8. куккут̣амиттанеса̄даваттху

па̄н̣имхи чети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ вел̣уване вихаранто куккут̣амиттам̣ на̄ма неса̄дам̣ а̄раббха катхеси.

ра̄джагахе кира ека̄ сет̣т̣хидхӣта̄ вайаппатта̄ саттабхӯмикапа̄са̄дасса упари сиригаббхе а̄раккхан̣аттха̄йа екам̣ парича̄рикам̣ датва̄ ма̄та̄питӯхи ва̄сийама̄на̄ екадивасам̣ са̄йанхасамайе ва̄тапа̄нена антаравӣтхим̣ олокентӣ пан̃ча па̄сасата̄ни пан̃ча сӯласата̄ни а̄да̄йа миге вадхитва̄ джӣвама̄нам̣ екам̣ куккут̣амиттам̣ на̄ма неса̄дам̣ пан̃ча мигасата̄ни вадхитва̄ тесам̣ мам̣сена маха̄сакат̣ам̣ пӯретва̄ сакат̣адхуре нисӣдитва̄ мам̣савиккин̣анаттха̄йа нагарам̣ пависантам̣ дисва̄ тасмим̣ пат̣ибаддхачитта̄ парича̄рика̄йа хаттхе пан̣н̣а̄ка̄рам̣ датва̄ ‘‘гаччха, етасса пан̣н̣а̄ка̄рам̣ датва̄ гаманака̄лам̣ н̃атва̄ ехӣ’’ти песеси. са̄ гантва̄ тасса пан̣н̣а̄ка̄рам̣ датва̄ пуччхи – ‘‘када̄ гамиссасӣ’’ти? со ‘‘аджджа мам̣сам̣ виккин̣итва̄ па̄това асукадва̄рена на̄ма никкхамитва̄ гамисса̄мӣ’’ти а̄ха. са̄ тена катхитакатхам̣ сутва̄ а̄гантва̄ тасса̄ а̄рочеси. сет̣т̣хидхӣта̄ аттана̄ гахетаббайуттакам̣ ваттха̄бхаран̣аджа̄там̣ сам̣видахитва̄ па̄това малинаваттхам̣ нива̄сетва̄ кут̣ам̣ а̄да̄йа да̄сӣхи саддхим̣ удакатиттхам̣ гаччхантӣ вийа никкхамитва̄ там̣ т̣ха̄нам̣ гантва̄ тасса̄гаманам̣ олокентӣ ат̣т̣ха̄си. сопи па̄това сакат̣ам̣ па̄дженто никкхами. са̄ тасса паччхато паччхато па̄йа̄си. со там̣ дисва̄ ‘‘ахам̣ там̣ ‘асукасса на̄ма дхӣта̄’ти на джа̄на̄ми, ма̄ мам̣ анубандхи, амма̄’’ти а̄ха. на мам̣ твам̣ паккосаси, ахам̣ аттано дхаммата̄йа а̄гаччха̄ми, твам̣ тун̣хӣ хутва̄ аттано сакат̣ам̣ па̄джехӣти. со пунаппунам̣ там̣ нива̄ретийева. атха нам̣ са̄ а̄ха – ‘‘са̄ми, сирӣ на̄ма аттано сантикам̣ а̄гаччхантӣ нива̄ретум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти. со тасса̄ ниссам̣сайена а̄гаманака̄ран̣ам̣ н̃атва̄ там̣ сакат̣ам̣ а̄ропетва̄ агама̄си. тасса̄ ма̄та̄питаро ито чито ча парийеса̄петва̄ апассанта̄ ‘‘мата̄ бхависсатӣ’’ти матакабхаттам̣ карим̣су. са̄пи тена саддхим̣ сам̣ва̄саманва̄йа пат̣ипа̄т̣ийа̄ сатта путте виджа̄йитва̄ те вайаппатте гхарабандханена бандхи.

атхекадивасам̣ саттха̄ паччӯсасамайе локам̣ волокенто куккут̣амиттам̣ сапуттам̣ сасун̣исам̣ аттано н̃а̄н̣аджа̄ласса анто павит̣т̣хам̣ дисва̄, ‘‘ким̣ ну кхо ета’’нти упадха̄ренто тесам̣ паннарасаннампи сота̄паттимаггасса упаниссайам̣ дисва̄ па̄това паттачӣварам̣ а̄да̄йа тасса па̄сат̣т̣ха̄нам̣ агама̄си. там̣ дивасам̣ па̄се баддхо екамигопи на̄хоси. саттха̄ тасса па̄самӯле падавалан̃джам̣ дассетва̄ пурато екасса гумбасса хет̣т̣ха̄ чха̄йа̄йам̣ нисӣди. куккут̣амитто па̄това дханум̣ а̄да̄йа па̄сат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ а̄дито пат̣т̣ха̄йа па̄се олокайама̄но па̄се баддхам̣ екампи мигам̣ адисва̄ саттху падавалан̃джам̣ аддаса. атхасса етадахоси – ‘‘ко майхам̣ баддхамиге моченто вичаратӣ’’ти. со саттхари а̄гха̄там̣ бандхитва̄ гаччханто гумбамӯле нисиннам̣ саттха̄рам̣ дисва̄, ‘‘имина̄ мама мига̄ мочита̄ бхависсанти, ма̄ресса̄ми на’’нти дханум̣ а̄кад̣д̣хи. саттха̄ дханум̣ а̄кад̣д̣хитум̣ датва̄ виссаджджетум̣ на̄да̄си. со сарам̣ виссаджджетумпи оропетумпи асакконто пха̄сука̄хи бхиджджантӣхи вийа мукхато кхел̣ена паггхарантена килантарӯпо ат̣т̣ха̄си. атхасса путта̄ гехам̣ гантва̄ ‘‘пита̄ но чира̄йати, ким̣ ну кхо ета’’нти ватва̄ ‘‘гаччхатха, та̄та̄, питу сантика’’нти ма̄тара̄ песита̄ дханӯни а̄да̄йа гантва̄ питарам̣ татха̄т̣хитам̣ дисва̄ ‘‘айам̣ но питу пачча̄митто бхависсатӣ’’ти саттапи джана̄ дханӯни а̄кад̣д̣хитва̄ буддха̄нубха̄вена йатха̄ несам̣ пита̄ т̣хито, татхева ат̣т̣хам̣су. атха несам̣ ма̄та̄ ‘‘ким̣ ну кхо ме путта̄пи чира̄йантӣ’’ти ватва̄ саттахи сун̣иса̄хи саддхим̣ гантва̄ те татха̄т̣хите дисва̄ ‘‘касса ну кхо име дханӯни а̄кад̣д̣хитва̄ т̣хита̄’’ти олокентӣ саттха̄рам̣ дисва̄ ба̄ха̄ паггайха – ‘‘ма̄ ме питарам̣ на̄сетха, ма̄ ме питарам̣ на̄сетха̄’’ти маха̄саддамака̄си. куккут̣амитто там̣ саддам̣ сутва̄ чинтеси – ‘‘нат̣т̣хо ватамхи, сасуро кира ме еса, ахо майа̄ бха̄рийам̣ каммам̣ ката’’нти. путта̄висса ‘‘аййако кира но еса, ахо бха̄рийам̣ каммам̣ ката’’нти чинтайим̣су. куккут̣амитто ‘‘айам̣ сасуро ме’’ти меттачиттам̣ упат̣т̣хапеси, путта̄писса ‘‘аййако но’’ти меттачиттам̣ упат̣т̣хапесум̣. атха те несам̣ ма̄та̄ сет̣т̣хидхӣта̄ ‘‘кхиппам̣ дханӯни чхад̣д̣етва̄ питарам̣ ме кхама̄петха̄’’ти а̄ха.

саттха̄ тесам̣ мудучиттатам̣ н̃атва̄ дханум̣ ота̄ретум̣ ада̄си. те саббе саттха̄рам̣ вандитва̄ ‘‘кхаматха но, бханте’’ти кхама̄петва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. атха несам̣ саттха̄ анупуббим̣ катхам̣ катхеси. десана̄васа̄не куккут̣амитто саддхим̣ путтехи чева сун̣иса̄хи ча аттапан̃чадасамо сота̄паттипхале патит̣т̣хахи. саттха̄ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ виха̄рам̣ агама̄си. атха нам̣ а̄нандаттхеро пуччхи – ‘‘бханте, кахам̣ гамиттха̄’’ти. куккут̣амиттасса сантикам̣, а̄нанда̄ти. па̄н̣а̄типа̄такаммасса во, бханте, ака̄рако катоти. а̄ма̄нанда, со аттапан̃чадасамо ачаласаддха̄йа патит̣т̣ха̄йа тӣсу ратанесу никкан̇кхо хутва̄ па̄н̣а̄типа̄такаммасса ака̄рако джа̄тоти. бхиккхӯ а̄хам̣су – ‘‘нану, бханте, бхарийа̄писса аттхӣ’’ти. а̄ма, бхиккхаве, са̄ кулагехе кума̄рика̄ хутва̄ сота̄паттипхалам̣ патта̄ти. бхиккхӯ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ ‘‘куккут̣амиттасса кира бхарийа̄ кума̄рикака̄ле ева сота̄паттипхалам̣ патва̄ тасса гехам̣ гантва̄ сатта путте лабхи, са̄ еттакам̣ ка̄лам̣ са̄микена ‘дханум̣ а̄хара, саре а̄хара, саттим̣ а̄хара, сӯлам̣ а̄хара, джа̄лам̣ а̄хара̄’ти вуччама̄на̄ та̄ни ада̄си. сопи та̄йа динна̄ни а̄да̄йа гантва̄ па̄н̣а̄типа̄там̣ кароти, ким̣ ну кхо сота̄панна̄пи па̄н̣а̄типа̄там̣ каронтӣ’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте, ‘‘на, бхиккхаве, сота̄панна̄ па̄н̣а̄типа̄там̣ каронти, са̄ пана ‘са̄микасса вачанам̣ каромӣ’ти татха̄ ака̄си. ‘идам̣ гахетва̄ еса гантва̄ па̄н̣а̄типа̄там̣ каротӯ’ти тасса̄ читтам̣ наттхи. па̄н̣италасмин̃хи ван̣е асати висам̣ ган̣хантасса там̣ висам̣ ануд̣ахитум̣ на саккоти, евамевам̣ акусалачетана̄йа абха̄вена па̄пам̣ акаронтасса дхануа̄дӣни нӣхаритва̄ дадатопи па̄пам̣ на̄ма на хотӣ’’ти ватва̄ анусандхим̣ гхат̣етва̄ дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха –

124. ‘‘па̄н̣имхи че ван̣о на̄сса, хареййа па̄н̣ина̄ висам̣;

на̄ббан̣ам̣ висаманвети, наттхи па̄пам̣ акуббато’’ти.

таттха на̄сса̄ти на бхавеййа. хареййа̄ти харитум̣ саккун̣еййа. ким̣ ка̄ран̣а̄? йасма̄ на̄ббан̣ам̣ висаманвети аван̣ан̃хи па̄н̣им̣ висам̣ анветум̣ на саккоти, евамева дхануа̄дӣни нӣхаритва̄ дентасса̄пи акусалачетана̄йа абха̄вена па̄пам̣ акуббато па̄пам̣ на̄ма наттхи, аван̣ам̣ па̄н̣им̣ висам̣ вийа на̄сса читтам̣ па̄пам̣ анугаччхатӣти.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

апарена самайена бхиккхӯ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ – ‘‘ко ну кхо куккут̣амиттасса сапуттасса сасун̣исасса сота̄паттимаггассӯпаниссайо, кена ка̄ран̣ена неса̄дакуле ниббатто’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте, бхиккхаве, атӣте кассападасабаласса дха̄тучетийам̣ сам̣видаханта̄ евама̄хам̣су – ‘‘ким̣ ну кхо имасса четийасса маттика̄ бхависсати, ким̣ удака’’нти. атха несам̣ етадахоси – ‘‘харита̄ламаносила̄ маттика̄ бхависсати, тилателам̣ удака’’нти. те харита̄ламаносила̄ кот̣т̣етва̄ тилателена сам̣сандитва̄ ит̣т̣хака̄йа гхат̣етва̄ суван̣н̣ена кхачитва̄ анто чиним̣су, бахимукхе пана екаггханасуван̣н̣аит̣т̣хака̄ва ахесум̣. екека̄ сатасахассаггханика̄ ахоси. те йа̄ва дха̄тунидха̄на̄ четийе нит̣т̣хите чинтайим̣су – ‘‘дха̄тунидха̄нака̄ле бахуна̄ дханена аттхо, кам̣ ну кхо джет̣т̣хакам̣ карома̄’’ти.

атхеко га̄мава̄сико сет̣т̣хи ‘‘ахам̣ джет̣т̣хако бхависса̄мӣ’’ти дха̄тунидха̄не екам̣ хиран̃н̃акот̣им̣ паккхипи. там̣ дисва̄ рат̣т̣хава̄сино ‘‘айам̣ нагарасет̣т̣хи дханамева сам̣харати, еварӯпе четийе джет̣т̣хако бхавитум̣ на саккоти, га̄мава̄сӣ пана кот̣идханам̣ паккхипитва̄ джет̣т̣хако джа̄то’’ти уджджха̄йим̣су. со тесам̣ катхам̣ сутва̄ ‘‘ахам̣ две кот̣ийо датва̄ джет̣т̣хако бхависса̄мӣ’’ти две кот̣ийо ада̄си. итаро ‘‘ахамева джет̣т̣хако бхависса̄мӣ’’ти тиссо кот̣ийо ада̄си. евам̣ вад̣д̣хетва̄ вад̣д̣хетва̄ нагарава̄сӣ ат̣т̣ха кот̣ийо ада̄си. га̄мава̄сино пана гехе навакот̣идханамева аттхи, нагарава̄сино чатта̄лӣсакот̣идханам̣. тасма̄ га̄мава̄сӣ чинтеси – ‘‘сача̄хам̣ нава кот̣ийо дасса̄ми, айам̣ ‘даса кот̣ийо дасса̄мӣ’ти ваккхати, атха ме ниддханабха̄во пан̃н̃а̄йиссатӣ’’ти. со евама̄ха – ‘‘ахам̣ еттакан̃ча дханам̣ дасса̄ми, сапуттада̄ро ча четийасса да̄со бхависса̄мӣ’’ти сатта путте сатта сун̣иса̄йо бхарийан̃ча гахетва̄ аттана̄ саддхим̣ четийасса ниййа̄деси. рат̣т̣хава̄сино ‘‘дханам̣ на̄ма сакка̄ уппа̄детум̣, айам̣ пана сапуттада̄ро атта̄нам̣ ниййа̄деси, айамева джет̣т̣хако хотӯ’’ти там̣ джет̣т̣хакам̣ карим̣су. ити те сол̣асапи джана̄ четийасса да̄са̄ ахесум̣. рат̣т̣хава̄сино пана те бхуджиссе акам̣су. евам̣ сантепи четийамева пат̣иджаггитва̄ йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато чута̄ девалоке ниббаттим̣су. тесу екам̣ буддхантарам̣ девалоке васантесу имасмим̣ буддхуппа̄де бхарийа̄ тато чавитва̄ ра̄джагахе сет̣т̣хино дхӣта̄ хутва̄ ниббатти. са̄ кума̄рика̄ва хутва̄ сота̄паттипхалам̣ па̄пун̣и. адит̣т̣хасаччасса пана пат̣исандхи на̄ма бха̄рийа̄ти тасса̄ са̄мико сампариваттама̄но гантва̄ неса̄дакуле ниббатти. тасса саха дассаненева сет̣т̣хидхӣтарам̣ пуббасинехо аджджхоттхари. вуттампи четам̣ –

‘‘пуббева саннива̄сена, паччуппаннахитена ва̄;

евам̣ там̣ джа̄йате пемам̣, уппалам̣ва йатходаке’’ти. (джа̄. 1.2.174);

са̄ пуббасинехенева неса̄дакулам̣ агама̄си. путта̄писса̄ девалока̄ чавитва̄ тасса̄ ева куччхисмим̣ пат̣исандхим̣ ган̣хим̣су, сун̣иса̄йописса̄ таттха таттха ниббаттитва̄ вайаппатта̄ тесам̣йева гехам̣ агамам̣су. евам̣ те саббепи тада̄ четийам̣ пат̣иджаггитва̄ тасса каммасса̄нубха̄вена сота̄паттипхалам̣ патта̄ти.

куккут̣амиттанеса̄даваттху ат̣т̣хамам̣.