5. бра̄хман̣асуттаван̣н̣ана̄
5. пан̃чаме са̄ваттхийанти евам̣на̄маке нагаре. тан̃хи саваттхасса на̄ма исино нива̄сат̣т̣ха̄не ма̄питатта̄ са̄ваттхӣти вуччати, йатха̄ ка̄кандӣ, ма̄кандӣти. евам̣ та̄ва аккхарачинтака̄. ат̣т̣хакатха̄чарийа̄ пана бхан̣анти – йам̣кин̃чи манусса̄нам̣ упабхогапарибхогам̣ саббаметтха аттхӣти са̄ваттхи. саттхасама̄йоге ча киметтха бхан̣д̣аматтхӣти пуччхите саббаматтхӣтипи вачанам̣ упа̄да̄йа са̄ваттхӣти.
‘‘саббада̄ саббӯпакаран̣ам̣, са̄ваттхийам̣ самохитам̣;
тасма̄ саббамупа̄да̄йа, са̄ваттхӣти павуччатӣ’’ти. (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.14);
тассам̣ са̄ваттхийам̣, самӣпаттхе четам̣ бхуммавачанам̣. джетаванети аттано паччаттхике джина̄тӣти джето, ран̃н̃а̄ ва̄ паччаттхикаджане джите джа̄тоти джето, ман̇галакамйата̄йа ва̄ тасса евам̣ на̄мамева катанти джето. ванайатӣти ванам̣, аттано сампаттийа̄ сатта̄нам̣ аттани бхаттим̣ кароти уппа̄детӣти аттхо. вануке ити ва̄ ванам̣, на̄на̄видхакусумагандхасаммодаматтакокила̄дивихан̇гавирута̄ла̄пехи мандама̄рутачалитаруккхаса̄кха̄паллавахаттхехи ча ‘‘етха мам̣ парибхун̃джатха̄’’ти па̄н̣ино йа̄чати вийа̄ти аттхо. джетасса ванам̣ джетаванам̣. тан̃хи джетена кума̄рена ропитам̣ сам̣ваддхитам̣ парипа̄литам̣. сова тасса са̄мӣ ахоси, тасма̄ джетавананти вуччати, тасмим̣ джетаване.
ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄мети ма̄та̄питӯхи гахитана̄мавасена судатто на̄ма со маха̄сет̣т̣хи, саббака̄масамиддхита̄йа пана вигатамаламаччхерата̄йа карун̣а̄дигун̣асаман̇гита̄йа ча ниччака̄лам̣ ана̄тха̄нам̣ пин̣д̣ам̣ дети, тасма̄ ана̄тхапин̣д̣икоти вуччати. а̄раманти еттха па̄н̣ино висесена паббаджита̄ти а̄ра̄мо, пуппхапхала̄дисобха̄йа на̄тидӯрана̄чча̄санната̄дипан̃чавидхасена̄санан̇гасампаттийа̄ ча тато тато а̄гамма раманти абхираманти ануккан̣т̣хита̄ хутва̄ васантӣти аттхо. вуттаппака̄ра̄йа ва̄ сампаттийа̄ таттха таттха гатепи аттано аббхантарам̣йева а̄нетва̄ раметӣти а̄ра̄мо. со хи ана̄тхапин̣д̣икена гахапатина̄ джетасса ра̄джакума̄расса хаттхато ат̣т̣ха̄расахи хиран̃н̃акот̣ӣхи кот̣исантха̄рена кин̣итва̄ ат̣т̣ха̄расахи хиран̃н̃акот̣ӣхи сена̄сана̄ни ка̄ра̄петва̄ ат̣т̣ха̄расахи хиран̃н̃акот̣ӣхи виха̄рамахам̣ нит̣т̣ха̄петва̄ евам̣ чатупан̃н̃а̄сахиран̃н̃акот̣ипаричча̄гена буддхаппамукхасса сан̇гхасса ниййа̄тито, тасма̄ ‘‘ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄мо’’ти вуччати. тасмим̣ ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме.
еттха ча ‘‘джетаване’’ти вачанам̣ пуримаса̄мипарикиттанам̣, ‘‘ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме’’ти паччхимаса̄мипарикиттанам̣. убхайампи двиннам̣ паричча̄гависесапаридӣпанена пун̃н̃ака̄ма̄нам̣ а̄йатим̣ дит̣т̣ха̄нугатиа̄паджджанаттхам̣. таттха хи два̄ракот̣т̣хакапа̄са̄дакаран̣авасена бхӯмивиккайаладдха̄ ат̣т̣ха̄раса хиран̃н̃акот̣ийо анекакот̣иаггханака̄ руккха̄ ча джетасса паричча̄го, чатупан̃н̃а̄са кот̣ийо ана̄тхапин̣д̣икасса. ити тесам̣ паричча̄гапарикиттанена ‘‘евам̣ пун̃н̃ака̄ма̄ пун̃н̃а̄ни каронтӣ’’ти дассенто дхаммабхан̣д̣а̄га̄рико ан̃н̃епи пун̃н̃ака̄ме тесам̣ дит̣т̣ха̄нугатиа̄паджджане нийоджетӣти.
таттха сийа̄ – йади та̄ва бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати, ‘‘джетаване’’ти на ваттаббам̣. атха джетаване вихарати, ‘‘са̄ваттхийа’’нти на ваттаббам̣. на хи сакка̄ убхайаттха екам̣ самайам̣ вихаритунти. на кхо панетам̣ евам̣ дат̣т̣хаббам̣, нану авочумха̄ ‘‘самӣпаттхе етам̣ бхуммавачана’’нти. тасма̄ йадидам̣ са̄ваттхийа̄ самӣпе джетаванам̣, таттха вихаранто ‘‘са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване’’ти вутто. гочарага̄манидассанаттхам̣ хисса са̄ваттхивачанам̣, паббаджита̄нурӯпанива̄сат̣т̣ха̄надассанаттхам̣ сесавачананти.
а̄йасма̄ ча са̄рипуттотиа̄дӣсу а̄йасма̄ти пийавачанам̣. часаддо самуччайаттхо. рӯпаса̄рийа̄ на̄ма бра̄хман̣ийа̄ путтоти са̄рипутто. маха̄моггалла̄ноти пӯджа̄вачанам̣. гун̣ависесехи маханто моггалла̄ноти хи маха̄моггалла̄но. реватоти кхадираваникаревато, на кан̇кха̄ревато. екасмин̃хи дивасе бхагава̄ раттаса̄н̣ипариккхитто вийа суван̣н̣айӯпо, пава̄л̣адхаджапарива̄рито вийа суван̣н̣апаббато, навутихам̣сасахассапарива̄рито вийа дхатарат̣т̣хо хам̣сара̄джа̄, саттаратанасамуджджала̄йа чатуран̇гинийа̄ сена̄йа парива̄рито вийа чаккаватти ра̄джа̄, маха̄бхиккхусан̇гхапаривуто гаганамаджджхе чандам̣ ут̣т̣ха̄пенто вийа чатуннам̣ париса̄нам̣ маджджхе дхаммам̣ десенто нисинно хоти. тасмим̣ самайе име аггаса̄вака̄ маха̄са̄вака̄ ча бхагавато па̄де ванданаттха̄йа упасан̇камим̣су.
бхиккхӯ а̄мантесӣти атта̄нам̣ парива̄ретва̄ нисиннабхиккхӯ те а̄гаччханте дассетва̄ абха̄си. бхагава̄ хи те а̄йасманте сӣласама̄дхипан̃н̃а̄дигун̣асампанне парамена упасамена саманна̄гате парама̄йа а̄каппасампаттийа̄ йутте упасан̇каманте пасситва̄ пасаннама̄насо тесам̣ гун̣ависесапарикиттанаттхам̣ бхиккхӯ а̄мантеси ‘‘ете, бхиккхаве, бра̄хман̣а̄ а̄гаччханти, ете, бхиккхаве, бра̄хман̣а̄ а̄гаччхантӣ’’ти. паса̄давасена етам̣ а̄мед̣итам̣, пасам̣са̄васена̄типи ваттум̣ йуттам̣. евам̣ вуттети евам̣ бхагавата̄ те а̄йасманте ‘‘бра̄хман̣а̄’’ти вутте. ан̃н̃атароти на̄маготтена апа̄кат̣о, тассам̣ париса̄йам̣ нисинно еко бхиккху. бра̄хман̣аджа̄тикоти бра̄хман̣акуле джа̄то. со хи ул̣а̄рабхога̄ бра̄хман̣амаха̄са̄лакула̄ паббаджито. тасса кира евам̣ ахоси ‘‘име локийа̄ убхатосуджа̄тийа̄ бра̄хман̣асиккха̄ниппхаттийа̄ ча бра̄хман̣о хоти, на ан̃н̃атха̄ти ваданти, бхагава̄ ча ете а̄йасманте бра̄хман̣а̄ти вадати, ханда̄хам̣ бхагавантам̣ бра̄хман̣алаккхан̣ам̣ пуччхеййа’’нти етадаттхамева хи бхагава̄ тада̄ те тхере ‘‘бра̄хман̣а̄’’ти абха̄си. брахмам̣ ан̣атӣти бра̄хман̣оти хи джа̄тибра̄хман̣а̄нам̣ ниббачанам̣. арийа̄ пана ба̄хитапа̄пата̄йа бра̄хман̣а̄. вуттан̃хетам̣ – ‘‘ба̄хитапа̄поти бра̄хман̣о, самачарийа̄ саман̣оти вуччатӣ’’ти (дха. па. 388). ваккхати ча ‘‘ба̄хитва̄ па̄паке дхамме’’ти.
етаматтхам̣ видитва̄ти етам̣ бра̄хман̣асаддасса параматтхато сикха̄паттаматтхам̣ джа̄нитва̄. имам̣ уда̄нанти имам̣ параматтхабра̄хман̣абха̄вадӣпакам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.
таттха ба̄хитва̄ти бахи катва̄, аттано санта̄нато нӣхаритва̄ самуччхедаппаха̄навасена паджахитва̄ти аттхо. па̄паке дхаммети ла̄маке дхамме, дуччаритавасена тивидхадуччаритадхамме, читтуппа̄давасена два̄даса̄кусалачиттуппа̄де, каммапатхавасена даса̄кусалакаммапатхе, паваттибхедавасена анекабхедабхинне саббепи акусаладхаммети аттхо. йе чаранти сада̄ сата̄ти йе сативепуллаппаттата̄йа саббака̄лам̣ рӯпа̄дӣсу чхасупи а̄рамман̣есу сататавиха̄равасена сата̄ сатиманто хутва̄ чатӯхи ирийа̄патхехи чаранти. сатиггахан̣енева четтха сампаджан̃н̃ампи гахитанти ведитаббам̣. кхӣн̣асам̣йоджана̄ти чатӯхипи арийамаггехи дасавидхасса сам̣йоджанасса самуччхиннатта̄ париккхӣн̣асам̣йоджана̄. буддха̄ти чатусаччасамбодхена буддха̄. те ча пана са̄вакабуддха̄, паччекабуддха̄, самма̄самбуддха̄ти тивидха̄, тесу идха са̄вакабуддха̄ адхиппета̄. те ве локасми бра̄хман̣а̄ти те сет̣т̣хаттхена бра̄хман̣асан̇кха̄те дхамме арийа̄йа джа̄тийа̄ джа̄та̄, бра̄хман̣абхӯтасса ва̄ бхагавато орасапутта̄ти имасмим̣ сатталоке параматтхато бра̄хман̣а̄ на̄ма, на джа̄тиготтаматтехи, на джат̣а̄дха̄ран̣а̄диматтена ва̄ти аттхо. евам̣ имесу двӣсу суттесу бра̄хман̣акара̄ дхамма̄ арахаттам̣ па̄петва̄ катхита̄, на̄наджджха̄сайата̄йа пана сатта̄нам̣ десана̄вила̄сена абхила̄пана̄наттена десана̄на̄наттам̣ ведитаббам̣.
пан̃чамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.