апарибхуттака̄ма̄ти аттхо. аддха̄нан̃ча а̄па̄дентӣти павен̣им̣ пат̣ипа̄денти, дӣгхараттам̣ анубандха̄пенти. ма̄туматтӣсӯти ма̄тупама̄н̣а̄су. локасмин̃хи ма̄та̄ бхагинӣ дхӣта̄ти идам̣ тивидхам̣ гарука̄рамман̣ам̣ на̄ма, ити гарука̄рамман̣е упанибандхам̣ читтам̣ вимочетум̣ на лабхатӣти дассенто евама̄ха. атхасса тена пан̃хена читтам̣ анотарантам̣ дисва̄ бхагавата̄ пат̣икӯламанасика̄равасена читтӯпанибандханаттхам̣ вуттам̣ дваттим̣са̄ка̄ракаммат̣т̣ха̄нам̣ катхеси.
абха̄витака̄йа̄ти абха̄витапан̃чадва̄рикака̄йа̄. тесам̣ там̣ дуккарам̣ хотӣти тесам̣ там̣ асубхакаммат̣т̣ха̄нам̣ бха̄ветум̣ дуккарам̣ хоти. итисса имина̄пи читтам̣ анотарантам̣ дисва̄ индрийасам̣варасӣлам̣ катхеси. индрийасам̣варасмин̃хи упанибандхачиттам̣ вихет̣хетум̣ на лабхати. ра̄джа̄ там̣ сутва̄ таттха отин̣н̣ачитто аччхарийам̣, бхо бха̄радва̄джа̄тиа̄дима̄ха.
араккхитенева ка̄йена̄тиа̄дӣсу хаттхапа̄де кӣл̣а̄пенто гӣвам̣ париваттенто ка̄йам̣ на раккхати на̄ма, на̄наппака̄рам̣ дут̣т̣хуллам̣ катхенто вачанам̣ на раккхати на̄ма, ка̄мавитакка̄дайо витаккенто читтам̣ на раккхати на̄ма. раккхитенева ка̄йена̄тиа̄дӣсу вуттавипарийа̄йена аттхо ведитаббо.
ативийа мам̣ тасмим̣ самайе лобхадхамма̄ парисахантӣти мам̣ тасмим̣ самайе атиккамитва̄ лобхо адхибхаватӣти аттхо. упат̣т̣хита̄йа сатийа̄ти ка̄йагата̄йа сатийа̄ супат̣т̣хита̄йа. на мам̣ татха̄ тасмим̣ самайети тасмим̣ самайе мам̣ йатха̄ пуббе, на татха̄ лобхо атиккамитва̄ уппаджджатӣти аттхо. парисахантӣти падасса уппаджджантӣтипи аттхойева. ити имасмим̣ сутте тайо ка̄йа̄ катхита̄. катхам̣? ‘‘имамева ка̄йа’’нти еттха хи караджака̄йо катхито, ‘‘бха̄витака̄йо’’ти еттха пан̃чадва̄рикака̄йо, ‘‘раккхитенева ка̄йена̄’’ти еттха чопанака̄йо, ка̄йавин̃н̃аттӣти аттхо. пан̃чамам̣ утта̄намева.