пан̃часикхагӣтага̄тха̄ван̣н̣ана̄

348. асса̄весӣти са̄веси. буддхӯпасан̃хита̄ти буддхам̣ а̄раббха буддхам̣ ниссайам̣ катва̄ паватта̄ти аттхо. сесападесупи есева найо.

ванде те питарам̣ бхадде, тимбарум̣ сӯрийаваччхасети еттха сӯрийаваччхаса̄ти сӯрийасама̄насарӣра̄. тасса̄ кира девадхӣта̄йа па̄дантато расми ут̣т̣хахитва̄ кесантам̣ а̄рохати, тасма̄ ба̄ласӯрийаман̣д̣аласадиса̄ кха̄йати, ити нам̣ ‘‘сӯрийаваччхаса̄’’ти сан̃джа̄нанти. там̣ сандха̄йа̄ха – ‘‘бхадде, сӯрийаваччхасе, тава питарам̣ тимбарум̣ гандхаббадевара̄джа̄нам̣ ванда̄мӣ’’ти. йена джа̄та̄си калйа̄н̣ӣти йена ка̄ран̣абхӯтена йам̣ тимбарум̣ девара̄джа̄нам̣ нисса̄йа твам̣ джа̄та̄, калйа̄н̣ӣ саббан̇гасобхана̄. а̄нандаджананӣ мама̄ти майхам̣ пӣтисоманассавад̣д̣ханӣ.

ва̄това седатам̣ кантоти йатха̄ сан̃джа̄таседа̄нам̣ седахаран̣аттхам̣ ва̄то ит̣т̣хо хоти канто мана̄по, еванти аттхо. па̄нӣйам̣ва пипа̄сатоти па̄тумиччхантасса пипа̄сато пипа̄са̄бхибхӯтасса. ан̇гӣрасӣти ан̇ге расмийо асса̄ти ан̇гӣрасӣ, тамева а̄раббха а̄лапанто вадати. дхаммо арахата̄мива̄ти араханта̄нам̣ навалокуттарадхаммо вийа.

джигхаччхатоти бхун̃джитука̄масса кхуда̄бхибхӯтасса. джалантамива ва̄рина̄ти йатха̄ кочи джалантам̣ джа̄таведам̣ удакакумбхена нибба̄пеййа, евам̣ тава ка̄ран̣а̄ уппаннам̣ мама ка̄мара̄гапарил̣а̄хам̣ нибба̄пехӣти вадати.

йуттам̣ кин̃джаккхарен̣уна̄ти падумакесарарен̣уна̄ йуттам̣. на̄го гхамма̄бхитатто ва̄ти гхамма̄бхитаттахаттхӣ вийа. ога̄хе те тханӯдаранти йатха̄ со на̄го поккхаран̣им̣ ога̄хитва̄ пивитва̄ аггасон̣д̣аматтам̣ пан̃н̃а̄йама̄нам̣ катва̄ нимугго сукхам̣ са̄там̣ виндати, евам̣ када̄ ну кхо те тханӯдарам̣ тханавемаджджхам̣ ударан̃ча отаритва̄ ахам̣ сукхам̣ са̄там̣ пат̣илабхисса̄мӣти вадати.

‘‘аччан̇кусова на̄гова, джитам̣ ме туттатомарам̣;

ка̄ран̣ам̣ наппаджа̄на̄ми, самматто лаккхан̣ӯруйа̄’’ти. –

еттха туттам̣ вуччати кан̣н̣амӯле виджджханаайадан̣д̣ако. томаранти па̄да̄дӣсу виджджханадан̣д̣атомарам̣. ан̇кусоти маттхаке виджджханакут̣илакан̣т̣ако. йо ча на̄го пабхиннаматто аччан̇кусо хоти, ан̇кусам̣ атӣто; ан̇кусена виджджхийама̄нопи васам̣ на гаччхати, со ‘‘джитам̣ майа̄ туттатомарам̣, йо ахам̣ ан̇кусассапи васам̣ на гаччха̄мӣ’’ти мададаппена кин̃чи ка̄ран̣ам̣ на буджджхати. йатха̄ со аччан̇кусо на̄го ‘‘джитам̣ ме туттатомара’’нти кин̃чи ка̄ран̣ам̣ наппаджа̄на̄ти, евам̣ ахампи лаккхан̣асампаннаӯрута̄йа лаккхан̣ӯруйа̄ самматто матто паматто умматто вийа кин̃чи ка̄ран̣ам̣ наппаджа̄на̄мӣти вадати. атха ва̄ аччан̇кусова на̄го ахампи самматто лаккхан̣ӯруйа̄ кин̃чи тато вира̄гака̄ран̣ам̣ наппаджа̄на̄ми. касма̄? йасма̄ тена на̄гена вийа джитам̣ ме туттатомарам̣, на кассачи вадато вачанам̣ а̄дийа̄ми.

тайи гедхитачиттосмӣти бхадде лаккхан̣ӯру тайи баддхачиттосми. гедхитачиттоти ва̄ гедхам̣ аджджхупетачитто. читтам̣ випарин̣а̄митанти пакатим̣ джахитва̄ т̣хитам̣. пат̣игантум̣ на саккомӣти ниваттитум̣ на саккоми. ван̇кагхастова амбуджоти бал̣исам̣ гилитва̄ т̣хитамаччхо вийа. ‘‘гхасо’’типи па̄т̣хо, айамеваттхо.

ва̄мӯрӯти ва̄ма̄ка̄рена сан̣т̣хитаӯру, кадаликкхандхасадисаӯрӯти ва̄ аттхо. саджа̄ти а̄лин̇га. мандалочанети иттхийо на тикхин̣ам̣ ниджджха̄йанти мандам̣ а̄лоченти олокенти, тасма̄ ‘‘мандалочана̄’’ти вуччанти. палиссаджа̄ти саббатобха̄гена а̄лин̇га. етам̣ ме абхипаттхитанти етам̣ майа̄ абхин̣хам̣ паттхитам̣.

аппако вата ме сантоти пакатийа̄ва мандо сама̄но. веллитакесийа̄ти кеса̄ мун̃читва̄ пит̣т̣хийам̣ виссат̣т̣хака̄ле саппо вийа велланта̄ гаччханта̄ асса̄ти веллитакесӣ, тасса̄ веллитакесийа̄. анекабха̄во самуппа̄дӣти анекавидхо джа̄то. анекабха̄готи ва̄ па̄т̣хо. арахантева даккхин̣а̄ти арахантамхи диннада̄нам̣ вийа на̄наппака̄рато пабхинно.

йам̣ ме аттхи катам̣ пун̃н̃анти йам̣ майа̄ катам̣ пун̃н̃аматтхи. арахантесу та̄дисӯти та̄дилаккхан̣аппаттесу арахантесу. тайа̄ саддхим̣ випаччатанти саббам̣ тайа̄ саддхимева випа̄кам̣ дету.

екодӣти екӣбха̄вам̣ гато. нипако сатоти непаккам̣ вуччати пан̃н̃а̄, та̄йа саманна̄гатоти нипако. сатийа̄ саманна̄гататта̄ сато. аматам̣ муни джигӣса̄ноти йатха̄ со буддхамуни аматам̣ нибба̄нам̣ джигӣсати парийесати, евам̣ там̣ ахам̣ сӯрийаваччхасе джигӣса̄ми парийеса̄ми. йатха̄ ва̄ со аматам̣ джигӣса̄но есанто гавесанто вичарати, ева̄хам̣ там̣ есанто гавесанто вичара̄мӣтипи аттхо.

йатха̄пи муни нандеййа, патва̄ самбодхимуттаманти йатха̄ буддхамуни бодхипаллан̇ке нисинно саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ам̣ патва̄ нандеййа тосеййа. евам̣ нандеййанти евамева ахампи тайа̄ миссӣбха̄вам̣ гато нандеййам̣, пӣтисоманассаджа̄то бхавеййанти вадати.

та̄хам̣ бхадде вареййа̄хети ахети а̄мантанам̣, ахе бхадде сӯрийаваччхасе, саккена дева̄наминдена ‘‘ким̣ двӣсу девалокесу девараджджам̣ ган̣хаси, сурийаваччхаса’’нти, евам̣ варе динне девараджджам̣ паха̄йа ‘‘сӯрийаваччхасам̣ ган̣ха̄мӣ’’ти евам̣ там̣ ахам̣ вареййам̣ иччхеййам̣ ган̣хеййанти аттхо.

са̄лам̣ва на чирам̣ пхулланти тава питу нагарадва̄ре начирам̣ пуппхито са̄ло аттхи. со ативийа манохаро. там̣ начирам̣ пхулласа̄лам̣ вийа. питарам̣ те сумедхасети атисассирӣкам̣ тава питарам̣ вандама̄но намасса̄ми намо кароми. йасса̄сета̄дисӣ паджа̄ти йасса а̄си ета̄дисӣ дхӣта̄.

349. сам̣сандатӣти касма̄ гӣтасаддасса чева вӣн̣а̄саддасса ча ван̣н̣ам̣ катхеси? ким̣ таттха бхагавато са̄ра̄го аттхӣти? наттхи. чхал̣ан̇гупеккха̄йа упеккхако бхагава̄ ета̄дисесу т̣ха̄несу, кевалам̣ ит̣т̣ха̄нит̣т̣хам̣ джа̄на̄ти, на таттха раджджати. вуттампи четам̣ ‘‘сам̣виджджати кхо, а̄вусо, бхагавато чаккху, пассати бхагава̄ чаккхуна̄ рӯпам̣, чхандара̄го бхагавато наттхи, сувимуттачитто бхагава̄. сам̣виджджати кхо, а̄вусо, бхагавато сота’’нтиа̄ди (сам̣. ни. 4.232). саче пана ван̣н̣ам̣ на катхеййа, пан̃часикхо ‘‘ока̄со ме като’’ти на джа̄неййа. атха сакко ‘‘бхагавата̄ пан̃часикхасса ока̄со на като’’ти девата̄ гахетва̄ татова пат̣иниваттеййа, тато маха̄джа̄нийо бхавеййа. ван̣н̣е пана катхите ‘‘като бхагавата̄ пан̃часикхасса ока̄со’’ти девата̄хи саддхим̣ упасан̇камитва̄ пан̃хам̣ пуччхитва̄ виссаджджана̄васа̄не асӣтийа̄ девата̄сахассехи саддхим̣ сота̄паттипхале патит̣т̣хахиссатӣти н̃атва̄ ван̣н̣ам̣ катхеси.

таттха када̄ сам̣йӯл̣ха̄ти када̄ гантхита̄ пин̣д̣ита̄. тена кхо пана̄хам̣, бханте, самайена̄ти тена самайена тасмим̣ тумха̄кам̣ самбодхиппаттито пат̣т̣ха̄йа ат̣т̣хаме сатта̄хе. бхадда̄ на̄ма сӯрийаваччхаса̄ти на̄мато бхадда̄ сарӣрасампаттийа̄ сӯрийаваччхаса̄. бхагинӣти воха̄равачанаметам̣, девадхӣта̄ти аттхо. парака̄минӣти парам̣ ка̄мети абхикан̇кхати.

упаначчантийа̄ти наччама̄на̄йа. са̄ кира екасмим̣ самайе ча̄тумаха̄ра̄джикадевехи саддхим̣ саккасса девара̄джасса наччам̣ дассанаттха̄йа гата̄, тасмин̃ча кхан̣е сакко татха̄гатасса ат̣т̣ха йатха̄бхучче гун̣е пайируда̄ха̄си. евам̣ тасмим̣ дивасе гантва̄ наччантӣ ассоси.