2. маха̄ра̄хулова̄дасуттаван̣н̣ана̄
113. евам̣ ме сутанти маха̄ра̄хулова̄дасуттам̣. таттха пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхӣти дассанам̣ авиджахитва̄ гаманам̣ аббоччхиннам̣ катва̄ паччхато паччхато ирийа̄патха̄нубандханена анубандхи. тада̄ хи бхагава̄ паде падам̣ никкхипанто вила̄ситагаманена пурато пурато гаччхати, ра̄хулаттхеро дасабаласса пада̄нупадико хутва̄ паччхато паччхато.
таттха бхагава̄ супуппхитаса̄лаванамаджджхагато субхӯмиотаран̣аттха̄йа никкхантаматтаварава̄ран̣о вийа вирочиттха, ра̄хулабхаддо ча варава̄ран̣асса паччхато никкхантагаджапотако вийа. бхагава̄ са̄йанхасамайе ман̣игухато никкхамитва̄ гочарам̣ пат̣ипанно кесарасӣхо вийа, ра̄хулабхаддо ча сӣхамигара̄джа̄нам̣ анубандханто никкхантасӣхапотако вийа. бхагава̄ ман̣ипаббатасассирикаванасан̣д̣ато да̄т̣хабало маха̄бйаггхо вийа, ра̄хулабхаддо ча бйаггхара̄джа̄нам̣ анубандхабйаггхапотако вийа. бхагава̄ симбалида̄йато никкхантасупан̣н̣ара̄джа̄ вийа, ра̄хулабхаддо ча супан̣н̣ара̄джасса паччхато никкхантасупан̣н̣апотако вийа. бхагава̄ читтакӯт̣апаббатато гаганаталам̣ паккхандасуван̣н̣ахам̣сара̄джа̄ вийа, ра̄хулабхаддо ча хам̣са̄дхипатим̣ анупаккхандахам̣сапотако вийа. бхагава̄ маха̄сарам̣ аджджхога̄л̣ха̄ суван̣н̣амаха̄на̄ва̄ вийа, ра̄хулабхаддо ча суван̣н̣ана̄вам̣ паччха̄ анубандхана̄ва̄потако вийа. бхагава̄ чаккаратана̄нубха̄вена гаганатале сампайа̄тачаккаваттира̄джа̄ вийа, ра̄хулабхаддо ча ра̄джа̄нам̣ анусампайа̄тапарин̣а̄йакаратанам̣ вийа. бхагава̄ вигатавала̄хакам̣ набхам̣ пат̣ипанната̄ракара̄джа̄ вийа, ра̄хулабхаддо ча та̄рака̄дхипатино анумаггапат̣ипанна̄ парисуддхаосадхита̄рака̄ вийа.
бхагава̄пи маха̄самматапавен̣ийам̣ окка̄кара̄джавам̣се джа̄то, ра̄хулабхаддопи. бхагава̄пи сан̇кхе паккхиттакхӣрасадисо супарисуддхаджа̄тикхаттийакуле джа̄то, ра̄хулабхаддопи. бхагава̄пи раджджам̣ паха̄йа паббаджито, ра̄хулабхаддопи. бхагаватопи сарӣрам̣ дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣апат̣иман̣д̣итам̣ деванагаресу самусситаратанаторан̣ам̣ вийа саббапа̄липхулло па̄риччхаттако вийа ча атиманохаран̣ам̣, ра̄хулабхаддасса̄пи. ити двепи абхинӣха̄расампанна̄, двепи ра̄джапаббаджита̄, двепи кхаттийасукхума̄ла̄, двепи суван̣н̣аван̣н̣а̄, двепи лаккхан̣асампанна̄ екамаггам̣ пат̣ипанна̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ гаччханта̄нам̣ двиннам̣ чандаман̣д̣ала̄нам̣ двиннам̣ сӯрийаман̣д̣ала̄нам̣ двиннам̣ саккасуйа̄масантуситасуниммитавасаваттимаха̄брахма̄дӣнам̣ сирийа̄ сирим̣ абхибхавама̄на̄ вийа вирочим̣су.
татра̄йасма̄ ра̄хуло бхагавато пит̣т̣хито пит̣т̣хито гаччхантова па̄даталато йа̄ва упари кесанта̄ татха̄гатам̣ а̄локеси. со бхагавато буддхавесавила̄сам̣ дисва̄ ‘‘собхати бхагава̄ дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣авичиттасарӣро бйа̄маппабха̄париккхиттата̄йа виппакин̣н̣асуван̣н̣ачун̣н̣амаджджхагато вийа, виджджулата̄париккхитто канакапаббато вийа, йантасуттасама̄кад̣д̣хитаратанавичиттам̣ суван̣н̣ааггхикам̣ вийа, раттапам̣сукӯлачӣварапат̣иччханнопи раттакамбалапариккхиттаканакапаббато вийа, пава̄л̣алата̄пат̣иман̣д̣итам̣ суван̣н̣ааггхикам̣ вийа, чӣнапит̣т̣хачун̣н̣апӯджитам̣ суван̣н̣ачетийам̣ вийа, ла̄кха̄раса̄нулитто канакайӯпо вийа, раттавала̄хакантарато тан̇кхан̣аббхуггатапун̣н̣ачандо вийа, ахо саматим̣сапа̄рамита̄нубха̄васаджджитасса аттабха̄васса сирӣсампаттӣ’’ти чинтеси. тато атта̄нампи олокетва̄ – ‘‘ахампи собха̄ми. саче бхагава̄ чатӯсу маха̄дӣпесу чаккаваттираджджам̣ акарисса̄, майхам̣ парин̣а̄йакат̣т̣ха̄нантарам̣ адасса̄. евам̣ санте ативийа джамбудӣпаталам̣ асобхисса̄’’ти аттабха̄вам̣ нисса̄йа гехасситам̣ чхандара̄гам̣ уппа̄деси.
бхагава̄пи пурато гаччхантова чинтеси – ‘‘парипун̣н̣аччхавимам̣салохито да̄ни ра̄хуласса аттабха̄во. раджанӣйесу рӯпа̄рамман̣а̄дӣсу хи читтасса паккханданака̄ло джа̄то, ким̣ бахулата̄йа ну кхо ра̄хуло вӣтина̄метӣ’’ти. атха саха̄ваджджаненева пасаннаудаке маччхам̣ вийа, парисуддхе а̄да̄саман̣д̣але мукханимиттам̣ вийа ча тасса там̣ читтуппа̄дам̣ аддаса. дисва̄ва – ‘‘айам̣ ра̄хуло майхам̣ атраджо хутва̄ мама паччхато а̄гаччханто ‘ахам̣ собха̄ми, майхам̣ ван̣н̣а̄йатанам̣ пасанна’нти аттабха̄вам̣ нисса̄йа гехасситачхандара̄гам̣ уппа̄дети, атиттхе паккхандо уппатхам̣ пат̣ипанно агочаре чарати, диса̄мӯл̣хааддхико вийа агантаббам̣ дисам̣ гаччхати. айам̣ кхо панасса килесо аббхантаре вад̣д̣ханто аттаттхампи йатха̄бхӯтам̣ пасситум̣ на дассати, параттхампи, убхайаттхампи. тато нирайепи пат̣исандхим̣ ган̣ха̄пессати, тираччха̄найонийампи, петтивисайепи, асурака̄йепи, самба̄дхепи ма̄тукуччхисминти анаматагге сам̣са̄рават̣т̣е парипа̄тессати. айан̃хи –
анаттхаджанано лобхо, лобхо читтаппакопано;
бхайамантарато джа̄там̣, там̣ джано на̄вабуджджхати.
луддхо аттхам̣ на джа̄на̄ти, луддхо дхаммам̣ на пассати;
андхатамам̣ тада̄ хоти, йам̣ лобхо сахате нарам̣. (итиву. 88) –
йатха̄ кхо пана анекаратанапӯра̄ маха̄на̄ва̄ бхиннапхалакантарена удакам̣ а̄дийама̄на̄ мухуттампи на аджджхупеккхитабба̄ хоти, вегенасса̄ виварам̣ пидахитум̣ ват̣т̣ати, евамевам̣ айампи на аджджхупеккхитаббо. йа̄васса айам̣ килесо аббхантаре сӣларатана̄дӣни на вина̄сети, та̄вадева нам̣ нигган̣хисса̄мӣ’’ти аджджха̄сайамака̄си. еварӯпесу пана т̣ха̄несу буддха̄нам̣ на̄гавилоканам̣ на̄ма хоти. тасма̄ йантена париваттитасуван̣н̣апат̣има̄ вийа сакалака̄йенева париваттетва̄ т̣хито ра̄хулабхаддам̣ а̄мантеси. там̣ сандха̄йа ‘‘атха кхо бхагава̄ апалокетва̄’’тиа̄ди вуттам̣.
таттха йам̣кин̃чи рӯпантиа̄дӣни сабба̄ка̄рена висуддхимагге кхандханиддесе виттха̄рита̄ни. нетам̣ мама̄тиа̄дӣни маха̄хаттхипадопаме вутта̄ни. рӯпамева ну кхо бхагава̄ти касма̄ пуччхати? тасса кира – ‘‘саббам̣ рӯпам̣ нетам̣ мама, несохамасми на месо атта̄’’ти сутва̄ – ‘‘бхагава̄ саббам̣ рӯпам̣ випассана̄пан̃н̃а̄йа евам̣ дат̣т̣хаббанти вадати, ведана̄дӣсу ну кхо катхам̣ пат̣ипаджджитабба’’нти найо удапа̄ди. тасма̄ тасмим̣ найе т̣хито пуччхати. найакусало хеса а̄йасма̄ ра̄хуло, идам̣ на каттаббанти вутте идампи на каттаббам̣ идампи на каттаббамева̄ти найасатенапи найасахассенапи пат̣ивиджджхати. идам̣ каттаббанти вуттепи есева найо.
сиккха̄ка̄мо хи айам̣ а̄йасма̄, па̄това гандхакут̣ипаривен̣е паттхаматтам̣ ва̄ликам̣ окирати – ‘‘аджджа самма̄самбуддхасса сантика̄ майхам̣ упаджджха̄йасса сантика̄ еттакам̣ ова̄дам̣ еттакам̣ парибха̄сам̣ лабха̄мӣ’’ти. самма̄самбуддхопи нам̣ етадагге т̣хапенто – ‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, мама са̄вака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ сиккха̄ка̄ма̄нам̣ йадидам̣ ра̄хуло’’ти (а. ни. 1.209) сиккха̄йамева аггам̣ катва̄ т̣хапеси. сопи а̄йасма̄ бхиккхусан̇гхамаджджхе тамева сӣхана̄дам̣ нади –
‘‘саббаметам̣ абхин̃н̃а̄йа, дхаммара̄джа̄ пита̄ мама;
саммукха̄ бхиккхусан̇гхасса, етадагге т̣хапеси мам̣.
сиккха̄ка̄ма̄нахам̣ агго, дхаммара̄джена тхомито;
саддха̄паббаджита̄нан̃ча, саха̄йо паваро мама.
дхаммара̄джа̄ пита̄ майхам̣, дхамма̄раккхо ча петтийо;
са̄рипутто упаджджха̄йо, саббам̣ ме джинаса̄сана’’нти.
атхасса бхагава̄ йасма̄ на кевалам̣ рӯпамева, ведана̄дайопи евам̣ дат̣т̣хабба̄, тасма̄ рӯпампи ра̄хула̄тиа̄дима̄ха. ко наджджа̄ти ко ну аджджа. тхерасса кира етадахоси ‘‘самма̄самбуддхо майхам̣ аттабха̄ванисситам̣ чхандара̄гам̣ н̃атва̄ ‘саман̣ена на̄ма еварӯпо витакко на витаккитаббо’ти нева парийа̄йена катхам̣ катхеси, гаччха бхиккху ра̄хулам̣ вадехи ‘ма̄ пуна еварӯпам̣ витаккам̣ витаккесӣ’ти на дӯтам̣ песеси. мам̣ саммуккхе т̣хатва̄йева пана сабхан̣д̣акам̣ чорам̣ чӯл̣а̄йа ган̣ханто вийа саммукха̄ сугатова̄дам̣ ада̄си. сугатова̄до ча на̄ма асан̇кхеййехипи каппехи дуллабхо. еварӯпасса буддхасса саммукха̄ ова̄дам̣ лабхитва̄ ко ну вин̃н̃ӯ пан̣д̣итаджа̄тико аджджа га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа пависиссатӣ’’ти. атхеса а̄йасма̄ а̄ха̄ракиччам̣ паха̄йа йасмим̣ нисиннат̣т̣ха̄не т̣хитена ова̄до ладдхо, татова пат̣иниваттетва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисӣди. бхагава̄пи там̣ а̄йасмантам̣ ниваттама̄нам̣ дисва̄ на евама̄ха – ‘‘ма̄ ниватта та̄ва, ра̄хула, бхиккха̄ча̄рака̄ло те’’ти. касма̄? евам̣ кирасса ахоси – ‘‘аджджа та̄ва ка̄йагата̄сатиаматабходжанам̣ бхун̃джатӯ’’ти.
аддаса̄ кхо а̄йасма̄ са̄рипуттоти бхагавати гате паччха̄ гаччханто аддаса. етасса кира̄йасмато екакасса вихарато ан̃н̃ам̣ ваттам̣, бхагавата̄ саддхим̣ вихарато ан̃н̃ам̣. йада̄ хи две аггаса̄вака̄ ека̄кино васанти, тада̄ па̄това сена̄санам̣ саммаджджитва̄ сарӣрапат̣иджагганам̣ катва̄ сама̄паттим̣ аппетва̄ саннисинна̄ аттано читтаручийа̄ бхиккха̄ча̄рам̣ гаччханти. бхагавата̄ саддхим̣ вихаранта̄ пана тхера̄ евам̣ на каронти. тада̄ хи бхагава̄ бхиккхусан̇гхапарива̄ро пат̣хамам̣ бхиккха̄ча̄рам̣ гаччхати. тасмим̣ гате тхеро аттано сена̄сана̄ никкхамитва̄ – ‘‘бахӯнам̣ васанат̣т̣ха̄не на̄ма саббева па̄са̄дикам̣ ка̄тум̣ сакконти ва̄, на ва̄ сакконтӣ’’ти таттха таттха гантва̄ асаммат̣т̣хам̣ т̣ха̄нам̣ саммаджджати. саче качаваро ачхад̣д̣ито хоти, там̣ чхад̣д̣ети. па̄нӣйат̣т̣хапетаббат̣т̣ха̄намхи па̄нӣйакӯт̣е асати па̄нӣйагхат̣ам̣ т̣хапети. гила̄на̄нам̣ сантикам̣ гантва̄, ‘‘а̄вусо, тумха̄кам̣ ким̣ а̄хара̄ми, ким̣ во иччхитабба’’нти? пуччхати. авассикадахара̄нам̣ сантикам̣ гантва̄ – ‘‘абхираматха, а̄вусо, ма̄ уккан̣т̣хиттха, пат̣ипаттиса̄ракам̣ буддхаса̄сана’’нти овадати. евам̣ катва̄ саббапаччха̄ бхиккха̄ча̄рам̣ гаччхати. йатха̄ хи чаккаватти кухин̃чи гантука̄мо сена̄йа парива̄рито пат̣хамам̣ никкхамати, парин̣а̄йакаратанам̣ сенан̇га̄ни сам̣видха̄йа паччха̄ никкхамати, евам̣ саддхаммачаккаватти бхагава̄ бхиккхусан̇гхапарива̄ро пат̣хамам̣ никкхамати, тасса бхагавато парин̣а̄йакаратанабхӯто дхаммасена̄пати имам̣ киччам̣ катва̄ саббапаччха̄ никкхамати. со евам̣ никкханто тасмим̣ дивасе ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисиннам̣ ра̄хулабхаддам̣ аддаса. тена вуттам̣ ‘‘паччха̄ гаччханто аддаса̄’’ти.
атха касма̄ а̄на̄па̄нассатийам̣ нийоджеси? нисаджджа̄нуччхавикатта̄. тхеро кира ‘‘етасса бхагавата̄ рӯпакаммат̣т̣ха̄нам̣ катхита’’нти ана̄ваджджитва̄ва йена̄ка̄рена айам̣ ачало анобаддхо хутва̄ нисинно, идамасса етисса̄ нисаджджа̄йа каммат̣т̣ха̄нам̣ ануччхавиканти чинтетва̄ евама̄ха. таттха а̄на̄па̄нассатинти асса̄сапасса̄се париггахетва̄ таттха чатуккапан̃чакаджджха̄нам̣ ниббаттетва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ ган̣ха̄хӣти дассети.
махаппхала̄ хотӣти кӣвамахаппхала̄ хоти? идха бхиккху а̄на̄па̄нассатим̣ ануйутто ека̄сане нисиннова сабба̄саве кхепетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, татха̄ асакконто маран̣ака̄ле самасӣсӣ хоти, татха̄ асакконто девалоке ниббаттитва̄ дхаммакатхикадевапуттасса дхаммам̣ сутва̄ арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, тато вираддхо ануппанне буддхуппа̄де паччекабодхим̣ саччхикароти, там̣ асаччхикаронто буддха̄нам̣ саммукхӣбха̄ве ба̄хийаттхера̄дайо вийа кхиппа̄бхин̃н̃о хоти, евам̣ махаппхала̄. маха̄нисам̣са̄ти тассева вевачанам̣. вуттампи четам̣ –
‘‘а̄на̄па̄нассатӣ йасса, парипун̣н̣а̄ субха̄вита̄;
анупуббам̣ паричита̄, йатха̄ буддхена десита̄;
сомам̣ локам̣ пабха̄сети, аббха̄ муттова чандима̄’’ти. (тхерага̄. 548; пат̣и. ма. 1.1.60) –
имам̣ махаппхалатам̣ сампассама̄но тхеро саддхивиха̄рикам̣ таттха нийоджети.
ити бхагава̄ рӯпакаммат̣т̣ха̄нам̣, тхеро а̄на̄па̄нассатинти убхопи каммат̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитва̄ гата̄, ра̄хулабхаддо виха̄рейева охӣно. бхагава̄ тасса охӣнабха̄вам̣ джа̄нантопи нева аттана̄ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ гахетва̄ агама̄си, на а̄нандаттхерасса хаттхе песеси, на пасенадимаха̄ра̄джаана̄тхапин̣д̣ика̄дӣнам̣ сан̃н̃ам̣ ада̄си. сан̃н̃а̄маттакан̃хи лабхитва̄ те ка̄джабхаттам̣ абхихареййум̣. йатха̄ ча бхагава̄, евам̣ са̄рипуттаттхеропи на кин̃чи ака̄си. ра̄хулаттхеро нира̄ха̄ро чхиннабхатто ахоси. тасса пана̄йасмато – ‘‘бхагава̄ мам̣ виха̄ре охӣнам̣ джа̄нантопи аттана̄ ладдхапин̣д̣апа̄там̣ на̄пи сайам̣ гахетва̄ а̄гато, на ан̃н̃асса хаттхе пахин̣и, на манусса̄нам̣ сан̃н̃ам̣ ада̄си, упаджджха̄йопи ме охӣнабха̄вам̣ джа̄нанто татхева на кин̃чи ака̄сӣ’’ти читтампи на уппаннам̣, куто таппаччайа̄ ома̄нам̣ ва̄ атима̄нам̣ ва̄ джанессати. бхагавата̄ пана а̄чиккхитакаммат̣т̣ха̄намева пуребхаттампи паччха̄бхаттампи – ‘‘итипи рӯпам̣ аниччам̣, итипи дуккхам̣, итипи асубхам̣, итипи анатта̄’’ти аггим̣ абхиматтхенто вийа нирантарам̣ манасикатва̄ са̄йанхасамайе чинтеси – ‘‘ахам̣ упаджджха̄йена а̄на̄па̄нассатим̣ бха̄вехӣти вутто, тасса вачанам̣ на карисса̄ми. а̄чарийупаджджха̄йа̄нан̃хи вачанам̣ акаронто дуббачо на̄ма хоти. ‘дуббачо ра̄хуло, упаджджха̄йассапи вачанам̣ на каротӣ’ти ча гарахуппаттито каккхал̣атара̄ пӣл̣а̄ на̄ма наттхӣ’’ти бха̄вана̄видха̄нам̣ пуччхитука̄мо бхагавато сантикам̣ агама̄си. там̣ дассетум̣ атха кхо а̄йасма̄ ра̄хулотиа̄ди вуттам̣.
114. таттха пат̣исалла̄на̄ти екӣбха̄вато. йам̣кин̃чи ра̄хула̄ти касма̄? бхагава̄ а̄на̄па̄нассатим̣ пут̣т̣хо рӯпакаммат̣т̣ха̄нам̣ катхетӣти. рӯпе чхандара̄гаппаха̄наттхам̣. евам̣ кирасса ахоси – ‘‘ра̄хуласса аттабха̄вам̣ нисса̄йа чхандара̄го уппанно, хет̣т̣ха̄ часса сан̇кхепена рӯпакаммат̣т̣ха̄нам̣ катхитам̣. ида̄нисса̄пи двичатта̄лӣса̄йа а̄ка̄рехи аттабха̄вам̣ вира̄джетва̄ висан̇кхаритва̄ там̣нисситам̣ чхандара̄гам̣ ануппаттидхамматам̣ а̄па̄десса̄мӣ’’ти. атха а̄ка̄садха̄тум̣ касма̄ виттха̄ресӣти? упа̄да̄рӯпадассанаттхам̣. хет̣т̣ха̄ хи чатта̄ри маха̄бхӯта̄нева катхита̄ни, на упа̄да̄рӯпам̣. тасма̄ имина̄ мукхена там̣ дассетум̣ а̄ка̄садха̄тум̣ виттха̄реси. апича аджджхаттикена а̄ка̄сена париччхиннарӯпампи па̄кат̣ам̣ хоти.
а̄ка̄сена париччхиннам̣, рӯпам̣ йа̄ти вибхӯтатам̣;
тассевам̣ а̄вибха̄ваттхам̣, там̣ пака̄сеси на̄йако.
еттха пана пурима̄су та̄ва чатӯсу дха̄тӯсу йам̣ ваттаббам̣, там̣ маха̄хаттхипадопаме вуттамева.
118. а̄ка̄садха̄туйам̣ а̄ка̄сагатанти а̄ка̄сабха̄вам̣ гатам̣. упа̄диннантиа̄диннам̣ гахитам̣ пара̄мат̣т̣хам̣, сарӣрат̣т̣хаканти аттхо. кан̣н̣аччхидданти мам̣салохита̄дӣхи асампхут̣т̣хакан̣н̣авиварам̣. на̄саччхидда̄дӣсупи есева найо. йена ча̄ти йена чхиддена. аджджхохаратӣти анто павесети, дживха̄бандханато хи йа̄ва ударапат̣ала̄ манусса̄нам̣ видаттхичатуран̇гулам̣ чхиддат̣т̣ха̄нам̣ хоти. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. йаттха ча̄ти йасмим̣ ока̄се. сантит̣т̣хатӣти патит̣т̣ха̄ти. манусса̄нан̃хи махантам̣ пат̣апарисса̄ванаматтан̃ча ударапат̣алам̣ на̄ма хоти. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. адхобха̄гам̣ никкхаматӣти йена хет̣т̣ха̄ никкхамати. дваттим̣сахаттхаматтам̣ екавӣсатийа̄ т̣ха̄несу ван̇кам̣ антам̣ на̄ма хоти. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. йам̣ ва̄ панан̃н̃ампӣти имина̄ сукхумасукхумам̣ чаммамам̣са̄диантарагатан̃чева ломакӯпабха̄вена ча т̣хитам̣ а̄ка̄сам̣ дассети. сесаметтха̄пи патхавӣдха̄туа̄дӣсу вуттанайенева ведитаббам̣.
119. ида̄нисса та̄дибха̄валаккхан̣ам̣ а̄чиккханто патхавӣсамантиа̄дима̄ха. ит̣т̣ха̄нит̣т̣хесу хи араджджанто адуссанто та̄дӣ на̄ма хоти. мана̄па̄мана̄па̄ти еттха ат̣т̣ха лобхасахагатачиттасампайутта̄ мана̄па̄ на̄ма, две доманассачиттасампайутта̄ амана̄па̄ на̄ма. читтам̣ на парийа̄да̄йа т̣хассантӣти ете пхасса̄ уппаджджитва̄ тава читтам̣ антомут̣т̣хигатам̣ каронто вийа парийа̄да̄йа гахетва̄ т̣ха̄тум̣ на саккхиссанти ‘‘ахам̣ собха̄ми, майхам̣ ван̣н̣а̄йатанам̣ пасанна’’нти пуна аттабха̄вам̣ нисса̄йа чхандара̄го нуппаджджиссати. гӯтхагатантиа̄дӣсу гӯтхамева гӯтхагатам̣. евам̣ саббаттха.
на каттхачи патит̣т̣хитоти патхавӣпаббатаруккха̄дӣсу екасмимпи на патит̣т̣хито, йади хи патхавийам̣ патит̣т̣хито бхавеййа, патхавийа̄ бхиджджама̄на̄йа сахева бхиджджеййа, паббате патама̄не сахева патеййа, руккхе чхиджджама̄не сахева чхиджджеййа.
120. меттам̣ ра̄хула̄ти касма̄ а̄рабхи? та̄дибха̄васса ка̄ран̣адассанаттхам̣. хет̣т̣ха̄ хи та̄дибха̄валаккхан̣ам̣ дасситам̣, на ча сакка̄ ахам̣ та̄дӣ хомӣти ака̄ран̣а̄ бхавитум̣, напи ‘‘ахам̣ учча̄кулаппасуто бахуссуто ла̄бхӣ, мам̣ ра̄джара̄джамаха̄матта̄дайо бхаджанти, ахам̣ та̄дӣ хомӣ’’ти имехи ка̄ран̣ехи кочи та̄дӣ на̄ма хоти, метта̄дибха̄вана̄йа пана хотӣти та̄дибха̄васса ка̄ран̣адассанаттхам̣ имам̣ десанам̣ а̄рабхи.
таттха бха̄вайатоти упача̄рам̣ ва̄ аппанам̣ ва̄ па̄пентасса. йо бйа̄па̄доти йо сатте копо, со пахӣйиссати. вихеса̄ти па̄н̣иа̄дӣхи сатта̄нам̣ вихим̣санам̣. аратӣти пантасена̄санесу чева адхикусаладхаммесу ча уккан̣т̣хитата̄. пат̣игхоти йаттха каттхачи саттесу сан̇кха̄ресу ча пат̣ихан̃н̃анакилесо. асубханти уддхума̄така̄дӣсу упача̄раппанам̣. уддхума̄така̄дӣсу асубхабха̄вана̄ ча на̄меса̄ виттха̄рато висуддхимагге катхита̄ва. ра̄готи пан̃чака̄магун̣икара̄го. аниччасан̃н̃анти аничча̄нупассана̄йа сахаджа̄тасан̃н̃ам̣. випассана̄ ева ва̄ еса̄ асан̃н̃а̄пи сан̃н̃а̄сӣсена сан̃н̃а̄ти вутта̄. асмима̄ноти рӯпа̄дӣсу асмӣти ма̄но.
121. ида̄ни тхерена пуччхитам̣ пан̃хам̣ виттха̄ренто а̄на̄па̄нассатинтиа̄дима̄ха. таттха идам̣ каммат̣т̣ха̄нан̃ча каммат̣т̣ха̄набха̄вана̄ ча па̄л̣иаттхо ча саддхим̣ а̄нисам̣сакатха̄йа саббо сабба̄ка̄рена висуддхимагге ануссатиниддесе виттха̄ритойева. имам̣ десанам̣ бхагава̄ неййапуггалавасенева паринит̣т̣ха̄песӣти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
ма̄ха̄ра̄хулова̄дасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.