индрийасам̣вараван̣н̣ана̄

365. дутийапуччха̄йам̣ индрийасам̣вара̄йа̄ти индрийа̄нам̣ пидха̄на̄йа, гуттадва̄рата̄йа сам̣вутадва̄рата̄йа̄ти аттхо. виссаджджане панасса чаккхувин̃н̃еййам̣ рӯпампӣтиа̄ди севитаббарӯпа̄дивасена индрийасам̣варадассанаттхам̣ вуттам̣. таттха евам̣ вуттети хет̣т̣ха̄ соманасса̄дипан̃ха̄виссаджджана̄нам̣ сутатта̄ имина̄пи еварӯпена бхавитаббанти сан̃джа̄тапат̣ибха̄но бхагавата̄ евам̣ вутте сакко дева̄наминдо бхагавантам̣ етадавоча, етам̣ имасса кхо ахам̣, бхантети а̄дикам̣ вачанам̣ авоча. бхагава̄писса ока̄сам̣ датва̄ тун̣хӣ ахоси. катхетука̄мопи хи йо аттхам̣ сампа̄детум̣ на саккоти, аттхам̣ сампа̄детум̣ сакконто ва̄ на катхетука̄мо хоти, на тасса бхагава̄ ока̄сам̣ кароти. айам̣ пана йасма̄ катхетука̄мо чева, саккоти ча аттхам̣ сампа̄детум̣ тенасса бхагава̄ ока̄самака̄си.

таттха еварӯпам̣ на севитаббанти а̄дӣсу айам̣ сан̇кхепо – йам̣ рӯпам̣ пассато ра̄га̄дайо уппаджджанти, там̣ на севитаббам̣ на дат̣т̣хаббам̣ на олокетаббанти аттхо. йам̣ пана пассато асубхасан̃н̃а̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти, паса̄до ва̄ уппаджджати, аниччасан̃н̃а̄пат̣ила̄бхо ва̄ хоти, там̣ севитаббам̣.

йам̣ читтаккхарам̣ читтабйан̃джанампи саддам̣ сун̣ато ра̄га̄дайо уппаджджанти, еварӯпо саддо на севитаббо. йам̣ пана аттханисситам̣ дхамманисситам̣ кумбхада̄сигӣтампи сун̣антасса паса̄до ва̄ уппаджджати, ниббида̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти, еварӯпо саддо севитаббо.

йам̣ гандхам̣ гха̄йато ра̄га̄дайо уппаджджанти, еварӯпо гандхо на севитаббо. йам̣ пана гандхам̣ гха̄йато асубхасан̃н̃а̄дипат̣ила̄бхо хоти, еварӯпо гандхо севитаббо.

йам̣ расам̣ са̄йато ра̄га̄дайо уппаджджанти, еварӯпо расо на севитаббо. йам̣ пана расам̣ са̄йато а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄ чева уппаджджати, са̄йитапаччайа̄ ча ка̄йабалам̣ нисса̄йа арийабхӯмим̣ оккамитум̣ саккоти, маха̄сӣваттхерабха̄гинеййасӣваса̄ман̣ерасса вийа парибхун̃джантассева килесаккхайо ва̄ хоти, еварӯпо расо севитаббо.

йам̣ пхот̣т̣хаббам̣ пхусато ра̄га̄дайо уппаджджанти, еварӯпам̣ пхот̣т̣хаббам̣ на севитаббам̣. йам̣ пана пхусато са̄рипуттаттхера̄дӣнам̣ вийа а̄саваккхайо чева, вӣрийан̃ча супаггахитам̣, паччхима̄ ча джаната̄ дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄па̄данена ануггахита̄ хоти, еварӯпам̣ пхот̣т̣хаббам̣ севитаббам̣. са̄рипуттаттхеро кира тим̣са васса̄ни ман̃че пит̣т̣хим̣ на паса̄реси. татха̄ маха̄моггалла̄наттхеро. маха̄кассапаттхеро вӣсавассасатам̣ ман̃че пит̣т̣хим̣ на паса̄реси. ануруддхаттхеро пан̃н̃а̄са васса̄ни. бхаддийаттхеро тим̣са васса̄ни. сон̣аттхеро ат̣т̣ха̄раса васса̄ни. рат̣т̣хапа̄латтхеро два̄даса. а̄нандаттхеро паннараса. ра̄хулаттхеро два̄даса. ба̄кулаттхеро асӣти васса̄ни. на̄л̣акаттхеро йа̄вапаринибба̄на̄ ман̃че пит̣т̣хим̣ на паса̄ресӣти.

йе мановин̃н̃еййе дхамме саманна̄харантасса ра̄га̄дайо уппаджджанти, ‘‘ахо, вата йам̣ паресам̣ паравиттӯпакаран̣ам̣ там̣ мамасса̄’’тиа̄дина̄ найена ва̄ абхиджджха̄дӣни а̄па̄тхама̄гаччханти еварӯпа̄ дхамма̄ на севитабба̄. ‘‘саббе сатта̄ авера̄ хонтӯ’’ти евам̣ метта̄дивасена, йе ва̄ пана тин̣н̣ам̣ тхера̄нам̣ дхамма̄, еварӯпа̄ севитабба̄. тайо кира тхера̄ вассӯпана̄йикадивасе ка̄мавитакка̄дайо акусалавитакка̄ на витаккетабба̄ти катикам̣ акам̣су. атха пава̄ран̣адивасе сан̇гхаттхеро сан̇гханавакам̣ пуччхи – ‘‘а̄вусо, имасмим̣ тема̄се киттаке т̣ха̄не читтасса дха̄витум̣ динна’’нти? на, бханте, паривен̣апариччхедато бахи дха̄витум̣ ада̄синти. дутийам̣ пуччхи – ‘‘тава а̄вусо’’ти? нива̄сагехато, бханте, бахи дха̄витум̣ на ада̄синти. атха двепи тхерам̣ пуччхим̣су ‘‘тумха̄кам̣ пана, бханте’’ти? нийакаджджхаттакхандхапан̃чакато, а̄вусо, бахи дха̄витум̣ на ада̄синти. тумхехи, бханте, дуккарам̣ катанти. еварӯпо мановин̃н̃еййо дхаммо севитаббо.

366. екантава̄да̄ти екойева анто ва̄дасса етесам̣, на дведха̄ гатава̄да̄ти екантава̄да̄, екан̃н̃ева вадантӣти пуччхати. екантасӣла̄ти ека̄ча̄ра̄. екантачханда̄ти екаладдхика̄. екантааджджхоса̄на̄ти екантапарийоса̄на̄.

анекадха̄ту на̄на̄дха̄ту кхо, дева̄наминда, локоти дева̄наминда, айам̣ локо анекаджджха̄сайо на̄наджджха̄сайо. екасмим̣ гантука̄ме еко т̣ха̄тука̄мо хоти. екасмим̣ т̣ха̄тука̄ме еко сайитука̄мо хоти. две сатта̄ екаджджха̄сайа̄ на̄ма дуллабха̄. тасмим̣ анекадха̄туна̄на̄дха̄тусмим̣ локе йам̣ йадева дха̄тум̣ йам̣ йадева аджджха̄сайам̣ сатта̄ абхинивисанти ган̣ханти, там̣ тадева. тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ти тха̄мена ча пара̄ма̄сена ча. абхинивисса вохарантӣти сут̣т̣ху ган̣хитва̄ вохаранти, катхенти дӣпенти киттенти. идамева саччам̣ могхаман̃н̃анти идам̣ амха̄камева вачанам̣ саччам̣, ан̃н̃есам̣ вачанам̣ могхам̣ туччхам̣ нираттхаканти.

аччантанит̣т̣ха̄ти анто вуччати вина̄со, антам̣ атӣта̄ нит̣т̣ха̄ етесанти аччантанит̣т̣ха̄. йа̄ етесам̣ нит̣т̣ха̄, йо парамасса̄со нибба̄нам̣, там̣ саббесам̣ вина̄са̄тиккантам̣ ниччанти вуччати. йогаккхемоти нибба̄нассева на̄мам̣, аччанто йогаккхемо етесанти аччантайогаккхемӣ. сет̣т̣хат̣т̣хена брахмам̣ арийамаггам̣ чарантӣти брахмача̄рӣ. аччантаттха̄йа брахмача̄рӣ аччантабрахмача̄рӣ. парийоса̄нантипи нибба̄насса на̄мам̣. аччантам̣ парийоса̄нам̣ етесанти аччантапарийоса̄на̄.

тан̣ха̄сан̇кхайавимутта̄ти тан̣ха̄сан̇кхайоти маггопи нибба̄нампи. магго тан̣хам̣ сан̇кхин̣а̄ти вина̄сетӣти тан̣ха̄сан̇кхайо. нибба̄нам̣ йасма̄ там̣ а̄гамма тан̣ха̄ сан̇кхийати винассати, тасма̄ тан̣ха̄сан̇кхайо. тан̣ха̄сан̇кхайена маггена вимутта̄, тан̣ха̄сан̇кхайе нибба̄не вимутта̄ адхимутта̄ти тан̣ха̄сан̇кхайавимутта̄.

етта̄вата̄ ча бхагавата̄ чуддасапи маха̄пан̃ха̄ бйа̄ката̄ хонти. чуддаса маха̄пан̃ха̄ на̄ма исса̄маччхарийам̣ еко пан̃хо, пийа̄ппийам̣ еко, чхандо еко, витакко еко, папан̃чо еко, соманассам̣ еко, доманассам̣ еко, упеккха̄ еко, ка̄йасама̄ча̄ро еко, вачӣсама̄ча̄ро еко, парийесана̄ еко, индрийасам̣варо еко, анекадха̄ту еко, аччантанит̣т̣ха̄ екоти.

367. еджа̄ти чаланат̣т̣хена тан̣ха̄ вуччати. са̄ пӣл̣анат̣т̣хена рого, анто падуссанат̣т̣хена ган̣д̣о, ануппавит̣т̣хат̣т̣хена саллам̣. тасма̄ айам̣ пурисоти йасма̄ еджа̄ аттана̄ катакамма̄нурӯпена пурисам̣ таттха таттха абхиниббаттаттха̄йа кад̣д̣хати, тасма̄ айам̣ пурисо тесам̣ тесам̣ бхава̄нам̣ васена учча̄вачам̣ а̄паджджати. брахмалоке уччо хоти, девалоке авачо. девалоке уччо, мануссалоке авачо. мануссалоке уччо, апа̄йе авачо. йеса̄хам̣, бхантети йесам̣ ахам̣ бханте. сандхивасена панеттха ‘‘йеса̄ха’’нти хоти. йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттанти йатха̄ майа̄ суто чева уггахито ча, евам̣. дхаммам̣ десемӣти саттаватападам̣ дхаммам̣ десеми. на ча̄хам̣ тесанти ахам̣ пана тесам̣ са̄вако на сампаджджа̄ми. ахам̣ кхо пана, бхантетиа̄дина̄ аттано сота̄паннабха̄вам̣ джа̄на̄пети.