4. натумха̄кавагго

1. натумха̄касуттаван̣н̣ана̄

33. натумха̄каваггасса пат̣хаме паджахатха̄ти чхандара̄гаппаха̄нена паджахатха. тин̣а̄дӣсу тин̣ам̣ на̄ма антопхеггу бахиса̄рам̣ та̄лана̄л̣икера̄ди. кат̣т̣хам̣ на̄ма антоса̄рам̣ бахипхеггу кхадираса̄ласа̄капанаса̄ди. са̄кха̄ на̄ма руккхасса ба̄ха̄ вийа никкханта̄. пала̄сам̣ на̄ма та̄лана̄л̣икерапан̣н̣а̄ди. пат̣хамам̣.

2. дутийанатумха̄касуттаван̣н̣ана̄

34. дутийам̣ вина̄ упама̄йа буджджханака̄нам̣ аджджха̄сайена вуттам̣. дутийам̣.

3. ан̃н̃атарабхиккхусуттаван̣н̣ана̄

35. татийе рӯпан̃че, бханте, анусетӣти йади рӯпам̣ анусети. тена сан̇кхам̣ гаччхатӣти ка̄мара̄га̄дӣсу йена анусайена там̣ рӯпам̣ анусети, тенева анусайена ‘‘ратто дут̣т̣хо мӯл̣хо’’ти пан̣н̣аттим̣ гаччхати. на тена сан̇кхам̣ гаччхатӣти тена абхӯтена анусайена ‘‘ратто дут̣т̣хо мӯл̣хо’’ти сан̇кхам̣ на гаччхатӣти. татийам̣.

4. дутийаан̃н̃атарабхиккхусуттаван̣н̣ана̄

36. чатуттхе там̣ анумӣйатӣти там̣ анусайитам̣ рӯпам̣ марантена анусайена анумарати. на хи а̄рамман̣е бхиджджама̄не тада̄рамман̣а̄ дхамма̄ тит̣т̣ханти. йам̣ анумӣйатӣти йам̣ рӯпам̣ йена анусайена анумарати. тена сан̇кхам̣ гаччхатӣти тена анусайена ‘‘ратто дут̣т̣хо мӯл̣хо’’ти сан̇кхам̣ гаччхати. атха ва̄ йанти каран̣авачанаметам̣, йена анусайена анумӣйати, тена ‘‘ратто дут̣т̣хо мӯл̣хо’’ти сан̇кхам̣ гаччхатӣти аттхо. чатуттхам̣.

5-6. а̄нандасутта̄диван̣н̣ана̄

37-38. пан̃чаме т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йатӣти дхарама̄насса джӣвама̄насса джара̄ пан̃н̃а̄йати. т̣хитӣти хи джӣвитиндрийасан̇кха̄та̄йа анупа̄лана̄йа на̄мам̣. ан̃н̃атхаттанти джара̄йа. тена̄ху пора̄н̣а̄ –

‘‘уппа̄до джа̄ти аккха̄то, бхан̇го вутто вайоти ча;

ан̃н̃атхаттам̣ джара̄ вутта̄, т̣хитӣ ча анупа̄лана̄’’ти.

евам̣ екекасса кхандхасса уппа̄даджара̄бхан̇гасан̇кха̄та̄ни тӣн̣и лаккхан̣а̄ни хонти йа̄ни сандха̄йа вуттам̣ ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, сан̇кхатасса сан̇кхаталаккхан̣а̄нӣ’’ти (а. ни. 3.47).

таттха сан̇кхатам̣ на̄ма паччайаниббатто йо кочи сан̇кха̄ро. сан̇кха̄ро ча на лаккхан̣ам̣, лаккхан̣ам̣ на сан̇кха̄ро, на ча сан̇кха̄рена вина̄ лаккхан̣ам̣ пан̃н̃а̄петум̣ сакка̄, на̄пи лаккхан̣ам̣ вина̄ сан̇кха̄ро, лаккхан̣ена пана сан̇кха̄ро па̄кат̣о хоти. йатха̄ хи на ча га̄вӣйева лаккхан̣ам̣, лаккхан̣амева на га̄вӣ, на̄пи га̄вим̣ мун̃читва̄ лаккхан̣ам̣ пан̃н̃а̄петум̣ сакка̄, на̄пи лаккхан̣ам̣ мун̃читва̄ га̄вим̣, лаккхан̣ена пана га̄вӣ па̄кат̣а̄ хоти, евам̣сампадамидам̣ ведитаббам̣.

таттха сан̇кха̄ра̄нам̣ уппа̄даккхан̣е сан̇кха̄ропи уппа̄далаккхан̣ампи ка̄ласан̇кха̄то тасса кхан̣опи пан̃н̃а̄йати. ‘‘уппа̄допӣ’’ти вутте сан̇кха̄ропи джара̄лаккхан̣ампи ка̄ласан̇кха̄то тасса кхан̣опи пан̃н̃а̄йати. бхан̇гаккхан̣е сан̇кха̄ропи там̣лаккхан̣ампи ка̄ласан̇кха̄то тасса кхан̣опи пан̃н̃а̄йати. апаре пана ваданти ‘‘арӯпадхамма̄нам̣ джара̄кхан̣о на̄ма на сакка̄ пан̃н̃а̄петум̣, самма̄самбуддхо ча ‘ведана̄йа уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хита̄йа ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’ти ваданто арӯпадхамма̄нампи тӣн̣и лаккхан̣а̄ни пан̃н̃а̄пети, та̄ни аттхиккхан̣ам̣ упа̄да̄йа лаббхантӣ’’ти ватва̄ –

‘‘аттхита̄ саббадхамма̄нам̣, т̣хити на̄ма павуччати;

тассева бхедо маран̣ам̣, саббада̄ саббапа̄н̣ина’’нти. –

има̄йа а̄чарийага̄тха̄йа таматтхам̣ са̄дхенти. атха ва̄ сантативасена т̣ха̄нам̣ т̣хитӣти ведитаббанти ча ваданти. йасма̄ пана сутте айам̣ висесо наттхи, тасма̄ а̄чарийаматийа̄ суттам̣ апат̣иба̄хетва̄ суттамева пама̄н̣ам̣ каттаббам̣. чхат̣т̣хам̣ утта̄намева. пан̃чамачхат̣т̣ха̄ни.

7-10. анудхаммасутта̄диван̣н̣ана̄

39-42. саттаме дхамма̄нудхаммаппат̣ипаннасса̄ти наваннам̣ локуттарадхамма̄нам̣ ануломадхаммам̣ пуббабха̄гапат̣ипадам̣ пат̣ипаннасса. айаманудхаммоти айам̣ ануломадхаммо хоти. ниббида̄бахулоти уккан̣т̣ханабахуло хутва̄. париджа̄на̄тӣти тӣхи парин̃н̃а̄хи париджа̄на̄ти. паримуччатӣти маггаккхан̣е уппанна̄йа паха̄напарин̃н̃а̄йа паримуччати. евам̣ имасмим̣ сутте маггова катхито хоти, татха̄ ито паресу тӣсу. идха пана анупассана̄ анийамита̄, тесу нийамита̄. тасма̄ идха̄пи са̄ таттха нийамитавасенева нийаметабба̄. на хи сакка̄ тӣсу ан̃н̃атарам̣ анупассанам̣ вина̄ ниббиндитум̣ париджа̄нитум̣ ва̄ти. саттама̄дӣни.

натумха̄кавагго чатуттхо.