9. дведха̄витаккасуттаван̣н̣ана̄
206. ме сутанти дведха̄витаккасуттам̣. таттха двидха̄ катва̄ двидха̄ катва̄ти две две бха̄ге катва̄. ка̄мавитаккоти ка̄мапат̣исам̣йутто витакко. бйа̄па̄давитаккоти бйа̄па̄дапат̣исам̣йутто витакко. вихим̣са̄витаккоти вихим̣са̄пат̣исам̣йутто витакко. екам̣ бха̄ганти аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рико ва̄ сукхумо ва̄ саббо па̄йам̣ витакко акусалапаккхикойева̄ти тайопи ка̄мабйа̄па̄давихим̣са̄витакке екам̣ кот̣т̣ха̄самака̄сим̣. ка̄мехи ниссат̣о неккхаммапат̣исам̣йутто витакко неккхаммавитакко на̄ма, со йа̄ва пат̣хамаджджха̄на̄ ват̣т̣ати. абйа̄па̄дапат̣исам̣йутто витакко абйа̄па̄давитакко, со метта̄пуббабха̄гато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва пат̣хамаджджха̄на̄ ват̣т̣ати. авихим̣са̄пат̣исам̣йутто витакко авихим̣са̄витакко, со карун̣а̄пуббабха̄гато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва пат̣хамаджджха̄на̄ ват̣т̣ати. дутийам̣ бха̄ганти саббопа̄йам̣ кусалапаккхикойева̄ти дутийам̣ кот̣т̣ха̄самака̄сим̣. имина̄ бодхисаттасса витакканиггахан̣ака̄ло катхито.
бодхисаттасса хи чхаббасса̄ни падха̄нам̣ падахантасса неккхаммавитакка̄дайо пун̃джапун̃джа̄ маха̄надийам̣ огха̄ вийа паваттим̣су. сатисаммосена пана сахаса̄ ка̄мавитакка̄дайо уппаджджитва̄ кусалава̄рам̣ паччхиндитва̄ сайам̣ акусаладжаванава̄ра̄ хутва̄ тит̣т̣ханти. тато бодхисатто чинтеси – ‘‘майхам̣ име ка̄мавитакка̄дайо кусалава̄рам̣ паччхиндитва̄ тит̣т̣ханти, ханда̄хам̣ име витакке две бха̄ге катва̄ вихара̄мӣ’’ти ка̄мавитакка̄дайо акусалапаккхика̄ти екам̣ бха̄гам̣ кароти неккхаммавитакка̄дайо кусалапаккхика̄ти екам̣. атха пуна чинтеси – ‘‘акусалапаккхато а̄гатам̣ витаккам̣ мантена кан̣хасаппам̣ уппӣл̣етва̄ ган̣ханто вийа амиттам̣ гӣва̄йа аккаманто вийа ча ниггахесса̄ми, на̄сса вад̣д̣хитум̣ дасса̄ми. кусалапаккхато а̄гатам̣ витаккам̣ мегхасамайе мегхам̣ вийа сукхетте са̄лакалйа̄н̣ипотакам̣ вийа ча сӣгхам̣ вад̣д̣хесса̄мӣ’’ти. со татха̄ катва̄ акусалавитакке нигган̣хи, кусалавитакке вад̣д̣хеси. евам̣ имина̄ бодхисаттасса витакканиггахан̣анака̄ло катхитоти ведитаббо.
207. ида̄ни йатха̄сса те витакка̄ уппаджджим̣су, йатха̄ ча не ниггахеси, там̣ дассенто тасса майхам̣, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха аппаматтасса̄ти сатийа̄ авиппава̄се т̣хитасса. а̄та̄пиноти а̄та̄павӣрийавантасса. пахитаттасса̄ти песитачиттасса. уппаджджати ка̄мавитаккоти бодхисаттасса чхаббасса̄ни падха̄нам̣ падахато раджджасукхам̣ ва̄ а̄раббха, па̄са̄де ва̄ на̄т̣ака̄ни ва̄ ородхе ва̄ кин̃чидева ва̄ сампаттим̣ а̄раббха ка̄мавитакко на̄ма на уппаннапуббо. дуккарака̄рика̄йа панасса а̄ха̄рӯпаччхедена адхиматтакасима̄нам̣ паттасса етадахоси – ‘‘на сакка̄ а̄ха̄рӯпаччхедена висесам̣ ниббаттетум̣, йам̣нӯна̄хам̣ ол̣а̄рикам̣ а̄ха̄рам̣ а̄ха̄реййа’’нти. со урувелам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. манусса̄ – ‘‘маха̄пурисо пуббе а̄харитва̄ диннампи на ган̣хи, аддха̄сса ида̄ни маноратхо маттхакам̣ патто, тасма̄ сайамева а̄гато’’ти пан̣ӣтапан̣ӣтам̣ а̄ха̄рам̣ упахарим̣су. бодхисаттасса аттабха̄во начирассева па̄катико ахоси. джара̄джин̣н̣аттабха̄во хи саппа̄йабходжанам̣ лабхитва̄пи па̄катико на хоти. бодхисатто пана дахаро. тенасса саппа̄йабходжанам̣ бхун̃джато аттабха̄во на чирассева па̄катико джа̄то, виппасанна̄ни индрийа̄ни, парисуддхо чхавиван̣н̣о, самуггатата̄ра̄ган̣ам̣ вийа набхам̣ парипун̣н̣адваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣аппат̣иман̣д̣итасарӣрам̣ ахоси. со там̣ олокетва̄ ‘‘та̄ва киланто на̄ма аттабха̄во евам̣ пат̣ипа̄катико джа̄то’’ти чинтетва̄ аттано пан̃н̃а̄махантата̄йа евам̣ париттакампи витаккам̣ гахетва̄ ка̄мавитаккоти ака̄си.
пан̣н̣аса̄ла̄йа пурато нисинно чамарапасадагавайарохитамига̄дике магаган̣е манун̃н̃асаддараване мораванакуккут̣а̄дике паккхиган̣е нӣлуппалакумудакамала̄дисан̃чханна̄ни паллала̄ни на̄на̄кусумасан̃чханнавит̣апа̄ ванара̄джийо ман̣иккхандханиммаладжалапава̄хан̃ча надим̣ неран̃джарам̣ пассати. тасса евам̣ хоти ‘‘собхана̄ ватиме мигаджа̄та̄ паккхиган̣а̄ паллала̄ни ванара̄джийо надӣ неран̃джара̄’’ти. со тампи евам̣ париттакам̣ витаккам̣ гахетва̄ ка̄мавитаккамака̄си, тена̄ха ‘‘уппаджджати ка̄мавитакко’’ти.
аттабйа̄ба̄дха̄йапӣти аттадуккха̄йапи. есеванайо саббаттха. ким̣ пана маха̄саттасса убхайадуккха̄йа сам̣ваттанакавитакко на̄ма аттхӣти? наттхи. апарин̃н̃а̄йам̣ т̣хитасса пана витакко йа̄ва убхайабйа̄ба̄дха̄йа сам̣ваттатӣти ета̄ни тӣн̣и на̄ма̄ни лабхати, тасма̄ евама̄ха. пан̃н̃а̄ниродхикоти ануппанна̄йа локийалокуттара̄йа пан̃н̃а̄йа уппаджджитум̣ на дети, локийапан̃н̃ам̣ пана ат̣т̣хасама̄паттипан̃ча̄бхин̃н̃а̄васена уппаннампи самуччхиндитва̄ кхипатӣти пан̃н̃а̄ниродхико. вигха̄тапаккхикоти дуккхакот̣т̣ха̄сико. асан̇кхатам̣ нибба̄нам̣ на̄ма, там̣ паччаккхам̣ ка̄тум̣ на детӣти анибба̄насам̣ваттанико. аббхаттхам̣ гаччхатӣти кхайам̣ наттхибха̄вам̣ гаччхати. удакапуппхул̣ако вийа нируджджхати. паджахамева̄ти паджахимева. винодамева̄ти нӣхаримева. бйантамева нам̣ ака̄синти вигатантам̣ ниссесам̣ париват̣умам̣ париччхиннамева нам̣ ака̄сим̣.
208. бйа̄па̄давитаккоти на бодхисаттасса парӯпагха̄таппат̣исам̣йутто на̄ма витакко читте уппаджджати, атхасса ативассааччун̣хаатисӣта̄дӣни пана пат̣ичча читтавипарин̣а̄мабха̄во хоти, там̣ сандха̄йа ‘‘бйа̄па̄давитакко’’ти а̄ха. вихим̣са̄витаккоти на маха̄саттасса паресам̣ дуккхуппа̄данаппат̣исам̣йутто витакко уппаджджати, читте пана уддхата̄ка̄ро анекаггата̄ка̄ро хоти, там̣ гахетва̄ вихим̣са̄витаккамака̄си. пан̣н̣аса̄ла̄два̄ре нисинно хи сӣхабйаггха̄дике ва̄л̣амиге сӯкара̄дайо кхуддамиге вихим̣санте пассати. атха бодхисатто имасмимпи на̄ма акутобхайе аран̃н̃е имесам̣ тираччха̄нагата̄нам̣ паччаттхика̄ уппаджджанти, балаванто дуббале кха̄данти, балавантакха̄дита̄ ваттантӣти ка̄рун̃н̃ам̣ уппа̄дети. ан̃н̃епи бил̣а̄ра̄дайо куккут̣амӯсика̄дӣни кха̄данте пассати, га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хо мануссе ра̄джакаммикехи упаддуте вадхабандха̄дӣни анубхаванте аттано касиван̣иджджа̄дӣни камма̄ни катва̄ джӣвитум̣ на лабхантӣти ка̄рун̃н̃ам̣ уппа̄дети, там̣ сандха̄йа ‘‘уппаджджати вихим̣са̄витакко’’ти а̄ха. татха̄ татха̄ти тена тена а̄ка̄рена. идам̣ вуттам̣ хоти – ка̄мавитакка̄дӣсу йам̣ йам̣ витаккети, йам̣ йам̣ витаккам̣ паваттети, тена тене часса̄ка̄рена ка̄мавитакка̄дибха̄во четасо на хи хотӣти. паха̄си неккхаммавитакканти неккхаммавитаккам̣ паджахати. бахуламака̄сӣти бахулам̣ кароти. тасса там̣ ка̄мавитакка̄йа читтанти тасса там̣ читтам̣ ка̄мавитаккаттха̄йа. йатха̄ ка̄мавитаккасампайуттам̣ хоти, евамевам̣ наматӣти аттхо. сесападесупи есева найо.
ида̄ни аттхадӣпикам̣ упамам̣ дассенто сеййатха̄пӣ тиа̄дима̄ха. таттха кит̣т̣хасамба̄дхети сассасамба̄дхе. а̄кот̣еййа̄ти уджукам̣ пит̣т̣хийам̣ пахареййа. пат̣икот̣еййа̄ти тирийам̣ пха̄сука̄су пахареййа. саннирундхеййа̄ти а̄варитва̄ тит̣т̣хеййа. саннива̄реййа̄ти ито чито ча гантум̣ на дадеййа. татонида̄нанти тена ка̄ран̣ена, евам̣ араккхита̄нам̣ гуннам̣ паресам̣ сассакха̄данака̄ран̣ена̄ти аттхо. ба̄ло хи гопа̄локо евам̣ га̄во араккхама̄но ‘‘айам̣ амха̄кам̣ бхаттаветанам̣ кха̄дати, уджум̣ га̄во раккхитумпи на саккоти, кулехи саддхим̣ верам̣ ган̣ха̄петӣ’’ти госа̄мика̄нампи сантика̄ вадха̄дӣни па̄пун̣а̄ти, кит̣т̣хаса̄мика̄нампи. пан̣д̣ито пана има̄ни чатта̄ри бхайа̄ни сампассанто га̄во са̄дхукам̣ раккхати, там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. а̄дӣнаванти упаддавам̣. ока̄ранти ла̄макам̣, кхандхесу ва̄ ота̄рам̣. сам̣килесанти килит̣т̣хабха̄вам̣. неккхаммети неккхаммамхи. а̄нисам̣санти висуддхипаккхам̣. вода̄напаккханти идам̣ тассева вевачанам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ неккхаммамхи висуддхипаккхам̣ аддасанти аттхо.
209. неккхамманти ча ка̄мехи ниссат̣ам̣ саббакусалам̣, екадхамме сан̇гайхама̄не нибба̄намева. татридам̣ опаммасам̣санданам̣ – кит̣т̣хасамба̄дхам̣ вийа хи рӯпа̄диа̄рамман̣ам̣, кӯт̣ага̄во вийа кӯт̣ачиттам̣, пан̣д̣итагопа̄лако вийа бодхисатто, чатуббидхабхайам̣ вийа аттапарӯбхайабйа̄ба̄дха̄йа сам̣ваттанавитакко, пан̣д̣итагопа̄лакасса чатуббидхам̣ бхайам̣ дисва̄ кит̣т̣хасамба̄дхе аппама̄дена гораккхан̣ам̣ вийа бодхисаттасса чхаббасса̄ни падха̄нам̣ падахато аттабйа̄ба̄дха̄дибхайам̣ дисва̄ рӯпа̄дӣсу а̄рамман̣есу йатха̄ ка̄мавитакка̄дайо на уппаджджанти, евам̣ читтараккхан̣ам̣. пан̃н̃а̄вуддхикотиа̄дӣсу ануппанна̄йа локийалокуттарапан̃н̃а̄йа уппа̄да̄йа, уппанна̄йа ча вуддхийа̄ сам̣ваттатӣти пан̃н̃а̄вуддхико. на дуккхакот̣т̣ха̄са̄йа сам̣ваттатӣти авигха̄тапаккхико. нибба̄надха̄тусаччхикирийа̄йа сам̣ваттатӣти нибба̄насам̣ваттанико. раттим̣ чепи нам̣, бхиккхаве, анувитаккеййанти сакалараттим̣ чепи там̣ витаккам̣ паваттеййам̣. татонида̄нанти там̣мӯлакам̣. охан̃н̃еййа̄ти уггха̄тӣйеййа, уддхачча̄йа сам̣ваттеййа̄ти аттхо. а̄ра̄ти дӯре. сама̄дхимха̄ти упача̄расама̄дхитопи аппана̄сама̄дхитопи. со кхо ахам̣, бхиккхаве, аджджхаттамева читтанти со ахам̣, бхиккхаве, ма̄ ме читтам̣ сама̄дхимха̄ дӯре хотӯти аджджхаттамева читтам̣ сан̣т̣хапеми, гочараджджхатте т̣хапемӣти аттхо. санниса̄демӣти таттхева ча нам̣ саннисӣда̄пеми. екодим̣ каромӣти екаггам̣ кароми. сама̄даха̄мӣти самма̄ а̄даха̄ми, сут̣т̣ху а̄ропемӣти аттхо. ма̄ ме читтам̣ ӯхан̃н̃ӣти ма̄ майхам̣ читтам̣ уггха̄тӣйиттха, ма̄ уддхачча̄йа сам̣ваттатӯти аттхо.
210. уппаджджати абйа̄па̄давитакко…пе… авихим̣са̄витаккоти еттха йо со има̄йа хет̣т̣ха̄ вуттатарун̣авипассана̄йа саддхим̣ уппаннавитакко ка̄мапаччанӣкат̣т̣хена неккхаммавитаккоти вутто. сойева бйа̄па̄дапаччанӣкат̣т̣хена абйа̄па̄давитаккоти ча вихим̣са̄паччанӣкат̣т̣хена авихим̣са̄витаккоти ча вутто.
етта̄вата̄ бодхисаттасса сама̄паттим̣ нисса̄йа випассана̄пат̣т̣хапанака̄ло катхито. йасса хи сама̄дхипи тарун̣о, випассана̄пи. тасса випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ атичирам̣ нисиннасса ка̄йо киламати, анто агги вийа ут̣т̣хахати, каччхехи седа̄ муччанти, маттхакато усумават̣т̣и вийа ут̣т̣хахати, читтам̣ хан̃н̃ати вихан̃н̃ати виппхандати. со пуна сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ там̣ паридаметва̄ мудукам̣ катва̄ самасса̄сетва̄ пуна випассанам̣ пат̣т̣хапети. тасса пуна атичирам̣ нисиннасса татхева хоти. со пуна сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ татхева кароти. випассана̄йа хи бахӯпака̄ра̄ сама̄патти.
йатха̄ йодхасса пхалакакот̣т̣хако на̄ма бахӯпака̄ро хоти, со там̣ нисса̄йа сан̇га̄мам̣ пависати, таттха хаттхӣхипи ассехипи йодхехипи саддхим̣ каммам̣ катва̄ а̄вудхесу ва̄ кхӣн̣есу бхун̃джитука̄мата̄дибха̄ве ва̄ сати ниваттитва̄ пхалакакот̣т̣хакам̣ пависитва̄ а̄вудха̄нипи ган̣ха̄ти, виссаматипи, бхун̃джатипи, па̄нӣйампи пивати, санна̄хампи пат̣исаннайхати, там̣ там̣ катва̄ пуна сан̇га̄мам̣ пависати, таттха каммам̣ катва̄ пуна учча̄ра̄дипӣл̣ито ва̄ кеначидева ва̄ каран̣ӣйена пхалакакот̣т̣хакам̣ пависати. таттха сантхамбхитва̄ пуна сан̇га̄мам̣ пависати, евам̣ йодхасса пхалакакот̣т̣хако вийа випассана̄йа бахӯпака̄ра̄ сама̄патти.
сама̄паттийа̄ пана сан̇га̄маниттхаран̣акайодхасса пхалакакот̣т̣хакатопи випассана̄ бахӯпака̄ратара̄. кин̃ча̄пи хи сама̄паттим̣ нисса̄йа випассанам̣ пат̣т̣хапети, випассана̄ пана тха̄маджа̄та̄ сама̄паттимпи раккхати. тха̄маджа̄там̣ кароти.
йатха̄ хи тхале на̄вампи на̄ва̄йа бхан̣д̣ампи сакат̣абха̄рам̣ каронти. удакам̣ патва̄ пана сакат̣ампи сакат̣абхан̣д̣ампи йуттагон̣епи на̄ва̄бха̄рам̣ каронти. на̄ва̄ тирийам̣ сотам̣ чхиндитва̄ соттхина̄ супат̣т̣анам̣ гаччхати, евамевам̣ кин̃ча̄пи сама̄паттим̣ нисса̄йа випассанам̣ пат̣т̣хапети, випассана̄ пана тха̄маджа̄та̄ сама̄паттимпи раккхати, тха̄маджа̄там̣ кароти. тхалам̣ патва̄ сакат̣ам̣ вийа хи сама̄патти. удакам̣ патва̄ на̄ва̄ вийа випассана̄. ити бодхисаттасса етта̄вата̄ сама̄паттим̣ нисса̄йа випассана̄пат̣т̣хапанака̄ло катхитоти ведитаббо.
йан̃н̃адева̄тиа̄ди кан̣хапаккхе вутта̄нуса̄ренева ведитаббам̣, идха̄пи аттхадӣпикам̣ упамам̣ дассетум̣ сеййатха̄пӣтиа̄дима̄ха. таттха га̄мантасамбхатесӯти га̄мантам̣ а̄хат̣есу. сатикаран̣ӣйамева хотӣти ета̄ га̄воти сатиуппа̄данаматтамева ка̄таббам̣ хоти. ито чито ча гантва̄ а̄кот̣ана̄дикиччам̣ наттхи. ете дхамма̄ти ете саматхавипассана̄ дхамма̄ти сатуппа̄данаматтамева ка̄таббам̣ хоти. имина̄ бодхисаттасса саматхавипассана̄нам̣ тха̄маджа̄така̄ло катхито. тада̄ кирасса сама̄паттим̣ аппанаттха̄йа нисиннасса ат̣т̣ха сама̄паттийо ека̄ваджджанена а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти, випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ нисинно сатта анупассана̄ екаппаха̄ренева а̄рул̣хо хоти.
215. сеййатха̄пӣти идха ким̣ дассети? айам̣ па̄т̣ийекко анусандхи, сатта̄нан̃хи хитӯпача̄рам̣ аттано саттхубха̄васампадан̃ча дассенто бхагава̄ имам̣ десанам̣ а̄рабхи. таттха аран̃н̃ети ат̣авийам̣. паванети ванасан̣д̣е. аттхато хи идам̣ двайам̣ екамева, пат̣хамасса пана дутийам̣ вевачанам̣. айогаккхемака̄моти чатӯхи йогехи кхемам̣ ниббхайат̣т̣ха̄нам̣ аниччханто бхайамева иччханто. соваттхикоти суваттхибха̄ва̄вахо. пӣтигаманӣйоти тут̣т̣хим̣ гаманӣйо. ‘‘пӣтагаманӣйо’’ти ва̄ па̄т̣хо. пидахеййа̄ти са̄кха̄дӣхи тхакеййа. вивареййа̄ти висадамукхам̣ катва̄ виват̣ам̣ кареййа. куммагганти удакаванапаббата̄дӣхи саннируддхам̣ амаггам̣. одахеййа окачаранти тесам̣ оке чарама̄нам̣ вийа екам̣ дӣпакамигам̣ екасмим̣ т̣ха̄не т̣хапеййа. окача̄риканти дӣгхараджджуйа̄ бандхитам̣йева мигим̣.
мигалуддако хи аран̃н̃ам̣ мига̄нам̣ васанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ ‘‘идха васанти, имина̄ маггена никкхаманти, еттха чаранти, еттха пиванти, имина̄ маггена пависантӣ’’ти саллаккхетва̄ маггам̣ пидха̄йа куммаггам̣ виваритва̄ окачаран̃ча окача̄рикан̃ча т̣хапетва̄ сайам̣ пат̣иччханнат̣т̣ха̄не саттим̣ гахетва̄ тит̣т̣хати. атха са̄йанхасамайе мига̄ акутобхайе аран̃н̃е чаритва̄ па̄нӣйам̣ пивитва̄ мигапотакехи саддхим̣ кӣл̣ама̄на̄ васанат̣т̣ха̄насантикам̣ а̄гантва̄ окачаран̃ча окача̄рикан̃ча дисва̄ ‘‘саха̄йака̄ но а̄гата̄ бхависсантӣ’’ти нира̄сан̇ка̄ пависанти, те маггам̣ пихитам̣ дисва̄ ‘‘на̄йам̣ магго, айам̣ магго бхависсатӣ’’ти куммаггам̣ пат̣ипаджджанти. мигалуддако на та̄ва кин̃чи кароти, павит̣т̣хесу пана саббапаччхимам̣ сан̣икам̣ пахарати. со уттасати, тато саббе уттаситва̄ ‘‘бхайам̣ уппанна’’нти пурато олокента̄ удакена ва̄ ванена ва̄ паббатена ва̄ саннируддхам̣ маггам̣ дисва̄ убхохи пассехи ан̇гулисан̇кхаликам̣ вийа гаханаванам̣ пависитум̣ асакконта̄ павит̣т̣хамаггенева никкхамитум̣ а̄рабханти. луддако тесам̣ ниваттанабха̄вам̣ н̃атва̄ а̄дито пат̣т̣ха̄йа тим̣сампи чатта̄лӣсампи миге гха̄тети. идам̣ сандха̄йа еван̃хи со, бхиккхаве, маха̄мигасан̇гхо апарена самайена анайабйасанам̣ а̄паджджеййа̄ти вуттам̣.
‘‘нандӣра̄гассетам̣ адхивачанам̣, авиджджа̄йетам̣ адхивачана’’нти еттха йасма̄ име сатта̄ авиджджа̄йа ан̃н̃а̄н̣а̄ хутва̄ нандӣра̄гена а̄бандхитва̄ рӯпа̄рамман̣а̄дӣни упанӣта̄ ват̣т̣адуккхасаттийа̄ гха̄там̣ лабханти. тасма̄ бхагава̄ окачарам̣ нандӣра̄готи, окача̄рикам̣ авиджджа̄ти катва̄ дассеси.
мигалуддако хи екада̄пи тесам̣ са̄кха̄бхан̇гена сарӣрам̣ пун̃чхитва̄ мануссагандхам̣ апанетва̄ окачарам̣ екасмим̣ т̣ха̄не т̣хапетва̄ окача̄рикам̣ саха раджджуйа̄ виссаджджетва̄ атта̄нам̣ пат̣иччха̄детва̄ саттим̣ а̄да̄йа окачарасса сантике тит̣т̣хати, окача̄рика̄ мигаган̣асса чаран̣ат̣т̣ха̄на̄бхимукхӣ гаччхати. там̣ дисва̄ мига̄ сӣса̄ни уккхипитва̄ тит̣т̣ханти, са̄пи сӣсам̣ уккхипитва̄ тит̣т̣хати, те ‘‘амха̄кам̣ самаджа̄тика̄ айа’’нти гочарам̣ ган̣ханти. са̄пи тин̣а̄ни кха̄дантӣ вийа сан̣икам̣ упагаччхати. а̄ран̃н̃ико йӯтхапатимиго тасса̄ ва̄там̣ лабхитва̄ сакабхарийам̣ виссаджджетва̄ тадабхимукхо хоти.
сатта̄нан̃хи наванавамева пийам̣ хоти. окача̄рика̄ а̄ран̃н̃икасса мигасса ачча̄саннабха̄вам̣ адатва̄ тадабхимукхӣва паччхато пат̣иккамитва̄ окачарасса сантикам̣ гаччхати, йаттха йаттхасса̄ раджджу лаггати, таттха таттха кхурена пахаритва̄ мочети, а̄ран̃н̃ико миго окачарам̣ дисва̄ окача̄рика̄йа самматто хутва̄ окачаре усӯйам̣ катва̄ пит̣т̣хим̣ на̄метва̄ сӣсам̣ кампенто тит̣т̣хати, тасмим̣ кхан̣е саттим̣ дживха̄йа лехантопи ‘‘ким̣ ета’’нти на джа̄на̄ти, окачаропи сачасса упарибха̄гена там̣ мигам̣ пахаритум̣ сукхам̣ хоти, пит̣т̣хим̣ на̄мети. сачасса хет̣т̣ха̄бха̄гена пахаритум̣ сукхам̣ хоти, хадайам̣ унна̄мети. атха луддако а̄ран̃н̃икам̣ мигам̣ саттийа̄ пахаритва̄ таттхева гха̄тетва̄ мам̣сам̣ а̄да̄йа гаччхати. евамева йатха̄ со миго окача̄рика̄йа самматто окачаре усӯйам̣ катва̄ саттим̣ дживха̄йа лехантопи кин̃чи на джа̄на̄ти, татха̄ име сатта̄ авиджджа̄йа самматта̄ андхабхӯта̄ кин̃чи аджа̄нанта̄ рӯпа̄дӣсу нандӣра̄гам̣ упагамма ват̣т̣адуккхасаттийа̄ вадхам̣ лабхантӣти бхагава̄ окачарам̣ нандӣра̄готи, окача̄рикам̣ авиджджа̄ти катва̄ дассеси.
ити кхо, бхиккхаве, виват̣о майа̄ кхемо магготи ити кхо, бхиккхаве, майа̄ имесам̣ сатта̄нам̣ хитачаран̣ена самма̄самбодхим̣ патва̄ ахам̣ буддхосмӣти тун̣хӣбхӯтена анисӣдитва̄ дхаммачаккаппаваттанато пат̣т̣ха̄йа дхаммам̣ десентена виват̣о кхемо арийо ат̣т̣хан̇гико магго, пихито куммагго, ан̃н̃а̄такон̣д̣ан̃н̃а̄дӣнам̣ бхаббапуггала̄нам̣ ӯхато окачаро нандӣра̄го дведха̄ чхетва̄ па̄тито, на̄сита̄ окача̄рика̄ авиджджа̄ саббена саббам̣ самуггха̄тита̄ти аттано хитӯпача̄рам̣ дассеси. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
дведха̄витаккасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.