3. татийапан̣н̣а̄сакам̣

(11) 1. пха̄сувиха̄равагго

1. са̄раджджасуттаван̣н̣ана̄

101. татийасса пат̣хаме веса̄раджджакаран̣а̄ти виса̄радабха̄ва̄ваха̄. са̄раджджам̣ хотӣти доманассам̣ хоти.

2. уссан̇китасуттаван̣н̣ана̄

102. дутийе уссан̇китапарисан̇китоти уссан̇кито ча парисан̇кито ча. апи акуппадхаммопӣти апи акуппадхаммо кхӣн̣а̄саво сама̄нопи парехи па̄пабхиккхӯхи уссан̇китапарисан̇кито хотӣти аттхо. весийа̄гочаротиа̄дӣсу весийа̄ вуччанти рӯпӯпаджӣвинийо, та̄ гочаро асса̄ти весийа̄гочаро, та̄сам̣ гехам̣ абхин̣хагаманоти аттхо. сесападесупи есева найо. таттха пана видхава̄ти матапатика̄. тхуллакума̄рика̄ти махалликакума̄рика̄йо.

3. маха̄чорасуттаван̣н̣ана̄

103. татийе ито бхогена пат̣исантхарисса̄мӣти ито мама са̄патеййато бхогам̣ гахетва̄ тена пат̣исантха̄рам̣ карисса̄ми, тасса ча мама ча антарам̣ пидахисса̄мӣти аттхо. гахан̣а̄нӣти парасантака̄нам̣ бхан̣д̣а̄нам̣ гахан̣а̄ни. гуйхаманта̄ти гухитаббаманта̄. антагга̄хика̄йа̄ти сассатам̣ ва̄ уччхедам̣ ва̄ гахетва̄ т̣хита̄йа. сесаметтха утта̄наттхамева. чатуттхе саббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайамева.

5. пха̄сувиха̄расуттаван̣н̣ана̄

105. пан̃чаме меттам̣ ка̄йакамманти меттачиттена паваттитам̣ ка̄йакаммам̣. а̄ви чева рахо ча̄ти саммукхе чева параммукхе ча. итаресупи есева найо. йа̄ни та̄ни сӣла̄нӣтиа̄ди чатупа̄рисуддхисӣлавасена вуттам̣. сама̄дхисам̣ваттаника̄нӣти маггасама̄дхипхаласама̄дхиниббаттака̄ни. сӣласа̄ман̃н̃агатоти сама̄насӣлатам̣ гато, екасадисасӣло хутва̄ти аттхо. таккарасса̄ти йо нам̣ кароти, тасса. ити имасмим̣ сутте сӣлам̣ миссакам̣ катхитам̣, дит̣т̣хи випассана̄самма̄дит̣т̣хӣти.

6. а̄нандасуттаван̣н̣ана̄

106. чхат̣т̣хе но ча парам̣ адхисӣле сампаватта̄ хотӣти парам̣ сӣлабха̄вена на гарахати на упавадати. атта̄нупеккхӣти аттанова ката̄катам̣ джа̄нанавасена атта̄нам̣ анупеккхита̄. но пара̄нупеккхӣти парасса ката̄катесу абйа̄ват̣о. апан̃н̃а̄тоти апа̄кат̣о аппапун̃н̃о. апан̃н̃а̄такена̄ти апан̃н̃а̄табха̄вена апа̄кат̣ата̄йа мандапун̃н̃ата̄йа. но паритассатӣти парита̄сам̣ на̄паджджати. ити имасмим̣ сутте кхӣн̣а̄савова катхито.

7-8. сӣласутта̄диван̣н̣ана̄

107-108. саттаме сӣласама̄дхипан̃н̃а̄ миссика̄ катхита̄, вимутти арахаттапхалам̣, вимуттин̃а̄н̣адассанам̣ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ам̣ локийамева. ат̣т̣хамепи есева найо. паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ам̣ панеттха асекхасса паваттатта̄ асекханти вуттам̣.

9-10. ча̄туддисасутта̄диван̣н̣ана̄

109-110. наваме ча̄туддисоти чатӯсу диса̄су аппат̣ихатача̄ро. имасмимпи сутте кхӣн̣а̄савова катхито. дасаме аланти йутто. идха̄пи кхӣн̣а̄савова катхито.

пха̄сувиха̄равагго пат̣хамо.

(12) 2. андхакавиндавагго

1. кулӯпакасуттаван̣н̣ана̄

111. дутийасса пат̣хаме асантхавависса̄сӣти аттана̄ саддхим̣ сантхавам̣ акаронтесу висса̄сам̣ ана̄паджджантесуйева висса̄сам̣ кароти. аниссаравикаппӣти аниссарова сама̄но ‘‘имам̣ детха, имам̣ ган̣хатха̄’’ти иссаро вийа викаппети. виссат̣т̣хупасевӣти виссат̣т̣ха̄ни бхиннакула̄ни гхат̣анаттха̄йа упасевати. упакан̣н̣акаджаппӣти кан̣н̣амӯле мантам̣ ган̣ха̄ти. суккапаккхо вуттавипарийа̄йена ведитаббо.

2. паччха̄саман̣асуттаван̣н̣ана̄

112. дутийе паттапарийа̄паннам̣ на ган̣ха̄тӣти упаджджха̄йе ниваттитва̄ т̣хите аттано туччхапаттам̣ датва̄ тасса паттам̣ на ган̣ха̄ти, тато ва̄ дӣйама̄нам̣ на ган̣ха̄ти. на нива̄ретӣти идам̣ вачанам̣ а̄паттивӣтиккамавачанам̣ на̄ма̄ти на джа̄на̄ти. н̃атва̄ ва̄пи, ‘‘бханте, еварӯпам̣ на̄ма ваттум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти на нива̄рети. катхам̣ опа̄тетӣти тасса катхам̣ бхиндитва̄ аттано катхам̣ павесети. джал̣оти джад̣о. ел̣амӯготи паггхаритакхел̣амукхо. татийам̣ утта̄намева.

4. андхакавиндасуттаван̣н̣ана̄

114. чатуттхе сӣлава̄ хотха̄ти сӣлаванта̄ хотха. а̄раккхасатиноти два̄рараккхика̄йа сатийа̄ саманна̄гата̄. нипаккасатиноти два̄рараккханакенева н̃а̄н̣ена саманна̄гатассатино. сата̄раккхена четаса̄ саманна̄гата̄ти сата̄раккхена читтена саманна̄гата̄. аппабхасса̄ти аппакатха̄. самма̄дит̣т̣хика̄ти каммассакатаджджха̄на-випассана̄магга-пхалавасена пан̃чавидха̄йа самма̄дит̣т̣хийа̄ саманна̄гата̄. апича паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ампи самма̄дит̣т̣хийева̄ти ведитабба̄.

5. маччхаринӣсуттаван̣н̣ана̄

115. пан̃чаме а̄ва̄самаччхаринӣти а̄ва̄сам̣ маччхара̄йати, таттха ан̃н̃есам̣ ва̄сам̣ на сахати. куламаччхаринӣти упат̣т̣ха̄какулам̣ маччхара̄йати, ан̃н̃есам̣ таттха упасан̇каманам̣ на сахати. ла̄бхамаччхаринӣти ла̄бхам̣ маччхара̄йати, ан̃н̃есам̣ там̣ уппаджджантам̣ на сахати. ван̣н̣амаччхаринӣти гун̣ам̣ маччхара̄йати, ан̃н̃есам̣ гун̣акатхам̣ на сахати. дхаммамаччхаринӣти парийаттидхаммам̣ маччхара̄йати, ан̃н̃есам̣ да̄тум̣ на иччхати.

6-7. ван̣н̣ана̄сутта̄диван̣н̣ана̄

116-117. чхат̣т̣хе саддха̄деййам̣ винипа̄тетӣти парехи саддха̄йа диннапин̣д̣апа̄тато аггам̣ аггахетва̄ парасса дети. саттаме иссукинӣти исса̄йа саманна̄гата̄. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.

андхакавиндавагго дутийо.

(13) 3. гила̄навагго

4. дутийаупат̣т̣ха̄касуттаван̣н̣ана̄

124. татийасса чатуттхе наппат̣ибалоти ка̄йабалена ча н̃а̄н̣абалена ча асаманна̄гато. а̄мисантароти а̄мисахетуко чӣвара̄дӣни пачча̄сӣсама̄но.

5-6. ана̄йусса̄суттадвайаван̣н̣ана̄

125-126. пан̃чаме ана̄йусса̄ти а̄йупаччхедана̄, на а̄йувад̣д̣хана̄. чхат̣т̣хепи есева найо.

7. вапака̄сасуттаван̣н̣ана̄

127. саттаме на̄лам̣ сан̇гхамха̄ вапака̄ситунти сан̇гхато никкхамитва̄ екако васитум̣ на йутто. ка̄ман̃чеса сан̇гхамаджджхепи васитум̣ айуттова асан̇гхасобханата̄йа, ова̄да̄нуса̄саниппат̣ибаддхатта̄ пана ниппарийа̄йенева сан̇гхамха̄ вапака̄ситум̣ на йутто. алам̣ сан̇гхамха̄ вапака̄ситунти ча̄туддисатта̄ сан̇гхамха̄ никкхамма екако васитум̣ йутто, сан̇гхасобханата̄йа пана сан̇гхепи васитум̣ йуттойева. ат̣т̣хамам̣ утта̄наттхамева.

9. парикуппасуттаван̣н̣ана̄

129. наваме а̄па̄йика̄ти апа̄йага̄мино. нерайика̄ти нирайага̄мино. парикуппа̄ти парикуппанасабха̄ва̄ пура̄н̣аван̣асадиса̄. атекиччха̄ти акаттаббапарикамма̄. дасамам̣ утта̄наттхамева̄ти.

гила̄навагго татийо.

(14) 4. ра̄джавагго

1. пат̣хамачакка̄нуваттанасуттаван̣н̣ана̄

131. чатуттхасса пат̣хаме дхаммена̄ти дасакусаладхаммена. чакканти а̄н̣а̄чаккам̣. аттхан̃н̃ӯти раджджаттхам̣ джа̄на̄ти. дхамман̃н̃ӯти павен̣идхаммам̣ джа̄на̄ти. маттан̃н̃ӯти дан̣д̣е ва̄ баламхи ва̄ пама̄н̣ам̣ джа̄на̄ти. ка̄лан̃н̃ӯти раджджасукха̄нубхаванака̄лам̣, виниччхайакаран̣ака̄лам̣, джанападача̄рика̄ка̄лан̃ча джа̄на̄ти. парисан̃н̃ӯти айам̣ париса̄ кхаттийапариса̄, айам̣ бра̄хман̣авессасуддасаман̣апариса̄ти джа̄на̄ти.

татха̄гатава̄ре аттхан̃н̃ӯти пан̃ча аттхе джа̄на̄ти. дхамман̃н̃ӯти чатта̄ро дхамме джа̄на̄ти. маттан̃н̃ӯти чатӯсу паччайесу пат̣иггахан̣апарибхогаматтам̣ джа̄на̄ти. ка̄лан̃н̃ӯти айам̣ ка̄ло пат̣исаллӣнасса, айам̣ сама̄паттийа̄, айам̣ дхаммадесана̄йа, айам̣ джанападача̄рика̄йа̄ти евам̣ ка̄лам̣ джа̄на̄ти. парисан̃н̃ӯти айам̣ париса̄ кхаттийапариса̄…пе… айам̣ саман̣апариса̄ти джа̄на̄ти. ануттаранти навахи локуттарадхаммехи ануттарам̣. дхаммачакканти сет̣т̣хачаккам̣.

2. дутийачакка̄нуваттанасуттаван̣н̣ана̄

132. дутийе питара̄ паваттитам̣ чакканти чаккаваттимхи паббаджите ва̄ ка̄лакате ва̄ чаккаратанам̣ сатта̄хаматтам̣ т̣хатва̄ антарадха̄йати, катхамеса там̣ ануппаваттети на̄ма? питу павен̣ийам̣ т̣хатва̄ чаккаваттиваттам̣ пӯретва̄ чаккаваттираджджам̣ ка̄рентопи питара̄ паваттитамева ануппаваттети на̄ма.

3. дхаммара̄джа̄суттаван̣н̣ана̄

133. татийам̣ тиканипа̄те вуттанайамева. севитабба̄севитаббе панеттха паччхимапададвайамева висесо. таттха самма̄а̄джӣво севитаббо, миччха̄а̄джӣво на севитаббо. саппа̄йо га̄манигамо севитаббо, асаппа̄йо на севитаббо.

4. йассам̣дисам̣суттаван̣н̣ана̄

134. чатуттхе убхатоти двӣхипи паккхехи. ма̄тито ча питито ча̄ти йасса хи ма̄та̄ кхаттийа̄, ма̄тума̄та̄ кхаттийа̄, тасса̄пи ма̄та̄ кхаттийа̄. пита̄ кхаттийо, питупита̄ кхаттийо, тассапи пита̄ кхаттийо. со убхато суджа̄то ма̄тито ча питито ча. сам̣суддхагахан̣икоти сам̣суддха̄йа ма̄тукуччхийа̄ саманна̄гато. ‘‘самавепа̄кинийа̄ гахан̣ийа̄’’ти еттха пана каммаджатеджодха̄ту гахан̣ӣти вуччати. йа̄ва саттама̄ пита̄махайуга̄ти еттха питупита̄ пита̄махо, пита̄махасса йугам̣ пита̄махайугам̣. йуганти а̄йуппама̄н̣ам̣ вуччати. абхила̄паматтамева четам̣, аттхато пана пита̄махойева пита̄махайугам̣. тато уддхам̣ саббепи пуббапуриса̄ пита̄махаггахан̣енева гахита̄. евам̣ йа̄ва саттамо пурисо, та̄ва сам̣суддхагахан̣ико, атха ва̄ аккхитто анупаккут̣т̣хо джа̄тива̄дена̄ти дассети. аккхиттоти ‘‘апанетха етам̣, ким̣ имина̄’’ти евам̣ аккхитто анаваккхитто. анупаккут̣т̣хоти на упаккут̣т̣хо на аккосам̣ ва̄ ниндам̣ ва̄ паттапуббо. кена ка̄ран̣ена̄ти? джа̄тива̄дена, ‘‘итипи хӣнаджа̄тико есо’’ти еварӯпена вачанена̄ти аттхо.

ад̣д̣хотиа̄дӣсу йо кочи аттано сантакена вибхавена ад̣д̣хо хоти. идха пана на кевалам̣ ад̣д̣хойева, махаддхано махата̄ апарима̄н̣асан̇кхена дханена саманна̄гатоти аттхо. пан̃чака̄магун̣авасена маханта̄ ул̣а̄ра̄ бхога̄ асса̄ти маха̄бхого. парипун̣н̣акосакот̣т̣ха̄га̄роти косо вуччати бхан̣д̣а̄га̄рам̣, нидахитва̄ т̣хапитена дханена парипун̣н̣акосо, дхан̃н̃ена ча парипун̣н̣акот̣т̣ха̄га̄роти аттхо. атха ва̄ чатуббидхо косо хаттхӣ асса̄ ратха̄ рат̣т̣ханти, тивидхам̣ кот̣т̣ха̄га̄рам̣ дханакот̣т̣ха̄га̄рам̣ дхан̃н̃акот̣т̣ха̄га̄рам̣ ваттхакот̣т̣ха̄га̄ранти. там̣ саббампи парипун̣н̣амасса̄ти парипун̣н̣акосакот̣т̣ха̄га̄ро. ассава̄йа̄ти кассачи бахумпи дханам̣ дентасса сена̄ на сун̣а̄ти, са̄ анассава̄ на̄ма хоти. кассачи адентасса̄пи сун̣а̄тийева, айам̣ ассава̄ на̄ма. ова̄дапат̣икара̄йа̄ти ‘‘идам̣ во каттабба, идам̣ на каттабба’’нти диннаова̄дакара̄йа. пан̣д̣итоти пан̣д̣иччена саманна̄гато. бйаттоти пан̃н̃а̄веййаттийена йутто. медха̄вӣти т̣ха̄нуппаттикапан̃н̃а̄йа саманна̄гато. пат̣ибалоти саматтхо. аттхе чинтетунти вад̣д̣хиаттхе чинтетум̣. со хи паччуппаннааттхавасенева ‘‘атӣтепи евам̣ ахесум̣, ана̄гатепи евам̣ бхависсантӣ’’ти чинтети. виджита̄вӣнанти виджитавиджайа̄нам̣, махантена ва̄ виджайена саманна̄гата̄нам̣. вимуттачитта̄нанти пан̃чахи вимуттӣхи вимуттама̄наса̄нам̣.

5-6. паттхана̄суттадвайаван̣н̣ана̄

135-136. пан̃чаме негамаджа̄нападасса̄ти нигамава̄сино ча рат̣т̣хава̄сино ча джанасса. хаттхисминтиа̄дӣхи хаттхиассаратхатхарудханулекхамудда̄ган̣ана̄дӣни сол̣аса маха̄сиппа̄ни дассита̄ни. анавайоти саматтхо парипун̣н̣о. сесаметтха хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитаббам̣. чхат̣т̣хе опараджджанти упара̄джабха̄вам̣.

7. аппам̣супатисуттаван̣н̣ана̄

137. саттаме пуриса̄дхиппа̄йа̄ти ассаддхаммавасена пурисе уппанна̄дхиппа̄йа̄ пурисаджджха̄сайа̄. а̄да̄на̄дхиппа̄йоти ида̄ни гахетум̣ саккхисса̄ми, ида̄ни саккхисса̄мӣти евам̣ гахан̣а̄дхиппа̄йо. висам̣йога̄дхиппа̄йоти ида̄ни нибба̄нам̣ па̄пун̣исса̄ми, ида̄ни па̄пун̣исса̄мӣти евам̣ нибба̄наджджха̄сайо.

8. бхатта̄дакасуттаван̣н̣ана̄

138. ат̣т̣хаме бхатта̄дакоти бхаттаккха̄дако, бахубхаттабхун̃джоти аттхо. ока̄сапхаран̣оти ока̄сам̣ пхаритва̄ ан̃н̃есам̣ самба̄дхам̣ катва̄ т̣ха̄нена ока̄сапхаран̣о. таттха таттха лан̣д̣ам̣ са̄рети па̄тетӣти лан̣д̣аса̄ран̣о. еттака̄ хаттхӣти ган̣анака̄ле сала̄кам̣ ган̣ха̄тӣти сала̄кагга̄хӣ. нисӣданасайанавасена ман̃чапӣт̣хам̣ маддатӣти ман̃чапӣт̣хамаддано. бхиккхуган̣анака̄ле сала̄кам̣ ган̣ха̄тӣти сала̄кагга̄хӣ.

9. аккхамасуттаван̣н̣ана̄

139. наваме хаттхика̄йанти хаттхигхат̣ам̣. сесесупи есева найо. сан̇га̄ме авачарантӣти сан̇га̄ма̄вачара̄. екисса̄ ва̄ тин̣одакадаттийа̄ вима̄нитоти екадивасам̣ екена тин̣одакада̄нена вима̄нито, екадивасаматтам̣ аладдхатин̣одакоти аттхо. ито парампи есева найо. на саккоти читтам̣ сама̄дахитунти а̄рамман̣е читтам̣ самма̄ т̣хапетум̣ на саккоти. сесаметтха утта̄намева. имасмим̣ пана сутте ват̣т̣авиват̣т̣ам̣ катхитанти ведитаббам̣.

10. сотасуттаван̣н̣ана̄

140. дасаме дурутта̄нанти на сут̣т̣ху вутта̄нам̣ досавасена паваттита̄нам̣ пхарусавачана̄нам̣. дура̄гата̄нанти дуккхуппа̄дана̄ка̄рена сотадва̄рам̣ а̄гата̄нам̣. вачанапатха̄нанти вачана̄нам̣. дуккха̄нанти дуккхама̄нам̣. тибба̄нанти бахала̄нам̣ та̄панасабха̄ва̄нам̣ ва̄. кхара̄нанти пхаруса̄нам̣. кат̣ука̄нанти тикхин̣а̄нам̣. аса̄та̄нанти амадхура̄нам̣. амана̄па̄нанти манам̣ аппа̄йитум̣ вад̣д̣хетум̣ асаматтха̄нам̣. па̄н̣ахара̄нанти джӣвитахара̄нам̣. йа̄ са̄ диса̄ти саббасан̇кха̄расаматха̄дивасена диссати ападиссатӣти нибба̄нам̣ диса̄ти ведитаббам̣. йасма̄ пана там̣ а̄гамма саббе сан̇кха̄ра̄ саматхам̣ гаччханти, тасма̄ саббасан̇кха̄расаматхоти вуттам̣. сесам̣ саббаттха утта̄намева. имасмим̣ пана сутте сӣласама̄дхипан̃н̃а̄ миссика̄ катхита̄ти.

ра̄джавагго чатуттхо.

(15) 5. тикан̣д̣акӣвагго

1. аваджа̄на̄тисуттаван̣н̣ана̄

141. пан̃чамасса пат̣хаме сам̣ва̄сена̄ти екатова̄сена. а̄деййамукхоти а̄дийанамукхо, гахан̣амукхоти аттхо. таменам̣ датва̄ аваджа̄на̄тӣти ‘‘айам̣ диннам̣ пат̣иггахетумева джа̄на̄тӣ’’ти евам̣ аваман̃н̃ати. таменам̣ сам̣ва̄сена аваджа̄на̄тӣти аппаматтаке кисмин̃чидева куджджхитва̄ ‘‘джа̄на̄махам̣ тайа̄ катакаммам̣, еттакам̣ аддха̄нам̣ ахам̣ ким̣ каронто васим̣, нану туйхамева ката̄катам̣ вӣмам̣санто’’тиа̄дӣни ватта̄ хоти. атха итаро ‘‘аддха̄ кочи майхам̣ досо бхависсатӣ’’ти кин̃чи пат̣иппхаритум̣ на саккоти. там̣ кхиппан̃н̃ева адхимуччита̄ хотӣти там̣ ван̣н̣ам̣ ва̄ аван̣н̣ам̣ ва̄ сӣгхамева саддахати. саддаханат̣т̣хена хи а̄да̄нена еса а̄дийанамукхоти вутто. а̄дхеййамукхоти па̄л̣ийа̄ пана т̣хапитамукхоти аттхо. магге кхат̣аа̄ва̄т̣о вийа а̄гата̄гатам̣ удакам̣ ван̣н̣ам̣ ва̄ аван̣н̣ам̣ ва̄ саддаханавасена сампат̣иччхитум̣ т̣хапитамукхоти вуттам̣ хоти.

иттарасаддхоти париттакасаддхо. кусала̄кусале дхамме на джа̄на̄тӣтиа̄дӣсу кусале дхамме ‘‘име кусала̄’’ти на джа̄на̄ти, акусале дхамме ‘‘име акусала̄’’ти на джа̄на̄ти. татха̄ са̄вадждже садосадхамме ‘‘име са̄ваджджа̄’’ти, анавадждже ча ниддосадхамме ‘‘име анаваджджа̄’’ти, хӣне хӣна̄ти, пан̣ӣте пан̣ӣта̄ти. кан̣хасуккасаппат̣ибха̄гети ‘‘име кан̣ха̄ сукке пат̣иба̄хетва̄ т̣хитатта̄ саппат̣ибха̄га̄ на̄ма, име ча сукка̄ кан̣хе пат̣иба̄хитва̄ т̣хитатта̄ саппат̣ибха̄га̄’’ти на джа̄на̄ти.

2. а̄рабхатисуттаван̣н̣ана̄

142. дутийе а̄рабхати ча виппат̣иса̄рӣ ча хотӣти а̄паттивӣтиккаманавасена а̄рабхати чева, таппаччайа̄ ча виппат̣иса̄рӣ хоти. четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттинти арахаттасама̄дхин̃чева арахаттапхалан̃а̄н̣ан̃ча. наппаджа̄на̄тӣти анадхигататта̄ на джа̄на̄ти. а̄рабхати на виппат̣иса̄рӣ хотӣти а̄паттим̣ а̄паджджати, вут̣т̣хитатта̄ пана на виппат̣иса̄рӣ хоти. на̄рабхати виппат̣иса̄рӣ хотӣти саким̣ а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ тато вут̣т̣ха̄йа паччха̄ кин̃ча̄пи на̄паджджати, виппат̣иса̄рам̣ пана винодетум̣ на саккоти. на̄рабхати на виппат̣иса̄рӣ хотӣти на чева а̄паттим̣ а̄паджджати, на ча виппат̣иса̄рӣ хоти. тан̃ча четовимуттим̣…пе… нируджджхантӣти арахаттам̣ пана аппатто хоти. пан̃чаманайена кхӣн̣а̄саво катхито.

а̄рамбхаджа̄ти а̄паттивӣтиккамасамбхава̄. виппат̣иса̄раджа̄ти виппат̣иса̄рато джа̄та̄. павад̣д̣хантӣти пунаппунам̣ уппаджджанена вад̣д̣ханти. а̄рамбхадже а̄саве паха̄йа̄ти вӣтиккамасамбхаве а̄саве а̄паттидесана̄йа ва̄ а̄паттивут̣т̣ха̄нена ва̄ паджахитва̄. пат̣ивинодетва̄ти суддханте т̣хитабха̄вапаччавеккхан̣ена нӣхаритва̄. читтам̣ пан̃н̃ан̃ча бха̄ветӯти випассана̄читтан̃ча там̣сампайуттам̣ пан̃н̃ан̃ча бха̄вету. сесам̣ имина̄ упа̄йенева ведитаббанти.

3. са̄рандадасуттаван̣н̣ана̄

143. татийе ка̄ма̄дхимутта̄нанти ваттхука̄макилесака̄месу адхимутта̄нам̣. дхамма̄нудхаммаппат̣ипанноти навалокуттарадхамматтха̄йа сахасӣлакам̣ пуббабха̄гаппат̣ипадам̣ пат̣ипанно пат̣ипаттипӯрако пуггало дуллабхо локасмим̣.

4. тикан̣д̣акӣсуттаван̣н̣ана̄

144. чатуттхе аппат̣икӯлети аппат̣икӯла̄рамман̣е. пат̣икӯласан̃н̃ӣти пат̣икӯланти евам̣сан̃н̃ӣ. еса найо саббаттха. катхам̣ пана̄йам̣ евам̣ вихаратӣти? ит̣т̣хасмим̣ ваттхусмим̣ пана асубха̄йа ва̄ пхарати, аниччато ва̄ упасам̣харати. евам̣ та̄ва аппат̣икӯле пат̣икӯласан̃н̃ӣ вихарати. анит̣т̣хасмим̣ ваттхусмим̣ метта̄йа ва̄ пхарати, дха̄туто ва̄ упасам̣харати. евам̣ пат̣икӯле аппат̣икӯласан̃н̃ӣ вихарати. убхайасмим̣ пана пуриманайасса ча паччхиманайасса ча васена татийачатуттхава̄ра̄ вутта̄, чхал̣ан̇гупеккха̄васена пан̃чамо. чхал̣ан̇гупеккха̄ чеса̄ кхӣн̣а̄савасса упеккха̄садиса̄, на пана кхӣн̣а̄савупеккха̄. таттха упеккхако вихареййа̄ти маджджхаттабха̄ве т̣хито вихареййа. квачанӣти кисмин̃чи а̄рамман̣е. каттхачӣти кисмин̃чи падесе. кин̃чанати кочи аппаматтакопи. ити имасмим̣ сутте пан̃часу т̣ха̄несу випассана̄ва катхита̄. там̣ а̄раддхавипассако бхиккху ка̄тум̣ саккоти, н̃а̄н̣ава̄ пан̃н̃уттаро бахуссутасаман̣опи ка̄тум̣ саккоти. сота̄паннасакада̄га̄миана̄га̄мино ка̄тум̣ сакконтийева, кхӣн̣а̄саве ваттаббамева наттхӣти. пан̃чамам̣ утта̄намева.

6. миттасуттаван̣н̣ана̄

146. чхат̣т̣хе каммантам̣ ка̄ретӣти кхетта̄дикаммантам̣ ка̄рети. адхикаран̣ам̣ а̄дийатӣти чатта̄ри адхикаран̣а̄ни а̄дийати. па̄моккхесу бхиккхӯсӯти диса̄па̄моккхесу бхиккхӯсу. пат̣ивируддхо хотӣти паччанӣкагга̄хита̄йа вируддхо хоти. анаваттхача̄риканти анаваттха̄нача̄рикам̣.

7. асаппурисада̄насуттаван̣н̣ана̄

147. саттаме асаккаччам̣ детӣти на саккаритва̄ сучим̣ катва̄ дети. ачиттӣкатва̄ детӣти ачиттӣка̄рена ага̄рававасена дети. апавиддхам̣ детӣти на нирантарам̣ дети, атха ва̄ чхад̣д̣етука̄мо вийа дети. ана̄гаманадит̣т̣хико детӣти катасса на̄ма пхалам̣ а̄гамиссатӣти на евам̣ а̄гаманадит̣т̣хим̣ на уппа̄детва̄ дети.

суккапаккхе читтӣкатва̄ детӣти деййадхамме ча даккхин̣еййесу ча читтӣка̄рам̣ упат̣т̣хапетва̄ дети. таттха деййадхаммам̣ пан̣ӣтам̣ оджавантам̣ катва̄ денто деййадхамме читтӣка̄рам̣ упат̣т̣хапети на̄ма. пуггалам̣ вичинитва̄ денто даккхин̣еййесу читтӣка̄рам̣ упат̣т̣хапети на̄ма. сахаттха̄ детӣти а̄н̣аттийа̄ парахаттхена адатва̄ ‘‘анаматагге сам̣са̄ре вичарантена ме хаттхапа̄да̄нам̣ аладдхака̄ласса пама̄н̣ам̣ на̄ма наттхи, ват̣т̣амоккхам̣ бхаваниссаран̣ам̣ карисса̄мӣ’’ти сахаттхенева дети. а̄гаманадит̣т̣хикоти ‘‘ана̄гатабхавасса паччайо бхависсатӣ’’ти камман̃ча випа̄кан̃ча саддахитва̄ детӣти.

8. саппурисада̄насуттаван̣н̣ана̄

148. ат̣т̣хаме саддха̄йа̄ти да̄нан̃ча да̄напхалан̃ча саддахитва̄. ка̄лена̄ти йуттаппаттака̄лена. анаггахитачиттоти аггахитачитто муттача̄го хутва̄. анупахачча̄ти анупагха̄тетва̄ гун̣е амаккхетва̄. ка̄ла̄гата̄ часса аттха̄ пачура̄ хонтӣти аттха̄ а̄гаччхама̄на̄ вайовуд̣д̣хака̄ле ана̄гантва̄ йуттаппаттака̄ле пат̣хамавайасмим̣йева а̄гаччханти чева бахӯ ча хонти.

9. пат̣хамасамайавимуттасуттаван̣н̣ана̄

149. наваме самайавимуттасса̄ти аппитаппитаккхан̣ейева виккхамбхитехи килесехи вимуттатта̄ самайавимуттисан̇кха̄та̄йа локийавимуттийа̄ вимуттачиттасса. дасамам̣ утта̄наттхамева.

тикан̣д̣акӣвагго пан̃чамо.

татийапан̣н̣а̄сакам̣ нит̣т̣хитам̣.