8. чханнасуттаван̣н̣ана̄
90. ат̣т̣хаме а̄йасма̄ чханноти татха̄гатена саддхим̣ екадивасе джа̄то маха̄бхиниккхаманадивасе саддхим̣ никкхамитва̄ пуна апарабха̄ге саттху сантике паббаджитва̄ ‘‘амха̄кам̣ буддхо амха̄кам̣ дхаммо’’ти евам̣ маккхӣ чева пал̣а̄сӣ ча хутва̄ сабрахмача̄рӣнам̣ пхарусава̄ча̄йа сан̇гхат̣т̣анам̣ каронто тхеро. ава̄пуран̣ам̣ а̄да̄йа̄ти кун̃чикам̣ гахетва̄. виха̄рена виха̄рам̣ упасан̇камитва̄ти екам̣ виха̄рам̣ пависитва̄ тато ан̃н̃ам̣, тато ан̃н̃анти евам̣ тена тена виха̄рена там̣ там̣ виха̄рам̣ упасан̇камитва̄. етадавоча оваданту манти касма̄ евам̣ махантена усса̄хена таттха таттха гантва̄ етам̣ авоча̄ти? уппаннасам̣вегата̄йа. тасса хи париниббуте саттхари дхаммасан̇га̄хакаттхерехи песито а̄йасма̄ а̄нандо косамбим̣ гантва̄ брахмадан̣д̣ам̣ ада̄си. со динне брахмадан̣д̣е сан̃джа̄тапарил̣а̄хо висан̃н̃ӣбхӯто патитва̄ пуна сан̃н̃ам̣ лабхитва̄ вут̣т̣ха̄йа екасса бхиккхуно сантикам̣ гато, со тена саддхим̣ кин̃чи на катхеси. ан̃н̃асса сантикам̣ агама̄си, сопи на катхесӣти евам̣ сакалавиха̄рам̣ вичаритва̄ ниббинно паттачӣварам̣ а̄да̄йа ба̄ра̄н̣асим̣ гантва̄ уппаннасам̣вего таттха таттха гантва̄ евам̣ авоча.
саббе сан̇кха̄ра̄ аничча̄ти саббе тебхӯмакасан̇кха̄ра̄ аничча̄. саббе дхамма̄ анатта̄ти саббе чатубхӯмакадхамма̄ анатта̄. ити саббепи те бхиккхӯ тхерам̣ оваданта̄ аниччалаккхан̣ам̣ анатталаккхан̣анти двева лаккхан̣а̄ни катхетва̄ дуккхалаккхан̣ам̣ на катхайим̣су. касма̄? евам̣ кира несам̣ ахоси – ‘‘айам̣ бхиккху ва̄дӣ дуккхалаккхан̣е пан̃н̃а̄пийама̄не рӯпам̣ дуккхам̣…пе… вин̃н̃а̄н̣ам̣ дуккхам̣, магго дуккхо, пхалам̣ дуккханти ‘тумхе дуккхаппатта̄ бхиккхӯ на̄ма̄’ти гахан̣ам̣ ган̣хеййа, йатха̄ гахан̣ам̣ гахетум̣ на саккоти, евам̣ ниддосамевасса катва̄ катхесса̄ма̄’’ти двева лаккхан̣а̄ни катхайим̣су.
паритассана̄ упа̄да̄нам̣ уппаджджатӣти паритассана̄ ча упа̄да̄нан̃ча уппаджджати. паччуда̄ваттати ма̄насам̣, атха ко чарахи ме атта̄ти йади рӯпа̄дӣсу екопи анатта̄, атха ко на̄ма ме атта̄ти евам̣ пат̣иниваттати ‘‘майхам̣ ма̄наса’’нти. айам̣ кира тхеро паччайе апариггахетва̄ випассанам̣ пат̣т̣хапеси, са̄сса дуббалавипассана̄ аттага̄хам̣ парийа̄да̄тум̣ асаккун̣антӣ сан̇кха̄ресу сун̃н̃ато упат̣т̣хахантесу ‘‘уччхиджджисса̄ми винассисса̄мӣ’’ти уччхедадит̣т̣хийа̄ чева паритассана̄йа ча паччайо ахоси. со ча атта̄нам̣ па̄пате папатантам̣ вийа дисва̄, ‘‘паритассана̄ упа̄да̄нам̣ уппаджджати, паччуда̄ваттати ма̄насам̣, атха ко чарахи ме атта̄’’ти а̄ха. на кхо паневам̣ дхаммам̣ пассато хотӣти чатусаччадхаммам̣ пассантасса евам̣ на хоти. та̄ватика̄ виссат̣т̣хӣти таттако висса̄со. саммукха̄ метанти тхеро тасса вачанам̣ сутва̄, ‘‘кӣдиса̄ ну кхо имасса дхаммадесана̄ саппа̄йа̄’’ти? чинтенто тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ вичинитва̄ качча̄насуттам̣ (сам̣. ни. 2.15) аддаса ‘‘идам̣ а̄дитова дит̣т̣хивинивет̣ханам̣ катва̄ маджджхе буддхабалам̣ дӣпетва̄ сан̣хасукхумапаччайа̄ка̄рам̣ пака̄сайама̄нам̣ гатам̣, идамасса десесса̄мӣ’’ти дассенто ‘‘саммукха̄ мета’’нтиа̄дима̄ха. ат̣т̣хамам̣.