1. пат̣хамалакун̣д̣акабхаддийасуттаван̣н̣ана̄
61. чӯл̣аваггасса пат̣хаме лакун̣д̣акабхаддийанти еттха бхаддийоти тасса а̄йасмато на̄мам̣, ка̄йасса пана рассатта̄ ‘‘лакун̣д̣акабхаддийо’’ти нам̣ сан̃джа̄нанти. со кира са̄ваттхива̄сӣ кулапутто махаддхано маха̄бхого рӯпена апа̄са̄дико дуббан̣н̣о дуддасико окот̣имако. со екадивасам̣ саттхари джетаване вихаранте упа̄сакехи саддхим̣ виха̄рам̣ гантва̄ дхаммадесанам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ ладдхӯпасампадо саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто сота̄паттипхалам̣ па̄пун̣и. тада̄ секкха̄ бхиккхӯ йебхуййена а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ упасан̇камитва̄ упаримаггаттха̄йа каммат̣т̣ха̄нам̣ йа̄чанти, дхаммадесанам̣ йа̄чанти, пан̃хам̣ пуччханти. со тесам̣ адхиппа̄йам̣ пӯренто каммат̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхати, дхаммам̣ десети, пан̃хам̣ виссаджджети. те гхат̣ента̄ ва̄йаманта̄ аппекачче сакада̄га̄мипхалам̣, аппекачче ана̄га̄мипхалам̣, аппекачче арахаттам̣, аппекачче тиссо виджджа̄, аппекачче чхал̣абхин̃н̃а̄, аппекачче чатассо пат̣исамбхида̄ адхигаччханти. те дисва̄ лакун̣д̣акабхаддийопи секхо сама̄но ка̄лам̣ н̃атва̄ аттано читтакаллатан̃ча саллекхан̃ча паччавеккхитва̄ дхаммасена̄патим̣ упасан̇камитва̄ катапат̣исантха̄ро саммодама̄но дхаммадесанам̣ йа̄чи. сописса аджджха̄сайасса анурӯпам̣ катхам̣ катхеси. тена вуттам̣ – ‘‘тена кхо пана самайена а̄йасма̄ са̄рипутто а̄йасмантам̣ лакун̣д̣акабхаддийам̣ анекапарийа̄йена дхаммийа̄ катха̄йа сандассетӣ’’тиа̄ди.
таттха анекапарийа̄йена̄ти ‘‘итипи пан̃чаккхандха̄ аничча̄, итипи дуккха̄, итипи анатта̄’’ти евам̣ анекехи ка̄ран̣ехи. дхаммийа̄ катха̄йа̄ти пан̃чаннам̣ упа̄да̄наккхандха̄нам̣ удайаббайа̄дипака̄санийа̄ дхаммийа̄ катха̄йа. сандассетӣти та̄нийева аничча̄дилаккхан̣а̄ни удайаббайа̄дике ча самма̄ дассети, хаттхена гахетва̄ вийа паччаккхато дассети. сама̄дапетӣти таттха лаккхан̣а̄рамман̣икам̣ випассанам̣ самма̄ а̄дапети, йатха̄ вӣтхипат̣ипанна̄ хутва̄ паваттати, евам̣ ган̣ха̄пети. самуттеджетӣти випассана̄йа а̄раддха̄йа сан̇кха̄ра̄нам̣ удайаббайа̄дӣсу упат̣т̣хахантесу йатха̄ка̄лам̣ паггаханиггахасамупеккхан̣ехи боджджхан̇га̄нам̣ анупаваттанена бха̄ванам̣ маджджхимам̣ вӣтхим̣ ота̄ретва̄ йатха̄ випассана̄н̃а̄н̣ам̣ сӯрам̣ пасаннам̣ хутва̄ вахати, евам̣ индрийа̄нам̣ висадабха̄вакаран̣ена випассана̄читтам̣ самма̄ уттеджети, висада̄панавасена водапети. сампахам̣сетӣти татха̄ паваттийама̄на̄йа випассана̄йа самаппаваттабха̄вана̄васена чева упариладдхаббабха̄вана̄балена ча читтам̣ самма̄ пахам̣сети, ладдхасса̄давасена ва̄ сут̣т̣ху тосети. анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуччӣти йатха̄ йатха̄ дхаммасена̄пати дхаммам̣ десети, татха̄ татха̄ татхалаккхан̣ам̣ випассантасса тхерасса ча десана̄нубха̄вена, аттано ча упаниссайасампаттийа̄ н̃а̄н̣асса парипа̄кам̣ гататта̄ десана̄нуса̄рена н̃а̄н̣е анупаваттанте ка̄ма̄сава̄дӣсу кан̃чи а̄савам̣ аггахетва̄ маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ва анавасесато читтам̣ вимуччи, арахаттапхалам̣ саччха̄ка̄сӣти аттхо.
етаматтхам̣ видитва̄ти етам̣ а̄йасмато лакун̣д̣акабхаддийасса ан̃н̃а̄ра̄дханасан̇кха̄там̣ аттхам̣ сабба̄ка̄рато видитва̄ тадаттхадӣпанам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.
таттха уддханти рӯпадха̄туйа̄ арӯпадха̄туйа̄ ча. адхоти ка̄мадха̄туйа̄. саббадхӣти саббасмимпи сан̇кха̄рагате. виппамуттоти пуббабха̄ге виккхамбханавимуттийа̄ апарабха̄ге самуччхедапат̣ипассаддхивимуттӣхи саббаппака̄рена вимутто. еттха ча уддхам̣ виппамуттоти етена пан̃чуддхамбха̄гийасам̣йоджанапаха̄нам̣ дассети. адхо виппамуттоти етена пан̃чорамбха̄гийасам̣йоджанапаха̄нам̣. саббадхи виппамуттоти етена авасит̣т̣хасабба̄кусалапаха̄нам̣ дассети. атха ва̄ уддханти ана̄гатака̄лаггахан̣ам̣. адхоти атӣтака̄лаггахан̣ам̣. убхайаггахан̣енева тадубхайапат̣исам̣йуттатта̄ паччуппанно аддха̄ гахито хоти, таттха ана̄гатака̄лаггахан̣ена ана̄гатаккхандха̄йатанадха̄туйо гахита̄. сесападесупи есева найо. саббадхӣти ка̄мабхеда̄дике саббасмим̣ бхаве. идам̣ вуттам̣ хоти – ана̄гато атӣто паччуппанноти евам̣ тийаддхасан̇гахите саббасмим̣ бхаве виппамуттоти.
айам̣хамасмӣти ана̄нупассӣти йо евам̣ виппамутто, со рӯпаведана̄дӣсу ‘‘айам̣ на̄ма дхаммо ахамасмӣ’’ти дит̣т̣хима̄наман̃н̃ана̄васена евам̣ на̄нупассати. тасса татха̄ дассане ка̄ран̣ам̣ наттхӣти адхиппа̄йо. атха ва̄ айам̣хамасмӣти ана̄нупассӣти идам̣ йатха̄вутта̄йа вимуттийа̄ адхигамупа̄йадӣпанам̣. тийаддхасан̇гахите тебхӯмаке сан̇кха̄ре ‘‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’ти паваттанасабха̄ва̄йа ман̃н̃ана̄йа анадхит̣т̣ха̄нам̣ катва̄ ‘‘нетам̣ мама, несохамасми, на ме со атта̄’’ти евам̣ уппаджджама̄на̄ йа̄ пуббабха̄гавут̣т̣ха̄нага̄минӣ випассана̄, са̄ вимуттийа̄ падат̣т̣ха̄нам̣. евам̣ вимутто удата̄ри огхам̣, атин̣н̣апуббам̣ апунаббхава̄йа̄ти евам̣ дасахи сам̣йоджанехи сабба̄кусалехи ча саббатха̄ вимутто араха̄ арийамагга̄дхигаманато пуббе супинантепи атин̣н̣апуббам̣ ка̄могхо бхавогхо дит̣т̣хогхо авиджджогхоти имам̣ чатуббидхам̣ огхам̣, сам̣са̄рамахогхамева ва̄ апунаббхава̄йа анупа̄дисеса̄йа нибба̄на̄йа удата̄ри уттин̣н̣о, уттаритва̄ па̄ре т̣хитоти аттхо.
пат̣хамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.