10. па̄ра̄парийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
саман̣асса аху чинта̄тиа̄дика̄ а̄йасмато па̄ра̄парийаттхерасса га̄тха̄. имасса ваттху хет̣т̣ха̄ а̄гатамева. та̄ ча га̄тха̄ саттхари дхаранте аттано путхуджджанака̄ле маначчхат̣т̣ха̄нам̣ индрийа̄нам̣ нигган̣ханачинта̄йа пака̄санавасена бха̄сита̄. има̄ пана апарабха̄ге саттхари париниббуте аттано ча паринибба̄не упат̣т̣хите тада̄ а̄йатин̃ча бхиккхӯнам̣ уддхаммапат̣ипаттийа̄ пака̄санавасена бха̄сита̄. таттха –
920. ‘‘саман̣асса аху чинта̄, пуппхитамхи маха̄ване;
екаггасса нисиннасса, павивиттасса джха̄йино’’ти. –
айам̣ га̄тха̄ сан̇гӣтика̄рехи т̣хапита̄. тассаттхо хет̣т̣ха̄ вуттанайова. айам̣ пана самбандхо – саттхари аггаса̄вакесу екаччесу маха̄тхересу ча париниббутесу атӣтасаттхуке па̄вачане суббачесу сиккха̄ка̄месу бхиккхӯсу дуллабхесу, дуббачесу миччха̄пат̣ипаттибахулесу бхиккхӯсу ча джа̄тесу супуппхите маханте са̄лаване нисиннасса павивиттасса екаггасса джха̄йанасӣласса, самитапа̄пата̄йа саман̣асса, па̄ра̄парийаттхерасса пат̣ипаттим̣ нисса̄йа чинта̄ вӣмам̣са̄ ахосӣти итара̄ –
921. ‘‘ан̃н̃атха̄ локана̄тхамхи, тит̣т̣ханте пурисуттаме;
ирийам̣ а̄си бхиккхӯнам̣, ан̃н̃атха̄ да̄ни диссати.
922. ‘‘сӣтава̄тапаритта̄н̣ам̣, хирикопӣначха̄данам̣;
маттат̣т̣хийам̣ абхун̃джим̣су, сантут̣т̣ха̄ итарӣтаре.
923. ‘‘пан̣ӣтам̣ йади ва̄ лӯкхам̣, аппам̣ ва̄ йади ва̄ бахум̣;
йа̄панаттхам̣ абхун̃джим̣су, агиддха̄ на̄дхимуччхита̄.
924. ‘‘джӣвита̄нам̣ париккха̄ре, бхесадждже атха паччайе;
на ба̄л̣хам̣ уссука̄ а̄сум̣, йатха̄ те а̄саваккхайе.
925. ‘‘аран̃н̃е руккхамӯлесу, кандара̄су гуха̄су ча;
вивекаманубрӯханта̄, вихам̣су таппара̄йан̣а̄.
926. ‘‘нӣча̄ нивит̣т̣ха̄ субхара̄, мудӯ атхаддхама̄наса̄;
абйа̄сека̄ амукхара̄, аттхачинта̄васа̄нуга̄.
927. ‘‘тато па̄са̄дикам̣ а̄си, гатам̣ бхуттам̣ нисевитам̣;
синиддха̄ теладха̄ра̄ва, ахоси ирийа̄патхо.
928. ‘‘сабба̄савапариккхӣн̣а̄, маха̄джха̄йӣ маха̄хита̄;
ниббута̄ да̄ни те тхера̄, паритта̄ да̄ни та̄диса̄.
929. ‘‘кусала̄нан̃ча дхамма̄нам̣, пан̃н̃а̄йа ча париккхайа̄;
сабба̄ка̄раварӯпетам̣, луджджате джинаса̄санам̣.
930. ‘‘па̄пака̄нан̃ча дхамма̄нам̣, килеса̄нан̃ча йо уту;
упат̣т̣хита̄ вивека̄йа, йе ча саддхаммасесака̄.
931. ‘‘те килеса̄ павад̣д̣ханта̄, а̄висанти бахум̣ джанам̣;
кӣл̣анти ман̃н̃е ба̄лехи, умматтехива раккхаса̄.
932. ‘‘килесеха̄бхибхӯта̄ те, тена тена видха̄вита̄;
нара̄ килесаваттхӯсу, сасан̇га̄мева гхосите.
933. ‘‘париччаджитва̄ саддхаммам̣, ан̃н̃аман̃н̃ехи бхан̣д̣аре;
дит̣т̣хигата̄ни анвента̄, идам̣ сеййоти ман̃н̃аре.
934. ‘‘дханан̃ча путтам̣ бхарийан̃ча, чхад̣д̣айитва̄на ниггата̄;
кат̣аччхубхиккхахетӯпи, акиччха̄ни нисеваре.
935. ‘‘удара̄вадехакам̣ бхутва̄, сайантутта̄насеййака̄;
катха̄ вад̣д̣хенти пат̣ибуддха̄, йа̄ катха̄ саттхугарахита̄.
936. ‘‘саббака̄рукасиппа̄ни, читтим̣ катва̄на сиккхаре;
авӯпасанта̄ аджджхаттам̣, са̄ман̃н̃аттхотиаччхати.
937. ‘‘маттикам̣ телачун̣н̣ан̃ча, удака̄санабходжанам̣;
гихӣнам̣ упана̄менти, а̄кан̇кханта̄ бахуттарам̣.
938. ‘‘дантапонам̣ капиттхан̃ча, пуппхам̣ кха̄данийа̄ни ча;
пин̣д̣апа̄те ча сампанне, амбе а̄малака̄ни ча.
939. ‘‘бхесаджджесу йатха̄ веджджа̄, кичча̄кичче йатха̄ гихӣ;
ган̣ика̄ва вибхӯса̄йам̣, иссаре кхаттийа̄ йатха̄.
940. ‘‘некатика̄ ван̃чаника̄, кӯт̣асаккхӣ апа̄т̣ука̄;
бахӯхи парикаппехи, а̄мисам̣ парибхун̃джаре.
941. ‘‘лесакаппе парийа̄йе, парикаппенудха̄вита̄;
джӣвикаттха̄ упа̄йена, сан̇кад̣д̣ханти бахум̣ дханам̣.
942. ‘‘упат̣т̣ха̄пенти парисам̣, каммато но ча дхаммато;
дхаммам̣ паресам̣ десенти, ла̄бхато но ча аттхато.
943. ‘‘сан̇гхала̄бхасса бхан̣д̣анти, сан̇гхато париба̄хира̄;
парала̄бхопаджӣванта̄, ахирӣка̄ на ладжджаре.
944. ‘‘на̄нуйутта̄ татха̄ еке, мун̣д̣а̄ сан̇гха̄т̣ипа̄рута̄;
самбха̄ванам̣йевиччханти, ла̄бхасакка̄рамуччхита̄.
945. ‘‘евам̣ на̄наппайа̄тамхи, на да̄ни сукарам̣ татха̄;
апхуситам̣ ва̄ пхуситум̣, пхуситам̣ ва̄нураккхитум̣.
946. ‘‘йатха̄ кан̣т̣акат̣т̣ха̄намхи, чареййа анупа̄хано;
сатим̣ упат̣т̣хапетва̄на, евам̣ га̄ме мунӣ чаре.
947. ‘‘саритва̄ пуббаке йогӣ, тесам̣ ваттамануссарам̣;
кин̃ча̄пи паччхимо ка̄ло, пхусеййа аматам̣ падам̣.
948. ‘‘идам̣ ватва̄ са̄лаване, саман̣о бха̄витиндрийо;
бра̄хман̣о паринибба̄йӣ, иси кхӣн̣апунаббхаво’’ти. –
има̄ га̄тха̄ тхеренева бха̄сита̄.
таттха ирийам̣ а̄си бхиккхӯнанти пурисуттаме локана̄тхамхи самма̄самбуддхе тит̣т̣ханте дхаранте етарахи пат̣ипаттибха̄вато. ан̃н̃атха̄ ан̃н̃ена пака̄рена бхиккхӯнам̣ ирийам̣ чаритам̣ ахоси йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаттибха̄вато. ан̃н̃атха̄ да̄ни диссатӣти ида̄ни пана тато ан̃н̃атха̄ бхиккхӯнам̣ ирийам̣ диссати айа̄тха̄вапат̣ипаттибха̄ватоти адхиппа̄йо.
ида̄ни саттхари дхаранте йена̄ка̄рена бхиккхӯнам̣ пат̣ипатти ахоси, там̣ та̄ва дассетум̣ ‘‘сӣтава̄тапаритта̄н̣а’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха маттат̣т̣хийанти там̣ маттам̣ пайоджанам̣. йа̄вадева сӣтава̄тапаритта̄н̣ам̣, йа̄вадева хирӣкопӣнапат̣иччха̄данам̣ катва̄ чӣварам̣ парибхун̃джим̣су. катхам̣? сантут̣т̣ха̄ итарӣтаре йасмим̣ тасмим̣ хӣне пан̣ӣте ва̄ йатха̄ладдхе паччайе сантосам̣ а̄панна̄.
пан̣ӣтанти ул̣а̄рам̣ саппиа̄дина̄ сам̣сат̣т̣хам̣, тадабха̄вена лӯкхам̣. аппанти, чатупан̃ча̄лопаматтампи. бахум̣ йа̄панаттхам̣ абхун̃джим̣сӯти пан̣ӣтам̣ бахум̣ бхун̃джанта̄пи йа̄панаматтамева а̄ха̄рам̣ бхун̃джим̣су. тато ева агиддха̄ гедхам̣ ана̄панна̄. на̄дхимуччхита̄ на аджджхосита̄ аккхаббхан̃джанам̣ вийа са̄кат̣ика̄, ван̣алепанам̣ вийа ван̣ино абхун̃джим̣су.
джӣвита̄нам̣ париккха̄ре, бхесадждже атха паччайепи джӣвита̄нам̣ паваттийа̄ париккха̄рабхӯте бхесаджджасан̇кха̄те паччайе гила̄напаччайе. йатха̄ тети йатха̄ те пуримака̄ бхиккхӯ а̄саваккхайе уссука̄ йутта̄ а̄сум̣, татха̄ те рога̄бхибхӯта̄пи гила̄напаччайе ба̄л̣хам̣ ативийа уссука̄ на̄хесунти аттхо.
таппара̄йан̣а̄ти вивекапара̄йан̣а̄ вивекапон̣а̄. евам̣ чатӯхи га̄тха̄хи чатупаччайасантосам̣ бха̄вана̄бхиратин̃ча дассентена тесам̣ арийавам̣сапат̣ипада̄ дассита̄.
нӣча̄ти ‘‘майам̣ пам̣сукӯлика̄ пин̣д̣апа̄тика̄’’ти аттуккам̣санапаравамбхана̄ни акатва̄ нӣчавуттино, нива̄тавуттиноти аттхо. нивит̣т̣ха̄ти са̄сане нивит̣т̣хасаддха̄. субхара̄ти аппиччхата̄дибха̄вена супоса̄. мудӯти ваттапат̣ипаттийам̣ сакале ча брахмачарийе мудӯ, супарикаммакатасуван̣н̣ам̣ вийа винийогаккхама̄. мудӯти ва̄ абха̄кут̣ика̄ утта̄намукха̄ пуппхитамукхена пат̣исантха̄равуттино, сутиттхам̣ вийа сукха̄ваха̄ти вуттам̣ хоти. атхаддхама̄наса̄ти акатхиначитта̄ тена суббачабха̄вама̄ха. абйа̄сека̄ти сативиппава̄са̄бха̄вато килесабйа̄секарахита̄, антарантара̄ тан̣ха̄дит̣т̣хима̄на̄дӣхи авокин̣н̣а̄ти аттхо. амукхара̄ти на мукхара̄, на мукхена кхара̄ вачӣпа̄габбхийарахита̄ти ва̄ аттхо. аттхачинта̄васа̄нуга̄ти хитачинта̄васа̄нуга̄хитачинта̄васика̄, аттано паресан̃ча хитачинтамева анупариваттанака̄.
татоти тасма̄ нӣчавутта̄дихету. па̄са̄диканти паса̄даджаникам̣ пат̣ипаттим̣ пассанта̄нам̣ сун̣анта̄нан̃ча паса̄да̄вахам̣. гатанти абхиккантапат̣иккантапариваттана̄дигаманам̣. гатанти ва̄ ка̄йава̄ча̄паватти. бхуттанти чатупаччайапарибхого. нисевитанти гочаранисеванам̣. синиддха̄ теладха̄ра̄ва̄ти йатха̄ аниваттита̄ кусаладжана̄бхисин̃чита̄ савантӣ теладха̄ра̄ авиччхинна̄ синиддха̄ мат̣т̣ха̄ дассанӣйа̄ па̄са̄дика̄ хоти, евам̣ тесам̣ а̄каппасампанна̄нам̣ ирийа̄патхо аччхиддо сан̣хо мат̣т̣хо дассанӣйо па̄са̄дико ахоси.
маха̄джха̄йӣти махантехи джха̄нехи джха̄йанасӣла̄, махантам̣ ва̄ нибба̄нам̣ джха̄йантӣти маха̄джха̄йӣ. тато ева маха̄хита̄, махантехи хитехи саманна̄гата̄ти аттхо. те тхера̄ти те йатха̄вуттаппака̄ра̄ пат̣ипаттипара̄йан̣а̄ тхера̄ ида̄ни париниббута̄ти аттхо. паритта̄ да̄ни та̄диса̄ти ида̄ни паччхиме ка̄ле та̄диса̄ татха̄рӯпа̄ тхера̄ паритта̄ аппака̄ катипайа̄ ева̄ти вуттам̣ хоти.
кусала̄нан̃ча дхамма̄нанти виват̣т̣асса упаниссайабхӯта̄нам̣ вимоккхасамбха̄ра̄нам̣ анаваджджадхамма̄нам̣. пан̃н̃а̄йа ча̄ти татха̄рӯпа̄йа пан̃н̃а̄йа ча. париккхайа̄ти абха̄вато ануппаттито. ка̄ман̃четтха пан̃н̃а̄пи сийа̄ анаваджджадхамма̄, бахука̄рабха̄вадассанаттхам̣ панасса̄ висум̣ гахан̣ам̣ йатха̄ пун̃н̃ан̃а̄н̣асамбха̄ра̄ти. сабба̄ка̄раварӯпетанти а̄дикалйа̄н̣ата̄дӣхи саббехи а̄ка̄раварехи пака̄рависесехи упетам̣ йуттам̣ джинасса бхагавато са̄санам̣ луджджати винассатӣти аттхо.
па̄пака̄нан̃ча дхамма̄нам̣, килеса̄нан̃ча йо утӯти ка̄йадуччарита̄дӣнам̣ па̄падхамма̄нам̣ лобха̄дӣнан̃ча килеса̄нам̣ йо уту йо ка̄ло, со айам̣ ваттатӣти вачанасесо. упат̣т̣хита̄ вивека̄йа, йе ча саддхаммасесака̄ти йе пана еварӯпе ка̄ле ка̄йачиттаупадхививекаттха̄йа упат̣т̣хита̄ а̄раддхавӣрийа̄, те ча сесапат̣ипаттисаддхаммака̄ хонти. айан̃хеттха адхиппа̄йо – сувисуддхасӣла̄ча̄ра̄пи сама̄на̄ ида̄ни екачче бхиккхӯ ирийа̄патхасан̣т̣ха̄панам̣, саматхавипассана̄бха̄вана̄видха̄нам̣, маха̄палибодхӯпаччхедо, кхуддакапалибодхӯпаччхедоти евама̄дипуббакиччам̣ сампа̄детва̄ бха̄ванамануйун̃джанти. те сесапат̣ипаттисаддхаммака̄, пат̣ипаттим̣ маттхакам̣ па̄петум̣ на сакконтӣти.
те килеса̄ павад̣д̣ханта̄ти йе бхагавато орасапуттехи ча тада̄ париккхайам̣ парийа̄да̄нам̣ гамита̄ килеса̄, те етарахи ладдхока̄са̄ бхиккхӯсу вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджанта̄. а̄висанти бахум̣ джананти калйа̄н̣амиттарахитам̣ айонисоманасика̄рабахулам̣ андхаба̄ладжанам̣ абхибхавитва̄ авасам̣ каронта̄ а̄висанти санта̄нам̣ анупависанти. евам̣бхӯта̄ ча те кӣл̣анти ман̃н̃е ба̄лехи, умматтехива раккхаса̄, йатха̄ на̄ма кел̣исӣла̄ раккхаса̄ бхисаккарахите умматте а̄виситва̄ те анайабйасанам̣ а̄па̄дента̄ техи кӣл̣анти, евам̣ те килеса̄ самма̄самбуддхабхисаккарахите андхаба̄ле бхиккхӯ а̄виситва̄ тесам̣ дит̣т̣хадхаммика̄дибхедам̣ анаттхам̣ уппа̄дента̄ техи саддхим̣ кӣл̣анти ман̃н̃е, кӣл̣анта̄ вийа хонтӣти аттхо.
тена тена̄ти тена тена а̄рамман̣абха̄гена. видха̄вита̄ти вирӯпам̣ дха̄вита̄ аса̄руппавасена пат̣ипаджджанта̄. килесаваттхӯсӯти пат̣хамам̣ уппаннам̣ килеса̄ паччха̄ уппаджджанака̄нам̣ ка̄ран̣абха̄вато килеса̄ва килесаваттхӯни, тесу килесаваттхӯсу самӯхитесу. сасан̇га̄мева гхоситети хиран̃н̃асуван̣н̣аман̣имутта̄дикам̣ дханам̣ виппакиритва̄ ‘‘йам̣ йам̣ хиран̃н̃асуван̣н̣а̄ди йасса йасса хаттхагатам̣, там̣ там̣ тасса тассева хотӯ’’ти евам̣ ка̄магхосана̄ сасан̇га̄магхосана̄ на̄ма. таттха̄йаматтхо – килесаваттхӯсу ‘‘йо йо килесо йам̣ йам̣ саттам̣ ган̣ха̄ти абхибхавати, со со тасса тасса хотӯ’’ти килесасена̄патина̄ ма̄рена сасан̇га̄ме гхосите вийа. техи техи килесехи абхибхӯта̄ те ба̄лапутхуджджана̄ тена тена а̄рамман̣абха̄гена видха̄вита̄ восита̄ти.
те евам̣ видха̄вита̄ ким̣ каронтӣти а̄ха ‘‘париччаджитва̄ саддхаммам̣, ан̃н̃аман̃н̃ехи бхан̣д̣аре’’ти. тассаттхо – пат̣ипаттисаддхаммам̣ чхад̣д̣етва̄ а̄мисакин̃джаккхахету ан̃н̃аман̃н̃ехи бхан̣д̣аре калахам̣ каронтӣти. дит̣т̣хигата̄нӣти ‘‘вин̃н̃а̄н̣аматтамева аттхи, наттхева рӯпадхамма̄’’ти, ‘‘йатха̄ пуггало на̄ма параматтхато наттхи, евам̣ сабха̄вадхамма̄пи параматтхато наттхи, воха̄раматтамева̄’’ти ча евама̄дӣни дит̣т̣хигата̄ни миччха̄га̄хе анвента̄ анугаччханта̄ идам̣ сеййо идамева сет̣т̣хам̣, ан̃н̃ам̣ миччха̄ти ман̃н̃анти.
ниггата̄ти гехато никкханта̄. кат̣аччхубхиккхахетӯпӣти кат̣аччхуматтабхиккха̄нимиттампи. там̣ дадантасса гахат̣т̣хасса анануломикасам̣саггавасена акичча̄ни паббаджитена акаттабба̄ни камма̄ни нисеваре каронти.
удара̄вадехакам̣ бхутва̄ти ‘‘ӯнӯдаро мита̄ха̄ро’’ти (тхерага̄. 982; ми. па. 6.5.10) вуттавачанам̣ ачинтетва̄ ударапӯрам̣ бхун̃джитва̄. сайантутта̄насеййака̄ти ‘‘даккхин̣ена пассена сӣхасеййам̣ каппети па̄де па̄дам̣ ачча̄дха̄йа сато сампаджа̄но’’ти (а. ни. 8.9; вибха. 519) вуттавидха̄нам̣ анануссаритва̄ утта̄насеййака̄ сайанти. йа̄ катха̄ саттхугарахита̄ти ра̄джакатха̄дитираччха̄накатхам̣ сандха̄йа вадати.
саббака̄рукасиппа̄нӣти саббехи весса̄дӣхи ка̄рукехи каттабба̄ни бхаттата̄лаван̣т̣акаран̣а̄дӣни хаттхасиппа̄ни. читтим̣ катва̄на̄ти саккаччам̣ са̄дарам̣ катва̄. авӯпасанта̄ аджджхаттанти килесавӯпасама̄бха̄вато гаддуханаматтампи сама̄дха̄на̄бха̄вато ча аджджхаттам̣ авӯпасанта̄, авӯпасантачитта̄ти аттхо. са̄ман̃н̃аттхоти саман̣адхаммо. атиаччхатӣти тесам̣ а̄джӣвакиччапасутата̄йа екадесампи апхусанато висум̣йева нисӣдати, аналлӣйатӣти вуттам̣ хоти.
маттиканти па̄катикам̣ ва̄ пан̃чаван̣н̣ам̣ ва̄ гихӣнам̣ винийогаккхамам̣ маттикам̣. телачун̣н̣ан̃ча̄ти па̄катикам̣, абхисан̇кхатам̣ ва̄ телан̃ча чун̣н̣ан̃ча. удака̄санабходжананти удакан̃ча а̄санан̃ча бходжанан̃ча. а̄кан̇кханта̄ бахуттаранти бахум̣ пин̣д̣апа̄та̄диуттаруттарам̣ а̄кан̇кханта̄ ‘‘амхехи маттика̄дӣсу диннесу манусса̄ дал̣хабхаттика̄ хутва̄ бахум̣ уттаруттарам̣ чатупаччайаджа̄там̣ дассантӣ’’ти адхиппа̄йена гихӣнам̣ упана̄ментӣти аттхо.
данте пунанти содхенти етена̄ти дантапонам̣, дантакат̣т̣хам̣. капиттханти капиттхапхалам̣. пуппханти суманачампака̄дипуппхам̣. кха̄данӣйа̄нӣти ат̣т̣ха̄расавидхепи кхаджджакависесе. пин̣д̣апа̄те ча сампаннети ван̣н̣а̄дисампайутте оданависесе. ‘‘амбе а̄малака̄ни ча̄’’ти ча-саддена ма̄тулун̇гата̄лана̄л̣икера̄дипхала̄ни авутта̄ни сан̇ган̣ха̄ти. саббаттха гихӣнам̣ упана̄менти а̄кан̇кханта̄ бахуттаранти йоджана̄.
бхесаджджесу йатха̄ веджджа̄ти гихӣнам̣ бхесаджджаппайогесу йатха̄ веджджа̄, татха̄ бхиккхӯ пат̣ипаджджантӣти адхиппа̄йо. кичча̄кичче йатха̄ гихӣти гахат̣т̣ха̄нам̣ кхуддаке чева маханте ча кичче каттаббе гихӣ вийа. ган̣ика̄ва вибхӯса̄йанти аттано сарӣрасса вибхӯсане рӯпӯпаджӣвинийо вийа. иссаре кхаттийа̄ йатха̄ти иссаре иссарийапаваттане йатха̄ кхаттийа̄, евам̣ кулапатӣ хутва̄ ваттантӣти аттхо.
некатика̄ти никатийам̣ нийутта̄, аман̣им̣йева ман̣им̣, асуван̣н̣ам̣йева суван̣н̣ам̣ катва̄ пат̣ирӯпаса̄чийоганирата̄. ван̃чаника̄ти кӯт̣ама̄на̄дӣхи виппаламбака̄. кӯт̣асаккхӣти айа̄тха̄васаккхино. апа̄т̣ука̄ти ва̄мака̄, асам̣йатавуттӣти аттхо. бахӯхи парикаппехӣти йатха̄вуттехи ан̃н̃ехи ча бахӯхи миччха̄джӣваппака̄рехи.
лесакаппети каппийалесе каппийапат̣ирӯпе. парийа̄йети, паччайесу парийа̄йасса йоге. парикаппети вад̣д̣хиа̄дивикаппане, саббаттха висайе бхуммам̣. анудха̄вита̄ти махиччхата̄дӣхи па̄падхаммехи анудха̄вита̄ восита̄. джӣвикаттха̄ джӣвикаппайоджана̄ а̄джӣвахетука̄. упа̄йена̄ти парикатха̄дина̄ упа̄йена паччайуппа̄дананайена. сан̇кад̣д̣хантӣти сам̣харанти.
упат̣т̣ха̄пенти парисанти париса̄йа атта̄нам̣ упат̣т̣хапенти, йатха̄ париса̄ атта̄нам̣ упат̣т̣хапенти, евам̣ парисам̣ сан̇ган̣хантӣти аттхо. камматоти каммахету. те хи аттано каттаббавеййа̄ваччанимиттам̣ упат̣т̣хапенти. но ча дхамматоти дхамманимиттам̣ но ча упат̣т̣хапенти. йо саттха̄ра̄ уллумпанасабха̄васан̣т̣хита̄йа париса̄йа сан̇гахо анун̃н̃а̄то, тена на сан̇ган̣хантӣти аттхо. ла̄бхатоти ла̄бхахету, ‘‘аййо бахуссуто, бха̄н̣ако, ‘дхаммакатхико’ти евам̣ самбха̄венто маха̄джано майхам̣ ла̄бхасакка̄ре упанайиссатӣ’’ти иччха̄ча̄ре т̣хатва̄ ла̄бханимиттам̣ паресам̣ дхаммам̣ десенти. но ча аттхатоти йо со вимутта̄йатанасӣсе т̣хатва̄ саддхаммам̣ катхентена паттаббо аттхо, на там̣дит̣т̣хадхаммика̄дибхедахитанимиттам̣ дхаммам̣ десентӣти аттхо.
сан̇гхала̄бхасса бхан̣д̣антӣти сан̇гхала̄бхахету бхан̣д̣анти ‘‘майхам̣ па̄пун̣а̄ти, на туйха’’нтиа̄дина̄ калахам̣ каронти. сан̇гхато париба̄хира̄ти, арийасан̇гхато бахибхӯта̄ арийасан̇гхе тадабха̄вато. парала̄бхопаджӣванта̄ти са̄сане ла̄бхасса андхаба̄лапутхуджджанехи паре сӣла̄дигун̣асампанне секкхе уддисса уппаннатта̄ там̣ парала̄бхам̣, парато ва̄ да̄йакато ладдхаббала̄бхам̣ упаджӣванта̄ бхан̣д̣анака̄рака̄ бхиккхӯ па̄паджигуччха̄йа абха̄вато ахирика̄ сама̄на̄ ча ‘‘майам̣ парала̄бхам̣ бхун̃джа̄ма, парапат̣ибаддхаджӣвика̄’’типи на ладжджаре на хирӣйанти.
на̄нуйутта̄ти саман̣акаран̣ехи дхаммехи анануйутта̄. татха̄ти йатха̄ пуббе вутта̄ бандханака̄рака̄дайо, татха̄. екети екачче. мун̣д̣а̄ сан̇гха̄т̣ипа̄рута̄ти кевалам̣ мун̣д̣итакесата̄йа мун̣д̣а̄ пилотикакхан̣д̣ехи сан̇гхат̣итат̣т̣хена ‘‘сан̇гха̄т̣ӣ’’ти ладдхана̄мена чӣварена па̄рутасарӣра̄. самбха̄ванам̣йевиччханти, ла̄бхасакка̄рамуччхита̄ти ла̄бхасакка̄ра̄са̄йа муччхита̄ аджджхосита̄ хутва̄, ‘‘песало дхутава̄до бахуссуто’’ти ва̄ мадхуравачанамануйутта̄ ‘‘арийо’’ти ча кевалам̣ самбха̄ванам̣ бахума̄нам̣йева иччханти есанти, на таннимитте гун̣ети аттхо.
еванти ‘‘кусала̄нан̃ча дхамма̄нам̣ пан̃н̃а̄йа ча париккхайа̄’’ти вуттанайена. на̄наппайа̄тамхӣти на̄наппака̄ре бхеданадхамме пайа̄те самакате, на̄наппака̄рена ва̄ сам̣килесадхамме пайа̄тум̣ паваттитум̣ а̄раддхе. на да̄ни сукарам̣ татха̄ти ида̄ни имасмим̣ дуллабхакалйа̄н̣амитте дуллабхасаппа̄йасаддхаммассаване ча ка̄ле йатха̄ саттхари дхаранте апхуситам̣ апхут̣т̣хам̣, анадхигатам̣ джха̄навипассанам̣ пхуситум̣ адхигантум̣, пхуситам̣ ва̄ ха̄набха̄гийам̣ т̣хитибха̄гийамева ва̄ ахутва̄ йатха̄ висесабха̄гийам̣ хоти, татха̄ анураккхитум̣ па̄летум̣ сукарам̣, татха̄ на сукарам̣, татха̄ сампа̄детум̣ на сакка̄ти аттхо.
ида̄ни аттано паринибба̄нака̄ласса а̄саннатта̄ сам̣кхиттена ова̄дена сабрахмача̄рим̣ оваданто ‘‘йатха̄ кан̣т̣акат̣т̣ха̄намхӣ’’тиа̄дима̄ха. тассаттхо – йатха̄ пурисо кеначидева пайоджанена кан̣т̣аканичите падесе анупа̄хано вичаранто ‘‘ма̄ мам̣ кан̣т̣ако виджджхӣ’’ти сатим̣ упат̣т̣хапетва̄ва вичарати, евам̣ килесакан̣т̣аканичите гочарага̄ме пайоджанена чаранто муни сатим̣ упат̣т̣хапетва̄на сатисампаджан̃н̃айутто аппаматтова чареййа каммат̣т̣ха̄нам̣ авиджахантоти вуттам̣ хоти.
саритва̄ пуббаке йогӣ, тесам̣ ваттамануссаранти пуримаке йоге бха̄вана̄йа йуттата̄йа йогӣ а̄раддхавипассаке саритва̄ тесам̣ ваттам̣ а̄гама̄нуса̄рена самма̄пат̣ипаттибха̄вана̄видхим̣ ануссаранто дхураниккхепам̣ акатва̄ йатха̄пат̣ипаджджанто. кин̃ча̄пи паччхимо ка̄лоти йадипа̄йам̣ атӣтасаттхуко чаримо ка̄ло, татха̄пи йатха̄дхаммамева пат̣ипаджджанто випассанам̣ уссукка̄пенто пхусеййа аматам̣ падам̣ нибба̄нам̣ адхигаччхеййа.
идам̣ ватва̄ти, йатха̄дасситам̣ сам̣килесавода̄несу имам̣ пат̣ипаттивидхим̣ катхетва̄. айан̃ча оса̄нага̄тха̄ сан̇гӣтика̄рехи тхерасса паринибба̄нам̣ пака̄сетум̣ вутта̄ти ведитабба̄.
па̄ра̄парийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
вӣсатинипа̄таван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.