4. анаматаггасам̣йуттам̣

1. пат̣хамавагго

1. тин̣акат̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄

124. анаматаггасам̣йуттасса пат̣хаме анаматагготи ану аматагго, вассасатам̣ вассасахассам̣ н̃а̄н̣ена анугантва̄пи аматагго авидитагго, на̄сса сакка̄ ито ва̄ етто ва̄ аггам̣ джа̄нитум̣, апариччхиннапубба̄паракот̣икоти аттхо. сам̣са̄роти кхандха̄дӣнам̣ авиччхиннаппаватта̄ пат̣ипа̄т̣и. пубба̄ кот̣и на пан̃н̃а̄йатӣти пуримамарийа̄да̄ на диссати. йадаггена часса пурима̄ кот̣и на пан̃н̃а̄йати, паччхима̄пи тадаггенева на пан̃н̃а̄йати, вемаджджхейева пана сатта̄ сам̣саранти. парийа̄да̄нам̣ гаччхеййа̄ти идам̣ упама̄йа кхуддакатта̄ вуттам̣. ба̄хирасамайасмин̃хи аттхо паритто хоти, упама̄ махатӣ. ‘‘хаттхӣ вийа айам̣ гон̣о, гон̣о вийа сӯкаро, самуддо вийа тал̣а̄ка’’нти хи вутте на тесам̣ та̄дисам̣ пама̄н̣ам̣ хоти. буддхасамайе пана упама̄ паритта̄, аттхо маха̄. па̄л̣ийан̃хи еко джамбудӣпо гахито, еварӯпа̄нам̣ пана джамбудӣпа̄нам̣ сатепи сахассепи сатасахассепи тин̣а̄дӣни тена упаккамена парийа̄да̄нам̣ гаччхеййум̣, на твева пурисасса ма̄ту ма̄тароти. дуккхам̣ паччанубхӯтанти тумхехи дуккхам̣ анубхӯтам̣. тиббанти тассева вевачанам̣. бйасананти н̃а̄тибйасана̄дианекавидхам̣. кат̣асӣти суса̄нам̣, патхавӣйева ва̄. са̄ хи пунаппунам̣ марантехи сарӣраниккхепена вад̣д̣хита̄. аламева̄ти йуттамева. пат̣хамам̣.

2. патхавӣсуттаван̣н̣ана̄

125. дутийе маха̄патхавинти чаккава̄л̣апарийантам̣ маха̄патхавим̣. никкхипеййа̄ти там̣ патхавим̣ бхиндитва̄ вуттаппама̄н̣ам̣ гул̣икам̣ каритва̄ екамантам̣ т̣хапеййа. дутийам̣.

3. ассусуттаван̣н̣ана̄

126. татийе канданта̄нанти сасаддам̣ рудама̄на̄нам̣. пассаннанти сандитам̣ паваттам̣. чатӯсу маха̄самуддесӯти синерурасмӣхи париччхиннесу чатӯсу маха̄самуддесу. синерусса хи па̄чӣнапассам̣ раджатамайам̣, даккхин̣апассам̣ ман̣имайам̣, паччхимапассам̣ пхаликамайам̣, уттарапассам̣ суван̣н̣амайам̣. пуббадаккхин̣апассехи никкханта̄ раджатаман̣ирасмийо екато хутва̄ маха̄самуддапит̣т̣хена гантва̄ чаккава̄л̣апаббатам̣ а̄хачча тит̣т̣ханти, даккхин̣апаччхимапассехи никкханта̄ ман̣ипхаликарасмийо, паччхимуттарапассехи никкханта̄ пхаликасуван̣н̣арасмийо, уттарапа̄чӣнапассехи никкханта̄ суван̣н̣араджатарасмийо екато хутва̄ маха̄самуддапит̣т̣хена гантва̄ чаккава̄л̣апаббатам̣ а̄хачча тит̣т̣ханти. та̄сам̣ расмӣнам̣ антаресу чатта̄ро маха̄самудда̄ хонти. те сандха̄йа вуттам̣ ‘‘чатӯсу маха̄самуддесӯ’’ти. н̃а̄тибйасанантиа̄дӣсу бйасананти виасанам̣, вина̄соти аттхо. н̃а̄тӣнам̣ бйасанам̣ н̃а̄тибйасанам̣, бхога̄нам̣ бйасанам̣ бхогабйасанам̣. рого пана сайамева а̄рогйам̣ вийасати вина̄сетӣти бйасанам̣, рогова бйасанам̣ рогабйасанам̣. татийам̣.

4. кхӣрасуттаван̣н̣ана̄

127. чатуттхе ма̄тутхан̃н̃анти екана̄мика̄йа мануссама̄ту кхӣрам̣. имесан̃хи сатта̄нам̣ ган̣д̣уппа̄дакипиллика̄дӣсу ва̄ маччхакаччхапа̄дӣсу ва̄ паккхиджа̄тесу ва̄ ниббаттака̄ле ма̄тукхӣрамева наттхи, аджапасумахим̣са̄дӣсу ниббаттака̄ле кхӣрам̣ аттхи, татха̄ мануссесу. таттха аджа̄дика̄ле ча мануссесу ча̄пи ‘‘девӣ сумана̄ тисса̄’’ти евам̣ на̄на̄на̄мика̄нам̣ куччхийам̣ ниббаттака̄ле аггахетва̄ тисса̄ти екана̄мика̄йа ева ма̄ту куччхийам̣ ниббаттака̄ле пӣтам̣ тхан̃н̃ам̣ чатӯсу маха̄самуддесу удакато бахутаранти ведитаббам̣. чатуттхам̣.

5. паббатасуттаван̣н̣ана̄

128. пан̃чаме сакка̄ пана, бхантети со кира бхиккху чинтеси – ‘‘саттха̄ анаматаггасса сам̣са̄расса дӣгхатаматта̄ ‘на сукарам̣ на сукара’нти катхетийева, катхам̣ наччхиндати, сакка̄ ну кхо упамам̣ ка̄ра̄пету’’нти. тасма̄ евама̄ха. ка̄сикена̄ти тайо каппа̄сам̣сӯ екато гахетва̄ кантитасуттамайена атисукхумаваттхена. тена пана паримат̣т̣хе киттакам̣ кхӣйеййа̄ти. са̄сапаматтам̣. пан̃чамам̣.

6. са̄сапасуттаван̣н̣ана̄

129. чхат̣т̣хе а̄йасам̣ нагаранти а̄йасена па̄ка̄рена париккхиттам̣ нагарам̣, на пана анто а̄йасехи екабхӯмика̄дипа̄са̄дехи а̄кин̣н̣анти дат̣т̣хаббам̣. чхат̣т̣хам̣.

7. са̄вакасуттаван̣н̣ана̄

130. саттаме ануссареййунти екена каппасатасахассе ануссарите апаро тасса т̣хитат̣т̣ха̄нато ан̃н̃ам̣ сатасахассам̣, ан̃н̃опи ан̃н̃анти евам̣ чатта̄ропи чатта̄рисатасахасса̄ни ануссареййум̣. саттамам̣.

8-9. ган̇га̄сутта̄диван̣н̣ана̄

131-132. ат̣т̣хаме йа̄ етасмим̣ антаре ва̄лика̄ти йа̄ етасмим̣ а̄йа̄мато пан̃чайоджанасатике антаре ва̄лика̄. наваме ваттаббам̣ наттхи. ат̣т̣хаманавама̄ни.

10. пуггаласуттаван̣н̣ана̄

133. дасаме ат̣т̣хикан̇калотиа̄дӣни тӣн̣ипи ра̄сивевачана̄нева. имесам̣ пана сатта̄нам̣ саат̣т̣хика̄лато анат̣т̣хика̄лова бахутаро. ган̣д̣уппа̄дака̄дипа̄н̣абхӯта̄нан̃хи етесам̣ ат̣т̣химева наттхи, маччхакаччхапа̄дибхӯта̄нам̣ пана ат̣т̣химева бахутарам̣, тасма̄ анат̣т̣хика̄лан̃ча бахуат̣т̣хика̄лан̃ча аггахетва̄ самат̣т̣хика̄лова гахетаббо. уттаро гиджджхакӯт̣асса̄ти гиджджхакӯт̣асса уттарапассе т̣хито. магадха̄нам̣ гириббаджети магадхарат̣т̣хасса гириббадже, гирипариккхепе т̣хитоти аттхо. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти. дасамам̣.

пат̣хамо вагго.

2. дутийавагго

1. дуггатасуттаван̣н̣ана̄

134. дутийаваггасса пат̣хаме дуггатанти далиддам̣ капан̣ам̣. дурӯпетанти дуссан̣т̣ха̄нехи хаттхапа̄дехи упетам̣. пат̣хамам̣.

2. сукхитасуттаван̣н̣ана̄

135. дутийе сукхитанти сукхасамаппитам̣ махаддханам̣ маха̄бхогам̣. сусаджджитанти алан̇катапат̣ийаттам̣ хаттхиккхандхагатам̣ маха̄парива̄рам̣. дутийам̣.

3. тим̣саматтасуттаван̣н̣ана̄

136. татийе па̄веййака̄ти па̄веййадесава̄сино. саббе а̄ран̃н̃ика̄тиа̄дӣсу дхутан̇гасама̄да̄навасена тесам̣ а̄ран̃н̃ика̄дибха̄во ведитаббо. саббе сасам̣йоджана̄ти саббе сабандхана̄, кечи сота̄панна̄, кечи сакада̄га̄мино, кечи ана̄га̄мино. тесу хи путхуджджано ва̄ кхӣн̣а̄саво ва̄ наттхи. гуннантиа̄дӣсу сетака̄л̣а̄диван̣н̣есу екекаван̣н̣ака̄лова гахетаббо. па̄рипантхака̄ти парипантхе тит̣т̣ханака̄ пантхагха̄тачора̄. па̄рада̄рика̄ти парада̄рача̄риттам̣ а̄паджджанака̄. татийам̣.

4-9. ма̄тусутта̄диван̣н̣ана̄

137-142. чатуттха̄дӣсу лин̇ганийамена чева чаккава̄л̣анийамена ча аттхо ведитаббо. пуриса̄нан̃хи ма̄туга̄мака̄ло, ма̄туга̄ма̄нан̃ча пурисака̄лоти еваметтха лин̇ганийамо. имамха̄ чаккава̄л̣а̄ сатта̄ парачаккава̄л̣ам̣, парачаккава̄л̣а̄ ча имам̣ чаккава̄л̣ам̣ сам̣саранти. тесу имасмим̣ чаккава̄л̣е ма̄туга̄мака̄ле ма̄тубхӯтан̃н̃ева дассенто йо нама̄та̄бхӯтапубботи а̄ха. йо напита̄бхӯтапубботиа̄дӣсупи есева найо. чатуттха̄дӣни.

10. вепуллапаббатасуттаван̣н̣ана̄

143. дасаме бхӯтапуббанти атӣтака̄ле екам̣ апада̄нам̣ а̄харитва̄ дассети. саман̃н̃а̄ удапа̄дӣти пан̃н̃атти ахоси. чатӯхена а̄рохантӣти идам̣ тха̄мамаджджхиме сандха̄йа вуттам̣. агганти уттамам̣. бхаддайуганти сундарайугалам̣. тӣхена а̄рохантӣти етта̄вата̄ кира двиннам̣ буддха̄нам̣ антаре йоджанам̣ патхавӣ уссанна̄, со паббато тийоджануббедхо джа̄то.

аппам̣ ва̄ бхиййоти вассасатато уттарим̣ аппам̣ даса ва̄ вӣсам̣ ва̄ васса̄ни. пуна вассасатамева джӣванако на̄ма наттхи, уттамакот̣ийа̄ пана сат̣т̣хи ва̄ асӣти ва̄ васса̄ни джӣванти. вассасатам̣ пана аппатва̄ пан̃чавассадасавасса̄дика̄ле мӣйама̄на̄ва бахука̄. еттха ча какусандхо бхагава̄ чатта̄лӣсавассасахасса̄йукака̄ле, кон̣а̄гамано тим̣савассасахасса̄йукака̄ле ниббаттоти идам̣ анупуббена парихӣнасадисам̣ катам̣, на пана евам̣ парихӣнам̣, вад̣д̣хитва̄ вад̣д̣хитва̄ парихӣнанти ведитаббам̣. катхам̣? какусандхо та̄ва бхагава̄ имасмим̣йева каппе чатта̄лӣсавассасахасса̄йукака̄ле ниббатто а̄йуппама̄н̣ам̣ пан̃ча кот̣т̣ха̄се катва̄ чатта̄ро т̣хатва̄ пан̃чаме виджджама̄нейева париниббуто. там̣ а̄йу париха̄йама̄нам̣ дасавассака̄лам̣ патва̄ пуна вад̣д̣хама̄нам̣ асан̇кхеййам̣ хутва̄ тато париха̄йама̄нам̣ тим̣савассасахасса̄йукака̄ле т̣хитам̣, тада̄ кон̣а̄гамано ниббатто. тасмимпи татхева париниббуте там̣ а̄йу дасавассака̄лам̣ патва̄ пуна вад̣д̣хама̄нам̣ асан̇кхеййам̣ хутва̄ париха̄йитва̄ вӣсавассасахассака̄ле т̣хитам̣, тада̄ кассапо бхагава̄ ниббатто. тасмимпи татхева париниббуте там̣ а̄йу дасавассака̄лам̣ патва̄ пуна вад̣д̣хама̄нам̣ асан̇кхеййам̣ хутва̄ париха̄йитва̄ вассасатака̄лам̣ паттам̣, атха амха̄кам̣ самма̄самбуддхо ниббатто. евам̣ анупуббена париха̄йитва̄ вад̣д̣хитва̄ вад̣д̣хитва̄ парихӣнанти ведитаббам̣. таттха ча йам̣ а̄йупарима̄н̣есу мандесу буддха̄ ниббаттанти, тесампи тадева а̄йупарима̄н̣ам̣ хотӣти. дасамам̣.

дутийо вагго.

анаматаггасам̣йуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.