3-5. пан̃часиккха̄падасутта̄диван̣н̣ана̄

109-111. татийам̣ пан̃чакаммапатхавасена буджджханака̄нам̣ аджджха̄сайавасена вуттам̣, чатуттхам̣ саттакаммапатхавасена, пан̃чамам̣ дасакаммапатхавасена. таттха татийе сура̄мерайамаджджаппама̄дат̣т̣ха̄йиноти сура̄мерайасан̇кха̄там̣ маджджам̣ йа̄йа пама̄дачетана̄йа пиванти, са̄ ‘‘сура̄мерайамаджджаппама̄до’’ти вуччати, тасмим̣ тит̣т̣хантӣти сура̄мерайамаджджаппама̄дат̣т̣ха̄йино. айам̣ та̄веттха аса̄дха̄ран̣ападасса аттхо.

пан̃чаме па̄н̣ам̣ атипа̄тентӣти па̄н̣а̄типа̄тино, па̄н̣агха̄тика̄ти аттхо. адиннам̣ а̄дийантӣти адинна̄да̄йино, парассаха̄риноти аттхо. ваттхука̄месу килесака̄мена миччха̄ чарантӣти ка̄месумиччха̄ча̄рино. муса̄ вадантӣти муса̄ва̄дино, паресам̣ аттхабхан̃джакам̣ туччхам̣ аликам̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄роти аттхо. писун̣а̄ ва̄ча̄ етесанти писун̣ава̄ча̄. маммаччхедика̄ пхаруса̄ ва̄ча̄ етесанти пхарусава̄ча̄. сампхам̣ нираттхакам̣ вачанам̣ палапантӣти сампхаппала̄пино. абхиджджха̄йантӣти абхиджджха̄луно, парабхан̣д̣е луббханасӣла̄ти аттхо. бйа̄паннам̣ пӯтибхӯтам̣ читтаметесанти бйа̄панначитта̄. миччха̄ па̄пика̄ вин̃н̃угарахита̄ етесам̣ дит̣т̣хӣти миччха̄дит̣т̣хика̄, каммапатхапарийа̄панна̄йа ‘‘наттхи динна’’нтиа̄диваттхука̄йа миччхаттапарийа̄панна̄йа аниййа̄никадит̣т̣хийа̄ саманна̄гата̄ти аттхо. самма̄ собхана̄ вин̃н̃упасаттха̄ етесам̣ дит̣т̣хӣти самма̄дит̣т̣хика̄, каммапатхапарийа̄панна̄йа ‘‘аттхи динна’’нтиа̄дика̄йа каммассакатадит̣т̣хийа̄ самматтапарийа̄панна̄йа маггадит̣т̣хийа̄ ча саманна̄гата̄ти аттхо. идам̣ та̄веттха анутта̄на̄нам̣ пада̄нам̣ падаван̣н̣ана̄маттам̣.

йо пана тесам̣ па̄н̣а̄типа̄то адинна̄да̄нам̣ ка̄месумиччха̄ча̄ро муса̄ва̄до писун̣ава̄ча̄ пхарусава̄ча̄ сампхаппала̄по абхиджджха̄ бйа̄па̄до миччха̄дит̣т̣хӣти кан̣хапаккхе дасавидхо аттхо хоти. таттха па̄н̣асса атипа̄то па̄н̣а̄типа̄то, па̄н̣авадхо па̄н̣агха̄тоти вуттам̣ хоти. па̄н̣оти четтха воха̄рато сатто, параматтхато джӣвитиндрийам̣. тасмим̣ пана па̄н̣е па̄н̣асан̃н̃ино джӣвитиндрийупаччхедакаупаккамасамут̣т̣ха̄пика̄ ка̄йавачӣдва̄ра̄нам̣ ан̃н̃атарадва̄раппаватта̄ вадхакачетана̄ па̄н̣а̄типа̄то. со гун̣авирахитесу тираччха̄нагата̄дӣсу па̄н̣есу кхуддаке па̄н̣е аппаса̄ваджджо, маха̄сарӣре маха̄са̄ваджджо. касма̄? пайогамахантата̄йа, пайогасаматтепи ваттхумахантата̄йа. гун̣авантесу манусса̄дӣсу аппагун̣е аппаса̄ваджджо, маха̄гун̣е маха̄са̄ваджджо. сарӣрагун̣а̄нам̣ пана самабха̄ве сати килеса̄нам̣ упаккама̄нан̃ча мудута̄йа аппаса̄ваджджо, тиббата̄йа маха̄са̄ваджджоти ведитаббо.

тасса пан̃ча самбха̄ра̄ хонти – па̄н̣о, па̄н̣асан̃н̃ита̄, вадхакачиттам̣, упаккамо, тена маран̣анти. чха пайога̄ са̄хаттхико, а̄н̣аттико, ниссаггийо, тха̄варо, виджджа̄майо, иддхимайоти. имасмим̣ панаттхе виттха̄рийама̄не атиппапан̃чо хоти, тасма̄ там̣ на виттха̄райа̄ма, ан̃н̃ан̃ча еварӯпам̣. аттхикехи пана самантапа̄са̄дикам̣ винайат̣т̣хакатхам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 172) олокетва̄ гахетаббо.

адиннасса а̄да̄нам̣ адинна̄да̄нам̣, парассахаран̣ам̣ тхеййам̣ чорика̄ти вуттам̣ хоти. таттха адиннанти парапариггахитам̣, йаттха паро йатха̄ка̄мака̄ритам̣ а̄паджджанто адан̣д̣а̄рахо анупаваджджо хоти. тасмим̣ пана парапариггахите парапариггахитасан̃н̃ино тада̄да̄йакаупаккамасамут̣т̣ха̄пика̄ тхеййачетана̄ адинна̄да̄нам̣. там̣ хӣне парасантаке аппаса̄ваджджам̣, пан̣ӣте маха̄са̄ваджджам̣. касма̄? ваттхупан̣ӣтата̄йа. ваттхусаматте сати гун̣а̄дхика̄нам̣ сантаке ваттхусмим̣ маха̄са̄ваджджам̣, там̣ там̣ гун̣а̄дхикам̣ упа̄да̄йа тато тато хӣнагун̣асса сантаке ваттхусмим̣ аппаса̄ваджджам̣.

тасса пан̃ча самбха̄ра̄ хонти – парапариггахитам̣, парапариггахитасан̃н̃ита̄, тхеййачиттам̣, упаккамо, тена харан̣анти. чха пайога̄ са̄хаттхика̄дайова. те ча кхо йатха̄нурӯпам̣ тхеййа̄ваха̄ро, пасайха̄ваха̄ро, пат̣иччханна̄ваха̄ро, парикаппа̄ваха̄ро, куса̄ваха̄роти имесам̣ аваха̄ра̄нам̣ васена паватта̄ти айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана самантапа̄са̄дика̄йам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 92) вутто.

ка̄месумиччха̄ча̄роти еттха пана ка̄месӯти метхунасама̄ча̄ресу. миччха̄ча̄роти екантаниндито ла̄мака̄ча̄ро. лаккхан̣ато пана асаддхамма̄дхиппа̄йена ка̄йадва̄раппаватта̄ агаманӣйат̣т̣ха̄навӣтиккамачетана̄ ка̄месумиччха̄ча̄ро. таттха агаманӣйат̣т̣ха̄нам̣ на̄ма пуриса̄нам̣ та̄ва ма̄тураккхита̄ питураккхита̄ ма̄та̄питураккхита̄ бха̄тураккхита̄ бхагинираккхита̄ н̃а̄тираккхита̄ готтараккхита̄ дхаммараккхита̄ са̄раккха̄ сапаридан̣д̣а̄ти ма̄тураккхита̄дайо даса, дханаккӣта̄ чхандава̄синӣ бхогава̄синӣ пат̣ава̄синӣ одапаттакинӣ обхатачумбат̣а̄ да̄сӣ ча бхарийа̄ ча каммака̄рӣ ча бхарийа̄ ча дхаджа̄хат̣а̄ мухуттика̄ти ета̄ дханаккӣта̄дайо даса̄ти вӣсати иттхийо. иттхӣсу пана двиннам̣ са̄раккхасапаридан̣д̣а̄нам̣, дасаннан̃ча дханаккӣта̄дӣнанти два̄дасаннам̣ иттхӣнам̣ ан̃н̃е пуриса̄. идам̣ агаманӣйат̣т̣ха̄нам̣ на̄ма. со панеса миччха̄ча̄ро сӣла̄дигун̣арахите агаманӣйат̣т̣ха̄не аппаса̄ваджджо, сӣла̄дигун̣асампанне маха̄са̄ваджджо. тасса чатта̄ро самбха̄ра̄ – агаманӣйаваттху, тасмим̣ севаначиттам̣, севанаппайого, маггенамаггапат̣ипаттиадхива̄сананти. еко пайого са̄хаттхико ева.

муса̄ти висам̣ва̄данапуреккха̄расса аттхабхан̃джанако вачӣпайого ка̄йаппайого ва̄, висам̣ва̄дана̄дхиппа̄йена панасса парависам̣ва̄данака̄йавачӣпайогасамут̣т̣ха̄пика̄ четана̄, муса̄ва̄до. апаро найо – муса̄ти абхӯтам̣ атаччхам̣ ваттху. ва̄доти тасса бхӯтато таччхато вин̃н̃а̄панам̣. лаккхан̣ато пана ататхам̣ ваттхум̣ татхато парам̣ вин̃н̃а̄петука̄масса татха̄вин̃н̃аттисамут̣т̣ха̄пика̄ четана̄ муса̄ва̄до. со йаматтхам̣ бхан̃джати, тасса аппата̄йа аппаса̄ваджджо, махантата̄йа маха̄са̄ваджджо. апи ча гахат̣т̣ха̄нам̣ аттано сантакам̣ ада̄тука̄мата̄йа наттхӣтиа̄динайаппаватто аппаса̄ваджджо, саккхина̄ хутва̄ аттхабхан̃джанаттхам̣ вутто маха̄са̄ваджджо. паббаджита̄нам̣ аппакампи телам̣ ва̄ саппим̣ ва̄ лабхитва̄ хаса̄дхиппа̄йена ‘‘аджджа га̄ме телам̣ надӣ ман̃н̃е сандатӣ’’ти пӯран̣акатха̄найена паватто аппаса̄ваджджо, адит̣т̣хам̣йева пана ‘‘дит̣т̣ха’’нтиа̄дина̄ найена ваданта̄нам̣ маха̄са̄ваджджо. тасса чатта̄ро самбха̄ра̄ хонти – ататхам̣ ваттху, висам̣ва̄даначиттам̣, таджджо ва̄йа̄мо, парасса тадаттхавиджа̄нананти. еко пайого са̄хаттхикова. со ка̄йена ва̄ ка̄йапат̣ибаддхена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ парависам̣ва̄дакакирийа̄каран̣е дат̣т̣хаббо. та̄йа че кирийа̄йа паро таматтхам̣ джа̄на̄ти, айам̣ кирийа̄самут̣т̣ха̄пикачетана̄ккхан̣ейева муса̄ва̄дакаммуна̄ баджджхати.

писун̣ава̄ча̄тиа̄дӣсу йа̄йа ва̄ча̄йа, йасса там̣ ва̄чам̣ бха̄сати, тасса хадайе аттано пийабха̄вам̣, парасса ча сун̃н̃абха̄вам̣ кароти, са̄ писун̣ава̄ча̄. йа̄йа пана атта̄нампи парампи пхарусам̣ кароти, йа̄ ва̄ча̄ сайампи пхаруса̄, нева кан̣н̣асукха̄ на хадайан̇гама̄, айам̣ пхарусава̄ча̄. йена пана сампхам̣ палапати нираттхакам̣, со сампхаппала̄по. тесам̣ мӯлабхӯта̄ четана̄пи писун̣ава̄ча̄дина̄мамева лабхати. са̄ ева ча идха адхиппета̄ти.

таттха сам̣килит̣т̣хачиттасса паресам̣ ва̄ бхеда̄йа, аттано пийакамйата̄йа ва̄ ка̄йавачӣпайогасамут̣т̣ха̄пика̄ четана̄ писун̣ава̄ча̄. са̄ йасса бхедам̣ кароти, тасса аппагун̣ата̄йа аппаса̄ваджджа̄, маха̄гун̣ата̄йа маха̄са̄ваджджа̄. тасса̄ чатта̄ро самбха̄ра̄ – бхиндитаббо паро, ити име на̄на̄ бхависсанти, вина̄ бхависсантӣти бхедапуреккха̄рата̄, ити ахам̣ пийо бхависса̄ми висса̄сикоти пийакамйата̄ ва̄, таджджо ва̄йа̄мо, тасса тадаттхавиджа̄нананти.

парасса маммаччхедакака̄йавачӣпайогасамут̣т̣ха̄пика̄ екантапхарусачетана̄ пхарусава̄ча̄. тасса̄ а̄вибха̄ваттхамидам̣ ваттху – еко кира да̄рако ма̄ту вачанам̣ ана̄дийитва̄ аран̃н̃ам̣ гаччхати. ма̄та̄ там̣ ниваттетум̣ асакконтӣ, ‘‘чан̣д̣а̄ там̣ махим̣сӣ анубандхатӯ’’ти аккоси. атхасса татхева аран̃н̃е махим̣сӣ ут̣т̣ха̄си. да̄рако, ‘‘йам̣ мама ма̄та̄ мукхена катхеси, там̣ ма̄ хоту, йам̣ читтена чинтеси, там̣ хотӯ’’ти саччакирийам̣ ака̄си. махим̣сӣ таттхева баддха̄ вийа ат̣т̣ха̄си. евам̣ маммаччхедакопи пайого читтасан̣хата̄йа пхарусава̄ча̄ на хоти. ма̄та̄питаро хи када̄чи путтаке евам̣ ваданти – ‘‘чора̄ во кхан̣д̣а̄кхан̣д̣икам̣ каронтӯ’’ти, уппалапаттампи ча несам̣ упари патантам̣ на иччханти. а̄чарийупаджджха̄йа̄ ча када̄чи нисситаке евам̣ ваданти – ‘‘ким̣ име ахирика̄ аноттаппино чаранти, ниддхаматха не’’ти. атха ча несам̣ а̄гама̄дхигамасампаттим̣ иччханти. йатха̄ ча читтасан̣хата̄йа пхарусава̄ча̄ на хоти, евам̣ вачанасан̣хата̄йа апхарусава̄ча̄пи на хоти. на хи ма̄ра̄петука̄масса ‘‘имам̣ сукхам̣ сайа̄петха̄’’ти вачанам̣ апхарусава̄ча̄ хоти. читтапхарусата̄йа панеса̄ пхарусава̄ча̄ва. са̄ йам̣ сандха̄йа паваттита̄, тасса аппагун̣ата̄йа аппаса̄ваджджа̄, маха̄гун̣ата̄йа маха̄са̄ваджджа̄. тасса̄ тайо самбха̄ра̄ – аккоситаббо паро, купитачиттам̣, аккосана̄ти.

анаттхавин̃н̃а̄пика̄ ка̄йавачӣпайогасамут̣т̣ха̄пика̄ акусалачетана̄ сампхаппала̄по. со а̄севанамандата̄йа аппаса̄ваджджо, а̄севанамахантата̄йа маха̄са̄ваджджо. тасса две самбха̄ра̄ – бха̄ратайуддха-сӣта̄харан̣а̄ди-нираттхакакатха̄-пуреккха̄рата̄, татха̄рӯпӣкатха̄катханан̃ча̄ти.

абхиджджха̄йатӣти абхиджджха̄. парабхан̣д̣а̄бхимукхӣ хутва̄ таннинната̄йа паваттатӣти аттхо. са̄ ‘‘ахо ватидам̣ мамасса̄’’ти евам̣ парабхан̣д̣а̄бхиджджха̄йаналаккхан̣а̄ адинна̄да̄нам̣ вийа аппаса̄ваджджа̄ маха̄са̄ваджджа̄ ча. тасса̄ две самбха̄ра̄ парабхан̣д̣ам̣ аттано парин̣а̄манан̃ча. парабхан̣д̣аваттхуке хи лобхе уппаннепи на та̄ва каммапатхабхедо хоти, йа̄ва на ‘‘ахо ватидам̣ мамасса̄’’ти аттано парин̣а̄метӣти.

хитасукхам̣ бйа̄па̄дайатӣти, бйа̄па̄до. со паравина̄са̄йа манопадосалаккхан̣о. пхарусава̄ча̄ вийа аппаса̄ваджджо маха̄са̄ваджджо ча. тасса две самбха̄ра̄ парасатто ча, тасса ча вина̄сачинта̄. парасаттаваттхуке хи кодхе уппаннепи на та̄ва каммапатхабхедо хоти, йа̄ва на ‘‘ахо вата̄йам̣ уччхиджджеййа винассеййа̄’’ти тасса вина̄сам̣ чинтети.

йатха̄бхуччагахан̣а̄бха̄вена миччха̄ пассатӣти миччха̄дит̣т̣хи. са̄ ‘‘наттхи динна’’нтиа̄дина̄ найена випарӣтадассаналаккхан̣а̄ сампхаппала̄по вийа аппаса̄ваджджа̄ маха̄са̄ваджджа̄ ча. апи ча анийата̄ аппаса̄ваджджа̄, нийата̄ маха̄са̄ваджджа̄. тасса̄ две самбха̄ра̄ – ваттхуно ча гахита̄ка̄равипарӣтата̄ йатха̄ ча нам̣ ган̣ха̄ти, татха̄бха̄вена тасса̄ упат̣т̣ха̄нанти.

имесам̣ пана дасаннам̣ акусалакаммапатха̄нам̣ дхаммато кот̣т̣ха̄сато а̄рамман̣ато ведана̄то мӯлатоти пан̃чаха̄ка̄рехи виниччхайо ведитаббо. таттха дхамматоти етесу хи пат̣ипа̄т̣ийа̄ сатта четана̄дхамма̄ва хонти, абхиджджха̄дайо тиссо четана̄сампайутта̄. кот̣т̣ха̄сатоти пат̣ипа̄т̣ийа̄ сатта, миччха̄дит̣т̣хи ча̄ти име ат̣т̣ха каммапатха̄ ева хонти, но мӯла̄ни, абхиджджха̄бйа̄па̄да̄ каммапатха̄ чева мӯла̄ни ча. абхиджджха̄ хи мӯлам̣ патва̄ лобхо акусаламӯлам̣ хоти, бйа̄па̄до досо акусаламӯлам̣.

а̄рамман̣атоти па̄н̣а̄типа̄то джӣвитиндрийа̄рамман̣ато сан̇кха̄ра̄рамман̣о хоти, адинна̄да̄нам̣ сатта̄рамман̣ам̣ ва̄ сан̇кха̄ра̄рамман̣ам̣ ва̄, миччха̄ча̄ро пхот̣т̣хаббавасена сан̇кха̄ра̄рамман̣ова, сатта̄рамман̣отипи еке. муса̄ва̄до сатта̄рамман̣о ва̄ сан̇кха̄ра̄рамман̣о ва̄, татха̄ писун̣ава̄ча̄. пхарусава̄ча̄ сатта̄рамман̣а̄ва. сампхаппала̄по дит̣т̣хасутамутавин̃н̃а̄тавасена сатта̄рамман̣о ва̄ сан̇кха̄ра̄рамман̣о ва̄, татха̄ абхиджджха̄. бйа̄па̄до сатта̄рамман̣ова. миччха̄дит̣т̣хи тебхӯмакадхаммавасена сан̇кха̄ра̄рамман̣а̄.

ведана̄тоти па̄н̣а̄типа̄то дуккхаведано хоти. кин̃ча̄пи хи ра̄джа̄но чорам̣ дисва̄ хасама̄на̄пи ‘‘гаччхатха нам̣ гха̄тетха̄’’ти ваданти, саннит̣т̣ха̄пакачетана̄ пана несам̣ дуккхасампайутта̄ва хоти. адинна̄да̄нам̣ тиведанам̣, миччха̄ча̄ро сукхамаджджхаттавасена двиведано, саннит̣т̣ха̄пакачитте пана маджджхаттаведано на хоти. муса̄ва̄до тиведано, татха̄ писун̣ава̄ча̄ пхарусава̄ча̄ дуккхаведана̄, сампхаппала̄по тиведано, абхиджджха̄ сукхамаджджхаттавасена двиведана̄, татха̄ миччха̄дит̣т̣хи. бйа̄па̄до дуккхаведано.

мӯлатоти па̄н̣а̄типа̄то досамохавасена двимӯлако хоти, адинна̄да̄нам̣ досамохавасена ва̄ лобхамохавасена ва̄, миччха̄ча̄ро лобхамохавасена. муса̄ва̄до досамохавасена ва̄ лобхамохавасена ва̄, татха̄ писун̣ава̄ча̄ сампхаппала̄по ча. пхарусава̄ча̄ досамохавасена, абхиджджха̄ мохавасена екамӯла̄, татха̄ бйа̄па̄до. миччха̄дит̣т̣хи лобхамохавасена двимӯла̄ти.

па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирата̄тиа̄дӣсу па̄н̣а̄типа̄та̄дайо вуттаттха̄ ева. йа̄йа пана виратийа̄ ете пат̣ивирата̄ на̄ма хонти, са̄ бхедато тивидха̄ хоти сампаттавирати сама̄да̄навирати самуччхедавиратӣти. таттха асама̄диннасиккха̄пада̄нам̣ аттано джа̄тивайаба̄хусачча̄дӣни паччавеккхитва̄ ‘‘айуттам̣ амха̄кам̣ еварӯпам̣ ка̄ту’’нти сампаттам̣ ваттхум̣ авӣтиккаманта̄нам̣ уппаджджама̄на̄ вирати сампаттавиратӣти ведитабба̄ сӣхал̣адӣпе чакканаупа̄сакасса вийа. тасса кира дахарака̄лейева ма̄ту рого уппаджджи. веджджена ча ‘‘алласасакамам̣сам̣ ладдхум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. тато чакканасса бха̄та̄ ‘‘гаччха та̄та кхеттам̣ а̄хин̣д̣а̄хӣ’’ти чакканам̣ песеси. со таттха гато. тасмин̃ча самайе еко сасо тарун̣асассам̣ кха̄дитум̣ а̄гато хоти. со там̣ дисва̄ вегена дха̄ванто валлийа̄ баддхо ‘‘кири кирӣ’’ти саддамака̄си. чаккано тена саддена гантва̄ там̣ гахетва̄ чинтеси ‘‘ма̄ту бхесаджджам̣ каромӣ’’ти. пуна чинтеси – ‘‘на метам̣ патирӯпам̣, йва̄хам̣ ма̄ту джӣвитака̄ран̣а̄ парам̣ джӣвита̄ воропеййа’’нти. атха нам̣ ‘‘гаччха аран̃н̃е сасехи саддхим̣ тин̣одакам̣ парибхун̃джа̄’’ти мун̃чи. бха̄тара̄ ча ‘‘ким̣ та̄та сасо ладдхо’’ти? пуччхито там̣ паваттим̣ а̄чиккхи. тато нам̣ бха̄та̄ парибха̄си. со ма̄ту сантикам̣ гантва̄, ‘‘йатохам̣ джа̄то, на̄бхиджа̄на̄ми сан̃чичча па̄н̣ам̣ джӣвита̄ воропета̄’’ти саччам̣ ватва̄ ат̣т̣ха̄си, та̄вадева часса ма̄та̄ арога̄ ахоси.

сама̄диннасиккха̄пада̄нам̣ пана сиккха̄падасама̄да̄не ча татуттари ча аттано джӣвитам̣ париччаджитва̄ ваттхум̣ авӣтиккаманта̄нам̣ уппаджджама̄на̄ вирати сама̄да̄навиратӣти ведитабба̄, уттаравад̣д̣хама̄напаббатава̄сӣупа̄сакасса вийа. со кира амбарийавиха̄рава̄сӣпин̇галабуддхараккхитаттхерасса сантике сиккха̄пада̄ни гахетва̄ кхеттам̣ касати. атхасса гон̣о нат̣т̣хо, со там̣ гавесанто уттаравад̣д̣хама̄напаббатам̣ а̄рухи, татра нам̣ маха̄саппо аггахеси. со чинтеси – ‘‘има̄йа тикхин̣а̄йа ва̄сийа̄ сӣсам̣ чхинда̄мӣ’’ти. пуна чинтеси – ‘‘на метам̣ патирӯпам̣, йва̄хам̣ бха̄ванӣйасса гаруно сантике сиккха̄падам̣ гахетва̄ бхиндеййа’’нти. евам̣ йа̄вататийам̣ чинтетва̄ – ‘‘джӣвитам̣ париччаджа̄ми, на сиккха̄пада’’нти ам̣се т̣хапитам̣ тикхин̣адан̣д̣ава̄сим̣ аран̃н̃е чхад̣д̣еси. та̄вадева маха̄ва̄л̣о нам̣ мун̃читва̄ агама̄сӣти.

арийамаггасампайутта̄ пана вирати самуччхедавиратӣти ведитабба̄, йасса̄ уппаттито пабхути па̄н̣ам̣ гха̄тесса̄мӣти арийапуггала̄нам̣ читтампи на уппаджджатӣти.

йатха̄ ча акусала̄нам̣, евам̣ имесампи кусалакаммапатха̄нам̣ дхаммато кот̣т̣ха̄сато а̄рамман̣ато ведана̄то мӯлатоти пан̃чаха̄ка̄рехи виниччхайо ведитаббо. таттха дхамматоти етесу хи пат̣ипа̄т̣ийа̄ сатта четана̄пи ват̣т̣анти виратийопи, анте тайо четана̄сампайутта̄ва.

кот̣т̣ха̄сатоти пат̣ипа̄т̣ийа̄ сатта каммапатха̄ ева, на мӯла̄ни, анте тайо каммапатха̄ чева мӯла̄ни ча. анабхиджджха̄ хи мӯлам̣ патва̄ алобхо кусаламӯлам̣ хоти, абйа̄па̄до адосо кусаламӯлам̣, самма̄дит̣т̣хи амохо кусаламӯлам̣.

а̄рамман̣атоти па̄н̣а̄типа̄та̄дӣнам̣. а̄рамман̣а̄нева етесам̣ а̄рамман̣а̄ни. вӣтиккамитаббаваттхутойева хи вирати на̄ма хоти. йатха̄ пана нибба̄на̄рамман̣о арийамагго килесе паджахати, евам̣ джӣвитиндрийа̄диа̄рамман̣а̄пете каммапатха̄ па̄н̣а̄типа̄та̄дӣни дуссӣлйа̄ни паджахантӣти ведитабба̄.

ведана̄тоти саббе сукхаведана̄ ва̄ хонти маджджхаттаведана̄ ва̄. кусалам̣ патва̄ хи дуккхаведана̄ на̄ма наттхи.

мӯлатоти пат̣ипа̄т̣ийа̄ сатта н̃а̄н̣асампайуттачиттена вирамантасса алобхаадосаамохавасена тимӯла̄ хонти, н̃а̄н̣авиппайуттачиттена вирамантасса двимӯла̄. анабхиджджха̄ н̃а̄н̣асампайуттачиттена вирамантасса двимӯла̄ хоти, н̃а̄н̣авиппайуттачиттена екамӯла̄. алобхо пана аттана̄ва аттано мӯлам̣ на хоти. абйа̄па̄депи есева найо. самма̄дит̣т̣хи алобхаадосавасена двимӯла̄ва̄ти. татийа̄дӣни.