(11) 1. самбодхавагго
1. пуббевасамбодхасуттаван̣н̣ана̄
104. татийасса пат̣хаме пуббева самбодха̄ти самбодхито пуббева, арийамаггаппаттито апарабха̄гейева̄ти вуттам̣ хоти. анабхисамбуддхасса̄ти аппат̣ивиддхачатусаччасса. бодхисаттассева сатоти буджджханакасаттассева сато, самма̄самбодхим̣ адхигантум̣ а̄рабхантассева сато, самбодхийа̄ ва̄ саттассева лаггассева сато. дӣпан̇карасса хи бхагавато па̄дамӯле ат̣т̣хадхаммасамодха̄нена абхинӣха̄расамиддхито пабхути татха̄гато самма̄самбодхим̣ сатто лагго ‘‘паттабба̄ майа̄ еса̄’’ти тададхигама̄йа параккамам̣ амун̃чантойева а̄гато, тасма̄ бодхисаттоти вуччати. ко ну кхоти катамо ну кхо. локоти сан̇кха̄ралоко. асса̄доти мадхура̄ка̄ро. а̄дӣнавоти анабхинандитабба̄ка̄ро. тасса майханти тасса евам̣ бодхисаттассева сато майхам̣. чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нанти нибба̄нам̣ а̄гамма а̄раббха пат̣ичча чхандара̄го винайам̣ гаччхати пахӣйати, тасма̄ нибба̄нам̣ ‘‘чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄на’’нти вуччати. идам̣ локаниссаран̣анти идам̣ нибба̄нам̣ локато ниссат̣атта̄ локаниссаран̣анти вуччати. йа̄вакӣванти йаттакам̣ пама̄н̣ам̣ ка̄лам̣. аббхан̃н̃а̄синти абхивисит̣т̣хена арийамагган̃а̄н̣ена ан̃н̃а̄сим̣. н̃а̄н̣ан̃ча пана ме дассананти двӣхипи падехи паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ам̣ вуттам̣. сесаметтха утта̄намева̄ти.
2. пат̣хамаасса̄дасуттаван̣н̣ана̄
105. дутийе асса̄дапарийесанам̣ ачаринти асса̄дапарийесанаттха̄йа ачарим̣. куто пат̣т̣ха̄йа̄ти? сумедхака̄лато пат̣т̣ха̄йа. пан̃н̃а̄йа̄ти сахавипассана̄йа маггапан̃н̃а̄йа. судит̣т̣хоти суппат̣ивиддхо. имина̄ упа̄йена саббаттха аттхо ведитаббо. татийам̣ саббаттха утта̄намева.
4. саман̣абра̄хман̣асуттаван̣н̣ана̄
107. чатуттхе са̄ман̃н̃аттханти чатуббидхам̣ арийапхалам̣. итарам̣ тассева вевачанам̣. са̄ман̃н̃аттхена ва̄ чатта̄ро магга̄, брахман̃н̃аттхена чатта̄ри пхала̄ни. имесу пана чатӯсупи суттесу кхандхалокова катхито.
5. рун̣н̣асуттаван̣н̣ана̄
108. пан̃чамам̣ аттхуппаттийа̄ никкхиттам̣. катара̄йа аттхуппаттийа̄? чхаббаггийа̄нам̣ ана̄ча̄ре. те кира га̄йанта̄ наччанта̄ хасанта̄ вичарим̣су. бхиккхӯ дасабаласса а̄рочайим̣су. саттха̄ те паккоса̄петва̄ тесам̣ ова̄даттха̄йа идам̣ суттам̣ а̄рабхи. таттха рун̣н̣анти родитам̣. умматтаканти умматтакакирийа̄. кома̄раканти кума̄ракехи каттаббакиччам̣. дантавидам̣сакахаситанти данте дассетва̄ па̄н̣им̣ пахаранта̄нам̣ маха̄саддена хаситам̣. сетугха̄то гӣтети гӣте во паччайагха̄то хоту, сахетукам̣ гӣтам̣ паджахатха̄ти дӣпети. наччепи есева найо. аланти йуттам̣. дхаммаппамодита̄нам̣ сатанти еттха дхаммо вуччати ка̄ран̣ам̣, кеначидева ка̄ран̣ена памудита̄нам̣ санта̄нам̣. ситам̣ ситаматта̄йа̄ти тасмим̣ ситака̄ран̣е сати йам̣ ситам̣ каротха, там̣ во ситаматта̄йа аггаданте дассетва̄ пахат̣т̣ха̄ка̄раматтадассана̄йайева йуттанти вуттам̣ хоти.
6. атиттисуттаван̣н̣ана̄
109. чхат̣т̣хе соппасса̄ти нидда̄йа. пат̣исевана̄йа наттхи титтӣти йатха̄ йатха̄ пат̣исевати, татха̄ татха̄ руччатийева̄ти титти на̄ма наттхи. сесапададвайепи есева найо. саче хи маха̄самудде удакам̣ сура̄ бхавеййа, сура̄сон̣д̣о ча маччхо хутва̄ ниббаттеййа, тасса таттха чарантассапи сайантассапи титти на̄ма на бхавеййа. имасмим̣ сутте ват̣т̣амева катхитам̣.
7. араккхитасуттаван̣н̣ана̄
110. саттаме авассутам̣ хотӣти тинтам̣ хоти. на бхаддакам̣ маран̣ам̣ хотӣти апа̄йе пат̣исандхипаччайата̄йа на ладдхакам̣ хоти. ка̄лакирийа̄ти тассева вевачанам̣. суккапаккхе сагге пат̣исандхипаччайата̄йа бхаддакам̣ хоти ладдхакам̣. там̣ пана екантена сота̄панна̄дӣнам̣ тин̣н̣ам̣ арийаса̄вака̄нам̣йева ват̣т̣ати. сесаметтха утта̄намева̄ти.
8. бйа̄паннасуттаван̣н̣ана̄
111. ат̣т̣хаме бйа̄паннанти пакатибха̄вам̣ джахитва̄ т̣хитам̣. сесам̣ пуримасутте вуттанайамева.
9. пат̣хаманида̄насуттаван̣н̣ана̄
112. наваме нида̄на̄нӣти ка̄ран̣а̄ни. камма̄нам̣ самудайа̄йа̄ти ват̣т̣ага̄микамма̄нам̣ пин̣д̣акаран̣аттха̄йа. лобхапакатанти лобхена пакатам̣. са̄ваджджанти садосам̣. там̣ каммам̣ каммасамудайа̄йа сам̣ваттатӣти там̣ каммам̣ ан̃н̃есампи ват̣т̣ага̄микамма̄нам̣ самудайа̄йа пин̣д̣акаран̣аттха̄йа сам̣ваттати. на там̣ каммам̣ камманиродха̄йа̄ти там̣ пана каммам̣ ват̣т̣ага̄микамма̄нам̣ ниродхаттха̄йа на сам̣ваттати. суккапаккхе камма̄нам̣ самудайа̄йа̄ти виват̣т̣ага̄микамма̄нам̣ самудайаттха̄йа. имина̄ найена саббам̣ аттхато ведитаббам̣.
10. дутийанида̄насуттаван̣н̣ана̄
113. дасаме камма̄нанти ват̣т̣ага̄микамма̄намева. чхандара̄гат̣т̣ха̄нийети чхандара̄гасса ка̄ран̣абхӯте. а̄раббха̄ти а̄гамма сандха̄йа пат̣ичча. чхандоти тан̣ха̄чхандо. йо четасо са̄ра̄готи йо читтасса ра̄го раджджана̄ раджджитаттам̣, етамахам̣ сам̣йоджанам̣ вада̄ми, бандханам̣ вада̄мӣти аттхо. суккапаккхе камма̄нанти виват̣т̣ага̄микамма̄нам̣. тадабхиниваттетӣти там̣ абхиниваттети. йада̄ ва̄ тена випа̄ко н̃а̄то хоти видито, тада̄ те чева дхамме тан̃ча випа̄кам̣ абхиниваттети. имина̄ ча падена випассана̄ катхита̄, тадабхиниваттетва̄ти имина̄ магго. четаса̄ абхинивиджджхитва̄ти имина̄ ча маггова. пан̃н̃а̄йа ативиджджха пассатӣти саха випассана̄йа маггапан̃н̃а̄йа ниббиджджхитва̄ пассати. евам̣ саббаттха аттхо ведитаббо. имасмим̣ пана сутте ват̣т̣авиват̣т̣ам̣ катхитанти.
самбодхавагго пат̣хамо.