4. маха̄са̄ласуттаван̣н̣ана̄
200. чатуттхе лӯкхо лӯкхапа̄вуран̣оти джин̣н̣о джин̣н̣апа̄вуран̣о. упасан̇камӣти касма̄ упасан̇ками? тасса кира гхаре ат̣т̣хасатасахассадханам̣ ахоси. со чатуннам̣ путта̄нам̣ а̄ва̄хам̣ катва̄ чатта̄ри сатасахасса̄ни ада̄си. атхасса бра̄хман̣ийа̄ ка̄лан̇ката̄йа путта̄ саммантайим̣су – ‘‘саче ан̃н̃ам̣ бра̄хман̣им̣ а̄нессати, тасса̄ куччхийам̣ ниббаттавасена кулам̣ бхиджджиссати. ханда нам̣ майам̣ сан̇ган̣ха̄ма̄’’ти. те чатта̄ропи пан̣ӣтехи гха̄саччха̄дана̄дӣхи упат̣т̣хаханта̄ хаттхапа̄дасамба̄хана̄дӣни каронта̄ сан̇ган̣хитва̄ екадивасам̣ дива̄ нидда̄йитва̄ вут̣т̣хитасса хаттхапа̄де самба̄хама̄на̄ па̄т̣ийеккам̣ гхара̄ва̄се а̄дӣнавам̣ ватва̄ – ‘‘майам̣ тумхе имина̄ нӣха̄рена йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣хахисса̄ма, сесадханампи но детха̄’’ти йа̄чим̣су. бра̄хман̣о пуна екекасса сатасахассам̣ сатасахассам̣ датва̄ аттано ниваттхапа̄рупанаматтам̣ т̣хапетва̄ саббам̣ упабхогапарибхогам̣ чатта̄ро кот̣т̣ха̄се катва̄ ниййа̄деси. там̣ джет̣т̣хапутто катипа̄хам̣ упат̣т̣хахи.
атха нам̣ екадивасам̣ нхатва̄ а̄гаччхантам̣ два̄ракот̣т̣хаке т̣хатва̄ сун̣ха̄ евама̄ха – ‘‘ким̣ тайа̄ джет̣т̣хапуттасса сатам̣ ва̄ сахассам̣ ва̄ атирекам̣ диннаматтхи? нану саббесам̣ две две сатасахасса̄ни динна̄ни, ким̣ сесапутта̄нам̣ гхарасса маггам̣ на джа̄на̄сӣ’’ти? со ‘‘насса васалӣ’’ти куджджхитва̄ ан̃н̃асса гхарам̣ агама̄си, татопи катипа̄хаччайена имина̄ва упа̄йена пала̄пито ан̃н̃асса̄ти евам̣ екагхарепи павесанам̣ алабхама̄но пан̣д̣аран̇гапаббаджджам̣ паббаджитва̄ бхиккха̄йа чаранто ка̄ла̄намаччайена джара̄джин̣н̣о дуббходжанадуккхасеййа̄хи мила̄тасарӣро бхиккха̄ча̄рато а̄гамма, пӣт̣хака̄йа нипанно ниддам̣ оккамитва̄ вут̣т̣ха̄йа нисинно атта̄нам̣ олокетва̄ путтесу патит̣т̣хам̣ апассанто чинтеси – ‘‘саман̣о кира готамо аббха̄кут̣ико утта̄намукхо сукхасамбха̄со пат̣исантха̄ракусало, сакка̄ саман̣ам̣ готамам̣ упасан̇камитва̄ пат̣исантха̄рам̣ лабхиту’’нти нива̄санапа̄вуран̣ам̣ сан̣т̣хапетва̄ бхиккха̄бха̄джанама̄да̄йа йена бхагава̄ тенупасан̇ками.
да̄рехи сам̣пуччха гхара̄ никкха̄ментӣти саббам̣ мама сантакам̣ гахетва̄ майхам̣ ниддханабха̄вам̣ н̃атва̄ аттано бхарийа̄хи саддхим̣ мантайитва̄ мам̣ гхара̄ никкад̣д̣ха̄пенти.
нандиссанти нандиджа̄то тут̣т̣хо памудито ахосим̣. бхавамиччхисанти вуд̣д̣хим̣ паттхайим̣. са̄ва ва̄ренти сӯкаранти йатха̄ сунакха̄ ваггавагга̄ хутва̄ бхуссанта̄ бхуссанта̄ сӯкарам̣ ва̄ренти, пунаппунам̣ маха̄равам̣ рава̄пенти, евам̣ да̄рехи саддхим̣ мам̣ бахум̣ ватва̄ виравантам̣ пала̄пентӣти аттхо.
асанта̄ти асаппуриса̄. джамма̄ти ла̄мака̄. бха̄сарети бха̄санти. путтарӯпена̄ти путтавесена. вайогатанти тайо вайе гатам̣ атиккантам̣ паччхимавайе т̣хитам̣ мам̣. джахантӣти париччаджанти.
ниббхоготи ниппарибхого. кха̄дана̄ апанӣйатӣти ассо хи йа̄вадева тарун̣о хоти джавасампанно, та̄васса на̄на̄расам̣ кха̄данам̣ даданти, джин̣н̣ам̣ ниббхогам̣ тато апаненти, антимавайе там̣ ваттам̣ на лабхати, га̄вӣхи саддхим̣ ат̣авийам̣ суккхатин̣а̄ни кха̄данто чарати. йатха̄ со ассо, евам̣ джин̣н̣ака̄ле вилуттасаббадханатта̄ ниббхого ма̄дисопи ба̄лака̄нам̣ пита̄ тхеро парагхаресу бхиккхати.
йан̃чети нипа̄то. идам̣ вуттам̣ хоти – йе мама путта̄ анассава̄ аппатисса̄ авасаваттино, техи дан̣д̣ова кира сеййо сундаратароти. ида̄нисса сеййабха̄вам̣ дассетум̣ чан̣д̣ампи гон̣антиа̄ди вуттам̣.
пуре хотӣти аггато хоти, там̣ пурато катва̄ гантум̣ сукхам̣ хотӣти аттхо. га̄дхамедхатӣти удакам̣ отаран̣ака̄ле гамбхӣре удаке патит̣т̣хам̣ лабхати.
парийа̄пун̣итва̄ти угган̣хитва̄ ва̄ ва̄чуггата̄ катва̄. саннисиннесӯти татха̄рӯпе бра̄хман̣а̄нам̣ сама̄гамадивасе сабба̄лан̇ка̄рапат̣иман̣д̣итесу путтесу там̣ сабхам̣ ога̄хетва̄ бра̄хман̣а̄нам̣ маджджхе маха̄рахе а̄сане нисиннесу. абха̄сӣти ‘айам̣ ме ка̄ло’ти сабха̄йа маджджхе пависитва̄ хаттхам̣ уккхипитва̄, ‘‘бхо ахам̣ тумха̄кам̣ га̄тха̄ бха̄ситука̄мо, бха̄сите сун̣иссатха̄’’ти ватва̄ – ‘‘бха̄са, бра̄хман̣а, сун̣ома̄’’ти вутто т̣хитакова абха̄си. ‘‘тена ча самайена манусса̄нам̣ ваттам̣ хоти йо ма̄та̄питӯнам̣ сантакам̣ кха̄данто ма̄та̄питаро на посети, со ма̄ретаббо’’ти. тасма̄ те бра̄хман̣апутта̄ питупа̄десу нипатитва̄ ‘‘джӣвитам̣ но та̄та, дехӣ’’ти йа̄чим̣су. со питухадайасса путта̄нам̣ мудутта̄ ‘‘ма̄ ме, бхо, ба̄лаке вина̄сайиттха, посиссанти ма’’нти а̄ха.
атхасса путте манусса̄ а̄хам̣су – ‘‘саче, бхо, аджджа пат̣т̣ха̄йа питарам̣ на самма̄ пат̣иджаггиссатха, гха̄тесса̄ма во’’ти. те бхӣта̄ гхарам̣ нетва̄ пат̣иджаггим̣су. там̣ дассетум̣ атха кхо нам̣ бра̄хман̣амаха̄са̄лантиа̄ди вуттам̣. таттха нетва̄ти пӣт̣хе нисӣда̄петва̄ сайам̣ уккхипитва̄ найим̣су. нха̄петва̄ти сарӣрам̣ телена аббхан̃джитва̄ уббат̣т̣етва̄ гандхачун̣н̣а̄дӣхи нха̄песум̣. бра̄хман̣ийопи паккоса̄петва̄, ‘‘аджджа пат̣т̣ха̄йа амха̄кам̣ питарам̣ самма̄ пат̣иджаггатха. саче пама̄дам̣ а̄паджджиссатха, гхарато во никкад̣д̣хисса̄ма̄’’ти ватва̄, пан̣ӣтабходжанам̣ бходжесум̣.
бра̄хман̣о субходжанан̃ча сукхасеййан̃ча а̄гамма катипа̄хаччайена сан̃джа̄табало пӣн̣итиндрийо аттабха̄вам̣ олокетва̄, ‘‘айам̣ ме сампатти саман̣ам̣ готамам̣ нисса̄йа ладдха̄’’ти пан̣н̣а̄ка̄рам̣ а̄да̄йа бхагавато сантикам̣ агама̄си. там̣ дассетум̣ атха кхо сотиа̄ди вуттам̣. таттха етадавоча̄ти дуссайугам̣ па̄дамӯле т̣хапетва̄ етам̣ авоча. саран̣агамана̄васа̄не ча̄пи бхагавантам̣ евама̄ха – ‘‘бхо готама, майхам̣ путтехи чатта̄ри дхурабхатта̄ни динна̄ни, тато ахам̣ две тумха̄кам̣ дамми, две сайам̣ парибхун̃джисса̄мӣ’’ти. калйа̄н̣ам̣, бра̄хман̣а, па̄т̣ийеккам̣ пана ма̄ ниййа̄дехи, амха̄кам̣ руччанат̣т̣ха̄намева гамисса̄ма̄ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо бра̄хман̣о бхагавантам̣ вандитва̄ гхарам̣ гантва̄ путте а̄мантеси ‘‘та̄та̄, саман̣о готамо майхам̣ саха̄йо, тасса две дхурабхатта̄ни динна̄ни, тумхе тасмим̣ сампатте ма̄ памаджджатха̄’’ти. са̄дху, та̄та̄ти. пунадивасе бхагава̄ пуббан̣хасамайе паттачӣварам̣ а̄да̄йа джет̣т̣хапуттасса нивесанадва̄рам̣ гато. со саттха̄рам̣ дисва̄ва хаттхато паттам̣ гахетва̄ гхарам̣ павесетва̄ маха̄рахе паллан̇ке нисӣда̄петва̄ пан̣ӣтабходжанамада̄си. саттха̄ пунадивасе итарасса, пунадивасе итарасса̄ти пат̣ипа̄т̣ийа̄ саббесам̣ гхара̄ни агама̄си. саббе татхева сакка̄рам̣ акам̣су.
атхекадивасам̣ джет̣т̣хапуттасса гхаре ман̇галам̣ паччупат̣т̣хитам̣. со питарам̣ а̄ха – ‘‘та̄та, касса ман̇галам̣ дема̄’’ти. амхе ан̃н̃ам̣ на джа̄на̄ма? нану саман̣о готамо майхам̣ саха̄йоти? тена хи тумхе пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ сва̄тана̄йа саман̣ам̣ готамам̣ нимантетха̄ти. бра̄хман̣о татха̄ ака̄си. бхагава̄ адхива̄сетва̄ пунадивасе бхиккхусан̇гхапаривуто тасса гехадва̄рам̣ агама̄си. со харитупалиттам̣ сабба̄лан̇ка̄рапат̣иман̣д̣итам̣ гехам̣ саттха̄рам̣ павесетва̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̃н̃атта̄санесу нисӣда̄петва̄ апподакапа̄йа̄сан̃чева кхаджджакавикатин̃ча ада̄си. антарабхаттасмим̣йева бра̄хман̣асса чатта̄ропи путта̄ саттху сантике нисӣдитва̄ а̄хам̣су – ‘‘бхо готама, майам̣ амха̄кам̣ питарам̣ пат̣иджагга̄ма наппамаджджа̄ма, пассатхасса аттабха̄ва’’нти. саттха̄ ‘‘калйа̄н̣ам̣ во катам̣, ма̄та̄питупосакам̣ на̄ма пора̄н̣акапан̣д̣ита̄нам̣ а̄чин̣н̣амева̄’’ти ватва̄ маха̄на̄гаджа̄такам̣ (джа̄. 1.11.1 а̄дайо; чарийа̄. 2.1 а̄дайо) на̄ма катхетва̄, чатта̄ри сачча̄ни дӣпетва̄ дхаммам̣ десеси. десана̄парийоса̄не бра̄хман̣о саддхим̣ чатӯхи путтехи чатӯхи ча сун̣ха̄хи десана̄нуса̄рена н̃а̄н̣ам̣ песетва̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хито. тато пат̣т̣ха̄йа саттха̄ на саббака̄лам̣ тесам̣ гехам̣ агама̄сӣти. чатуттхам̣.