3. гопа̄лакасуттаван̣н̣ана̄
33. татийе косалесӯти косала̄ на̄ма джа̄нападино ра̄джакума̄ра̄, тесам̣ нива̄со екопи джанападо ‘‘косала̄’’твева вуччати, тесу косалесу джанападе. ча̄рикам̣ чаратӣти атуритача̄рика̄васена джанападача̄рикам̣ чарати. махата̄ти гун̣амахаттенапи махата̄, апариччхиннасан̇кхйатта̄ сан̇кхйа̄махаттенапи махата̄. бхиккхусан̇гхена̄ти дит̣т̣хисӣласа̄ман̃н̃асам̣хатена саман̣аган̣ена. саддхинти екато. магга̄ оккамма̄ти маггато апаккамитва̄. ан̃н̃атарам̣ руккхамӯланти гханапаттаса̄кха̄вит̣апасампаннасса сандаччха̄йасса махато руккхасса самӣпасан̇кха̄там̣ мӯлам̣.
ан̃н̃атаро гопа̄лакоти еко гоган̣араккхако, на̄мена пана нандо на̄ма. со кира ад̣д̣хо махаддхано маха̄бхого, йатха̄ кен̣ийо джат̣ило паббаджджа̄васена, евам̣ ана̄тхапин̣д̣икасса гойӯтхам̣ раккханто гопа̄лакаттена ра̄джапӣл̣ам̣ апахаранто аттано кут̣умбам̣ раккхати. со ка̄лена ка̄лам̣ пан̃ча горасе гахетва̄, маха̄сет̣т̣хисса сантикам̣ а̄гантва̄ ниййа̄тетва̄ саттху сантикам̣ гантва̄, саттха̄рам̣ пассати, дхаммам̣ сун̣а̄ти, аттано васанат̣т̣ха̄нам̣ а̄гаманаттха̄йа саттха̄рам̣ йа̄чати. саттха̄ тассева н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ а̄гамайама̄но агантва̄, апарабха̄ге махата̄ бхиккхусан̇гхена паривуто джанападача̄рикам̣ чаранто, ‘‘ида̄нисса н̃а̄н̣ам̣ парипакка’’нти н̃атва̄ тасса васанат̣т̣ха̄насса авидӯре магга̄ оккамма ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисӣди тасса а̄гаманам̣ а̄гамайама̄но. нандопи кхо ‘‘саттха̄ кира джанападача̄рикам̣ чаранто ито а̄гаччхатӣ’’ти сутва̄, хат̣т̣хатут̣т̣хо вегена гантва̄, саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ катапат̣исантха̄ро екамантам̣ нисӣди, атхасса бхагава̄ дхаммам̣ десеси. со сота̄паттипхале патит̣т̣хахитва̄ бхагавантам̣ нимантетва̄ сатта̄хам̣ па̄йа̄сада̄намада̄си, саттаме дивасе бхагава̄ анумоданам̣ катва̄ пакка̄ми. тена вуттам̣ – ‘‘екамантам̣ нисиннам̣ кхо там̣ гопа̄лакам̣ бхагава̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассеси…пе… ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄мӣ’’ти.
таттха сандассесӣти ‘‘име дхамма̄ кусала̄, име дхамма̄ акусала̄’’тиа̄дина̄ кусала̄дидхамме каммавипа̄ке идхалокапаралоке паччаккхато дассенто анупуббикатха̄васа̄не чатта̄ри арийасачча̄ни самма̄ дассеси. сама̄дапесӣти ‘‘сачча̄дхигама̄йа име на̄ма дхамма̄ аттани уппа̄детабба̄’’ти сӣла̄дидхамме самма̄ ган̣ха̄петва̄ тесу там̣ патит̣т̣хапеси. самуттеджесӣти те дхамма̄ сама̄динна̄ ануккамена бха̄вийама̄на̄ ниббедхабха̄гийа̄ хутва̄ тиккхависада̄ йатха̄ кхиппам̣ арийамаггам̣ а̄ваханти, татха̄ самма̄ уттеджеси саммадева теджеси. сампахам̣сесӣти бха̄вана̄йа пуббена̄парам̣ висесабха̄вадассанена читтасса памода̄панавасена сут̣т̣ху пахам̣сеси. апичеттха са̄ваджджа̄наваджджадхаммесу дуккха̄дӣсу ча саммохавиноданена сандассанам̣, самма̄пат̣ипаттийам̣ пама̄да̄паноданена сама̄дапанам̣, читтасса̄ласийа̄паттивиноданена самуттеджанам̣, самма̄пат̣ипаттисиддхийа̄ сампахам̣санам̣ ведитаббам̣. евам̣ со бхагавато са̄муккам̣сика̄йа дхаммадесана̄йа сота̄паттипхале патит̣т̣хахи. адхива̄сесӣти тена дит̣т̣хасаччена ‘‘адхива̄сету ме, бханте бхагава̄’’тиа̄дина̄ нимантито ка̄йан̇гава̄чан̇гам̣ ачопенто читтенева адхива̄сеси са̄дийи. тенева̄ха ‘‘тун̣хӣбха̄вена̄’’ти.
апподакапа̄йа̄санти нирудакапа̄йа̄сам̣. пат̣ийа̄да̄петва̄ти сампа̄детва̄ саджджетва̄. наван̃ча саппинти наванӣтам̣ гахетва̄ та̄вадева вилӣнам̣ ман̣д̣асаппин̃ча пат̣ийа̄да̄петва̄. сахаттха̄ти а̄дараджа̄то сахаттхенева паривисанто. сантаппесӣти пат̣ийаттам̣ бходжанам̣ бходжеси. сампава̄ресӣти ‘‘алам̣ ала’’нти ва̄ча̄йа пат̣иккхипа̄песи. бхутта̄винти катабхаттакиччам̣. онӣтапаттапа̄н̣инти паттато апанӣтапа̄н̣им̣, ‘‘дхотапаттапа̄н̣и’’нтипи па̄т̣хо, дхотапаттахаттханти аттхо. нӣчанти ануччам̣ а̄санам̣ гахетва̄ а̄санейева нисӣданам̣ арийадесава̄сӣнам̣ ча̄риттам̣, со пана саттху сантике упача̄равасена пан̃н̃аттасса да̄рупхалака̄санасса самӣпе нисӣди. дхаммийа̄ катха̄йа̄тиа̄ди саттаме дивасе катам̣ анумоданам̣ сандха̄йа вуттам̣. со кира сатта̄хам̣ бхагавантам̣ бхиккхусан̇гхан̃ча таттха васа̄петва̄ маха̄да̄нам̣ паваттеси. саттаме пана дивасе апподакапа̄йа̄сада̄нам̣ ада̄си. саттха̄ тасса тасмим̣ аттабха̄ве упаримаггаттха̄йа н̃а̄н̣апарипа̄ка̄бха̄вато анумоданамева катва̄ пакка̄ми.
сӣмантарика̄йа̄ти сӣмантаре, тасса га̄масса антарам̣. га̄мава̄сино кира екам̣ тал̣а̄кам̣ нисса̄йа тена саддхим̣ калахам̣ акам̣су. со те абхибхавитва̄ там̣ тал̣а̄кам̣ ган̣хи. тена баддха̄гха̄то еко пурисо там̣ саттху паттам̣ гахетва̄ дӯрам̣ анугантва̄ ‘‘ниватта̄хи упа̄сака̄’’ти вутте бхагавантам̣ вандитва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ бхиккхусан̇гхасса ча ан̃джалим̣ катва̄ йа̄ва дассанӯпача̄расаматиккама̄ дасанакхасамодха̄насамуджджалам̣ ан̃джалим̣ сираси паггайха пат̣иниваттитва̄ двиннам̣ га̄ма̄нам̣ антаре аран̃н̃аппадесе екакам̣ гаччхантам̣ сарена виджджхитва̄ ма̄реси. тена вуттам̣ ачирапаккантасса…пе… воропесӣ’’ти. кеначидева каран̣ӣйена охӣйитва̄ паччха̄ гаччханта̄ бхиккхӯ там̣ татха̄ матам̣ дисва̄ бхагавато таматтхам̣ а̄рочесум̣, там̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ’’тиа̄ди.
етаматтхам̣ видитва̄ти йасма̄ дит̣т̣хисампаннам̣ арийаса̄вакам̣ нандам̣ ма̄рентена пурисена а̄нантарийакаммам̣ бахулам̣ апун̃н̃ам̣ пасутам̣, тасма̄ йам̣ чорехи ча верӣхи ча каттаббам̣, татопи гхоратарам̣ имесам̣ сатта̄нам̣ миччха̄пан̣ихитам̣ читтам̣ каротӣти имаматтхам̣ джа̄нитва̄ тадаттхадӣпанам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.
таттха дисо дисанти дӯсако дӯсанӣйам̣ чоро чорам̣, дисва̄ти вачанасесо. йам̣ там̣ кайира̄ти йам̣ тасса анайабйасанам̣ кареййа, дутийападепи есева найо. идам̣ вуттам̣ хоти – еко екасса миттадуббхӣ чоро путтада̄ракхеттаваттхугомахим̣са̄дӣсу апараджджханто йасса апараджджхати, тампи татхева аттани апараджджхантам̣ чорам̣ дисва̄, верӣ ва̄ пана кеначидева ка̄ран̣ена баддхаверам̣ верим̣ дисва̄ аттано каккхал̣ата̄йа да̄рун̣ата̄йа йам̣ тасса анайабйасанам̣ кареййа, путтада̄рам̣ ва̄ пӣл̣еййа, кхетта̄дӣни ва̄ на̄сеййа, джӣвита̄ ва̄ воропеййа, дасасу акусалакаммапатхесу миччха̄т̣хапитатта̄ миччха̄пан̣ихитам̣ читтам̣ па̄пийо нам̣ тато каре, нам̣ пурисам̣ па̄патарам̣ тато кареййа. вуттаппака̄ро хи дисо ва̄ верӣ ва̄ дисасса ва̄ верино ва̄ имасмим̣йева аттабха̄ве дуккхам̣ ва̄ уппа̄деййа, джӣвитаккхайам̣ ва̄ кареййа. идам̣ пана акусалакаммапатхесу миччха̄т̣хапитам̣ читтам̣ дит̣т̣хева дхамме анайабйасанам̣ па̄пети, аттабха̄васатасахассесупи чатӯсу апа̄йесу кхипитва̄ сӣсамасса уккхипитум̣ на детӣти.
татийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.