6. лакун̣д̣акабхаддийасуттаван̣н̣ана̄
240. чхат̣т̣хе дуббан̣н̣анти вирӯпасарӣраван̣н̣ам̣. окот̣имаканти рассам̣. парибхӯтарӯпанти пама̄н̣авасена парибхӯтаджа̄тикам̣. там̣ кира чхаббаггийа̄ бхиккхӯ, ‘‘а̄вусо бхаддийа, а̄вусо, бхаддийа̄’’ти таттха таттха пара̄маситва̄ на̄наппака̄рам̣ кӣл̣анти а̄кад̣д̣ханти парикад̣д̣ханти. тена вуттам̣ ‘‘парибхӯтарӯпа’’нти. касма̄ панеса еварӯпо джа̄то? айам̣ кира атӣте еко маха̄ра̄джа̄ ахоси, тасса махаллака̄ ча махаллакиттхийо ча пат̣икӯла̄ хонти. со саче махаллаке пассати, тесам̣ чӯл̣ам̣ т̣хапа̄петва̄ каччхам̣ бандха̄петва̄ йатха̄ручи кӣл̣а̄пети. махаллакиттхийопи дисва̄ та̄сампи иччхитиччхитам̣ виппака̄рам̣ катва̄ йатха̄ручи кӣл̣а̄пети. тесам̣ путтадхӣта̄дӣнам̣ сантике маха̄са̄раджджам̣ уппаджджати. тасса па̄пакирийа̄ патхавито пат̣т̣ха̄йа чхадевалоке екакола̄халам̣ ака̄си.
атха сакко чинтеси – ‘‘айам̣ андхаба̄ло маха̄джанам̣ вихет̣хети, карисса̄мисса ниггаха’’нти. со махаллакага̄мийаван̣н̣ам̣ катва̄ йа̄наке екам̣ таккача̄т̣им̣ а̄ропетва̄ йа̄нам̣ песенто нагарам̣ пависати. ра̄джа̄пи хаттхим̣ а̄руйха нагарато никкханто там̣ дисва̄ – ‘‘айам̣ махаллако таккайа̄накена амха̄кам̣ абхимукхо а̄гаччхати, ва̄ретха ва̄ретха̄’’ти а̄ха. манусса̄ ито чито ча паккханданта̄пи на пассанти. сакко хи ‘‘ра̄джа̄ва мам̣ пассату, ма̄ ан̃н̃е’’ти евам̣ адхит̣т̣хахи. атха тесу мануссесу ‘‘кахам̣, дева, кахам̣ дева̄’’ти вадантесу ева ра̄джа̄ саха хаттхина̄ ваччхо вийа дхенуйа̄ йа̄насса хет̣т̣ха̄ па̄виси. сакко таккача̄т̣им̣ бхинди.
ра̄джа̄ сӣсато пат̣т̣ха̄йа таккена килиннасарӣро ахоси. со сарӣрам̣ уббат̣т̣а̄петва̄ уййа̄напоккхаран̣ийам̣ нхатва̄ алан̇катасарӣро нагарам̣ пависанто пуна там̣ аддаса. дисва̄ ‘‘айам̣ со амхехи дит̣т̣хамахаллако пуна диссати. ва̄ретха ва̄ретха на’’нти а̄ха. манусса̄ ‘‘кахам̣, дева, кахам̣, дева̄’’ти ито чито ча видха̄вим̣су. со пат̣хамавиппака̄рамева пуна па̄пун̣и. тасмим̣ кхан̣е сакко гон̣е ча йа̄нан̃ча антарадха̄петва̄ а̄ка̄се т̣хатва̄ а̄ха, ‘‘андхаба̄ла, твам̣ майи таккава̄н̣иджако есо’’ти сан̃н̃ам̣ кароси, саккохам̣ девара̄джа̄, ‘‘таветам̣ па̄пакирийам̣ нива̄ресса̄мӣ’’ти а̄гато, ‘‘ма̄ пуна еварӯпам̣ ака̄сӣ’’ти сантаджджетва̄ агама̄си. имина̄ каммена со дуббан̣н̣о ахоси.
випассӣсамма̄самбуддхака̄ле панеса читтапаттакокило на̄ма хутва̄ кхеме мигада̄йе васанто екадивасам̣ химавантам̣ гантва̄ мадхурам̣ амбапхалам̣ тун̣д̣ена гахетва̄ а̄гаччханто бхиккхусан̇гхапарива̄рам̣ саттха̄рам̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘ахам̣ ан̃н̃есу дивасесу риттако татха̄гатам̣ пасса̄ми. аджджа пана ме имам̣ амбапаккам̣ аттхи, дасабаласса там̣ дасса̄мӣ’’ти отаритва̄ а̄ка̄се чарати. саттха̄ тасса читтам̣ н̃атва̄ упат̣т̣ха̄кам̣ олокеси. со паттам̣ нӣхаритва̄ дасабалам̣ вандитва̄ саттху хаттхе т̣хапеси. кокило дасабаласса патте амбапаккам̣ патит̣т̣ха̄песи. саттха̄ таттхева нисӣдитва̄ там̣ парибхун̃джи. кокило пасанначитто пунаппунам̣ дасабаласса гун̣е а̄ваджджетва̄ дасабалам̣ вандитва̄ аттано кула̄вакам̣ гантва̄ сатта̄хам̣ пӣтисукхенева вӣтина̄меси. имина̄ каммена саро мадхуро ахоси.
кассапасамма̄самбуддхака̄ле пана четийе а̄раддхе ‘‘ким̣пама̄н̣ам̣ карома? саттайоджанаппама̄н̣ам̣. атимахантам̣ етам̣, чхайоджанаппама̄н̣ам̣ карома. идампи атимахантам̣, пан̃чайоджанам̣ карома, чатуйоджанам̣, тийоджанам̣, двийоджана’’нти. айам̣ тада̄ джет̣т̣хакавад̣д̣хакӣ хутва̄, ‘‘евам̣, бхо, ана̄гате сукхапат̣иджаггитам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ватва̄ раджджум̣ а̄да̄йа париккхипанто га̄вутаматтаке т̣хатва̄, ‘‘екекам̣ мукхам̣ га̄вутам̣ хоту, четийам̣ йоджана̄ват̣т̣ам̣ йоджануббедхам̣ бхависсатӣ’’ти а̄ха. те тасса вачане ат̣т̣хам̣су. четийам̣ саттадивасасаттама̄са̄дхикехи саттахи сам̣ваччхарехи нит̣т̣хитам̣. ити аппама̄н̣асса буддхасса пама̄н̣ам̣ ака̄сӣти. тена каммена окот̣имако джа̄то.
хаттхайо пасада̄ мига̄ти хаттхино ча пасадамига̄ ча. наттхи ка̄йасмим̣ тулйата̄ти ка̄йасмим̣ пама̄н̣ам̣ на̄ма наттхи, ака̄ран̣ам̣ ка̄йапама̄н̣анти аттхо. чхат̣т̣хам̣.