3. на̄гавима̄наван̣н̣ана̄
алан̇ката̄ ман̣икан̃чана̄читанти на̄гавима̄нам̣. тасса ка̄ уппатти? бхагава̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ вихарати исипатане мигада̄йе. тена самайена ба̄ра̄н̣асива̄синӣ ека̄ упа̄сика̄ саддха̄ пасанна̄ сӣла̄ча̄расампанна̄ бхагавантам̣ уддисса ваттхайугам̣ ва̄йа̄петва̄ супаридхотам̣ ка̄ра̄петва̄ упасан̇камитва̄ бхагавато па̄дамӯле т̣хапетва̄ евама̄ха ‘‘пат̣игган̣ха̄ту, бханте бхагава̄, имам̣ ваттхайугам̣ анукампам̣ упа̄да̄йа йам̣ мама асса дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄’’ти. бхагава̄ там̣ пат̣иггахетва̄ тасса̄ упаниссайасампаттим̣ дисва̄ дхаммам̣ десеси, са̄ десана̄васа̄не сота̄паттипхале патит̣т̣хахитва̄ бхагавантам̣ вандитва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ гехам̣ агама̄си. са̄ на чирассева ка̄лам̣ катва̄ та̄ватим̣сесу уппанна̄ саккасса девара̄джасса пийа̄ ахоси валлабха̄ йасуттара̄ на̄ма на̄мена. тасса̄ пун̃н̃а̄нубха̄вена хемаджа̄ласан̃чханно кун̃джараваро ниббатти, тасса ча кхандхе ман̣имайо ман̣д̣апо, маджджхе супан̃н̃аттаратанапаллан̇ко ниббатти, двӣсу дантесу часса камалакувалайуджджала̄ раман̣ӣйа̄ две поккхаран̣ийо па̄турахесум̣. таттха падумакан̣н̣ика̄су т̣хита̄ девадхӣта̄ паггахитапан̃чан̇гикатӯрийа̄ наччанти чева га̄йанти ча.
саттха̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена са̄ваттхи тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. анупуббена са̄ваттхим̣ патва̄ татра судам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха са̄ девата̄ аттана̄ анубхуййама̄нам̣ диббасампаттим̣ олокетва̄ тасса̄ ка̄ран̣ам̣ упадха̄рентӣ ‘‘саттху ваттхайугада̄нака̄ран̣а’’нти н̃атва̄ сан̃джа̄тасоманасса̄ бхагавати паса̄дабахума̄на̄ вандитука̄ма̄ абхикканта̄йа раттийа̄ хаттхиккхандхаварагата̄ а̄ка̄сена а̄гантва̄ тато отаритва̄ бхагавантам̣ вандитва̄ ан̃джалим̣ паггайха екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. там̣ а̄йасма̄ ван̇гӣсо бхагавато анун̃н̃а̄йа има̄хи га̄тха̄хи пуччхи –
705. ‘‘алан̇ката̄ ман̣икан̃чана̄читам̣, сован̣н̣аджа̄лачитам̣ махантам̣;
абхируйха гаджаварам̣ сукаппитам̣, идха̄гама̄ веха̄йасам̣ анталиккхе.
706. ‘‘на̄гасса дантесу дувесу ниммита̄, аччходака̄ падуминийо супхулла̄;
падумесу ча тӯрийаган̣а̄ пабхиджджаре, има̄ ча наччанти манохара̄йо.
707. ‘‘девиддхипатта̄си маха̄нубха̄ве, мануссабхӯта̄ кимака̄си пун̃н̃ам̣;
кена̄си евам̣ джалита̄нубха̄ва̄, ван̣н̣о ча те саббадиса̄ пабха̄сатӣ’’ти.
705. таттха алан̇ката̄ти сабба̄бхаран̣авибхӯсита̄. ман̣икан̃чана̄читанти техи диббама̄нехи ман̣исуван̣н̣ехи а̄читам̣. сован̣н̣аджа̄лачитанти хемаджа̄ласан̃чханнам̣. махантанти випулам̣. сукаппитанти гаманасанна̄хавасена сут̣т̣ху саннаддхам̣. веха̄йасанти веха̄йасабхӯте хаттхипит̣т̣хе. анталиккхети а̄ка̄се, ‘‘алан̇катаман̣икан̃чана̄чита’’нтипи па̄т̣хо. айан̃хеттха сан̇кхепаттхо – девате, твам̣ сабба̄лан̇ка̄рехи алан̇ката̄ алан̇катаман̣икан̃чана̄читам̣, ативийа диббама̄нехи ман̣ӣхи кан̃чанехи ча алан̇каран̣авасена кхачитам̣, хемаджа̄лехи кумбха̄лан̇ка̄ра̄дибхедехи хаттха̄лан̇ка̄рехи читам̣ а̄муттам̣ махантам̣ ативийа брахантам̣ уттамам̣ гаджам̣ а̄руйха хаттхипит̣т̣хийа̄ нисинна̄ а̄ка̄сенева идха амха̄кам̣ сантикам̣ а̄гата̄ти.
706. на̄гасса дантесу дувесу ниммита̄ти ера̄ван̣асса вийа на̄гара̄джасса имасса двӣсу дантесу две поккхаран̣ийо сучаритасиппина̄ сут̣т̣ху вирачита̄. тӯрийаган̣а̄ти пан̃чан̇гикатӯрийасамӯха̄. пабхиджджарети два̄дасаннам̣ лайабхеда̄нам̣ васена пабхедам̣ гаччханти. ‘‘паваджджаре’’ти ча пат̣ханти, пака̄рехи ва̄дӣйантӣти аттхо.
евам̣ тхерена пут̣т̣ха̄ девата̄ има̄хи га̄тха̄хи виссаджджеси –
708. ‘‘ба̄ра̄н̣асийам̣ упасан̇камитва̄, буддхассахам̣ ваттхайугам̣ ада̄сим̣;
па̄да̄ни вандитва̄ чхама̄ нисӣдим̣, витта̄ чахам̣ ан̃джаликам̣ ака̄сим̣.
709. ‘‘буддхо ча ме кан̃чанасаннибхаттачо, адесайи самудайадуккханиччатам̣;
асан̇кхатам̣ дуккханиродхасассатам̣, маггам̣ адесайи йато виджа̄нисам̣.
710. ‘‘аппа̄йукӣ ка̄лаката̄ тато чута̄, упапанна̄ тидасаган̣ам̣ йасассинӣ;
саккассахам̣ ан̃н̃атара̄ паджа̄пати, йасуттара̄ на̄ма диса̄су виссута̄’’ти.
708-9. таттха чхама̄ти бхӯмийам̣. бхумматтхе хи идам̣ паччаттавачанам̣. витта̄ти тут̣т̣ха̄. йатоти йато саттху са̄муккам̣сикадхаммадесанато. виджа̄нисанти чатта̄ри арийасачча̄ни пат̣ивиджджхим̣.
710. аппа̄йукӣти ‘‘ӣдисам̣ на̄ма ул̣а̄рам̣ пун̃н̃ам̣ катва̄ на тайа̄ етасмим̣ дуккхабахуле мануссаттабха̄ве евам̣ т̣ха̄табба’’нти сан̃джа̄та̄бхисандхина̄ вийа париккхайам̣ гатена каммуна̄ аппа̄йука̄ сама̄на̄. ан̃н̃атара̄ паджа̄патӣти сол̣асасахасса̄нам̣ махесӣнам̣ ан̃н̃атара̄. диса̄су виссута̄ти двӣсу девалокесу саббадиса̄су па̄кат̣а̄ пан̃н̃а̄та̄. сесам̣ вуттанайамева.
на̄гавима̄наван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.