7. аджакала̄пакасуттаван̣н̣ана̄

7. саттаме па̄ва̄йанти евам̣на̄маке маллара̄джӯнам̣ нагаре. аджакала̄паке четийети аджакала̄пакена на̄ма йаккхена париггахитатта̄ ‘‘аджакала̄пака’’нти ладдхана̄ме манусса̄нам̣ читтӣкатат̣т̣ха̄не. со кира йаккхо адже кала̄пе катва̄ бандханена аджакот̣т̣ха̄сена саддхим̣ балим̣ пат̣иччхати, на ан̃н̃атха̄, тасма̄ ‘‘аджакала̄пако’’ти пан̃н̃а̄йиттха. кечи пана̄ху – аджаке вийа сатте ла̄петӣти аджакала̄пакоти. тасса кира сатта̄ балим̣ упанетва̄ йада̄ аджасаддам̣ катва̄ балим̣ упахаранти, тада̄ со туссати, тасма̄ ‘‘аджакала̄пако’’ти вуччатӣти. со пана йаккхо а̄нубха̄васампанно каккхал̣о пхарусо таттха ча саннихито, тасма̄ там̣ т̣ха̄нам̣ манусса̄ читтим̣ каронти, ка̄лена ка̄лам̣ балим̣ упахаранти. тена вуттам̣ ‘‘аджакала̄паке четийе’’ти. аджакала̄пакасса йаккхасса бхаванети тасса йаккхасса вима̄не.

тада̄ кира саттха̄ там̣ йаккхам̣ даметука̄мо са̄йанхасамайе еко адутийо паттачӣварам̣ а̄да̄йа аджакала̄пакасса йаккхасса бхаванадва̄рам̣ гантва̄ тасса дова̄рикам̣ бхаванапависанаттха̄йа йа̄чи. со ‘‘каккхал̣о, бханте, аджакала̄пако йаккхо, саман̣оти ва̄ бра̄хман̣оти ва̄ га̄равам̣ на кароти, тасма̄ тумхе ева джа̄на̄тха, майхам̣ пана тасса ана̄рочанам̣ на йутта’’нти та̄вадева йаккхасама̄гамам̣ гатасса аджакала̄пакасса сантикам̣ ва̄тавегена агама̄си. саттха̄ антобхаванам̣ пависитва̄ аджакала̄пакасса нисӣданаман̣д̣апе пан̃н̃атта̄сане нисӣди. йаккхасса ородха̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. саттха̄ та̄сам̣ ка̄лайуттам̣ дхаммим̣ катхам̣ катхеси. тена вуттам̣ – ‘‘па̄ва̄йам̣ вихарати аджакала̄паке четийе аджакала̄пакасса йаккхасса бхаване’’ти.

тасмим̣ самайе са̄та̄гирахемавата̄ аджакала̄пакасса бхаванаматтхакена йаккхасама̄гамам̣ гаччханта̄ аттано гамане асампаджджама̄не ‘‘ким̣ ну кхо ка̄ран̣а’’нти а̄ваджджента̄ саттха̄рам̣ аджакала̄пакасса бхаване нисиннам̣ дисва̄ таттха гантва̄ бхагавантам̣ вандитва̄ ‘‘майам̣, бханте, йаккхасама̄гамам̣ гамисса̄ма̄’’ти а̄пуччхитва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ гата̄ йаккхасаннипа̄те аджакала̄пакам̣ дисва̄ тут̣т̣хим̣ паведайим̣су ‘‘ла̄бха̄ те, а̄вусо, аджакала̄пака, йасса те бхаване садеваке локе аггапуггало бхагава̄ нисинно, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ пайирупа̄сассу, дхамман̃ча сун̣а̄хӣ’’ти. со тесам̣ катхам̣ сутва̄ ‘‘име тасса мун̣д̣акасса саман̣акасса мама бхаване нисиннабха̄вам̣ катхентӣ’’ти кодха̄бхибхӯто хутва̄ ‘‘аджджа майхам̣ тена саман̣ена саддхим̣ сан̇га̄мо бхависсатӣ’’ти чинтетва̄ йаккхасаннипа̄тато ут̣т̣хахитва̄ даккхин̣ам̣ па̄дам̣ уккхипитва̄ сат̣т̣хийоджанаматтам̣ паббатакӯт̣ам̣ акками, там̣ бхиджджитва̄ двидха̄ ахоси. сесам̣ еттха йам̣ ваттаббам̣, там̣ а̄л̣авакасуттаван̣н̣ана̄йам̣ (сам̣. ни. ат̣т̣ха. 1.1.246) а̄гатанайенева ведитаббам̣.

аджакала̄пакасса сама̄гамо хи а̄л̣авакасама̄гамасадисова т̣хапетва̄ пан̃хакаран̣ам̣ виссаджджанам̣ бхаванато тиккхаттум̣ никкхаманам̣ павесанан̃ча. аджакала̄пако хи а̄гаччхантойева ‘‘етехийева там̣ саман̣ам̣ пала̄песса̄мӣ’’ти ва̄таман̣д̣ала̄дике нававассе самут̣т̣ха̄петва̄ техи бхагавато чаланаматтампи ка̄тум̣ асакконто на̄на̄видхаппахаран̣ахаттхе ативийа бхайа̄накарӯпе бхӯтаган̣е нимминитва̄ техи саддхим̣ бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ антантенева чаранто саббараттим̣ на̄наппака̄рам̣ виппака̄рам̣ катва̄пи бхагавато кин̃чи кесаггаматтампи нисиннат̣т̣ха̄нато чаланам̣ ка̄тум̣ на̄саккхи. кевалам̣ пана ‘‘айам̣ саман̣о мам̣ ана̄пуччха̄ майхам̣ бхаванам̣ пависитва̄ нисӣдатӣ’’ти кодхавасена паджджали. атхасса бхагава̄ читтаппаваттим̣ н̃атва̄ ‘‘сеййатха̄пи на̄ма чан̣д̣асса куккурасса на̄са̄йа питтам̣ бхиндеййа, евам̣ со бхиййосоматта̄йа чан̣д̣атаро асса, евамева̄йам̣ йаккхо майи идха нисинне читтам̣ падӯсети, йам̣нӯна̄хам̣ бахи никкхамеййа’’нти сайамева бхаванато никкхамитва̄ аббхока̄се нисӣди. тена вуттам̣ – ‘‘тена кхо пана самайена бхагава̄ раттандхака̄ратимиса̄йам̣ аббхока̄се нисинно хотӣ’’ти.

таттха раттандхака̄ратимиса̄йанти раттийам̣ андхакаран̣атамаси, чаккхувин̃н̃а̄н̣уппаттивирахите бахаландхака̄рети аттхо. чатуран̇гасаманна̄гато кира тада̄ андхака̄ро паваттӣти. девоти мегхо екамекам̣ пхуситакам̣ удакабиндум̣ па̄тети. атха йаккхо ‘‘имина̄ саддена та̄сетва̄ имам̣ саман̣ам̣ пала̄песса̄мӣ’’ти бхагавато самӣпам̣ гантва̄ ‘‘аккуло’’тиа̄дина̄ там̣ бхим̣санам̣ ака̄си. тена вуттам̣ ‘‘атха кхо аджакала̄пако’’тиа̄ди. таттха бхайанти читтутра̄сам̣, чхамбхитаттанти ӯруттхамбхакасарӣрасса чхамбхитабха̄вам̣. ломахам̣санти лома̄нам̣ пахат̣т̣хабха̄вам̣, тӣхипи падехи бхайуппаттимева дассети. упасан̇камӣти касма̄ пана̄йам̣ евамадхиппа̄йо упасан̇ками, нану пуббе аттана̄ ка̄таббам̣ виппака̄рам̣ ака̄сӣти? саччамака̄си, там̣ панеса ‘‘антобхаване кхемат̣т̣ха̄не тхирабхӯмийам̣ т̣хитасса на кин̃чи ка̄тум̣ асаккхи, ида̄ни бахи т̣хитам̣ евам̣ бхим̣са̄петва̄ пала̄петум̣ сакка̄’’ти ман̃н̃ама̄но упасан̇ками. айан̃хи йаккхо аттано бхаванам̣ ‘‘тхирабхӯмӣ’’ти ман̃н̃ати, ‘‘таттха т̣хитатта̄ айам̣ саман̣о на бха̄йатӣ’’ти ча.

тиккхаттум̣ ‘‘аккуло паккуло’’ти аккулапаккуликам̣ ака̄сӣти тайо ва̄ре ‘‘аккуло паккуло’’ти бхим̣са̄петука̄мата̄йа еварӯпам̣ саддам̣ ака̄си. анукаран̣асаддо хи айам̣. тада̄ хи со йаккхо синерум̣ уккхипанто вийа маха̄патхавим̣ париваттенто вийа ча махата̄ усса̄хена асанисатасаддасан̇гха̄т̣ам̣ вийа екасмим̣ т̣ха̄не пун̃джӣкатам̣ хутва̄ виниччхарантам̣ диса̄гаджа̄нам̣ хаттхигаджджитам̣, кесарасӣха̄нам̣ сӣханинна̄дам̣, йаккха̄нам̣ хим̣ка̄расаддам̣, бхӯта̄нам̣ ат̣т̣аха̄сам̣, асура̄нам̣ аппхот̣анагхосам̣, индасса деваран̃н̃о ваджираниггха̄таниггхосам̣, аттано гамбхӣрата̄йа виппха̄риката̄йа бхайа̄наката̄йа ча авасесасаддам̣ авахасантамива абхибхавантамива ча каппавут̣т̣ха̄намаха̄ва̄таман̣д̣алика̄йа виниггхосам̣ путхуджджана̄нам̣ хадайам̣ пха̄лентам̣ вийа махантам̣ пат̣ибхайаниггхосам̣ абйаттаккхарам̣ тиккхаттум̣ аттано йаккхагаджджитам̣ гаджджи ‘‘етена имам̣ саман̣ам̣ бхим̣са̄петва̄ пала̄песса̄мӣ’’ти. йам̣ йам̣ ниччхарати, тена тена паббата̄ папат̣икам̣ мун̃чим̣су, ванаппатиджет̣т̣хаке упа̄да̄йа саббесу руккхалата̄гумбесу паттапхалапуппха̄ни сӣдайим̣су, тийоджанасахассавиттхатопи химавантапаббатара̄джа̄ сан̇кампи сампакампи сампаведхи, бхуммадевата̄ а̄дим̣ катва̄ йебхуййена девата̄нампи ахудева бхайам̣ чхамбхитаттам̣ ломахам̣со, пагева манусса̄нам̣. ан̃н̃есан̃ча апададвипадачатуппада̄нам̣ маха̄патхавийа̄ ундрийанака̄ло вийа махатӣ вибхим̣санака̄ ахоси, сакаласмим̣ джамбудӣпатале махантам̣ кола̄халам̣ удапа̄ди. бхагава̄ пана там̣ саддам̣ ‘‘кимӣ’’ти аман̃н̃ама̄но ниччало нисӣди, ‘‘ма̄ кассачи имина̄ антара̄йо хотӯ’’ти адхит̣т̣ха̄си.

йасма̄ пана со саддо ‘‘аккула паккула’’ ити имина̄ а̄ка̄рена сатта̄нам̣ сотапатхам̣ агама̄си, тасма̄ тасса анукаран̣авасена ‘‘аккуло паккуло’’ти, йаккхасса ча тассам̣ ниггхосаниччха̄ран̣а̄йам̣ аккулапаккулакаран̣ам̣ аттхӣти катва̄ ‘‘аккулапаккуликам̣ ака̄сӣ’’ти сан̇гахам̣ а̄ропайим̣су. кечи пана ‘‘а̄кулабйа̄кула ити пададвайасса парийа̄йа̄бхидха̄навасена аккуло баккулоти айам̣ саддо вутто’’ти ваданти йатха̄ ‘‘екам̣ екака’’нти. йасма̄ екава̄рам̣ джа̄то пат̣хамуппаттивасенева ниббаттатта̄ а̄кулоти а̄диаттхо а̄ка̄ро, тасса ча кака̄ра̄гамам̣ катва̄ рассаттам̣ катанти. две ва̄ре пана джа̄то баккуло, куласаддо четтха джа̄типарийа̄йо колам̣колотиа̄дӣсу вийа. вуттаадхиппа̄йа̄нувидха̄йӣ ча саддаппайоготи пат̣хамена падена джала̄буджасӣхабйаггха̄дайо, дутийена ан̣д̣аджаа̄сӣвисакан̣хасаппа̄дайо вуччанти, тасма̄ сӣха̄дико вийа а̄сӣвиса̄дико вийа ча ‘‘ахам̣ те джӣвитаха̄рако’’ти имам̣ аттхам̣ йаккхо пададвайена дассетӣти ан̃н̃е. апаре пана ‘‘аккхуло бхаккхуло’’ти па̄л̣им̣ ватва̄ ‘‘аккхетум̣ кхепетум̣ вина̄сетум̣ улати паваттетӣти аккхуло, бхаккхитум̣ кха̄дитум̣ улатӣти бхаккхуло. ко панесо? йаккхараккхасаписа̄часӣхабйаггха̄дӣсу ан̃н̃атаро йо кочи манусса̄нам̣ анаттха̄вахо’’ти тасса аттхам̣ ваданти. идха̄пи пуббе вуттанайенева адхиппа̄йайоджана̄ ведитабба̄.

есо те, саман̣а, писа̄чоти ‘‘амбхо, саман̣а, тава писита̄сано писа̄чо упат̣т̣хито’’ти махантам̣ бхераварӯпам̣ абхинимминитва̄ бхагавато пурато т̣хатва̄ атта̄нам̣ сандха̄йа йаккхо вадати.

етаматтхам̣ видитва̄ти етам̣ тена йаккхена ка̄йава̄ча̄хи паваттийама̄нам̣ виппака̄рам̣. тена ча аттано анабхибхаванӣйасса хетубхӯтам̣ локадхаммесу нирупаккилесатам̣ сабба̄ка̄рато видитва̄. та̄йам̣ вела̄йанти тассам̣ виппака̄ракаран̣авела̄йам̣. имам̣ уда̄нанти там̣ виппака̄рам̣ аган̣етва̄ асса аган̣анахетубхӯтам̣ дхамма̄нубха̄вадӣпакам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.

таттха йада̄ сакесу дхаммесӯти йасмим̣ ка̄ле сакааттабха̄васан̇кха̄тесу пан̃часу упа̄да̄наккхандхадхаммесу. па̄рагӯти парин̃н̃а̄бхисамайапа̄рипӯривасена па̄ран̇гато, татойева тесам̣ хетубхӯте самудайе, тадаппаваттилаккхан̣е ниродхе, ниродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа ча паха̄насаччхикирийа̄бха̄вана̄бхисамайапа̄рипӯривасена па̄рагато. хоти бра̄хман̣оти евам̣ саббасо ба̄хитапа̄патта̄ бра̄хман̣о на̄ма хоти, саббасо сакааттабха̄ва̄вабодханепи чатусачча̄бхисамайо хоти. вуттан̃четам̣ – ‘‘имасмим̣йева бйа̄маматте кал̣еваре сасан̃н̃имхи саманаке локан̃ча локасамудайан̃ча пан̃н̃апемӣ’’тиа̄ди (сам̣. ни. 1.107; а. ни. 4.45). атха ва̄ сакесу дхаммесӯти аттано дхаммесу, аттано дхамма̄ на̄ма аттхака̄масса пуггаласса сӣла̄дидхамма̄. сӣласама̄дхипан̃н̃а̄вимуттиа̄дайо хи вода̄надхамма̄ екантахитасукхасампа̄данена пурисасса аттано дхамма̄ на̄ма, на анаттха̄ваха̄ сам̣килесадхамма̄ вийа асакадхамма̄. па̄рагӯти тесам̣ сӣла̄дӣнам̣ па̄рипӯрийа̄ па̄рам̣ парийантам̣ гато.

таттха сӣлам̣ та̄ва локийалокуттаравасена дувидхам̣. тесу локийам̣ пуббабха̄гасӣлам̣. там̣ сан̇кхепато па̄тимоккхасам̣вара̄дивасена чатуббидхам̣, виттха̄рато пана анекаппабхедам̣. локуттарам̣ маггапхалавасена дувидхам̣, аттхато самма̄ва̄ча̄самма̄каммантасамма̄а̄джӣва̄. йатха̄ ча сӣлам̣, татха̄ сама̄дхипан̃н̃а̄ ча локийалокуттаравасена дувидха̄. таттха локийасама̄дхи саха упача̄рена ат̣т̣ха сама̄паттийо, локуттарасама̄дхи маггапарийа̄панно. пан̃н̃а̄пи локийа̄ сутамайа̄, чинта̄майа̄, бха̄вана̄майа̄ ча са̄сава̄, локуттара̄ пана маггасампайутта̄ пхаласампайутта̄ ча. вимутти на̄ма пхалавимутти нибба̄нан̃ча, тасма̄ са̄ локуттара̄ва. вимуттин̃а̄н̣адассанам̣ локийамева, там̣ екӯнавӣсативидхам̣ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣абха̄вато. евам̣ етесам̣ сӣла̄дидхамма̄нам̣ аттано санта̄не арахаттапхала̄дхигамена анавасесато ниббаттапа̄рипӯрийа̄ па̄рам̣ парийантам̣ гатоти сакесу дхаммесу па̄рагӯ.

атха ва̄ сота̄паттипхала̄дхигамена сӣласмим̣ па̄рагӯ. со хи ‘‘сӣлесу парипӯрака̄рӣ’’ти вутто, сота̄паннаггахан̣енева четтха сакада̄га̄мӣпи гахито хоти. ана̄га̄мипхала̄дхигамена сама̄дхисмим̣ па̄рагӯ. со хи ‘‘сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ’’ти вутто. арахаттапхала̄дхигамена итаресу тӣсу па̄рагӯ. араха̄ хи пан̃н̃а̄вепуллаппаттийа̄ аггабхӯта̄йа акуппа̄йа четовимуттийа̄ адхигататта̄ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣асса ча парийоса̄нагаманато пан̃н̃а̄вимуттивимуттин̃а̄н̣адассанесу па̄рагӯ на̄ма хоти. евам̣ саббатха̄пи чатӯсу арийасаччесу чатумаггавасена парин̃н̃а̄дисол̣асавидха̄йа киччаниппхаттийа̄ йатха̄вуттесу тасмим̣ тасмим̣ ка̄ле сакесу дхаммесу па̄рагато.

хоти бра̄хман̣оти тада̄ со ба̄хитапа̄падхаммата̄йа параматтхабра̄хман̣о хоти. атха етам̣ писа̄чан̃ча, паккулан̃ча̄тиваттатӣти тато йатха̄вуттапа̄рагаманато атха паччха̄, аджакала̄пака, етам̣ тайа̄ дасситам̣ писита̄санаттхама̄гатам̣ писа̄чам̣ бхайаджананаттхам̣ самут̣т̣ха̄питам̣ аккулапаккуликан̃ча ативаттати, атиккамати, абхибхавати, там̣ на бха̄йатӣти аттхо.

айампи га̄тха̄ арахаттамева уллапитва̄ катхита̄. атха аджакала̄пако аттана̄ катена татха̄рӯпенапи пат̣ибхайарӯпена вибхим̣санена акампанӣйасса бхагавато там̣ та̄дибха̄вам̣ дисва̄ ‘‘ахо аччхарийамануссовата̄йа’’нти пасаннама̄насо потхуджджаника̄йа саддха̄йа аттани нивит̣т̣хабха̄вам̣ вибха̄венто саттху саммукха̄ упа̄сакаттам̣ паведеси.

саттамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.