3. ха̄лиддика̄нисуттаван̣н̣ана̄
3. татийе авантӣсӯти авантидаккхин̣а̄патхасан̇кха̄те авантират̣т̣хе. курарагхарети евам̣на̄маке нагаре. папа̄тети екато папа̄те. тасса кира паббатасса екам̣ пассам̣ чхиндитва̄ па̄титам̣ вийа ахоси. ‘‘паватте’’типи па̄т̣хо, на̄на̄титтхийа̄нам̣ ладдхипаваттат̣т̣ха̄нети аттхо. ити тхеро тасмим̣ рат̣т̣хе там̣ нагарам̣ нисса̄йа тасмим̣ паббате вихарати. ха̄лиддика̄нӣти евам̣на̄мако. ат̣т̣хакаваггийе ма̄ган̣д̣ийапан̃хети ат̣т̣хакаваггикамхи ма̄ган̣д̣ийапан̃хо на̄ма аттхи, тасмим̣ пан̃хе. рӯпадха̄тӯти рӯпаккхандхо адхиппето. рӯпадха̄тура̄гавинибаддханти рӯпадха̄тумхи ра̄гена винибаддхам̣. вин̃н̃а̄н̣анти каммавин̃н̃а̄н̣ам̣. окаса̄рӣти гехаса̄рӣ а̄лайаса̄рӣ.
касма̄ панеттха ‘‘вин̃н̃а̄н̣адха̄ту кхо, гахапатӣ’’ти на вуттанти? саммохавигха̄таттхам̣. ‘‘око’’ти хи аттхато паччайо вуччати, пуреджа̄тан̃ча каммавин̃н̃а̄н̣ам̣ паччха̄джа̄тасса каммавин̃н̃а̄н̣ассапи випа̄кавин̃н̃а̄н̣ассапи випа̄кавин̃н̃а̄н̣ан̃ча випа̄кавин̃н̃а̄н̣ассапи каммавин̃н̃а̄н̣ассапи паччайо хоти, тасма̄ ‘‘катарам̣ ну кхо идха вин̃н̃а̄н̣а’’нти? саммохо бхавеййа, тасса вигха̄таттхам̣ там̣ агахетва̄ асамбхинна̄ва десана̄ ката̄. апича а̄рамман̣авасена чатассо абхисан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо вутта̄ти та̄ дассетумпи идха вин̃н̃а̄н̣ам̣ на гахитам̣.
упайупа̄да̄на̄ти тан̣хӯпайадит̣т̣хӯпайавасена две упайа̄, ка̄мупа̄да̄на̄дӣни чатта̄ри упа̄да̄на̄ни ча. четасо адхит̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄ти акусалачиттасса адхит̣т̣ха̄набхӯта̄ чева абхинивесабхӯта̄ ча анусайабхӯта̄ ча. татха̄гатасса̄ти самма̄самбуддхасса. саббесампи хи кхӣн̣а̄сава̄нам̣ ете пахӣна̄ва, саттху пана кхӣн̣а̄савабха̄во локе атипа̄кат̣оти упаримакот̣ийа̄ евам̣ вуттам̣. вин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ти идха вин̃н̃а̄н̣ам̣ касма̄ гахитам̣? килесаппаха̄надассанаттхам̣. килеса̄ хи на кевалам̣ чатӯсуйева кхандхесу пахӣна̄ пахӣйанти, пан̃часупи пахӣйантийева̄ти килесаппаха̄надассанаттхам̣ гахитам̣. евам̣ кхо, гахапати, анокаса̄рӣ хотӣти евам̣ каммавин̃н̃а̄н̣ена окам̣ асарантена анокаса̄рӣ на̄ма хоти.
рӯпанимиттаникетависа̄равинибандха̄ти рӯпамева килеса̄нам̣ паччайат̣т̣хена нимиттам̣, а̄рамман̣акирийасан̇кха̄танива̄санат̣т̣ха̄нат̣т̣хена никетанти рӯпанимиттаникетам̣. виса̄ро ча винибандхо ча виса̄равинибандха̄. убхайенапи хи килеса̄нам̣ паттхат̣абха̄во ча винибандханабха̄во ча вутто, рӯпанимиттаникете виса̄равинибандха̄ти рӯпанимиттаникетависа̄равинибандха̄, тасма̄ рӯпанимиттаникетамхи уппаннена килесависа̄рена чева килесабандханена ча̄ти аттхо. никетаса̄рӣти вуччатӣти а̄рамман̣акаран̣авасена нива̄санат̣т̣ха̄нам̣ са̄рӣти вуччати. пахӣна̄ти те рӯпанимиттаникетакилесависа̄равинибандха̄ пахӣна̄.
касма̄ панеттха пан̃чаккхандха̄ ‘‘ока̄’’ти вутта̄, чха а̄рамман̣а̄ни ‘‘никета’’нти? чхандара̄гасса балавадуббалата̄йа. сама̄непи хи етесам̣ а̄лайат̣т̣хена висайабха̄ве окоти ниччанива̄санат̣т̣ха̄нагехамева вуччати, никетанти ‘‘аджджа асукат̣т̣ха̄не кӣл̣исса̄ма̄’’ти катасан̇кетат̣т̣ха̄нам̣ нива̄сат̣т̣ха̄нам̣ уййа̄на̄ди. таттха йатха̄ путтада̄радханадхан̃н̃апун̣н̣агехе чхандара̄го балава̄ хоти, евам̣ аджджхаттикесу кхандхесу. йатха̄ пана уййа̄нат̣т̣ха̄на̄дӣсу тато дуббалатаро хоти, евам̣ ба̄хиресу чхасу а̄рамман̣есӯти чхандара̄гасса балавадуббалата̄йа евам̣ десана̄ ката̄ти ведитаббо.
сукхитесу сукхитоти упат̣т̣ха̄кесу дханадхан̃н̃ала̄бха̄дивасена сукхитесу ‘‘ида̄на̄хам̣ мана̄пам̣ бходжанам̣ лабхисса̄мӣ’’ти гехаситасукхена сукхито хоти, техи паттасампаттим̣ анубхавама̄но вийа чарати. дуккхитесу дуккхитоти тесам̣ кеначидева ка̄ран̣ена дуккхе уппанне сайам̣ двигун̣ена дуккхена дуккхито хоти. киччакаран̣ӣйесӯти киччасан̇кха̄тесу каран̣ӣйесу. тесу йогам̣ а̄паджджатӣти упайогам̣ сайам̣ тесам̣ кичча̄нам̣ каттаббатам̣ а̄паджджати. ка̄месӯти ваттхука̄месу. евам̣ кхо, гахапати, ка̄мехи аритто хотӣти евам̣ килесака̄мехи аритто хоти анто ка̄ма̄нам̣ бха̄вена атуччхо. суккапаккхо тесам̣ абха̄вена ритто туччхоти ведитаббо.
пураккхара̄ноти ват̣т̣ам̣ пурато курума̄но. евам̣рӯпо сийантиа̄дӣсу дӣгхарассака̄л̣ода̄та̄дӣсу рӯпесу ‘‘евам̣рӯпо на̄ма бхавеййа’’нти паттхети. сукха̄дӣсу ведана̄су евам̣ведано на̄ма; нӣласан̃н̃а̄дӣсу сан̃н̃а̄су евам̣ сан̃н̃о на̄ма; пун̃н̃а̄бхисан̇кха̄ра̄дӣсу сан̇кха̄ресу евам̣сан̇кха̄ро на̄ма; чаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дӣсу вин̃н̃а̄н̣есу ‘‘евам̣ вин̃н̃а̄н̣о на̄ма бхавеййа’’нти паттхети.
апураккхара̄ноти ват̣т̣ам̣ пурато акурума̄но. сахитам̣ ме, асахитам̣ тети туйхам̣ вачанам̣ асахитам̣ асилит̣т̣хам̣, майхам̣ сахитам̣ силит̣т̣хам̣ мадхурапа̄насадисам̣. адхичин̣н̣ам̣ те випара̄ваттанти йам̣ туйхам̣ дӣгхена ка̄лена паричитам̣ суппагун̣ам̣, там̣ мама ва̄дам̣ а̄гамма саббам̣ кхан̣ена випара̄ваттам̣ ниваттам̣. а̄ропито те ва̄доти туйхам̣ досо майа̄ а̄ропито. чара ва̄даппамоккха̄йа̄ти там̣ там̣ а̄чарийам̣ упасан̇камитва̄ уттари парийесанто имасса ва̄дасса моккха̄йа чара а̄хин̣д̣а̄хи. ниббет̣хехи ва̄ саче пахосӣти атха сайамева пахоси, идхева ниббет̣хехӣти. татийам̣.