9. чӯл̣асакулуда̄йисуттаван̣н̣ана̄
270. евам̣ ме сутанти чӯл̣асакулуда̄йисуттам̣. таттха йада̄ пана, бханте, бхагава̄ти идам̣ парибба̄джако дхаммакатхам̣ сотука̄мо бхагавато дхаммадесана̄йа са̄лайабха̄вам̣ дассенто а̄ха.
271. там̣йеветтха пат̣ибха̄тӯти саче дхаммам̣ сотука̄мо, туйхеветтха еко пан̃хо екам̣ ка̄ран̣ам̣ упат̣т̣ха̄ту. йатха̄ мам̣ пат̣ибха̄сеййа̄ти йена ка̄ран̣ена мама дхаммадесана̄ упат̣т̣хахеййа, етена хи ка̄ран̣ена катха̄йа самут̣т̣хита̄йа сукхам̣ дхаммам̣ десетунти дӣпети. тасса майхам̣, бхантети со кира там̣ дисва̄ – ‘‘саче бхагава̄ идха абхависса̄, айаметасса бха̄ситасса аттхоти дӣпасахассам̣ вийа уджджала̄петва̄ аджджа ме па̄кат̣ам̣ акарисса̄’’ти дасабалам̣йева ануссари. тасма̄ тасса майхам̣, бхантетиа̄дима̄ха. таттха ахо нӯна̄ти ануссаран̣аттхе нипа̄тадвайам̣. тена тасса бхагавантам̣ ануссарантасса етадахоси ‘‘ахо нӯна бхагава̄ ахо нӯна сугато’’ти. йо имесанти йо имесам̣ дхамма̄нам̣. сукусалоти сут̣т̣ху кусало нипун̣о чхеко. со бхагава̄ ахо нӯна катхеййа, со сугато ахо нӯна катхеййа, тасса хи бхагавато пуббенива̄сан̃а̄н̣асса анека̄ни каппакот̣исахасса̄ни екан̇ган̣а̄ни па̄кат̣а̄нӣти, айаметтха адхиппа̄йо.
тасса ва̄хам̣ пуббантам̣ а̄раббха̄ти йо хи ла̄бхӣ хоти, со ‘‘пуббе твам̣ кхаттийо ахоси, бра̄хман̣о ахосӣ’’ти вутте джа̄нанто саккаччам̣ суссӯсати. ала̄бхӣ пана – ‘‘евам̣ бхависсати евам̣ бхависсатӣ’’ти сӣсакампаметтамева дассети. тасма̄ евама̄ха – ‘‘тасса ва̄хам̣ пуббантам̣ а̄раббха пан̃хасса веййа̄каран̣ена читтам̣ а̄ра̄дхеййа’’нти.
со ва̄ мам̣ апарантанти диббачаккхула̄бхино хи ана̄гатам̣сан̃а̄н̣ам̣ иджджхати, тасма̄ евама̄ха. итарам̣ пуббе вуттанайамева.
дхаммам̣ те десесса̄мӣти айам̣ кира атӣте десийама̄непи на буджджхиссати, ана̄гате десийама̄непи на буджджхиссати. атхасса бхагава̄ сан̣хасукхумам̣ паччайа̄ка̄рам̣ десетука̄мо евама̄ха. ким̣ пана там̣ буджджхиссатӣти? етам̣ пагева на буджджхиссати, ана̄гате панасса ва̄сана̄йа паччайо бхависсатӣти дисва̄ бхагава̄ евама̄ха.
пам̣суписа̄чаканти асучит̣т̣ха̄не ниббаттаписа̄чам̣. со хи екам̣ мӯлам̣ гахетва̄ адиссама̄нака̄йо хоти. татридам̣ ваттху – ека̄ кира йаккхинӣ две да̄раке тхӯпа̄ра̄мадва̄ре нисӣда̄петва̄ а̄ха̄рапарийесанаттхам̣ нагарам̣ гата̄. да̄рака̄ екам̣ пин̣д̣апа̄тикаттхерам̣ дисва̄ а̄хам̣су, – ‘‘бханте, амха̄кам̣ ма̄та̄ анто нагарам̣ павит̣т̣ха̄, тасса̄ вадеййа̄тха ‘йам̣ ва̄ там̣ ва̄ ладдхакам̣, гахетва̄ сӣгхам̣ гаччха, да̄рака̄ те джигхаччхитам̣ сандха̄ретум̣ на сакконтӣ’’’ти. тамахам̣ катхам̣ пассисса̄мӣти? идам̣, бханте, ган̣хатха̄ти екам̣ мӯлакхан̣д̣ам̣ адам̣су. тхерасса анека̄ни йаккхасахасса̄ни пан̃н̃а̄йим̣су, со да̄ракехи диннасан̃н̃а̄н̣ена там̣ йаккхиним̣ аддаса вирӯпам̣ бӣбхаччхам̣ кевалам̣ вӣтхийам̣ габбхамалам̣ пачча̄сӣсама̄нам̣. дисва̄ таматтхам̣ катхеси. катхам̣ мам̣ твам̣ пассасӣти вутте мӯлакхан̣д̣ам̣ дассеси, са̄ аччхиндитва̄ ган̣хи. евам̣ пам̣суписа̄чака̄ екам̣ мӯлам̣ гахетва̄ адиссама̄нака̄йа̄ хонти. там̣ сандха̄йеса ‘‘пам̣суписа̄чакампи на пасса̄мӣ’’ти а̄ха. на паккха̄йатӣти на диссати на упат̣т̣ха̄ти.
272. дӣгха̄пи кхо те еса̄ти уда̄йи еса̄ тава ва̄ча̄ дӣгха̄пи бхавеййа, евам̣ вадантасса вассасатампи вассасахассампи паваттеййа, на ча аттхам̣ дӣпеййа̄ти адхиппа̄йо. аппа̄т̣ихӣракатанти аниййа̄никам̣ амӯлакам̣ нираттхакам̣ сампаджджатӣти аттхо.
ида̄ни там̣ ван̣н̣ам̣ дассенто сеййатха̄пи, бхантетиа̄дима̄ха. таттха пан̣д̣укамбале никкхиттоти висабха̄гаван̣н̣е раттакамбале т̣хапито. евам̣ван̣н̣о атта̄ хотӣти идам̣ со субхакин̣хадевалоке ниббаттаккхандхе сандха̄йа – ‘‘амха̄кам̣ матака̄ле атта̄ субхакин̣хадевалоке кхандха̄ вийа джотетӣ’’ти вадати.
273. айам̣ имесам̣ убхиннанти со кира йасма̄ ман̣исса бахи а̄бха̄ на ниччхарати, кхаджджопанакасса ан̇гуладван̇гулачатуран̇гуламаттам̣ ниччхарати, маха̄кхаджджопанакасса пана кхал̣аман̣д̣аламаттампи ниччхаратийева, тасма̄ евама̄ха.
виддхети уббиддхе, мегхавигамена дӯрӣбхӯтети аттхо. вигатавала̄хакети апагатамегхе. девети а̄ка̄се. осадхита̄рака̄ти сукката̄рака̄. са̄ хи йасма̄ тасса̄ удайато пат̣т̣ха̄йа тена сан̃н̃а̄н̣ена осадха̄ни ган̣хантипи пивантипи, тасма̄ ‘‘осадхита̄рака̄’’ти вуччати. абхидо ад̣д̣хараттасамайанти абхинне ад̣д̣хараттасамайе. имина̄ гаганамаджджхе т̣хитачандам̣ дассети. абхидо маджджханхикепи есева найо.
ато кхоти йе анубхонти, техи бахутара̄, бахӯ чева бахутара̄ ча̄ти аттхо. а̄бха̄ на̄нубхонтӣти обха̄сам̣ на вал̣ан̃джанти, аттано сарӣробха̄сенева а̄локам̣ пхаритва̄ вихаранти.
274. ида̄ни йасма̄ со ‘‘екантасукхам̣ локам̣ пуччхисса̄мӣ’’ти нисинно, пуччха̄мӯл̣хо пана джа̄то, тасма̄ нам̣ бхагава̄ там̣ пуччхам̣ сара̄пенто ким̣ пана, уда̄йи, аттхи екантасукхо локотиа̄дима̄ха. таттха а̄ка̄раватӣти ка̄ран̣аватӣ. ан̃н̃атарам̣ ва̄ пана тапогун̣анти ачелакапа̄л̣им̣ сандха̄йа̄ха, сура̄па̄навиратӣти аттхо.
275. катама̄ пана са̄, бханте, а̄ка̄раватӣ пат̣ипада̄ екантасукхасса̄ти касма̄ пуччхати? евам̣ кирасса ахоси – ‘‘майам̣ сатта̄нам̣ екантасукхам̣ вада̄ма, пат̣ипадам̣ пана ка̄лена сукхам̣ ка̄лена дуккхам̣ вада̄ма. екантасукхасса кхо пана аттано пат̣ипада̄йапи екантасукха̄йа бхавитаббам̣. амха̄кам̣ катха̄ аниййа̄ника̄, саттху катха̄ва ниййа̄ника̄’’ти. ида̄ни саттха̄рам̣йева пуччхитва̄ джа̄нисса̄мӣти тасма̄ пуччхати.
еттха майам̣ анасса̄ма̄ти етасмим̣ ка̄ран̣е майам̣ анасса̄ма. касма̄ пана евама̄хам̣су? те кира пуббе пан̃часу дхаммесу патит̣т̣ха̄йа касин̣апарикаммам̣ катва̄ татийаджджха̄нам̣ ниббаттетва̄ апарихӣнаджджха̄на̄ ка̄лам̣ катва̄ субхакин̣хесу ниббаттантӣти джа̄нанти, гаччханте гаччханте пана ка̄ле касин̣апарикаммампи на джа̄ним̣су, татийаджджха̄нампи ниббаттетум̣ на̄саккхим̣су. пан̃ча пуббабха̄гадхамме пана ‘‘а̄ка̄раватӣ пат̣ипада̄’’ти уггахетва̄ татийаджджха̄нам̣ ‘‘екантасукхо локо’’ти угган̣хим̣су. тасма̄ евама̄хам̣су. уттаритаранти ито пан̃чахи дхаммехи уттаритарам̣ пат̣ипадам̣ ва̄ татийаджджха̄нато уттаритарам̣ екантасукхам̣ локам̣ ва̄ на джа̄на̄ма̄ти вуттам̣ хоти. аппасадде катва̄ти екаппаха̄ренева маха̄саддам̣ ка̄тум̣ а̄раддхе ниссадде катва̄.
276. саччхикирийа̄хетӯти еттха две саччхикирийа̄ пат̣ила̄бхасаччхикирийа̄ ча паччаккхасаччхикирийа̄ ча. таттха татийаджджха̄нам̣ ниббаттетва̄ апарихӣнаджджха̄но ка̄лам̣ катва̄ субхакин̣халоке тесам̣ дева̄нам̣ сама̄на̄йуван̣н̣о хутва̄ ниббаттати, айам̣ пат̣ила̄бхасаччхикирийа̄ на̄ма. чатуттхаджджха̄нам̣ ниббаттетва̄ иддхивикуббанена субхакин̣халокам̣ гантва̄ техи девехи саддхим̣ сантит̣т̣хати саллапати са̄каччхам̣ а̄паджджати, айам̣ паччаккхасаччхикирийа̄ на̄ма. та̄сам̣ двиннампи татийаджджха̄нам̣ а̄ка̄раватӣ пат̣ипада̄ на̄ма. тан̃хи ануппа̄детва̄ нева сакка̄ субхакин̣халоке ниббаттитум̣, на чатуттхаджджха̄нам̣ уппа̄детум̣. ити дувидхампетам̣ саччхикирийам̣ сандха̄йа – ‘‘етасса нӯна, бханте, екантасукхасса локасса саччхикирийа̄хетӯ’’ти а̄ха.
277. удан̃чаникоти удакава̄рако. антара̄йамака̄сӣти йатха̄ паббаджджам̣ на лабхати, евам̣ упаддутамака̄си йатха̄ там̣ упаниссайавипаннам̣. айам̣ кира кассапабуддхака̄ле паббаджитва̄ саман̣адхаммамака̄си. атхасса еко саха̄йако бхиккху са̄сане анабхирато, ‘‘а̄вусо, виббхамисса̄мӣ’’ти а̄рочеси. со тасса паттачӣваре лобхам̣ уппа̄детва̄ гихибха̄ва̄йа ван̣н̣ам̣ абха̄си. итаро тасса паттачӣварам̣ датва̄ виббхами. тенасса каммуна̄ ида̄ни бхагавато саммукха̄ паббаджджа̄йа антара̄йо джа̄то. бхагавата̄ панасса пуримасуттам̣ атирекабха̄н̣ава̄раматтам̣, идам̣ бха̄н̣ава̄раматтанти еттака̄йа тантийа̄ дхаммо катхито, екадесана̄йапи маггапхалапат̣иведхо на джа̄то, ана̄гате панасса паччайо бхависсатӣти бхагава̄ дхаммам̣ десети. ана̄гате паччайабха̄ван̃часса дисва̄ бхагава̄ дхарама̄но екам̣ бхиккхумпи метта̄виха̄римхи етадагге на т̣хапеси. пассати хи бхагава̄ – ‘‘ана̄гате айам̣ мама са̄сане паббаджитва̄ метта̄виха̄рӣнам̣ агго бхависсатӣ’’ти.
со бхагавати париниббуте дхамма̄сокара̄джака̄ле па̄т̣алипутте ниббаттитва̄ паббаджитва̄ арахаттаппатто ассагуттаттхеро на̄ма хутва̄ метта̄виха̄рӣнам̣ агго ахоси. тхерасса метта̄нубха̄вена тираччха̄нагата̄пи меттачиттам̣ пат̣илабхим̣су, тхеро сакаладжамбудӣпе бхиккхусан̇гхасса ова̄да̄чарийо хутва̄ ваттанисена̄сане а̄васи, тим̣сайоджанаматта̄ ат̣авӣ екам̣ падха̄нагхарам̣ ахоси. тхеро а̄ка̄се чаммакхан̣д̣ам̣ паттхаритва̄ таттха нисинно каммат̣т̣ха̄нам̣ катхеси. гаччханте гаччханте ка̄ле бхиккха̄ча̄рампи агантва̄ виха̄ре нисинно каммат̣т̣ха̄нам̣ катхеси, манусса̄ виха̄рамева гантва̄ да̄намадам̣су. дхамма̄сокара̄джа̄ тхерасса гун̣ам̣ сутва̄ дат̣т̣хука̄мо тиккхаттум̣ пахин̣и. тхеро бхиккхусан̇гхасса ова̄дам̣ даммӣти екава̄рампи на гатоти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
чӯл̣асакулуда̄йисуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.