8. сан̇гхабхедасуттаван̣н̣ана̄

48. ат̣т̣хаме а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча̄ти абхима̄ре пайоджетва̄ на̄л̣а̄гирим̣ виссаджджа̄петва̄ силам̣ пават̣т̣етва̄ бхагавато анаттхам̣ ка̄тум̣ асакконто ‘‘сан̇гхам̣ бхиндитва̄ чаккабхедам̣ карисса̄мӣ’’ти адхиппа̄йена етам̣ ‘‘аджджатагге’’тиа̄дивачанам̣ авоча. ан̃н̃атрева бхагавата̄ти вина̄ ева бхагавантам̣, саттха̄рам̣ акатва̄ти аттхо. ан̃н̃атра бхиккхусан̇гха̄ти вина̄ ева бхиккхусан̇гхам̣. упосатхам̣ карисса̄ми сан̇гхакамма̄ни ча̄ти бхагавато ова̄дака̄ракам̣ бхиккхусан̇гхам̣ висум̣ катва̄ мам̣ ануваттантехи бхиккхӯхи саддхим̣ а̄вен̣икам̣ упосатхам̣ сан̇гхакамма̄ни ча карисса̄мӣти аттхо. девадатто сан̇гхам̣ бхиндиссатӣти бхедакара̄нам̣ саббесам̣ девадаттена саджджитатта̄ екам̣сенева девадатто аджджа сан̇гхам̣ бхиндиссати двидха̄ кариссати. ‘‘адхаммам̣ дхаммо’’тиа̄дӣсу хи ат̣т̣ха̄расасу бхедакараваттхӯсу йам̣кин̃чи екампи ваттхум̣ дӣпетва̄ тена тена ка̄ран̣ена ‘‘имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’’ти сан̃н̃а̄петва̄ сала̄кам̣ га̄хетва̄ висум̣ сан̇гхакамме кате сан̇гхо бхинно хоти. вуттан̃хетам̣ –

‘‘пан̃чахи, упа̄ли, а̄ка̄рехи сан̇гхо бхиджджати каммена уддесена вохаранто анусса̄ванена сала̄кагга̄хена̄’’ти (пари. 458).

таттха каммена̄ти апалоканакамма̄дӣсу чатӯсу каммесу ан̃н̃атарена каммена. уддесена̄ти пан̃часу па̄тимоккхуддесесу ан̃н̃атарена уддесена. вохарантоти та̄хи та̄хи уппаттӣхи ‘‘адхаммам̣ дхаммо’’тиа̄дӣни (а. ни. 10.37; чӯл̣ава. 352) ат̣т̣ха̄расабхедакараваттхӯни дӣпенто. анусса̄ванена̄ти ‘‘нану тумхе джа̄на̄тха майхам̣ учча̄кула̄ паббаджитабха̄вам̣ бахуссутабха̄ван̃ча, ма̄дисо на̄ма уддхаммам̣ уббинайам̣ га̄хеййа̄ти ким̣ тумха̄кам̣ читтампи уппа̄детум̣ йуттам̣, кимахам̣ апа̄йато на бха̄йа̄мӣ’’тиа̄дина̄ найена кан̣н̣амӯле вачӣбхедам̣ катва̄ анусса̄ванена. сала̄кагга̄хена̄ти евам̣ анусса̄ветва̄ тесам̣ читтам̣ упаттхамбхетва̄ ана̄ваттидхамме катва̄ ‘‘ган̣хатха имам̣ сала̄ка’’нти сала̄кагга̄хена.

еттха ча каммамева уддесо ва̄ пама̄н̣ам̣, воха̄ра̄нусса̄ванасала̄кагга̄ха̄ пана пуббабха̄га̄. ат̣т̣ха̄расаваттхудӣпанавасена хи вохарантена таттха ручиджананаттхам̣ анусса̄ветва̄ сала̄ка̄йа га̄хита̄йапи абхиннова хоти сан̇гхо. йада̄ паневам̣ чатта̄ро ва̄ атирека̄ ва̄ сала̄кам̣ га̄хетва̄ а̄вен̣икам̣ уддесам̣ ва̄ каммам̣ ва̄ каронти, тада̄ сан̇гхо бхинно на̄ма хоти. девадатто ча саббам̣ сан̇гхабхедасса пуббабха̄гам̣ ниппха̄детва̄ ‘‘екам̣сенева аджджа а̄вен̣икам̣ упосатхам̣ сан̇гхакамман̃ча карисса̄мӣ’’ти чинтетва̄ ‘‘аджджатагге’’тиа̄дивачанам̣ авоча. тена̄ха – ‘‘аджджа, бханте, девадатто сан̇гхам̣ бхиндиссатӣ’’ти. йато авочумха̄ ‘‘бхедакара̄нам̣ саббесам̣ девадаттена саджджитатта̄’’ти.

етаматтхам̣ видитва̄ти етам̣ авӣчимаха̄нирайуппаттисам̣ваттанийам̣ каппат̣т̣хийам̣ атекиччхам̣ девадаттена ниббаттийама̄нам̣ сан̇гхабхедакаммам̣ сабба̄ка̄рато видитва̄. имам̣ уда̄нанти кусала̄кусалесу йатха̄ккамам̣ саппуриса̄саппурисасабха̄гависабха̄гапат̣ипаттивасена пана сукусала̄ти идаматтхавибха̄ванам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.

таттха сукарам̣ са̄дхуна̄ са̄дхӯти аттано паресан̃ча хитам̣ са̄дхетӣти са̄дху, самма̄пат̣ипанно. тена са̄дхуна̄ са̄рипутта̄дина̄ са̄вакена паччекабуддхена самма̄самбуддхена ан̃н̃ена ва̄ локийаса̄дхуна̄ са̄дху сундарам̣ бхаддакам̣ аттано паресан̃ча хитасукха̄вахам̣ сукарам̣ сукхена ка̄тум̣ сакка̄. са̄дху па̄пена дуккаранти тадева пана вутталаккхан̣ам̣ са̄дху па̄пена девадатта̄дина̄ па̄папуггалена дуккарам̣ ка̄тум̣ на сакка̄, на со там̣ ка̄тум̣ саккотӣти аттхо. па̄пам̣ па̄пена сукаранти па̄пам̣ асундарам̣ аттано паресан̃ча анаттха̄вахам̣ па̄пена йатха̄вуттапа̄папуггалена сукарам̣ сукхена ка̄тум̣ саккун̣еййа. па̄памарийехи дуккаранти арийехи пана буддха̄дӣхи там̣ там̣ па̄пам̣ дуккарам̣ дурабхисамбхавам̣. сетугха̄тойева хи тесанти саттха̄ дӣпети.

ат̣т̣хамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.