14. пакин̣н̣аканипа̄то
[484] 1. са̄ликеда̄раджа̄такаван̣н̣ана̄
сампаннам̣ са̄ликеда̄ранти идам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ма̄тупосакабхиккхум̣ а̄раббха катхеси. паччуппаннаваттху са̄маджа̄таке (джа̄. 2.22.296 а̄дайо) а̄ви бхависсати. саттха̄ пана там̣ бхиккхум̣ паккоса̄петва̄ ‘‘саччам̣ кира твам̣ бхиккху гихӣ посесӣ’’ти пуччхитва̄ ‘‘саччам̣, бханте’’ти вутте ‘‘ким̣ те хонтӣ’’ти ватва̄ ‘‘ма̄та̄питаро ме, бханте’’ти вутте ‘‘са̄дху бхиккху, пора̄н̣акапан̣д̣ита̄ тираччха̄на̄ хутва̄ сувайонийам̣ ниббаттитва̄пи джин̣н̣е ма̄та̄питаро кула̄ваке нипаджджа̄петва̄ мукхатун̣д̣акена гочарам̣ а̄харитва̄ посесу’’нти ватва̄ атӣтам̣ а̄хари.
атӣте ра̄джагахе магадхара̄джа̄ на̄ма раджджам̣ ка̄реси. тада̄ нагарато пуббуттарадиса̄йа са̄лиддийо на̄ма бра̄хман̣ага̄мо ахоси. тасса пуббуттарадиса̄йа магадхакхеттам̣ аттхи, таттха косийаготто на̄ма са̄лиддийава̄сӣ бра̄хман̣о сахассакарӣсаматтам̣ кхеттам̣ гахетва̄ са̄лим̣ вапа̄песи. ут̣т̣хите ча пана сассе ватим̣ тхирам̣ ка̄ретва̄ кассачи пан̣н̣а̄сакарӣсаматтам̣, кассачи сат̣т̣хикарӣсаматтанти евам̣ пан̃часатакарӣсаматтам̣ кхеттам̣ аттано пуриса̄нам̣йева а̄раккхан̣аттха̄йа датва̄ сесам̣ пан̃часатакарӣсаматтам̣ кхеттам̣ бхатим̣ катва̄ екасса бхатакасса ада̄си. со таттха кут̣им̣ катва̄ раттиндивам̣ васати. кхеттасса пана пуббуттарадиса̄бха̄ге екасмим̣ са̄нупаббате махантам̣ симбаливанам̣ аттхи, таттха анека̄ни сувасата̄ни васанти. тада̄ бодхисатто тасмим̣ сувасан̇гхе суваран̃н̃о путто хутва̄ ниббатти. со вайаппатто абхирӯпо тха̄масампанно сакат̣ана̄бхипама̄н̣асарӣро ахоси. атхасса пита̄ махаллакака̄ле ‘‘ахам̣ ида̄ни дӯрам̣ гантум̣ на саккоми, твам̣ имам̣ ган̣ам̣ парихара̄’’ти ган̣ам̣ ниййа̄деси. со пунадивасато пат̣т̣ха̄йа ма̄та̄питӯнам̣ гочараттха̄йа гантум̣ на̄да̄си, суваган̣ам̣ парихаранто химавантам̣ гантва̄ сайам̣джа̄таса̄ливане йа̄вадаттхам̣ са̄лим̣ кха̄дитва̄ а̄гаманака̄ле ма̄та̄питӯнам̣ пахонакам̣ гочарам̣ а̄харитва̄ ма̄та̄питаро посеси.
атхасса екадивасам̣ сува̄ а̄рочесум̣ ‘‘пуббе имасмим̣ ка̄ле магадхакхетте са̄ли паччати, ида̄ни ким̣ ну кхо джа̄та’’нти? ‘‘тена хи джа̄на̄тха̄’’ти две суве пахин̣им̣су. те гантва̄ магадхакхетте отаранта̄ тасса бхатийа̄ раккхан̣апурисасса кхетте отаритва̄ са̄лим̣ кха̄дитва̄ екам̣ са̄лисӣсам̣ а̄да̄йа симбаливанам̣ гантва̄ са̄лисӣсам̣ маха̄саттасса па̄дамӯле т̣хапетва̄ ‘‘таттха еварӯпо са̄лӣ’’ти вадим̣су. со пунадивасе суваган̣апаривуто таттха гантва̄ тасмим̣ бхатакасса кхетте отари. со пана пурисо суве са̄лим̣ кха̄данте дисва̄ ито чито ча дха̄витва̄ ва̄рентопи ва̄ретум̣ на саккоти. сеса̄ сува̄ йа̄вадаттхам̣ са̄лим̣ кха̄дитва̄ туччхамукха̄ва гаччханти. сувара̄джа̄ пана бахӯни са̄лисӣса̄ни екато катва̄ техи паривуто хутва̄ а̄харитва̄ ма̄та̄питӯнам̣ дети. сува̄ пунадивасато пат̣т̣ха̄йа таттхева са̄лим̣ кха̄дим̣су. атха со пурисо ‘‘саче име ан̃н̃ам̣ катипа̄хам̣ евам̣ кха̄диссанти, кин̃чи на бхависсати, бра̄хман̣о са̄лим̣ аггха̄петва̄ майхам̣ ин̣ам̣ кариссати, гантва̄ тасса а̄рочесса̄мӣ’’ти са̄лимут̣т̣хина̄ саддхим̣ татха̄рӯпам̣ пан̣н̣а̄ка̄рам̣ гахетва̄ са̄лиддийага̄мам̣ гантва̄ бра̄хман̣ам̣ пасситва̄ вандитва̄ пан̣н̣а̄ка̄рам̣ датва̄ екамантам̣ т̣хито ‘‘ким̣, бхо пуриса, сампаннам̣ са̄ликхетта’’нти пут̣т̣хо ‘‘а̄ма, бра̄хман̣а, сампанна’’нти ватва̄ две га̄тха̄ абха̄си –
1. ‘‘сампаннам̣ са̄ликеда̄рам̣, сува̄ бхун̃джанти косийа;
пат̣иведеми те брахме, на не ва̄ретумуссахе.
2. ‘‘еко ча таттха сакун̣о, йо несам̣ саббасундаро;
бхутва̄ са̄лим̣ йатха̄ка̄мам̣, тун̣д̣ена̄да̄йа гаччхатӣ’’ти.
таттха сампаннанти парипун̣н̣ам̣ авекаллам̣. са̄ликеда̄ранти са̄ликхеттам̣. саббасундароти саббехи кот̣т̣ха̄сехи сундаро раттатун̣д̣о джин̃джукасаннибхааккхи раттапа̄до тӣхи раттара̄джӣхи париккхиттагӣво маха̄майӯрапама̄н̣о со йа̄вадаттхам̣ са̄лим̣ кха̄дитва̄ ан̃н̃ам̣ тун̣д̣ена гахетва̄ гаччхатӣти.
бра̄хман̣о тасса катхам̣ сутва̄ сувара̄дже синехам̣ уппа̄детва̄ кхеттапа̄лам̣ пуччхи ‘‘амбхо пуриса, па̄сам̣ од̣д̣етум̣ джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘а̄ма, джа̄на̄мӣ’’ти. атха нам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –
3. ‘‘од̣д̣енту ва̄лапа̄са̄ни, йатха̄ баджджхетха со диджо;
джӣван̃ча нам̣ гахетва̄на, а̄найехи мамантике’’ти.
таттха од̣д̣ентӯти од̣д̣айанту. ва̄лапа̄са̄нӣти ассава̄ла̄дираджджумайапа̄са̄ни. джӣван̃ча нанти джӣвантам̣ ева нам̣. а̄найехӣти а̄нехи.
там̣ сутва̄ кхеттапа̄ло са̄лим̣ аггха̄петва̄ ин̣асса акатабха̄вена тут̣т̣хо гантва̄ ассава̄ле ват̣т̣етва̄ ‘‘аджджа имасмим̣ т̣ха̄не отариссатӣ’’ти суваран̃н̃о отаран̣ат̣т̣ха̄нам̣ саллаккхетва̄ пунадивасе па̄това ча̄т̣ипама̄н̣ам̣ пан̃джарам̣ катва̄ па̄сан̃ча од̣д̣етва̄ сува̄нам̣ а̄гаманам̣ олокенто кут̣ийам̣ нисӣди. сувара̄джа̄пи суваган̣апаривуто а̄гантва̄ алолуппача̄рата̄йа хиййо кха̄дитат̣т̣ха̄не од̣д̣итапа̄се па̄дам̣ павесантова отари. со аттано баддхабха̄вам̣ н̃атва̄ чинтеси ‘‘сача̄хам̣ ида̄нева баддхаравам̣ рависса̄ми, н̃а̄така̄ме бхайатаджджита̄ гочарам̣ аггахетва̄ва пала̄йиссанти, йа̄ва етесам̣ гочараггахан̣ам̣, та̄ва адхива̄сесса̄мӣ’’ти. со тесам̣ сухитабха̄вам̣ н̃атва̄ маран̣абхайатаджджито хутва̄ тиккхаттум̣ баддхаравам̣ рави. атха саббе те сува̄ пала̄йим̣су. сувара̄джа̄ ‘‘еттакесу ме н̃а̄такесу ниваттитва̄ олокенто екопи наттхи, ким̣ ну кхо майа̄ па̄пам̣ ката’’нти вилапанто га̄тхама̄ха –
4. ‘‘ете бхутва̄ пивитва̄ ча, паккаманти вихан̇гама̄;
еко баддхосми па̄сена, ким̣ па̄пам̣ пакатам̣ майа̄’’ти.
кхеттапа̄ло сувара̄джасса баддхаравам̣ сува̄нан̃ча а̄ка̄се паккханданасаддам̣ сутва̄ ‘‘ким̣ ну кхо’’ти кут̣ийа̄ оруйха па̄са̄т̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ сувара̄джа̄нам̣ дисва̄ ‘‘йассева ме па̄со од̣д̣ито, свева баддхо’’ти тут̣т̣хама̄насо сувара̄джа̄нам̣ па̄сато мочетва̄ две па̄де екато бандхитва̄ дал̣хам̣ а̄да̄йа са̄лиддийага̄мам̣ гантва̄ сувара̄джам̣ бра̄хман̣асса ада̄си. бра̄хман̣о балавасинехена маха̄саттам̣ убхохи хаттхехи дал̣хам̣ гахетва̄ ан̇ке нисӣда̄петва̄ тена саддхим̣ саллапанто две га̄тха̄ абха̄си –
5. ‘‘ударам̣ нӯна ан̃н̃есам̣, сува аччодарам̣ тава;
бхутва̄ са̄лим̣ йатха̄ка̄мам̣, тун̣д̣ена̄да̄йа гаччхаси.
6. ‘‘кот̣т̣хам̣ ну таттха пӯреси, сува верам̣ ну те майа̄;
пут̣т̣хо ме самма аккха̄хи, кухим̣ са̄лим̣ нида̄хасӣ’’ти.
таттха ударам̣ нӯна̄ти ан̃н̃есам̣ ударам̣ ударамева ман̃н̃е, тава ударам̣ пана атиударам̣. таттха̄ти тасмим̣ симбаливане. пӯресӣти васса̄раттаттха̄йа пӯреси. нида̄хасӣти нидха̄нам̣ катва̄ т̣хапеси, ‘‘нидхӣйасӣ’’типи па̄т̣хо.
там̣ сутва̄ сувара̄джа̄ мадхура̄йа мануссабха̄са̄йа саттамам̣ га̄тхама̄ха –
7. ‘‘на ме верам̣ тайа̄ саддхим̣, кот̣т̣хо майхам̣ на виджджати;
ин̣ам̣ мун̃ча̄мин̣ам̣ дамми, сампатто кот̣асимбалим̣;
нидхимпи таттха нидаха̄ми, евам̣ джа̄на̄хи косийа̄’’ти.
таттха ин̣ам̣ мун̃ча̄мин̣ам̣ даммӣти тава са̄лим̣ харитва̄ ин̣ам̣ мун̃ча̄ми чева дамми ча̄ти вадати. нидхимпӣти екам̣ таттха симбаливане ануга̄миканидхимпи нидаха̄ми.
атха нам̣ бра̄хман̣о пуччхи –
8. ‘‘кӣдисам̣ те ин̣ада̄нам̣, ин̣амоккхо ча кӣдисо;
нидхинидха̄намаккха̄хи, атха па̄са̄ памоккхасӣ’’ти.
таттха ин̣ада̄нанти ин̣асса да̄нам̣. нидхинидха̄нанти нидхино нидха̄нам̣.
евам̣ бра̄хман̣ена пут̣т̣хо сувара̄джа̄ тасса бйа̄каронто чатассо га̄тха̄ абха̄си –
9. ‘‘аджа̄тапаккха̄ тарун̣а̄, путтака̄ майха косийа;
те мам̣ бхата̄ бхариссанти, тасма̄ тесам̣ ин̣ам̣ даде.
10. ‘‘ма̄та̄ пита̄ ча ме вуддха̄, джин̣н̣ака̄ гатайоббана̄;
тесам̣ тун̣д̣ена ха̄тӯна, мун̃че пуббакатам̣ ин̣ам̣.
11. ‘‘ан̃н̃епи таттха сакун̣а̄, кхӣн̣апаккха̄ судуббала̄;
тесам̣ пун̃н̃аттхико дамми, там̣ нидхим̣ а̄ху пан̣д̣ита̄.
12. ‘‘ӣдисам̣ ме ин̣ада̄нам̣, ин̣амоккхо ча ӣдисо;
нидхинидха̄намаккха̄ми, евам̣ джа̄на̄хи косийа̄’’ти.
таттха ха̄тӯна̄ти харитва̄. там̣ нидхинти там̣ пун̃н̃акаммам̣ пан̣д̣ита̄ ануга̄миканидхим̣ на̄ма катхенти. нидхинидха̄нанти нидхино нидха̄нам̣, ‘‘нидха̄нанидхи’’нтипи па̄т̣хо, айамеваттхо.
бра̄хман̣о маха̄саттасса дхаммакатхам̣ сутва̄ пасанначитто две га̄тха̄ абха̄си.
13. ‘‘бхаддако ватайам̣ паккхӣ, диджо парамадхаммико;
екаччесу мануссесу, айам̣ дхаммо на виджджати.
14. ‘‘бхун̃джа са̄лим̣ йатха̄ка̄мам̣, саха саббехи н̃а̄тибхи;
пуна̄пи сува пассему, пийам̣ ме тава дассана’’нти.
таттха бхун̃джа са̄линти ито пат̣т̣ха̄йа ниббхайо хутва̄ бхун̃джа̄ти карӣсасахассампи тассева ниййа̄денто евама̄ха. пассемӯти аттано ручийа̄ а̄гатам̣ ан̃н̃есупи дивасесу там̣ пассеййа̄ма̄ти.
евам̣ бра̄хман̣о маха̄саттам̣ йа̄читва̄ пийапуттам̣ вийа мудучиттена олокенто па̄дато бандханам̣ мочетва̄ сатапа̄кателена па̄де маккхетва̄ бхаддапӣт̣хе нисӣда̄петва̄ кан̃чанатат̣т̣аке мадхула̄дже кха̄да̄петва̄ саккхародакам̣ па̄йеси. атхасса сувара̄джа̄ ‘‘аппаматто хохи, бра̄хман̣а̄’’ти ватва̄ ова̄дам̣ денто а̄ха –
15. ‘‘бхуттан̃ча пӣтан̃ча тавассамамхи, ратӣ ча но косийа те сака̄се;
никкхиттадан̣д̣есу дада̄хи да̄нам̣, джин̣н̣е ча ма̄та̄питаро бхарассӯ’’ти.
таттха тавассамамхӣти тава нивесане. ратӣти абхирати.
там̣ сутва̄ бра̄хман̣о тут̣т̣хама̄насо уда̄нам̣ уда̄ненто га̄тхама̄ха –
16. ‘‘лаккхӣ вата ме удапа̄ди аджджа, йо аддаса̄сим̣ паварам̣ диджа̄нам̣;
сувасса сутва̄на субха̄сита̄ни, ка̄ха̄ми пун̃н̃а̄ни анаппака̄нӣ’’ти.
таттха лаккхӣти сирӣпи пун̃н̃ампи пан̃н̃а̄пи.
маха̄сатто бра̄хман̣ена аттано диннам̣ карӣсасахассаматтам̣ пат̣иккхипитва̄ ат̣т̣хакарӣсамева ган̣хи. бра̄хман̣о тхамбхе никханитва̄ тасса кхеттам̣ ниййа̄детва̄ гандхама̄ла̄дӣхи пӯджетва̄ кхама̄петва̄ ‘‘гаччха са̄ми, ассумукхе родама̄не ма̄та̄питаро асса̄сехӣ’’ти ватва̄ там̣ уййоджеси. со тут̣т̣хама̄насо са̄лисӣсам̣ а̄да̄йа гантва̄ ма̄та̄питӯнам̣ пурато никкхипитва̄ ‘‘аммата̄та̄, ут̣т̣хетха̄’’ти а̄ха. те ассумукха̄ родама̄на̄ ут̣т̣хахим̣су, та̄вадева суваган̣а̄ саннипатитва̄ ‘‘катхам̣ муттоси, дева̄’’ти пуччхим̣су. со тесам̣ саббам̣ виттха̄рато катхеси. косийопи суваран̃н̃о ова̄дам̣ сутва̄ тато пат̣т̣ха̄йа дхаммикасаман̣абра̄хман̣а̄нам̣ маха̄да̄нам̣ пат̣т̣хапеси. таматтхам̣ пака̄сенто саттха̄ оса̄нага̄тхама̄ха –
17. ‘‘со косийо аттамано удагго, аннан̃ча па̄нан̃чабхисан̇кхаритва̄;
аннена па̄нена пасанначитто, сантаппайи саман̣абра̄хман̣е ча̄’’ти.
таттха сантаппайӣти гахитагахита̄ни бха̄джана̄ни пӯренто сантаппесӣти.
саттха̄ имам̣ дхаммадесанам̣ а̄харитва̄ ‘‘евам̣ бхиккху ма̄та̄питӯнам̣ посанам̣ на̄ма пан̣д̣ита̄нам̣ вам̣со’’ти ватва̄ сачча̄ни пака̄сетва̄ джа̄такам̣ самодха̄неси, саччапарийоса̄не со бхиккху сота̄паттипхале патит̣т̣хахи. тада̄ суваган̣а̄ буддхапариса̄ ахесум̣, ма̄та̄питаро маха̄ра̄джакула̄ни, кхеттапа̄ло чханно, бра̄хман̣о а̄нандо, сувара̄джа̄ пана ахамева ахосинти.
са̄ликеда̄раджа̄такаван̣н̣ана̄ пат̣хама̄.
[485] 2. чандакиннарӣджа̄такаван̣н̣ана̄
упанӣйатидам̣ ман̃н̃ети идам̣ саттха̄ капилаваттхупурам̣ упанисса̄йа нигродха̄ра̄ме вихаранто ра̄джанивесане ра̄хулама̄тарам̣ а̄раббха катхеси. идам̣ пана джа̄такам̣ дӯренида̄нато пат̣т̣ха̄йа катхетаббам̣. са̄ панеса̄ нида̄накатха̄ йа̄ва лат̣т̣хиване урувелакассапасӣхана̄да̄ апан̣н̣акаджа̄таке катхита̄, тато парам̣ йа̄ва капилаваттхугамана̄ вессантараджа̄таке а̄ви бхависсати. саттха̄ пана питу нивесане нисӣдитва̄ антарабхаттасамайе маха̄дхаммапа̄ладжа̄такам̣ (джа̄. 1.10.92 а̄дайо) катхетва̄ катабхаттакиччо ‘‘ра̄хулама̄ту нивесане нисӣдитва̄ тасса̄ гун̣ам̣ ван̣н̣енто чандакиннарӣджа̄такам̣ (джа̄. 1.14.18 а̄дайо) катхесса̄мӣ’’ти ра̄джа̄нам̣ паттам̣ га̄ха̄петва̄ двӣхи аггаса̄вакехи саддхим̣ ра̄хулама̄ту нивесанат̣т̣ха̄нам̣ па̄йа̄си. тада̄ тасса̄ саммукха̄ чатта̄лӣсасахассана̄т̣акиттхийо васанти та̄су кхаттийакан̃н̃а̄нам̣йева навутиадхикасахассам̣. са̄ татха̄гатасса а̄гаманам̣ н̃атва̄ ‘‘сабба̄ ка̄са̄ва̄нева нива̄сентӯ’’ти та̄сам̣ а̄роча̄песи. та̄ татха̄ карим̣су. саттха̄ а̄гантва̄ пан̃н̃атта̄сане нисӣди. атха та̄ сабба̄пи екаппаха̄ренева виравим̣су, маха̄паридевасаддо ахоси. ра̄хулама̄та̄пи паридевитва̄ сокам̣ винодетва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ ра̄джагатена бахума̄нена сага̄равена нисӣди. ра̄джа̄ тасса̄ гун̣акатхам̣ а̄рабхи, ‘‘бханте, мама сун̣ха̄ ‘тумхехи ка̄са̄ва̄ни ниваттха̄нӣ’ти сутва̄ ка̄са̄ва̄нева нива̄сеси, ‘ма̄ла̄дӣни париччатта̄нӣ’ти сутва̄ ма̄ла̄дӣни париччаджи, ‘бхӯмийам̣ сайатӣ’ти сутва̄ бхӯмисайана̄ва джа̄та̄, тумха̄кам̣ паббаджитака̄ле видхава̄ хутва̄ ан̃н̃ехи ра̄джӯхи песитам̣ пан̣н̣а̄ка̄рам̣ на ган̣хи, евам̣ тумхесу асам̣хӣрачитта̄ еса̄’’ти на̄наппака̄рехи тасса̄ гун̣акатхам̣ катхеси. саттха̄ ‘‘аначчхарийам̣, маха̄ра̄джа, йам̣ еса̄ ида̄ни мама паччхиме аттабха̄ве майи сасинеха̄ асам̣хӣрачитта̄ анан̃н̃анеййа̄ бхавеййа. еса̄ тираччха̄найонийам̣ ниббатта̄пи майи асам̣хӣрачитта̄ анан̃н̃анеййа̄ ахосӣ’’ти ватва̄ тена йа̄чито атӣтам̣ а̄хари.
атӣте ба̄ра̄н̣асийам̣ брахмадатте раджджам̣ ка̄ренте маха̄сатто химавантападесе киннарайонийам̣ ниббатти, чанда̄ на̄масса бхарийа̄. те убхопи чандана̄маке раджатапаббате васим̣су. тада̄ ба̄ра̄н̣асира̄джа̄ амачча̄нам̣ раджджам̣ ниййа̄детва̄ две ка̄са̄йа̄ни нива̄сетва̄ саннаддхапан̃ча̄вудхо екакова химавантам̣ па̄виси. со мигамам̣сам̣ кха̄данто екам̣ кхуддаканадим̣ анусан̃чаранто уддхам̣ абхирухи. чандапаббатава̄сино киннара̄ васса̄раттасамайе анотаритва̄ паббатейева васанти, нида̄гхасамайе отаранти. тада̄ ча со чандакиннаро аттано бхарийа̄йа саддхим̣ отаритва̄ тесу тесу т̣ха̄несу гандхе вилимпанто пуппхарен̣ум̣ кха̄данто пуппхапат̣е нива̄сенто па̄рупанто лата̄дола̄хи кӣл̣анто мадхурассарена га̄йанто там̣ кхуддаканадим̣ патва̄ екасмим̣ ниваттанат̣т̣ха̄не отаритва̄ удаке пуппха̄ни викиритва̄ удакакӣл̣ам̣ кӣл̣итва̄ пуппхапат̣е нива̄сетва̄ па̄рупитва̄ раджатапат̣т̣аван̣н̣а̄йа ва̄лука̄йа пуппха̄санам̣ пан̃н̃апетва̄ екам̣ вел̣у дан̣д̣акам̣ гахетва̄ сайане нисӣди. тато чандакиннаро вел̣ум̣ ва̄денто мадхурасаддена га̄йи. чандакиннарӣ мудухаттхе на̄метва̄ тасса авидӯре т̣хита̄ наччи чева га̄йи ча. со ра̄джа̄ тесам̣ саддам̣ сутва̄ падасаддам̣ аса̄венто сан̣икам̣ гантва̄ пат̣иччханне т̣хатва̄ те киннаре дисва̄ киннарийа̄ пат̣ибаддхачитто хутва̄ ‘‘там̣ киннарам̣ виджджхитва̄ джӣвитаккхайам̣ па̄петва̄ има̄йа саддхим̣ сам̣ва̄сам̣ каппесса̄мӣ’’ти т̣хатва̄ чандакиннарам̣ виджджхи. со ведана̄ппатто паридевама̄но чатассо га̄тха̄ абха̄си –
18. ‘‘упанӣйатидам̣ ман̃н̃е, чанде лохитамаддане;
аджджа джаха̄ми джӣвитам̣, па̄н̣а̄ ме чанде нируджджханти.
19. ‘‘осӣди ме дуккхам̣ хадайам̣, ме д̣айхате нитамма̄ми;
тава чандийа̄ сочантийа̄, на нам̣ ан̃н̃ехи сокехи.
20. ‘‘тин̣амива ванамива мила̄йа̄ми, надӣ апарипун̣н̣а̄ва сусса̄ми;
тава чандийа̄ сочантийа̄, на нам̣ ан̃н̃ехи сокехи.
21. ‘‘вассамива саре па̄де, има̄ни ассӯни ваттаре майхам̣;
тава чандийа̄ сочантийа̄, на нам̣ ан̃н̃ехи сокехӣ’’ти.
таттха упанӣйатӣти сантативиччхедам̣ упанӣйати. иданти джӣвитам̣. па̄н̣а̄ мети бхадде, чанде мама джӣвитапа̄н̣а̄ нируджджханти. осӣди мети джӣвитам̣ ме осӣдати. нитамма̄мӣти атикилама̄ми. тава чандийа̄ти идам̣ мама дуккхам̣, на нам̣ ан̃н̃ехи сокехи, атха кхо тава чандийа̄ сочантийа̄ сокахету йасма̄ твам̣ мама вийогена сочиссаси, тасма̄ти аттхо. тин̣амива ванамива мила̄йа̄мӣти таттапа̄са̄н̣е кхиттатин̣амива мӯлачхиннаванамива мила̄йа̄мӣти вадати. саре па̄дети йатха̄ на̄ма паббатапа̄де патитавассам̣ саритва̄ аччхиннадха̄рам̣ ваттати.
маха̄сатто има̄хи чатӯхи га̄тха̄хи паридевитва̄ пуппхасайане нипаннова сатим̣ виссаджджетва̄ париватти. ра̄джа̄ патит̣т̣хитова. итара̄ маха̄сатте паридеванте аттано ратийа̄ матта̄ хутва̄ тасса виддхабха̄вам̣ на джа̄на̄ти, висан̃н̃ам̣ пана нам̣ париваттитва̄ нипаннам̣ дисва̄ ‘‘ким̣ ну кхо ме пийаса̄микасса дуккха’’нти упадха̄рентӣ паха̄рамукхато паггхарантам̣ лохитам̣ дисва̄ пийаса̄мике уппаннам̣ балавасокам̣ сандха̄ретум̣ асакконтӣ маха̄саддена паридеви. ра̄джа̄ ‘‘киннаро мато бхависсатӣ’’ти никкхамитва̄ атта̄нам̣ дассеси. чанда̄ там̣ дисва̄ ‘‘имина̄ ме чорена пийаса̄мико виддхо бхависсатӣ’’ти кампама̄на̄ пала̄йитва̄ паббатаматтхаке т̣хатва̄ ра̄джа̄нам̣ парибха̄сантӣ пан̃ча га̄тха̄ абха̄си –
22. ‘‘па̄по кхоси ра̄джапутта, йо ме иччхитам̣ патим̣ вара̄кийа̄;
виджджхаси ванамӯласмим̣, сойам̣ виддхо чхама̄ сети.
23. ‘‘имам̣ майхам̣ хадайасокам̣, пат̣имун̃чату ра̄джапутта тава ма̄та̄;
йо майхам̣ хадайасоко, кимпурисам̣ авеккхама̄на̄йа.
24. ‘‘имам̣ майхам̣ хадайасокам̣, пат̣имун̃чату ра̄джапутта тава джа̄йа̄;
йо майхам̣ хадайасоко, кимпурисам̣ авеккхама̄на̄йа.
25. ‘‘ма̄ ча путтам̣ ма̄ ча патим̣, аддаккхи ра̄джапутта тава ма̄та̄;
йо кимпурисам̣ авадхи, адӯсакам̣ майха ка̄ма̄ хи.
26. ‘‘ма̄ ча путтам̣ ма̄ ча патим̣, аддаккхи ра̄джапутта тава джа̄йа̄;
йо кимпурисам̣ авадхи, адӯсакам̣ майха ка̄ма̄ хӣ’’ти.
таттха вара̄кийа̄ти капан̣а̄йа. пат̣имун̃чатӯти пат̣илабхату пхусату па̄пун̣а̄ту. майха ка̄ма̄ хӣти майхам̣ ка̄мена.
ра̄джа̄ нам̣ пан̃чахи га̄тха̄хи парибха̄ситва̄ паббатаматтхаке т̣хитам̣йева асса̄сенто га̄тхама̄ха –
27. ‘‘ма̄ твам̣ чанде роди ма̄ сопи, ванатимираматтаккхи;
мама твам̣ хехиси бхарийа̄, ра̄джакуле пӯджита̄ на̄рӣбхӣ’’ти.
таттха чандети маха̄саттасса паридеванака̄ле на̄масса сутатта̄ евама̄ха. ванатимираматтаккхӣти ванатимирапуппхасама̄нааккхи. пӯджита̄ на̄рӣбхӣти сол̣асаннам̣ иттхисахасса̄нам̣ джет̣т̣хика̄ аггамахесӣ хессаси.
чанда̄ тасса вачанам̣ сутва̄ ‘‘твам̣ ким̣ мам̣ вадесӣ’’ти сӣхана̄дам̣ надантӣ анантарага̄тхама̄ха –
28. ‘‘апи нӯнахам̣ мариссам̣, на̄хам̣ ра̄джапутта тава хессам̣;
йо кимпурисам̣ авадхи, адӯсакам̣ майха ка̄ма̄ хӣ’’ти.
таттха апи нӯнаханти апи екам̣сенева ахам̣ мариссам̣.
со тасса̄ вачанам̣ сутва̄ ниччхандара̄го хутва̄ итарам̣ га̄тхама̄ха –
29. ‘‘апи бхӣруке апи джӣвитука̄мике, кимпуриси гаччха химавантам̣;
та̄лӣсатагарабходжана̄, ан̃н̃е там̣ мига̄ рамиссантӣ’’ти.
таттха апи бхӣрукети бхӣруджа̄тике. та̄лӣсатагарабходжана̄ти твам̣ та̄лӣсапаттатагарапаттабходжана̄ мигӣ, тасма̄ ан̃н̃е там̣ мига̄ рамиссанти, на твам̣ ра̄джакула̄раха̄, гаччха̄ти нам̣ авача, ватва̄ ча пана нирапеккхо хутва̄ пакка̄ми.
са̄ тасса гатабха̄вам̣ н̃атва̄ оруйха маха̄саттам̣ а̄лин̇гитва̄ паббатаматтхакам̣ а̄ропетва̄ паббататале нипаджджа̄петва̄ сӣсамасса аттано ӯрӯсу катва̄ балавапаридевам̣ паридевама̄на̄ два̄даса га̄тха̄ абха̄си –
30. ‘‘те паббата̄ та̄ ча кандара̄, та̄ ча гиригуха̄йо татхева тит̣т̣ханти;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
31. ‘‘те пан̣н̣асантхата̄ раман̣ӣйа̄, ва̄л̣амигехи анучин̣н̣а̄;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
32. ‘‘те пуппхасантхата̄ раман̣ӣйа̄, ва̄л̣амигехи анучин̣н̣а̄;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
33. ‘‘аччха̄ саванти гиривананадийо, кусума̄бхикин̣н̣асота̄йо;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
34. ‘‘нӣла̄ни химавато паббатасса, кӯт̣а̄ни дассанӣйа̄ни;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
35. ‘‘пӣта̄ни химавато паббатасса, кӯт̣а̄ни дассанӣйа̄ни;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
36. ‘‘тамба̄ни химавато паббатасса, кӯт̣а̄ни дассанӣйа̄ни;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
37. ‘‘тун̇га̄ни химавато паббатасса, кӯт̣а̄ни дассанӣйа̄ни;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
38. ‘‘сета̄ни химавато паббатасса, кӯт̣а̄ни дассанӣйа̄ни;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
39. ‘‘читра̄ни химавато паббатасса, кӯт̣а̄ни дассанӣйа̄ни;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
40. ‘‘йаккхаган̣асевите гандхама̄дане, осадхебхи сан̃чханне;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ кассам̣.
41. ‘‘кимпурисасевите гандхама̄дане, осадхебхи сан̃чханне;
таттхева там̣ апассантӣ, кимпуриса катхам̣ ахам̣ касса’’нти.
таттха те паббата̄ти йесу майам̣ екатова абхирамимха, име те паббата̄ та̄ ча кандара̄ та̄ ча гиригуха̄йо татхева т̣хита̄. тесу ахам̣ ида̄ни там̣ апассантӣ катхам̣ кассам̣, ким̣ карисса̄ми, тесу пуппхапхалапаллава̄дисобхам̣ там̣ апассантӣ катхам̣ адхива̄сетум̣ саккхисса̄мӣти паридевати. пан̣н̣асантхата̄ти та̄лӣсапатта̄дигандхапан̣н̣асантхара̄. аччха̄ти виппасаннодака̄. нӣла̄нӣти нӣламан̣имайа̄ни. пӣта̄нӣти сован̣н̣амайа̄ни. тамба̄нӣти маносиламайа̄ни. тун̇га̄нӣти учча̄ни тикхин̣агга̄ни. сета̄нӣти раджатамайа̄ни. читра̄нӣти саттаратанамиссака̄ни. йаккхаган̣асевитети бхуммадевата̄хи севите.
ити са̄ два̄дасахи га̄тха̄хи паридевитва̄ маха̄саттасса уре хаттхам̣ т̣хапетва̄ санта̄пабха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘чандо джӣватийева, девуджджха̄накаммам̣ катва̄ джӣвитамасса дасса̄мӣ’’ти чинтетва̄ ‘‘ким̣ ну кхо локапа̄ла̄ на̄ма наттхи, уда̄ху виппавуттха̄, аду мата̄, те ме пийаса̄микам̣ на раккхантӣ’’ти девуджджха̄накаммам̣ ака̄си. тасса̄ сокавегена саккасса а̄санам̣ ун̣хам̣ ахоси. сакко а̄вадждженто там̣ ка̄ран̣ам̣ н̃атва̄ бра̄хман̣аван̣н̣ена вегенева а̄гантва̄ кун̣д̣икато удакам̣ гахетва̄ маха̄саттам̣ а̄син̃чи. та̄вадева висам̣ антарадха̄йи, ван̣о рухи, имасмим̣ т̣ха̄не виддхотипи на пан̃н̃а̄йи. маха̄сатто сукхито ут̣т̣ха̄си. чанда̄ пийаса̄микам̣ арогам̣ дисва̄ соманассаппатта̄ саккасса па̄де вандантӣ анантарага̄тхама̄ха –
42. ‘‘ванде те айирабрахме, йо ме иччхитам̣ патим̣ вара̄кийа̄;
аматена абхисин̃чи, сама̄гата̄сми пийатамена̄’’ти.
таттха аматена̄ти удакам̣ ‘‘амата’’нти ман̃н̃ама̄на̄ евама̄ха. пийатамена̄ти пийатарена, айамева ва̄ па̄т̣хо.
сакко тесам̣ ова̄дамада̄си ‘‘ито пат̣т̣ха̄йа чандапаббатато оруйха мануссапатхам̣ ма̄ гамиттха, идхева васатха̄’’ти. еван̃ча пана ватва̄ те овадитва̄ сакат̣т̣ха̄намева гато. чанда̄пи ‘‘ким̣ но са̄ми имина̄ парипантхат̣т̣ха̄нена, ехи чандапаббатамева гаччха̄ма̄’’ти ватва̄ оса̄нага̄тхама̄ха –
43. ‘‘вичара̄ма да̄ни гиривананадийо, кусума̄бхикин̣н̣асота̄йо;
на̄на̄думавасана̄йо, пийам̣вада̄ ан̃н̃аман̃н̃асса̄’’ти.
саттха̄ имам̣ дхаммадесанам̣ а̄харитва̄ ‘‘на ида̄нева, пуббепеса̄ майи асам̣хӣрачитта̄ анан̃н̃анеййа̄ ева̄’’ти ватва̄ джа̄такам̣ самодха̄неси – ‘‘тада̄ ра̄джа̄ девадатто ахоси, сакко ануруддхо, чанда̄ ра̄хулама̄та̄, чандакиннаро пана ахамева ахоси’’нти.
чандакиннарӣджа̄такаван̣н̣ана̄ дутийа̄.
[486] 3. маха̄уккусаджа̄такаван̣н̣ана̄
укка̄ чила̄ча̄ бандхантӣти идам̣ саттха̄ джетаване вихаранто миттабандхакаупа̄сакам̣ а̄раббха катхеси. со кира са̄ваттхийам̣ париджин̣н̣асса куласса путто саха̄йам̣ песетва̄ ан̃н̃атарам̣ куладхӣтарам̣ ва̄ра̄петва̄ ‘‘аттхи панасса уппаннакиччам̣ ниттхаран̣асаматтхо митто ва̄ саха̄йо ва̄’’ти вутте ‘‘наттхӣ’’ти ватва̄ ‘‘тена хи митте та̄ва бандхатӯ’’ти вутте тасмим̣ ова̄де т̣хатва̄ пат̣хамам̣ та̄ва чатӯхи дова̄рикехи саддхим̣ меттим̣ ака̄си, атха̄нупуббена нагарагуттикаган̣акамаха̄матта̄дӣхи саддхим̣ меттим̣ катва̄ сена̄патина̄пи упара̄джена̄пи саддхим̣ меттим̣ ака̄си. техи пана саддхим̣ екато хутва̄ ран̃н̃а̄ саддхим̣ меттим̣ ака̄си. тато асӣтийа̄ маха̄тхерехи саддхим̣ а̄нандаттхеренапи саддхим̣ екато хутва̄ татха̄гатена саддхим̣ меттим̣ ака̄си. атха нам̣ саттха̄ саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣ха̄песи, ра̄джа̄писса иссарийамада̄си. со миттабандхакойева̄ти па̄кат̣о джа̄то. атхасса ра̄джа̄ махантам̣ гехам̣ датва̄ а̄ва̄хаман̇галам̣ ка̄реси. ра̄джа̄нам̣ а̄дим̣ катва̄ маха̄джано пан̣н̣а̄ка̄ре пахин̣и. атхасса бхарийа̄ ран̃н̃а̄ пахитам̣ пан̣н̣а̄ка̄рам̣ упара̄джасса, упара̄джена пахитам̣ пан̣н̣а̄ка̄рам̣ сена̄патисса̄ти етена упа̄йена сакаланагарава̄сино а̄бандхитва̄ ган̣хи. саттаме дивасе маха̄сакка̄рам̣ катва̄ дасабалам̣ нимантетва̄ пан̃часатасса буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ датва̄ бхаттакичча̄васа̄не саттха̄ра̄ катхитам̣ анумоданам̣ сутва̄ убхопи джайампатика̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хахим̣су.
бхиккхӯ дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ ‘‘а̄вусо, миттабандхакаупа̄сако аттано бхарийам̣ нисса̄йа тасса̄ вачанам̣ катва̄ саббехи меттим̣ катва̄ ран̃н̃о сантика̄ махантам̣ сакка̄рам̣ лабхи, татха̄гатена пана саддхим̣ меттим̣ катва̄ убхопи джайампатика̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хита̄’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева со етам̣ ма̄туга̄мам̣ нисса̄йа махантам̣ йасам̣ сампатто, пуббе тираччха̄найонийам̣ ниббаттопи панеса етисса̄ вачанена бахӯхи саддхим̣ меттим̣ катва̄ путтасокато муттойева̄’’ти ватва̄ техи йа̄чито атӣтам̣ а̄хари.
атӣте ба̄ра̄н̣асийам̣ брахмадатте раджджам̣ ка̄ренте екачче паччантава̄сино йаттха йаттха бахум̣ мам̣сам̣ лабханти, таттха таттха га̄мам̣ нива̄сетва̄ аран̃н̃е чаритва̄ мига̄дайо ма̄ретва̄ мам̣сам̣ а̄харитва̄ путтада̄ре посенти. тесам̣ га̄мато авидӯре маха̄джа̄тассаро аттхи. тасса даккхин̣апассе еко сенасакун̣о, паччхимапассе ека̄ сенасакун̣ӣ, уттарапассе сӣхо мигара̄джа̄, па̄чӣнапассе уккусасакун̣ара̄джа̄ васати. джа̄тассарамаджджхе пана уннатат̣т̣ха̄не каччхапо васати. тада̄ сено сеним̣ ‘‘бхарийа̄ ме хохӣ’’ти вадати. атха нам̣ са̄ а̄ха – ‘‘аттхи пана те кочи митто’’ти? ‘‘наттхи бхадде’’ти. амха̄кам̣ уппаннам̣ бхайам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ харан̣асаматтхам̣ миттам̣ ва̄ саха̄йам̣ ва̄ ладдхум̣ ват̣т̣ати, митте та̄ва ган̣ха̄хӣти. ‘‘кехи саддхим̣ меттим̣ кароми бхадде’’ти? па̄чӣнапассе васантена уккусара̄джена, уттарапассе сӣхена, джа̄тассарамаджджхе каччхапена саддхим̣ меттим̣ карохӣти. со тасса̄ вачанам̣ сампат̣иччхитва̄ татха̄ ака̄си. тада̄ те убхопи сам̣ва̄сам̣ каппетва̄ тасмим̣йева саре екасмим̣ дӣпаке кадамбаруккхо аттхи саманта̄ удакена париккхитто, тасмим̣ кула̄вакам̣ катва̄ пат̣ивасим̣су.
тесам̣ апарабха̄ге две сакун̣апотака̄ джа̄йим̣су. тесам̣ паккхесу асан̃джа̄тесуйева екадивасам̣ те джа̄напада̄ дивасам̣ аран̃н̃е чаритва̄ кин̃чи алабхитва̄ ‘‘на сакка̄ туччхахаттхена гхарам̣ гантум̣, маччхе ва̄ каччхапе ва̄ ган̣хисса̄ма̄’’ти сарам̣ отаритва̄ там̣ дӣпакам̣ гантва̄ тасса кадамбасса мӯле нипаджджитва̄ макаса̄дӣхи кхаджджама̄на̄ тесам̣ пала̄панаттха̄йа аран̣им̣ мантхетва̄ аггим̣ ниббаттетва̄ дхӯмам̣ карим̣су. дхумо уггантва̄ сакун̣е пахари, сакун̣апотака̄ виравим̣су. джа̄напада̄ там̣ сутва̄ ‘‘амбхо, сакун̣апотака̄нам̣ сӯйати саддо, ут̣т̣хетха укка̄ бандхатха, чха̄та̄ сайитум̣ на саккома, сакун̣амам̣сам̣ кха̄дитва̄ва сайисса̄ма̄’’ти ватва̄ аггим̣ джа̄летва̄ укка̄ бандхим̣су. сакун̣ика̄ тесам̣ саддам̣ сутва̄ ‘‘име амха̄кам̣ потаке кха̄дитука̄ма̄, майам̣ еварӯпасса бхайасса харан̣аттха̄йа митте ган̣химха, са̄микам̣ уккусара̄джасса сантикам̣ песесса̄мӣ’’ти чинтетва̄ ‘‘гаччха, са̄ми, путта̄нам̣ но уппаннабхайам̣ уккусара̄джасса а̄рочехӣ’’ти ватва̄ пат̣хамам̣ га̄тхама̄ха –
44. ‘‘укка̄ чила̄ча̄ бандханти дӣпе, паджа̄ мамам̣ кха̄дитум̣ паттхайанти;
миттам̣ саха̄йан̃ча вадехи сенака, а̄чиккха н̃а̄тибйасанам̣ диджа̄на’’нти.
таттха чила̄ча̄ти джа̄напада̄. дӣпети дӣпакамхи. паджа̄ маманти мама путтаке. сенака̄ти сенакасакун̣ам̣ на̄мена̄лапати. н̃а̄тибйасананти путта̄нам̣ бйасанам̣. диджа̄нанти амха̄кам̣ н̃а̄тӣнам̣ диджа̄нам̣ идам̣ бйасанам̣ уккусара̄джасса сантикам̣ гантва̄ а̄чиккха̄хӣти вадати.
со вегена тасса васанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ васситва̄ аттано а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄петва̄ катока̄со упасан̇камитва̄ вандитва̄ ‘‘ким̣ка̄ран̣а̄ а̄гатосӣ’’ти пут̣т̣хо а̄гатака̄ран̣ам̣ дассенто дутийам̣ га̄тхама̄ха –
45. ‘‘диджо диджа̄нам̣ павароси паккхима, уккусара̄джа саран̣ам̣ там̣ упема;
паджа̄ мамам̣ кха̄дитум̣ паттхайанти, лудда̄ чила̄ча̄ бхава ме сукха̄йа̄’’ти.
таттха диджоти твам̣ диджо чева диджа̄нам̣ паваро ча.
уккусара̄джа̄ ‘‘сенака ма̄ бха̄йӣ’’ти там̣ асса̄сетва̄ татийам̣ га̄тхама̄ха –
46. ‘‘миттам̣ саха̄йан̃ча каронти пан̣д̣ита̄, ка̄ле ака̄ле сукхамесама̄на̄;
кароми те сенака етаматтхам̣, арийо хи арийасса кароти кичча’’нти.
таттха ка̄ле ака̄лети дива̄ ча раттин̃ча. арийоти идха а̄ча̄раарийо адхиппето. а̄ча̄расампанно хи а̄ча̄расампаннасса киччам̣ каротева, киметтха каран̣ӣйанти вадати.
атха нам̣ пуччхи ‘‘ким̣, самма, руккхам̣ абхирул̣ха̄ чила̄ча̄’’ти? на та̄ва абхирул̣ха̄, укка̄йева бандхантӣти. тена хи твам̣ сӣгхам̣ гантва̄ мама саха̄йикам̣ асса̄сетва̄ мама̄гаманабха̄вам̣ а̄чиккха̄хӣти. со татха̄ ака̄си. уккусара̄джа̄пи гантва̄ кадамбасса авидӯре чила̄ча̄нам̣ абхируханам̣ олокенто екасмим̣ руккхагге нисӣдитва̄ екасса чила̄часса абхируханака̄ле тасмим̣ кула̄вакасса авидӯрам̣ абхирул̣хе саре нимуджджитва̄ паккхехи ча мукхена ча удакам̣ а̄харитва̄ укка̄йа упари а̄син̃чи, са̄ нибба̄йи. чила̄ча̄ ‘‘иман̃ча сенакасакун̣апотаке часса кха̄дисса̄мӣ’’ти отаритва̄ пуна уккам̣ джа̄ла̄петва̄ абхирухим̣су. пуна со уккам̣ виджджха̄песи. етенупа̄йена баддхам̣ баддхам̣ виджджха̄пентассевасса ад̣д̣харатто джа̄то. со ативийа килами, хет̣т̣ха̄ударе киломакам̣ танутам̣ гатам̣, аккхӣни ратта̄ни джа̄та̄ни. там̣ дисва̄ сакун̣ӣ са̄микам̣ а̄ха – ‘‘са̄ми, ативийа киланто уккусара̄джа̄, етасса тхокам̣ виссаманаттха̄йа гантва̄ каччхапара̄джасса катхехӣ’’ти. со тасса̄ вачанам̣ сутва̄ уккусам̣ упасан̇камитва̄ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –