11. два̄дасаканипа̄то
1. уппалаван̣н̣а̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
два̄дасаканипа̄те убхо ма̄та̄ ча дхӣта̄ ча̄тиа̄дика̄ уппалаван̣н̣а̄йа тхерийа̄ га̄тха̄. айампи падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄, маха̄джанена саддхим̣ саттху сантикам̣ гантва̄, дхаммам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ иддхиманта̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ сатта̄хам̣ буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ датва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесум̣ сам̣сарантӣ кассапабуддхака̄ле ба̄ра̄н̣асинагаре кикисса ка̄сиран̃н̃о гехе пат̣исандхим̣ гахетва̄ саттаннам̣ бхагинӣнам̣ аббхантара̄ хутва̄ вӣсативассасахасса̄ни брахмачарийам̣ чаритва̄ бхиккхусан̇гхасса паривен̣ам̣ катва̄ девалоке ниббатта̄.
тато чавитва̄ пуна мануссалокам̣ а̄гаччхантӣ екасмим̣ га̄маке сахаттха̄ каммам̣ катва̄ джӣванакат̣т̣ха̄не ниббатта̄. са̄ екадивасам̣ кхеттакут̣им̣ гаччхантӣ антара̄магге екасмим̣ саре па̄това пуппхитам̣ падумапуппхам̣ дисва̄ там̣ сарам̣ оруйха тан̃чева пуппхам̣ ла̄джапаккхипанаттха̄йа падуминипаттан̃ча гахетва̄ кеда̄ре са̄лисӣса̄ни чхиндитва̄ кут̣ика̄йа нисинна̄ ла̄дже бхаджджитва̄ пан̃ча ла̄джасата̄ни катва̄ т̣хапеси. тасмим̣ кхан̣е гандхама̄данапаббате ниродхасама̄паттито вут̣т̣хито еко паччекабуддхо а̄гантва̄ тасса̄ авидӯре т̣ха̄не ат̣т̣ха̄си. са̄ паччекабуддхам̣ дисва̄ ла̄джехи саддхим̣ падумапуппхам̣ гахетва̄, кут̣ито оруйха ла̄дже паччекабуддхасса патте паккхипитва̄ падумапуппхена паттам̣ пидха̄йа ада̄си. атхасса̄ паччекабуддхе тхокам̣ гате етадахоси – ‘‘паббаджита̄ на̄ма пуппхена анаттхика̄, ахам̣ пуппхам̣ гахетва̄ пил̣андхисса̄мӣ’’ти гантва̄ паччекабуддхасса хаттхато пуппхам̣ гахетва̄ пуна чинтеси – ‘‘саче, аййо, пуппхена анаттхико абхависса̄, паттаматтхаке т̣хапетум̣ на̄дасса, аддха̄ аййасса аттхо бхависсатӣ’’ти пуна гантва̄ паттаматтхаке т̣хапетва̄ паччекабуддхам̣ кхама̄петва̄, ‘‘бханте, имесам̣ ме ла̄джа̄нам̣ ниссандена ла̄джаган̣ана̄йа путта̄ ассу, падумапуппхасса ниссандена ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не паде паде падумапуппхам̣ ут̣т̣хахатӯ’’ти паттханам̣ ака̄си. паччекубуддхо тасса̄ пассантийа̄ва а̄ка̄сена гандхама̄данапаббатам̣ гантва̄ там̣ падумам̣ нандамӯлакапаббха̄ре паччекабуддха̄нам̣ аккаманасопа̄насамӣпе па̄дапун̃чханам̣ катва̄ т̣хапеси.
са̄пи тасса каммасса ниссандена девалоке пат̣исандхим̣ ган̣хи. ниббаттака̄лато пат̣т̣ха̄йа часса̄ паде паде маха̄падумапуппхам̣ ут̣т̣ха̄си. са̄ тато чавитва̄ паббатапа̄де екасмим̣ падумасаре падумагаббхе ниббатти. там̣ нисса̄йа еко та̄пасо васати. со па̄това мукхадхованаттха̄йа сарам̣ гантва̄ там̣ пуппхам̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘идам̣ пуппхам̣ сесехи махантатарам̣, сеса̄ни ча пуппхита̄ни идам̣ макулитамева, бхавитаббаметтха ка̄ран̣ена̄’’ти удакам̣ отаритва̄ там̣ пуппхам̣ ган̣хи. там̣ тена гахитаматтамева пуппхитам̣. та̄пасо антопадумагаббхе нипаннада̄рикам̣ аддаса. дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа ча дхӣтусинехам̣ лабхитва̄ падуменева саддхим̣ пан̣н̣аса̄лам̣ нетва̄ ман̃чаке нипаджджа̄песи. атхасса̄ пун̃н̃а̄нубха̄вена ан̇гут̣т̣хаке кхӣрам̣ ниббатти. со тасмим̣ пуппхе мила̄те ан̃н̃ам̣ навам̣ пуппхам̣ а̄харитва̄ там̣ нипаджджа̄песи. атхасса̄ а̄дха̄ванавидха̄ванена кӣл̣итум̣ саматтхака̄лато пат̣т̣ха̄йа падава̄ре падава̄ре падумапуппхам̣ ут̣т̣ха̄ти, кун̇кумара̄сисса вийа асса̄ сарӣраван̣н̣о хоти. са̄ апатта̄ деваван̣н̣ам̣, атикканта̄ ма̄нусаван̣н̣ам̣ ахоси. са̄ питари пхала̄пхалаттха̄йа гате пан̣н̣аса̄ла̄йам̣ охийати.
атхекадивасам̣ тасса̄ вайаппаттака̄ле питари пхала̄пхалаттха̄йа гате еко ваначарако там̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘манусса̄нам̣ на̄ма евам̣видхам̣ рӯпам̣ наттхи, вӣмам̣сисса̄ми на’’нти та̄пасасса а̄гаманам̣ удиккханто нисӣди. са̄ питари а̄гаччханте пат̣ипатхам̣ гантва̄ тасса хаттхато ка̄джакаман̣д̣алум̣ аггахеси, а̄гантва̄ нисиннасса часса аттано каран̣аваттам̣ дассеси. тада̄ со ваначарако мануссабха̄вам̣ н̃атва̄ та̄пасам̣ абхива̄детва̄ нисӣди. та̄пасо там̣ ваначаракам̣ ванамӯлапхалехи ча па̄нӣйена ча нимантетва̄, ‘‘бхо пуриса, имасмим̣йева т̣ха̄не васиссаси, уда̄ху гамиссасӣ’’ти пуччхи. ‘‘гамисса̄ми, бханте, идха ким̣ карисса̄мӣ’’ти? ‘‘идам̣ тайа̄ дит̣т̣хака̄ран̣ам̣ етто гантва̄ акатхетум̣ саккхиссасӣ’’ти? ‘‘саче, аййо, на иччхати, ким̣ка̄ран̣а̄ катхесса̄мӣ’’ти та̄пасам̣ вандитва̄ пуна а̄гаманака̄ле маггасан̃джа̄нанаттхам̣ са̄кха̄сан̃н̃ан̃ча руккхасан̃н̃ан̃ча каронто пакка̄ми.
со ба̄ра̄н̣асим̣ гантва̄ ра̄джа̄нам̣ аддаса. ра̄джа̄ ‘‘касма̄ а̄гатосӣ’’ти пуччхи. ‘‘ахам̣, дева, тумха̄кам̣ ваначарако паббатапа̄де аччхарийам̣ иттхиратанам̣ дисва̄ а̄гатомхӣ’’ти саббам̣ паваттим̣ катхеси. со тасса вачанам̣ сутва̄ вегена паббатапа̄дам̣ гантва̄ авидӯре т̣ха̄не кхандха̄ва̄рам̣ нива̄сетва̄ ваначаракена чева ан̃н̃ехи ча пурисехи саддхим̣ та̄пасасса бхаттакиччам̣ катва̄ нисиннавела̄йа таттха гантва̄ абхива̄детва̄ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ екамантам̣ нисӣди. ра̄джа̄ та̄пасасса паббаджитапариккха̄рабхан̣д̣ам̣ па̄дамӯле т̣хапетва̄, ‘‘бханте, имасмим̣ т̣ха̄не ким̣ карома, гамисса̄ма̄’’ти а̄ха. ‘‘гаччха, маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘а̄ма, гаччха̄ми, бханте, аййасса пана самӣпе висабха̄гапариса̄ аттхӣ’’ти ассумха̄, аса̄руппа̄ еса̄ паббаджита̄нам̣, майа̄ саддхим̣ гаччхату, бхантети. манусса̄нам̣ на̄ма читтам̣ дуттосайам̣, катхам̣ бахӯнам̣ маджджхе васиссатӣти? амха̄кам̣ ручитака̄лато пат̣т̣ха̄йа сеса̄нам̣ джет̣т̣хакат̣т̣ха̄не т̣хапетва̄ пат̣иджаггисса̄ма, бхантети.
со ран̃н̃о катхам̣ сутва̄ дахарака̄ле гахитана̄мавасенева, ‘‘амма, падумаватӣ’’ти дхӣтарам̣ паккоси. са̄ екавачаненева пан̣н̣аса̄лато никкхамитва̄ питарам̣ абхива̄детва̄ ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ пита̄ а̄ха – ‘‘твам̣, амма, вайаппатта̄, имасмим̣ т̣ха̄не ран̃н̃а̄ дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа васитум̣ айутта̄, ран̃н̃а̄ саддхим̣ гаччха, амма̄’’ти. са̄ ‘‘са̄дху, та̄та̄’’ти питу вачанам̣ сампат̣иччхитва̄ абхива̄детва̄ родама̄на̄ ат̣т̣ха̄си. ра̄джа̄ ‘‘имисса̄ питу читтам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти тасмим̣йева т̣ха̄не каха̄пан̣ара̄симхи т̣хапетва̄ абхисекам̣ ака̄си. атха нам̣ гахетва̄ аттано нагарам̣ а̄нетва̄ а̄гатака̄лато пат̣т̣ха̄йа сеситтхийо анолокетва̄ та̄йа саддхим̣йева рамати. та̄ иттхийо исса̄паката̄ там̣ ран̃н̃о антаре парибхиндитука̄ма̄ евама̄хам̣су – ‘‘на̄йам̣, маха̄ра̄джа, мануссаджа̄тика̄, кахам̣ на̄ма тумхехи манусса̄нам̣ вичаран̣ат̣т̣ха̄не падума̄ни ут̣т̣хаханта̄ни дит̣т̣хапубба̄ни, аддха̄ айам̣ йаккхинӣ, нӣхаратха нам̣, маха̄ра̄джа̄’’ти. ра̄джа̄ та̄сам̣ катхам̣ сутва̄ тун̣хӣ ахоси.
атхасса̄парена самайена паччанто купито. со ‘‘гаругаббха̄ падумаватӣ’’ти нагаре т̣хапетва̄ паччантам̣ агама̄си. атха та̄ иттхийо тасса̄ упат̣т̣ха̄йика̄йа лан̃джам̣ датва̄ ‘‘имисса̄ да̄ракам̣ джа̄таматтамева апанетва̄ екам̣ да̄ругхат̣икам̣ лохитена маккхитва̄ сантике т̣хапехӣ’’ти а̄хам̣су. падумаватийа̄пи начирассева габбхавут̣т̣ха̄нам̣ ахоси. маха̄падумакума̄ро екакова куччхийам̣ пат̣исандхим̣ ган̣хи. авасеса̄ екӯнапан̃часата̄ да̄рака̄ маха̄падумакума̄расса ма̄тукуччхито никкхамитва̄ нипаннака̄ле сам̣седаджа̄ хутва̄ ниббаттим̣су. атхасса̄ ‘‘на та̄ва айам̣ сатим̣ пат̣илабхатӣ’’ти н̃атва̄ са̄ упат̣т̣ха̄йика̄ екам̣ да̄ругхат̣икам̣ лохитена маккхитва̄ самӣпе т̣хапетва̄ та̄сам̣ иттхӣнам̣ сан̃н̃ам̣ ада̄си. та̄пи пан̃часата̄ иттхийо екека̄ екекам̣ да̄ракам̣ гахетва̄ чундака̄рака̄нам̣ сантикам̣ песетва̄ каран̣д̣аке а̄хара̄петва̄ аттана̄ аттана̄ гахитада̄раке таттха нипаджджа̄петва̄ бахи лан̃чханам̣ катва̄ т̣хапайим̣су.
падумаватӣпи кхо сан̃н̃ам̣ лабхитва̄ там̣ упат̣т̣ха̄йикам̣ ‘‘ким̣ виджа̄тамхи, амма̄’’ти пуччхи. са̄ там̣ сантаджджетва̄ ‘‘куто твам̣ да̄ракам̣ лабхиссасӣ’’ти ватва̄ ‘‘айам̣ тава куччхито никкхантада̄рако’’ти лохитамаккхитам̣ да̄ругхат̣икам̣ пурато т̣хапеси. са̄ там̣ дисва̄ доманассаппатта̄ ‘‘сӣгхам̣ там̣ пха̄летва̄ апанехи, саче кочи пассеййа, ладжджитаббам̣ бхавеййа̄’’ти а̄ха. са̄ тасса̄ катхам̣ сутва̄ аттхака̄ма̄ вийа да̄ругхат̣икам̣ пха̄летва̄ уддхане паккхипи.
ра̄джа̄пи паччантато а̄гантва̄ наккхаттам̣ пат̣има̄ненто бахинагаре кхандха̄ва̄рам̣ бандхитва̄ нисӣди. атха та̄ пан̃часата̄ иттхийо ран̃н̃о паччуггаманам̣ а̄гантва̄ а̄хам̣су – ‘‘твам̣, маха̄ра̄джа, на амха̄кам̣ саддахаси, амхехи вуттам̣ ака̄ран̣ам̣ вийа хоти, твам̣ махесийа̄ упат̣т̣ха̄йикам̣ паккоса̄петва̄ пат̣ипуччха, да̄ругхат̣икам̣ те девӣ виджа̄та̄’’ти. ра̄джа̄ там̣ ка̄ран̣ам̣ анупапариккхитва̄ва ‘‘амануссаджа̄тика̄ бхависсатӣ’’ти там̣ гехато никкад̣д̣хи. тасса̄ ра̄джагехато саха никкхаманенева падумапуппха̄ни антарадха̄йим̣су, сарӣраччхавӣпи виван̣н̣а̄ ахоси. са̄ екика̄ва антаравӣтхийа̄ па̄йа̄си. атха нам̣ ека̄ вайаппатта̄ махаллика̄ иттхӣ дисва̄ дхӣтусинехам̣ уппа̄детва̄ ‘‘кахам̣ гаччхаси, амма̄’’ти а̄ха. ‘‘а̄гантукамхи, васанат̣т̣ха̄нам̣ олокентӣ вичара̄мӣ’’ти. ‘‘идха̄гаччха, амма̄’’ти васанат̣т̣ха̄нам̣ датва̄ бходжанам̣ пат̣ийа̄деси.
тасса̄ имина̄ва нийа̄мена таттха васама̄на̄йа та̄ пан̃часата̄ иттхийо екачитта̄ хутва̄ ра̄джа̄нам̣ а̄хам̣су – ‘‘маха̄ра̄джа, тумхесу йуддхам̣ гатесу амхехи ган̇га̄девата̄йа ‘амха̄кам̣ деве виджитасан̇га̄ме а̄гате баликаммам̣ катва̄ удакакӣл̣ам̣ карисса̄ма̄’ти паттхитам̣ аттхи, етаматтхам̣, дева, джа̄на̄пема̄’’ти. ра̄джа̄ та̄сам̣ вачанена тут̣т̣хо ган̇га̄йа удакакӣл̣ам̣ ка̄тум̣ агама̄си. та̄пи аттана̄ аттана̄ гахитакаран̣д̣акам̣ пат̣иччханнам̣ катва̄ а̄да̄йа надим̣ гантва̄ тесам̣ каран̣д̣ака̄нам̣ пат̣иччха̄данаттхам̣ па̄рупитва̄ па̄рупитва̄ удаке патитва̄ каран̣д̣аке виссаджджесум̣. тепи кхо каран̣д̣ака̄ саббе саха гантва̄ хет̣т̣ха̄соте паса̄ритаджа̄ламхи лаггим̣су. тато удакакӣл̣ам̣ кӣл̣итва̄ ран̃н̃о уттин̣н̣ака̄ле джа̄лам̣ уккхипанта̄ те каран̣д̣аке дисва̄ ран̃н̃о сантикам̣ а̄найим̣су.
ра̄джа̄ каран̣д̣аке олокетва̄ ‘‘ким̣, та̄та̄, каран̣д̣акесӯ’’ти а̄ха. ‘‘на джа̄на̄ма, дева̄’’ти. со те каран̣д̣аке вивара̄петва̄ олокенто пат̣хамам̣ маха̄падумакума̄расса каран̣д̣акам̣ вивара̄песи. тесам̣ пана саббесампи каран̣д̣акесу нипаджджа̄питадивасесуйева пун̃н̃иддхийа̄ ан̇гут̣т̣хато кхӣрам̣ ниббатти. сакко девара̄джа̄ тасса ран̃н̃о никкан̇кхабха̄ваттхам̣ антокаран̣д̣аке аккхара̄ни ликха̄песи – ‘‘име кума̄ра̄ падумаватийа̄ куччхимхи ниббатта̄ ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о путта̄, атха не падумаватийа̄ сапаттийо пан̃часата̄ иттхийо каран̣д̣акесу паккхипитва̄ удаке кхипим̣су, ра̄джа̄ имам̣ ка̄ран̣ам̣ джа̄на̄тӯ’’ти. каран̣д̣аке виват̣аматте ра̄джа̄ аккхара̄ни ва̄четва̄ да̄раке дисва̄ маха̄падумакума̄рам̣ уккхипитва̄ вегена ратхе йоджетва̄ ‘‘ассе каппетха, ахам̣ аджджа антонагарам̣ пависитва̄ екачча̄нам̣ ма̄туга̄ма̄нам̣ пийам̣ карисса̄мӣ’’ти па̄са̄даварам̣ а̄руйха хаттхигӣва̄йа сахассабхан̣д̣икам̣ т̣хапетва̄ нагаре бхерим̣ чара̄песи – ‘‘йо падумаватим̣ пассати, со имам̣ сахассам̣ ган̣ха̄тӯ’’ти.
там̣ катхам̣ сутва̄ падумаватӣ ма̄ту сан̃н̃ам̣ ада̄си – ‘‘хаттхигӣвато сахассам̣ ган̣ха, амма̄’’ти. ‘‘на̄хам̣ еварӯпам̣ ган̣хитум̣ висаха̄мӣ’’ти а̄ха. са̄ дутийампи татийампи вутте ‘‘ким̣ ватва̄ ган̣ха̄ми, амма̄’’ти а̄ха. ‘‘‘мама дхӣта̄ падумаватим̣ девим̣ пассатӣ’ти ватва̄ ган̣ха̄хӣ’’ти. са̄ ‘‘йам̣ ва̄ там̣ ва̄ хотӯ’’ти гантва̄ сахассачан̇кот̣акам̣ ган̣хи. атха нам̣ манусса̄ пуччхим̣су – ‘‘падумаватим̣ девим̣ пассаси, амма̄’’ти? ‘‘ахам̣ на пасса̄ми, дхӣта̄ кира ме пассатӣ’’ти а̄ха. те ‘‘кахам̣ пана са̄, амма̄’’ти ватва̄ та̄йа саддхим̣ гантва̄ падумаватим̣ сан̃джа̄нитва̄ па̄десу нипатим̣су. тасмим̣ ка̄ле са̄ ‘‘падумаватӣ девӣ айа’’нти н̃атва̄ ‘‘бха̄рийам̣ вата иттхийа̄ каммам̣ катам̣, йа̄ евам̣видхасса ран̃н̃о махесӣ сама̄на̄ еварӯпе т̣ха̄не нира̄раккха̄ васӣ’’ти а̄ха.
тепи ра̄джапуриса̄ падумаватийа̄ нивесанам̣ сетаса̄н̣ӣхи париккхипа̄петва̄ два̄ре а̄раккхам̣ т̣хапетва̄ гантва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣. ра̄джа̄ суван̣н̣асивикам̣ песеси. са̄ ‘‘ахам̣ евам̣ на гамисса̄ми, мама васанат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва ра̄джагехам̣ еттхантаре варапоттхакачиттаттхаран̣е аттхара̄петва̄ упари суван̣н̣ата̄ракавичиттам̣ челавита̄нам̣ бандха̄петва̄ паса̄дханаттха̄йа сабба̄лан̇ка̄ресу пахитесу падаса̄ва гамисса̄ми, евам̣ ме на̄гара̄ сампаттим̣ пассиссантӣ’’ти а̄ха. ра̄джа̄ ‘‘падумаватийа̄ йатха̄ручим̣ каротха̄’’ти а̄ха. тато падумаватӣ саббапаса̄дханам̣ паса̄дхетва̄ ‘‘ра̄джагехам̣ гамисса̄мӣ’’ти маггам̣ пат̣ипаджджи. атхасса̄ аккантааккантат̣т̣ха̄не варапоттхакачиттаттхаран̣а̄ни бхиндитва̄ падумапуппха̄ни ут̣т̣хахим̣су. са̄ маха̄джанасса аттано сампаттим̣ дассетва̄ ра̄джанивесанам̣ а̄руйха саббепи те челачиттаттхаран̣е тасса̄ махаллика̄йа поса̄ваникамӯлам̣ катва̄ да̄песи.
ра̄джа̄пи кхо та̄ пан̃часата̄ иттхийо паккоса̄петва̄ ‘‘има̄йо те, деви, да̄сийо катва̄ демӣ’’ти а̄ха. ‘‘са̄дху, маха̄ра̄джа, ета̄сам̣ майхам̣ диннабха̄вам̣ сакаланагаре джа̄на̄пехӣ’’ти. ра̄джа̄ нагаре бхерим̣ чара̄песи ‘‘падумаватийа̄ дуббхика̄ пан̃часата̄ иттхийо етисса̄ва да̄сийо катва̄ динна̄’’ти. са̄ ‘‘та̄сам̣ сакалана̄гарена да̄сибха̄во саллаккхито’’ти н̃атва̄ ‘‘ахам̣ мама да̄сийо бхуджисса̄ ка̄тум̣ лабха̄ми, дева̄’’ти ра̄джа̄нам̣ пуччхи. ‘‘тава иччха̄, девӣ’’ти. ‘‘евам̣ санте тамева бхерича̄рикам̣ паккоса̄петва̄ – ‘падумаватидевийа̄ аттано да̄сийо катва̄ динна̄ пан̃часата̄ иттхийо сабба̄ва бхуджисса̄ ката̄’ти пуна бхерим̣ чара̄петха̄’’ти а̄ха. са̄ та̄сам̣ бхуджиссабха̄ве кате екӯна̄ни пан̃чапуттасата̄ни та̄сам̣йева хаттхе посанаттха̄йа датва̄ сайам̣ маха̄падумакума̄рам̣йева ган̣хи.
атха̄парабха̄ге тесам̣ кума̄ра̄нам̣ кӣл̣анавайе сампатте ра̄джа̄ уййа̄не на̄на̄видхам̣ кӣл̣анат̣т̣ха̄нам̣ ка̄реси. те аттано сол̣асавассуддесикака̄ле саббева екато хутва̄ уййа̄не падумасан̃чханна̄йа ман̇галапоккхаран̣ийа̄ кӣл̣анта̄ навападума̄ни пуппхита̄ни пура̄н̣ападума̄ни ча ван̣т̣ато патанта̄ни дисва̄ ‘‘имасса та̄ва анупа̄диннакасса еварӯпа̄ джара̄ па̄пун̣а̄ти, киман̇гам̣ пана амха̄кам̣ сарӣрасса. идампи хи евам̣гатикамева бхависсатӣ’’ти а̄рамман̣ам̣ гахетва̄ саббева паччекабодхин̃а̄н̣ам̣ ниббаттетва̄ ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа падумакан̣н̣ика̄су паллан̇кена нисӣдим̣су.
атха техи саддхим̣ гатара̄джапуриса̄ бахугатам̣ дивасам̣ н̃атва̄ ‘‘аййапутта̄, тумха̄кам̣ велам̣ джа̄на̄тха̄’’ти а̄хам̣су. те тун̣хӣ ахесум̣. пуриса̄ гантва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣ – ‘‘кума̄ра̄, дева, падумакан̣н̣ика̄су нисинна̄, амхесу катхентесупи вачӣбхедам̣ на каронтӣ’’ти. ‘‘йатха̄ручийа̄ несам̣ нисӣдитум̣ детха̄’’ти. те саббараттим̣ гахита̄раккха̄ падумакан̣н̣ика̄су нисиннанийа̄менева арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄песум̣. пуриса̄ пунадивасе упасан̇камитва̄ ‘‘дева̄, велам̣ джа̄на̄тха̄’’ти а̄хам̣су. ‘‘на майам̣ дева̄, паччекабуддха̄ на̄ма майам̣ амха̄’’ти. ‘‘аййа̄, тумхе бха̄рийам̣ катхам̣ катхетха, паччекабуддха̄ на̄ма тумха̄диса̄ на хонти, дван̇гулакесамассудхара̄ ка̄йе пат̣имуккаат̣т̣хапариккха̄ра̄ хонтӣ’’ти. те даккхин̣ахаттхена сӣсам̣ пара̄масим̣су, та̄вадева гихилин̇гам̣ антарадха̄йи. ат̣т̣ха париккха̄ра̄ ка̄йе пат̣имукка̄ ча ахесум̣. тато пассантассева маха̄джанасса а̄ка̄сена нандамӯлакапаббха̄рам̣ агамам̣су.
са̄пи кхо падумаватӣ девӣ ‘‘ахам̣ бахупутта̄ хутва̄ нипутта̄ джа̄та̄’’ти хадайасокам̣ патва̄ тенева сокена ка̄лан̇катва̄ ра̄джагаханагаре два̄рага̄маке сахаттхена каммам̣ катва̄ джӣванат̣т̣ха̄не ниббатти. атха̄парабха̄ге кулагхарам̣ гата̄ екадивасам̣ са̄микасса кхеттам̣ йа̄гум̣ харама̄на̄ тесам̣ аттано путта̄нам̣ антаре ат̣т̣ха паччекабуддхе бхиккха̄ча̄равела̄йа а̄ка̄сена гаччханте дисва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ гантва̄ са̄микасса а̄рочеси – ‘‘пасса, аййа, паччекабуддхе, ете нимантетва̄ бходжесса̄ма̄’’ти. со а̄ха – ‘‘саман̣асакун̣а̄ на̄мете ан̃н̃аттха̄пи евам̣ чаранти, на ете паччекабуддха̄’’ти те тесам̣ катхента̄нам̣йева авидӯре т̣ха̄не отарим̣су. са̄ иттхӣ там̣ дивасам̣ аттано бхаттакхаджджабходжанам̣ тесам̣ датва̄ ‘‘свепи ат̣т̣ха джана̄ майхам̣ бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти а̄ха. ‘‘са̄дху, упа̄сике, тава сакка̄ро еттакова хоту, а̄сана̄ни ча ат̣т̣хева хонту, ан̃н̃епи бахӯ паччекабуддхе дисва̄ тава читтам̣ пасӣдеййа̄сӣ’’ти. са̄ пунадивасе ат̣т̣ха а̄сана̄ни пан̃н̃а̄петва̄ ат̣т̣ханнам̣ сакка̄расамма̄нам̣ пат̣ийа̄детва̄ нисӣди.
нимантитапаччекабуддха̄ сеса̄нам̣ сан̃н̃ам̣ адам̣су – ‘‘ма̄риса̄ аджджа ан̃н̃аттха агантва̄ саббева тумха̄кам̣ ма̄ту сан̇гахам̣ каротха̄’’ти. те тесам̣ вачанам̣ сутва̄ саббева екато а̄ка̄сена а̄гантва̄ ма̄тугхарадва̄ре па̄турахесум̣. са̄пи пат̣хамам̣ ладдхасан̃н̃ата̄йа бахӯпи дисва̄ на кампиттха. саббепи те гехам̣ павесетва̄ а̄санесу нисӣда̄песи. тесу пат̣ипа̄т̣ийа̄ нисӣдантесу навамо ан̃н̃а̄ни ат̣т̣ха а̄сана̄ни ма̄петва̄ сайам̣ дхура̄сане нисӣдати, йа̄ва а̄сана̄ни вад̣д̣ханти, та̄ва гехам̣ вад̣д̣хати. евам̣ тесу саббесупи нисиннесу са̄ иттхӣ ат̣т̣ханнам̣ паччекабуддха̄нам̣ пат̣ийа̄дитам̣ сакка̄рам̣ пан̃часата̄нампи йа̄вадаттхам̣ датва̄ ат̣т̣ха нӣлуппалахаттхаке а̄харитва̄ нимантитапаччекабуддха̄нам̣йева па̄дамӯле т̣хапетва̄ а̄ха – ‘‘майхам̣, бханте, ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не сарӣраван̣н̣о имесам̣ нӣлуппала̄нам̣ антогаббхаван̣н̣о вийа хотӯ’’ти паттханам̣ ака̄си. паччекабуддха̄ ма̄ту анумоданам̣ катва̄ гандхама̄данам̣йева агамам̣су.
са̄пи йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ тато чута̄ девалоке ниббаттитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ сет̣т̣хикуле пат̣исандхим̣ ган̣хи. нӣлуппалагаббхасама̄наван̣н̣ата̄йа часса̄ уппалаван̣н̣а̄твева на̄мам̣ акам̣су. атхасса̄ вайаппаттака̄ле сакаладжамбудӣпе ра̄джа̄но ча сет̣т̣хино ча сет̣т̣хисса сантикам̣ дӯтам̣ пахин̣им̣су ‘‘дхӣтарам̣ амха̄кам̣ детӯ’’ти. апахин̣анто на̄ма на̄хоси. тато сет̣т̣хи чинтеси – ‘‘ахам̣ саббесам̣ манам̣ гахетум̣ на саккхисса̄ми, упа̄йам̣ панекам̣ карисса̄мӣ’’ти дхӣтарам̣ паккоса̄петва̄ ‘‘паббаджитум̣, амма, саккхиссасӣ’’ти а̄ха. тасса̄ паччхимабхавикатта̄ питу вачанам̣ сӣсе а̄ситтасатапа̄кателам̣ вийа ахоси. тасма̄ питарам̣ ‘‘паббаджисса̄ми, та̄та̄’’ти а̄ха. со тасса̄ сакка̄рам̣ катва̄ бхиккхунупассайам̣ нетва̄ пабба̄джеси. тасса̄ ачирапаббаджита̄йа ева упосатха̄га̄ре ка̄лава̄ро па̄пун̣и. са̄ падӣпам̣ джа̄летва̄ упосатха̄га̄рам̣ саммаджджитва̄ дӣпасикха̄йа нимиттам̣ ган̣хитва̄ т̣хита̄ва пунаппунам̣ олокайама̄на̄ теджокасин̣а̄рамман̣ам̣ джха̄нам̣ ниббаттетва̄ тадева па̄дакам̣ катва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. арахаттапхалена саддхим̣йева ча абхин̃н̃а̄пат̣исамбхида̄пи иджджхим̣су. висесато пана иддхивикуббане чин̣н̣авасӣ ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.2.уппалаван̣н̣а̄тхерӣапада̄на, ан̃н̃аман̃н̃ависадисам̣) –
‘‘падумуттаро на̄ма джино, саббадхамма̄на па̄рагӯ;
ито сатасахассамхи, каппе уппаджджи на̄йако.
‘‘тада̄хам̣ хам̣саватийам̣, джа̄та̄ сет̣т̣хикуле ахум̣;
на̄на̄ратанападжджоте, маха̄сукхасамаппита̄.
‘‘упетва̄ там̣ маха̄вӣрам̣, ассосим̣ дхаммадесанам̣;
тато джа̄таппаса̄да̄хам̣, упеми саран̣ам̣ джинам̣.
‘‘бхагава̄ иддхимантӣнам̣, аггам̣ ван̣н̣еси на̄йако;
бхиккхуним̣ ладжджиним̣ та̄дим̣, сама̄дхиджха̄наковидам̣.
‘‘тада̄ мудитачитта̄хам̣, там̣ т̣ха̄нам̣ абхикан̇кхинӣ;
нимантитва̄ дасабалам̣, сасан̇гхам̣ локана̄йакам̣.
‘‘бходжайитва̄на сатта̄хам̣, датва̄на ча тичӣварам̣;
саттама̄лам̣ гахетва̄на, уппала̄девагандхикам̣.
‘‘саттху па̄де т̣хапетва̄на, н̃а̄н̣амхи абхипӯджайим̣;
нипачча сираса̄ па̄де, идам̣ вачанамабравим̣.
‘‘йа̄диса̄ ван̣н̣ита̄ вӣра, ито ат̣т̣хамаке муни;
та̄диса̄хам̣ бхависса̄ми, йади сиджджхати на̄йака.
‘‘тада̄ авоча мам̣ саттха̄, виссат̣т̣ха̄ хоти да̄рике;
ана̄гатамхи аддха̄не, лаччхасе там̣ маноратхам̣.
‘‘сатасахассито каппе, окка̄какуласамбхаво;
готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.
‘‘тасса дхаммесу да̄йа̄да̄, ораса̄ дхамманиммита̄;
на̄менуппалаван̣н̣а̄ти, рӯпена ча йасассинӣ.
‘‘абхин̃н̃а̄су васиппатта̄, саттхуса̄санака̄рика̄;
сабба̄савапариккхӣн̣а̄, хессасӣ саттху са̄вика̄.
‘‘тада̄хам̣ мудита̄ хутва̄, йа̄ваджӣвам̣ тада̄ джинам̣;
меттачитта̄ паричарим̣, сасан̇гхам̣ локана̄йакам̣.
‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;
джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣самагаччхахам̣.
‘‘тато чута̄хам̣ манудже, упапанна̄ сайамбхуно;
уппалехи пат̣иччханнам̣, пин̣д̣апа̄тамада̄сахам̣.
‘‘еканавутито каппе, випассӣ на̄ма на̄йако;
уппаджджи ча̄рудассано, саббадхаммесу чаккхума̄.
‘‘сет̣т̣хидхӣта̄ тада̄ хутва̄, ба̄ра̄н̣асипуруттаме;
нимантетва̄на самбуддхам̣, сасан̇гхам̣ локана̄йакам̣.
‘‘маха̄да̄нам̣ дадитва̄на, уппалехи вина̄йакам̣;
пӯджайитва̄ четаса̄ва, ван̣н̣асобхам̣ апаттхайим̣.
‘‘имамхи бхаддаке каппе, брахмабандху маха̄йасо;
кассапо на̄ма готтена, уппаджджи вадатам̣ варо.
‘‘упат̣т̣ха̄ко махесисса, тада̄ а̄си нариссаро;
ка̄сира̄джа̄ кикӣ на̄ма, ба̄ра̄н̣асипуруттаме.
‘‘тасса̄сим̣ дутийа̄ дхӣта̄, саман̣агуттасавхайа̄;
дхаммам̣ сутва̄ джинаггасса, паббаджджам̣ самарочайим̣.
‘‘ануджа̄ни на но та̄то, ага̄рева тада̄ майам̣;
вӣсавассасахасса̄ни, вичаримха атандита̄.
‘‘кома̄рибрахмачарийам̣, ра̄джакан̃н̃а̄ сукхедхита̄;
буддхопат̣т̣ха̄нанирата̄, мудита̄ саттадхӣтаро.
‘‘саман̣ӣ саман̣агутта̄ ча, бхиккхунӣ бхиккхуда̄йика̄;
дхамма̄ чева судхамма̄ ча, саттамӣ сан̇гхада̄йика̄.
‘‘ахам̣ кхема̄ ча саппан̃н̃а̄, пат̣а̄ча̄ра̄ ча кун̣д̣ала̄;
киса̄готамӣ дхаммадинна̄, виса̄кха̄ хоти саттамӣ.
‘‘техи каммехи сукатехи, четана̄пан̣идхӣхи ча;
джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣самагаччхахам̣.
‘‘тато чута̄ мануссесу, упапанна̄ маха̄куле;
пӣтам̣ мат̣т̣хам̣ варам̣ дуссам̣, адам̣ арахато ахам̣.
‘‘тато чута̄рит̣т̣хапуре, джа̄та̄ виппакуле ахам̣;
дхӣта̄ тирит̣иваччхасса, умма̄дантӣ манохара̄.
‘‘тато чута̄ джанападе, куле ан̃н̃атаре ахам̣;
пасӯта̄ на̄типхӣтамхи, са̄лим̣ гопемахам̣ тада̄.
‘‘дисва̄ паччекасамбуддхам̣, пан̃чала̄джасата̄нихам̣;
датва̄ падумаччханна̄ни, пан̃ча путтасата̄нихам̣.
‘‘паттхайим̣ тепи паттхесум̣, мадхум̣ датва̄ сайамбхуно;
тато чута̄ аран̃н̃ехам̣, аджа̄йим̣ падумодаре.
‘‘ка̄сиран̃н̃о махесӣхам̣, хутва̄ саккатапӯджита̄;
аджаним̣ ра̄джапутта̄нам̣, анӯнам̣ сатапан̃чакам̣.
‘‘йада̄ те йоббанаппатта̄, кӣл̣анта̄ джалакӣл̣итам̣;
дисва̄ опаттападумам̣, а̄сум̣ паччекана̄йака̄.
‘‘са̄хам̣ техи вина̄бхӯта̄, сутавӣрехи сокинӣ;
чута̄ исигилипассе, га̄макамхи аджа̄йихам̣.
‘‘йада̄ буддхо сутаматӣ, сута̄нам̣ бхаттунопи ча;
йа̄гум̣ а̄да̄йа гаччхантӣ, ат̣т̣ха паччекана̄йаке.
‘‘бхиккха̄йа га̄мам̣ гаччханте, дисва̄ путте ануссарим̣;
кхӣрадха̄ра̄ виниггаччхи, тада̄ ме путтапемаса̄.
‘‘тато тесам̣ адам̣ йа̄гум̣, пасанна̄ сехи па̄н̣ибхи;
тато чута̄хам̣ тидасам̣, нанданам̣ упападжджахам̣.
‘‘анубхотва̄ сукхам̣ дуккхам̣, сам̣саритва̄ бхава̄бхаве;
таваттха̄йа маха̄вӣра, париччаттан̃ча джӣвитам̣.
‘‘дхӣта̄ туйхам̣ маха̄вӣра, пан̃н̃аванта джутиндхара;
бахун̃ча дуккарам̣ каммам̣, катам̣ ме атидуккарам̣.
‘‘ра̄хуло ча ахан̃чева, некаджа̄тисате бахӯ;
екасмим̣ самбхаве джа̄та̄, сама̄наччхандама̄наса̄.
‘‘ниббатти екато хоти, джа̄тийа̄пи ча екато;
паччхиме бхаве сампатте, убхопи на̄на̄самбхава̄.
‘‘пурима̄нам̣ джинагга̄нам̣, сан̇гамам̣ те нидасситам̣;
адхика̄рам̣ бахум̣ майхам̣, туйхаттха̄йа маха̄муни.
‘‘йам̣ майа̄ пӯритам̣ каммам̣, кусалам̣ сара ме муни;
таваттха̄йа маха̄вӣра, пун̃н̃ам̣ упачитам̣ майа̄.
‘‘абхаббат̣т̣ха̄не ваджджетва̄, ва̄райанти ана̄ча̄рам̣;
таваттха̄йа маха̄вӣра, чаттам̣ ме джӣвитам̣ бахум̣.
‘‘евам̣ бахувидхам̣ дуккхам̣, сампатти ча бахуббидха̄;
паччхиме бхаве сампатте, джа̄та̄ са̄ваттхийам̣ пуре.
‘‘маха̄дханасет̣т̣хикуле, сукхите саджджите татха̄;
на̄на̄ратанападжджоте, саббака̄масамиддхине.
‘‘сакката̄ пӯджита̄ чева, ма̄нита̄пачита̄ татха̄;
рӯпасӣримануппатта̄, кулесу абхисакката̄.
‘‘атӣва паттхита̄ ча̄сим̣, рӯпасобхасирӣхи ча;
паттхита̄ сет̣т̣хипуттехи, анекехи сатехипи.
‘‘ага̄рам̣ паджахитва̄на, паббаджим̣ анага̄рийам̣;
ад̣д̣хама̄се асампатте, чатусаччамапа̄пун̣им̣.
‘‘иддхийа̄ абхиниммитва̄, чатурассам̣ ратхам̣ ахам̣;
буддхасса па̄де вандиссам̣, локана̄тхасса та̄дино.
‘‘иддхӣсу ча васӣ хоми, дибба̄йа сотадха̄туйа̄;
четопарийан̃а̄н̣асса, васӣ хоми маха̄муне.
‘‘пуббенива̄сам̣ джа̄на̄ми, диббачаккху висодхитам̣;
сабба̄савапариккхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.
‘‘аттхадхамманируттӣсу, пат̣ибха̄не татхева ча;
н̃а̄н̣ам̣ ме вималам̣ суддхам̣, пабха̄вена махесино.
‘‘чӣварам̣ пин̣д̣апа̄тан̃ча, паччайам̣ сайана̄санам̣;
кхан̣ена упана̄менти, сахасса̄ни самантато.
‘‘джино тамхи гун̣е тут̣т̣хо, етадагге т̣хапеси мам̣;
агга̄ иддхиматӣнанти, париса̄су вина̄йако.
‘‘паричин̣н̣о майа̄ саттха̄, катам̣ буддхасса са̄санам̣;
охито гаруко бха̄ро, бхаванеттисамӯхата̄.
‘‘йассаттха̄йа паббаджита̄, ага̄расма̄нага̄рийам̣;
со ме аттхо ануппатто, саббасам̣йоджанаккхайо.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
айам̣ пана тхерӣ йада̄ бхагава̄ са̄ваттхинагарадва̄ре йамакапа̄т̣иха̄рийам̣ ка̄тум̣ кан̣д̣амбаруккхамӯлам̣ упаган̃чхи, тада̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ евама̄ха – ‘‘ахам̣, бханте, па̄т̣иха̄рийам̣ карисса̄ми, йади бхагава̄ ануджа̄на̄тӣ’’ти сӣхана̄дам̣ нади. саттха̄ идам̣ ка̄ран̣ам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ джетаванамаха̄виха̄ре арийаган̣амаджджхе нисинно пат̣ипа̄т̣ийа̄ бхиккхунийо т̣ха̄нантаре т̣хапенто имам̣ тхерим̣ иддхимантӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси. са̄ джха̄насукхена пхаласукхена нибба̄насукхена ча вӣтина̄ментӣ екадивасам̣ ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнавам̣ ока̄рам̣ сам̣килесан̃ча паччавеккхама̄на̄ ган̇га̄тӣрийаттхерасса ма̄туйа̄ дхӣта̄йа саддхим̣ сапаттива̄сам̣ уддисса сам̣вегаджа̄та̄йа вуттага̄тха̄ паччанубха̄сантӣ –
224. ‘‘убхо ма̄та̄ ча дхӣта̄ ча, майам̣ а̄сум̣ сапаттийо;
тасса̄ ме аху сам̣вего, аббхуто ломахам̣сано.
225. ‘‘дхираттху ка̄ма̄ асучӣ, дуггандха̄ бахукан̣т̣ака̄;
йаттха ма̄та̄ ча дхӣта̄ ча, сабхарийа̄ майам̣ ахум̣.
226. ‘‘ка̄месва̄дӣнавам̣ дисва̄, неккхаммам̣ дат̣т̣ху кхемато;
са̄ паббаджим̣ ра̄джагахе, ага̄расма̄нага̄рийа’’нти. –
има̄ тиссо га̄тха̄ абха̄си.
таттха убхо ма̄та̄ ча дхӣта̄ ча, майам̣ а̄сум̣ сапаттийоти ма̄та̄ ча дхӣта̄ ча̄ти убхо майам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сапаттийо ахумха.
са̄ваттхийам̣ кира ан̃н̃атарасса ва̄н̣иджасса бхарийа̄йа паччӯсавела̄йам̣ куччхийам̣ габбхо сан̣т̣ха̄си, са̄ там̣ на ан̃н̃а̄си. ва̄н̣иджо вибха̄та̄йа раттийа̄ сакат̣есу бхан̣д̣ам̣ а̄ропетва̄ ра̄джагахам̣ уддисса гато. тасса̄ гаччханте ка̄ле габбхо вад̣д̣хетва̄ парипа̄кам̣ агама̄си. атха нам̣ сассу евама̄ха – ‘‘мама путто чираппавуттхо тван̃ча габбхинӣ, па̄пакам̣ тайа̄ ката’’нти. са̄ ‘‘тава путтато ан̃н̃ам̣ пурисам̣ на джа̄на̄мӣ’’ти а̄ха. там̣ сутва̄пи сассу асаддахантӣ там̣ гхарато никкад̣д̣хи. са̄ са̄микам̣ гавесантӣ ануккамена ра̄джагахам̣ сампатта̄. та̄вадева часса̄ каммаджава̄тесу чалантесу маггасамӣпе ан̃н̃атарам̣ са̄лам̣ павит̣т̣ха̄йа габбхавут̣т̣ха̄нам̣ ахоси. са̄ суван̣н̣абимбасадисам̣ путтам̣ виджа̄йитва̄ ана̄тхаса̄ла̄йам̣ сайа̄петва̄ удакакиччаттхам̣ бахи никкханта̄. атхан̃н̃атаро апуттако саттхава̄хо тена маггена гаччханто ‘‘асса̄мика̄йа да̄рако, мама путто бхависсатӣ’’ти там̣ дха̄тийа̄ хаттхе ада̄си. атхасса ма̄та̄ удакакиччам̣ катва̄ удакам̣ гахетва̄ пат̣иниваттитва̄ путтам̣ апассантӣ сока̄бхибхӯта̄ паридевитва̄ ра̄джагахам̣ аппависитва̄ва маггам̣ пат̣ипаджджи. там̣ ан̃н̃атаро чораджет̣т̣хако антара̄магге дисва̄ пат̣ибаддхачитто аттано паджа̄патим̣ ака̄си. са̄ тасса гехе васантӣ екам̣ дхӣтарам̣ виджа̄йи. атха са̄ екадивасам̣ дхӣтарам̣ гахетва̄ т̣хита̄ са̄микена бхан̣д̣итва̄ дхӣтарам̣ ман̃чаке кхипи. да̄рика̄йа сӣсам̣ тхокам̣ бхинди. тато са̄пи са̄микам̣ бха̄йитва̄ ра̄джагахамева пачча̄гантва̄ серивича̄рена вичарати. тасса̄ путто пат̣хамайоббане т̣хито ‘‘ма̄та̄’’ти аджа̄нанто аттано паджа̄патим̣ ака̄си. апарабха̄ге там̣ чораджет̣т̣хакадхӣтарам̣ бхагинибха̄вам̣ аджа̄нанто вива̄хам̣ катва̄ аттано гехам̣ а̄неси. евам̣ со аттано ма̄тарам̣ бхагинин̃ча паджа̄патӣ катва̄ ва̄сеси. тена та̄ убхопи сапаттива̄сам̣ васим̣су. атхекадивасам̣ ма̄та̄ дхӣту кесават̣т̣им̣ мочетва̄ ӯкам̣ олокентӣ сӣсе ван̣ам̣ дисва̄ ‘‘аппевана̄ма̄йам̣ мама дхӣта̄ бхавеййа̄’’ти пуччхитва̄ сам̣вегаджа̄та̄ хутва̄ ра̄джагахе бхиккхунупассайам̣ гантва̄ паббаджитва̄ катапуббакичча̄ вивекава̄сам̣ васантӣ аттано ча пуббапат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ ‘‘убхо ма̄та̄’’тиа̄дика̄ га̄тха̄ абха̄си. та̄ пана та̄йа вуттага̄тха̄ва ка̄месу а̄дӣнавадассанавасена паччанубха̄сантӣ айам̣ тхерӣ ‘‘убхо ма̄та̄ ча дхӣта̄ ча̄’’тиа̄дима̄ха. тена вуттам̣ – ‘‘са̄ джха̄насукхена пхаласукхена нибба̄насукхена ча вӣтина̄ментӣ има̄ тиссо га̄тха̄ абха̄сӣ’’ти.
таттха асучӣти килеса̄сучипаггхаран̣ена асучӣ. дуггандха̄ти висагандхава̄йанена пӯтигандха̄. бахукан̣т̣ака̄ти висӯйикаппаваттийа̄ сучаритавинивиджджханат̣т̣хена бахувидхакилесакан̣т̣ака̄. татха̄ хи те саттисӯлӯпама̄ ка̄ма̄ти вутта̄. йаттха̄ти йесу ка̄месу парибхун̃джитаббесу. сабхарийа̄ти сама̄набхарийа̄, сапаттийоти аттхо.
227. ‘‘пуббенива̄сам̣ джа̄на̄ми, диббачаккхум̣ висодхитам̣;
четопариччан̃а̄н̣ан̃ча, сотадха̄ту висодхита̄.
228. ‘‘иддхӣпи ме саччхиката̄, патто ме а̄саваккхайо;