1. джӣвакапан̃хаваттху
гатаддхиноти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джӣвакамбаване вихаранто джӣвакена пут̣т̣хапан̃хам̣ а̄раббха катхеси. джӣвакаваттху кхандхаке (маха̄ва. 326 а̄дайо) виттха̄ритамева.
екасмим̣ пана самайе девадатто аджа̄тасаттуна̄ саддхим̣ екато хутва̄ гиджджхакӯт̣ам̣ абхирухитва̄ падут̣т̣хачитто ‘‘саттха̄рам̣ вадхисса̄мӣ’’ти силам̣ павиджджхи. там̣ две паббатакӯт̣а̄ни сампат̣иччхим̣су. тато бхиджджитва̄ гата̄ папат̣ика̄ бхагавато па̄дам̣ пахаритва̄ лохитам̣ уппа̄деси, бхуса̄ ведана̄ паваттим̣су. бхиккхӯ саттха̄рам̣ маддакуччхим̣ найим̣су. саттха̄ татопи джӣвакамбаванам̣ гантука̄мо ‘‘таттха мам̣ нетха̄’’ти а̄ха. бхиккхӯ бхагавантам̣ а̄да̄йа джӣвакамбаванам̣ агамам̣су. джӣвако там̣ паваттим̣ сутва̄ саттху сантикам̣ гантва̄ ван̣апат̣икамматтха̄йа тикхин̣абхесаджджам̣ датва̄ ван̣ам̣ бандхитва̄ саттха̄рам̣ етадавоча – ‘‘бханте, майа̄ антонагаре екасса мануссасса бхесаджджам̣ катам̣, тасса сантикам̣ гантва̄ пуна а̄гамисса̄ми, идам̣ бхесаджджам̣ йа̄ва мама̄гамана̄ баддханийа̄менева тит̣т̣хатӯ’’ти. со гантва̄ тасса пурисасса каттаббакиччам̣ катва̄ два̄рапидаханавела̄йа а̄гаччханто два̄рам̣ на сампа̄пун̣и. атхасса етадахоси – ‘‘ахо майа̄ бха̄рийам̣ каммам̣ катам̣, йва̄хам̣ ан̃н̃атарасса пурисасса вийа татха̄гатасса па̄де тикхин̣абхесаджджам̣ датва̄ ван̣ам̣ бандхим̣, айам̣ тасса мочанавела̄, тасмим̣ амуччама̄не саббараттим̣ бхагавато сарӣре парил̣а̄хо уппаджджиссатӣ’’ти. тасмим̣ кхан̣е саттха̄ а̄нандаттхерам̣ а̄мантеси – ‘‘а̄нанда, джӣвако са̄йам̣ а̄гаччханто два̄рам̣ на сампа̄пун̣и, ‘айам̣ ван̣асса мочанавела̄’ти пана чинтеси, мочеси на’’нти. тхеро мочеси, ван̣о руккхато чхалли вийа апагато. джӣвако антоарун̣ейева саттху сантикам̣ вегена а̄гантва̄ ‘‘ким̣ ну кхо, бханте, сарӣре во парил̣а̄хо уппанно’’ти пуччхи. саттха̄ ‘‘татха̄гатасса кхо, джӣвака, бодхиман̣д̣ейева саббапарил̣а̄хо вӯпасанто’’ти анусандхим̣ гхат̣етва̄ дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха –
90. ‘‘гатаддхино високасса, виппамуттасса саббадхи;
саббагантхаппахӣнасса, парил̣а̄хо на виджджатӣ’’ти.
таттха гатаддхиноти гатамаггасса канта̄раддха̄ ват̣т̣аддха̄ти две аддха̄ на̄ма. тесу канта̄рапат̣ипанно йа̄ва иччхитат̣т̣ха̄нам̣ на па̄пун̣а̄ти, та̄ва аддхикойева, етасмим̣ пана патте гатаддхи на̄ма хоти. ват̣т̣асанниссита̄пи сатта̄ йа̄ва ват̣т̣е васанти, та̄ва аддхика̄ ева. касма̄? ват̣т̣асса акхепитатта̄. сота̄панна̄дайопи аддхика̄ ева, ват̣т̣ам̣ пана кхепетва̄ т̣хито кхӣн̣а̄саво гатаддхи на̄ма хоти. тасса гатаддхино. високасса̄ти ват̣т̣амӯлакасса сокасса вигататта̄ високасса. виппамуттасса саббадхӣти саббесу кхандха̄дидхаммесу виппамуттасса, саббагантхаппахӣнасса̄ти чатуннампи гантха̄нам̣ пахӣнатта̄ сабба̄гантхаппахӣнасса. парил̣а̄хо на виджджатӣти дувидхо парил̣а̄хо ка̄йико четасико ча̄ти. тесу кхӣн̣а̄савасса сӣтун̣ха̄дивасена уппаннатта̄ ка̄йикапарил̣а̄хо аниббутова, там̣ сандха̄йа джӣвако пуччхати. саттха̄ пана дхаммара̄джата̄йа десана̄видхикусалата̄йа четасикапарил̣а̄хавасена десанам̣ виниваттенто, ‘‘джӣвака, параматтхена еварӯпасса кхӣн̣а̄савасса парил̣а̄хо на виджджатӣ’’ти а̄ха.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.
джӣвакапан̃хаваттху пат̣хамам̣.