(24) 4. каммавагго

1. сам̣кхиттасуттаван̣н̣ана̄

232. чатуттхасса пат̣хаме кан̣ханти ка̄л̣акам̣ дасаакусалакаммапатхакаммам̣. кан̣хавипа̄канти апа̄йе ниббаттанато ка̄л̣акавипа̄кам̣. сукканти пан̣д̣аракам̣ кусалакаммапатхакаммам̣. суккавипа̄канти сагге ниббаттанато пан̣д̣аракавипа̄кам̣. кан̣хасукканти миссакакаммам̣. кан̣хасуккавипа̄канти сукхадуккхавипа̄кам̣. миссакакамман̃хи катва̄ акусалена тираччха̄найонийам̣ ман̇галахаттхит̣т̣ха̄на̄дӣсу уппанно кусалена паватте сукхам̣ ведийати. кусалена ра̄джакулепи ниббатто акусалена паватте дуккхам̣ ведийати. акан̣хам̣ асукканти каммаккхайакарам̣ чатумагган̃а̄н̣ам̣ адхиппетам̣. тан̃хи йади кан̣хам̣ бхавеййа, кан̣хавипа̄кам̣ дадеййа. йади суккам̣ бхавеййа, суккавипа̄кам̣ дадеййа. убхайавипа̄касса пана аппада̄нато акан̣хам̣ асукканти айаметтха аттхо.

2. виттха̄расуттаван̣н̣ана̄

233. дутийе сабйа̄баджджханти садосам̣. ка̄йасан̇кха̄ранти ка̄йадва̄рачетанам̣. абхисан̇кхаротӣти а̄йӯхати сампин̣д̣ети. сесадвайепи есева найо. сабйа̄баджджхам̣ локанти садуккхам̣ локам̣. сабйа̄баджджха̄ пхасса̄ти садуккха̄ випа̄капхасса̄. сабйа̄баджджхам̣ веданам̣ ведийатӣти са̄ба̄дхам̣ випа̄каведанам̣ ведийати. екантадуккханти екантенева дуккхам̣, на сукхасаммиссам̣. сеййатха̄пи сатта̄ нерайика̄ти еттха сеййатха̄пӣти нидассанаттхе нипа̄то. тена кевалам̣ нерайикасатте дассети, ан̃н̃е пана там̣сариккхака̄ на̄ма наттхи. имина̄ упа̄йена саббаттха аттхо ведитаббо. сеййатха̄пи манусса̄тиа̄дӣсу пана манусса̄нам̣ та̄ва ка̄лена сукха̄ ведана̄ уппаджджати, ка̄лена дуккха̄ ведана̄. екачче ча дева̄ти еттха пана ка̄ма̄вачарадева̄ дат̣т̣хабба̄. тесан̃хи махесаккхатара̄ девата̄ дисва̄ нисинна̄санато вут̣т̣ха̄нам̣, па̄рутауттара̄сан̇гасса ота̄ран̣ам̣, ан̃джалипагган̣ханантиа̄дӣнам̣ васена ка̄лена дуккхам̣ уппаджджати, диббасампаттим̣ анубхаванта̄нам̣ ка̄лена сукхам̣. екачче ча винипа̄тика̄ти еттха вема̄никапета̄ дат̣т̣хабба̄. те нирантарамева екасмим̣ ка̄ле сукхам̣, екасмим̣ ка̄ле дуккхам̣ ведийанти. на̄гасупан̣н̣ахаттхиасса̄дайо пана манусса̄ вийа вокин̣н̣асукхадуккха̄ва хонти. паха̄на̄йа йа̄ четана̄ти еттха виват̣т̣ага̄минӣ маггачетана̄ ведитабба̄. са̄ хи каммаккхайа̄йа сам̣ваттатӣти.

3. сон̣ака̄йанасуттаван̣н̣ана̄

234. татийе сикха̄моггалла̄ноти сӣсамаджджхе т̣хита̄йа махатийа̄ сикха̄йа саманна̄гато моггалла̄наготто бра̄хман̣о. пурима̄нӣти атӣта̄нантарадивасато пат̣т̣ха̄йа пурима̄ни, дутийа̄дито пат̣т̣ха̄йа пуриматара̄ни ведитабба̄ни. сон̣ака̄йаноти тассева антева̄сико. каммасачча̄йам̣ бхо локоти бхо айам̣ локо каммасабха̄во. каммасама̄рамбхат̣т̣ха̄йӣти каммасама̄рамбхена тит̣т̣хати. каммам̣ а̄йӯхантова тит̣т̣хати, ана̄йӯханто уччхиджджатӣти дӣпети. сесам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайамева.

4-9. сиккха̄падасутта̄диван̣н̣ана̄

235. чатуттха̄дӣнипи утта̄наттха̄нева. магган̇гесу пана йасма̄ сатийа̄ упат̣т̣хапетва̄ пан̃н̃а̄йа париччхиндати, тасма̄ убхайамева каммам̣. сеса̄ ан̇га̄нева хонти, но камманти вуттам̣. боджджхан̇гесупи есева найо. абхидхамме пана саббампетам̣ ависесена четана̄сампайуттакаммантева ван̣н̣итам̣.

10. саман̣асуттаван̣н̣ана̄

241. дасаме идхева̄ти имасмим̣йева са̄сане. айам̣ пана нийамо сесападесупи ведитаббо. дутийа̄дайопи хи саман̣а̄ идхева, на ан̃н̃аттха. сун̃н̃а̄ти ритта̄ туччха̄. параппава̄да̄ти чатта̄ро сассатава̄да̄, чатта̄ро екаччасассатика̄, чатта̄ро анта̄нантика̄, чатта̄ро амара̄виккхепика̄, две адхиччасамуппанника̄, сол̣аса сан̃н̃ива̄да̄, ат̣т̣ха асан̃н̃ива̄да̄, ат̣т̣ха невасан̃н̃ина̄сан̃н̃ива̄да̄, сатта уччхедава̄да̄, пан̃ча дит̣т̣хадхамманибба̄нава̄да̄ти име саббепи брахмаджа̄ле а̄гатадва̄сат̣т̣хидит̣т̣хийо ито ба̄хира̄нам̣ паресам̣ пава̄да̄ параппава̄да̄ на̄ма. те саббепи имехи чатӯхи пхалат̣т̣хакасаман̣ехи сун̃н̃а̄. на хи те еттха санти. на кевалан̃ча етехева сун̃н̃а̄, чатӯхи пана маггат̣т̣хакасаман̣ехипи, чатуннам̣ магга̄нам̣ аттха̄йа а̄раддхавипассакехипӣти два̄дасахипи саман̣ехи сун̃н̃а̄ ева. идамева аттхам̣ сандха̄йа бхагавата̄ маха̄паринибба̄не (дӣ. ни. 2.214) вуттам̣ –

‘‘екӯнатим̣со вайаса̄ субхадда,

йам̣ паббаджим̣ ким̣кусала̄нуесӣ;

васса̄ни пан̃н̃а̄са сама̄дхика̄ни,

йато ахам̣ паббаджито субхадда;

н̃а̄йасса дхаммасса падесаваттӣ,

ито бахиддха̄ саман̣опи наттхи’’.

‘‘дутийопи саман̣о наттхи, татийопи саман̣о наттхи, чатуттхопи саман̣о наттхи, сун̃н̃а̄ параппава̄да̄ саман̣ехи ан̃н̃ехӣ’’ти. еттха хи падесаваттӣти а̄раддхавипассако адхиппето. тасма̄ сота̄паттимаггасса а̄раддхавипассакам̣ маггат̣т̣хам̣ пхалат̣т̣ханти тайопи екато катва̄ ‘‘саман̣опи наттхӣ’’ти а̄ха, сакада̄га̄мимаггасса а̄раддхавипассакам̣ маггат̣т̣хам̣ пхалат̣т̣ханти тайопи екато катва̄ ‘‘дутийопи саман̣о наттхӣ’’ти а̄ха. итаресупи двӣсу есева найо. ека̄дасамам̣ утта̄наттхамева̄ти.

каммавагго чатуттхо.