5. чӯл̣авагго

1. саммукхӣбха̄васуттаван̣н̣ана̄

41. пан̃чамасса пат̣хаме саммукхӣбха̄ва̄ти саммукхӣбха̄вена, виджджама̄ната̄йа̄ти аттхо. пасаватӣти пат̣илабхати. саддха̄йа саммукхӣбха̄ва̄ти йади хи саддха̄ на бхавеййа, деййадхаммо на бхавеййа, даккхин̣еййасан̇кха̄та̄ пат̣игга̄хакапуггала̄ на бхавеййум̣, катхам̣ пун̃н̃акаммам̣ кареййа. тесам̣ пана саммукхӣбха̄вена сакка̄ ка̄тунти тасма̄ ‘‘саддха̄йа саммукхӣбха̄ва̄’’тиа̄дима̄ха. еттха ча две дхамма̄ сулабха̄ деййадхамма̄ чева даккхин̣еййа̄ ча, саддха̄ пана дуллабха̄. путхуджджанасса хи саддха̄ атха̄вара̄ падава̄рена на̄на̄ хоти, тенева маха̄моггалла̄насадисопи аггаса̄вако па̄т̣ибхого бхавитум̣ асакконто а̄ха – ‘‘двиннам̣ кхо те ахам̣, а̄вусо, дхамма̄нам̣ па̄т̣ибхого бхога̄нан̃ча джӣвитасса ча, саддха̄йа пана твам̣йева па̄т̣ибхого’’ти (уда̄. 18).

2. тит̣ха̄насуттаван̣н̣ана̄

42. дутийе вигатамаламаччхерена̄ти вигатамаччхарийамалена. муттача̄готи виссат̣т̣хача̄го. пайатапа̄н̣ӣти дхотахаттхо. ассаддхо хи сатаккхаттум̣ хаттхе дховитва̄пи малинахаттхова хоти, саддхо пана да̄на̄бхирататта̄ малинахаттхопи дхотахаттхова. воссаггаратоти воссаггасан̇кха̄те да̄не рато. йа̄чайоготи йа̄читум̣ йутто, йа̄чакехи ва̄ його асса̄типи йа̄чайого. да̄насам̣вибха̄гаратоти да̄нам̣ даданто сам̣вибха̄ган̃ча каронто да̄насам̣вибха̄гарато на̄ма хоти.

дассанака̄мо сӣлаватанти дасапи йоджана̄ни вӣсампи тим̣сампи йоджанасатампи гантва̄ сӣласампанне дат̣т̣хука̄мо хоти па̄т̣алипуттакабра̄хман̣о вийа саддха̄тиссамаха̄ра̄джа̄ вийа ча. па̄т̣алипуттасса кира нагарадва̄ре са̄ла̄йа нисинна̄ две бра̄хман̣а̄ ка̄л̣аваллиман̣д̣апава̄симаха̄на̄гаттхерасса гун̣акатхам̣ сутва̄ ‘‘амхехи там̣ бхиккхум̣ дат̣т̣хум̣ ват̣т̣атӣ’’ти двепи джана̄ никкхамим̣су. еко антара̄магге ка̄ламака̄си. еко самуддатӣрам̣ патва̄ на̄ва̄йа маха̄титтхапат̣т̣ане оруйха анура̄дхапурам̣ а̄гантва̄ ‘‘ка̄л̣аваллиман̣д̣апо кухи’’нти пуччхи. рохан̣аджанападети. со анупуббена тхерасса васанат̣т̣ха̄нам̣ патва̄ чӯл̣анагарага̄ме дхурагхаре нива̄сам̣ гахетва̄ тхерасса а̄ха̄рам̣ сампа̄детва̄ па̄това вут̣т̣ха̄йа тхерасса васанат̣т̣ха̄нам̣ пуччхитва̄ гантва̄ джанапарийанте т̣хито тхерам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣ дисва̄ саким̣ таттхева т̣хито вандитва̄ пуна упасан̇камитва̄ гоппхакесу дал̣хам̣ гахетва̄ ванданто ‘‘учча̄, бханте, тумхе’’ти а̄ха. тхеро ча на̄тиуччо на̄тирассо пама̄н̣айуттова, тена нам̣ пуна а̄ха – ‘‘на̄тиучча̄ тумхе, тумха̄кам̣ пана гун̣а̄ мечакаван̣н̣асса самуддасса маттхакена гантва̄ сакаладжамбудӣпаталам̣ аджджхоттхаритва̄ гата̄, ахампи па̄т̣алипуттанагарадва̄ре нисинно тумха̄кам̣ гун̣акатхам̣ ассоси’’нти. со тхерасса бхиккха̄ха̄рам̣ датва̄ аттано тичӣварам̣ пат̣ийа̄детва̄ тхерасса сантике паббаджитва̄ тассова̄де патит̣т̣ха̄йа катипа̄хенева арахаттам̣ па̄пун̣и.

саддха̄тиссамаха̄ра̄джа̄пи, ‘‘бханте, майхам̣ вандитаббайуттакам̣ екам̣ аййам̣ а̄чиккхатха̄’’ти пуччхи. бхиккхӯ ‘‘ман̇галава̄сӣ кут̣т̣атиссаттхеро’’ти а̄хам̣су. ра̄джа̄ маха̄парива̄рена пан̃чайоджанамаггам̣ агама̄си. тхеро ‘‘ким̣ саддо есо, а̄вусо’’ти бхиккхусан̇гхам̣ пуччхи. ‘‘ра̄джа̄, бханте, тумха̄кам̣ дассанаттха̄йа а̄гато’’ти. тхеро чинтеси – ‘‘ким̣ майхам̣ махаллакака̄ле ра̄джагехе камма’’нти дива̄т̣т̣ха̄не ман̃че нипаджджитва̄ бхӯмийам̣ лекхам̣ ликханто аччхи. ра̄джа̄ ‘‘кахам̣ тхеро’’ти пуччхитва̄ ‘‘дива̄т̣т̣ха̄не’’ти сутва̄ таттха гаччханто тхерам̣ бхӯмийам̣ лекхам̣ ликхантам̣ дисва̄ ‘‘кхӣн̣а̄савасса на̄ма хаттхакуккуччам̣ наттхи, на̄йам̣ кхӣн̣а̄саво’’ти авандитва̄ва ниватти. бхиккхусан̇гхо тхерам̣ а̄ха – ‘‘бханте, евам̣видхасса саддхасса пасаннасса ран̃н̃о касма̄ виппат̣иса̄рам̣ кариттха̄’’ти. ‘‘а̄вусо, ран̃н̃о паса̄дараккханам̣ на тумха̄кам̣ бха̄ро, махаллакаттхерасса бха̄ро’’ти ватва̄ апарабха̄ге анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ паринибба̄йанто бхиккхусан̇гхам̣ а̄ха – ‘‘майхам̣ кӯт̣а̄га̄рамхи ан̃н̃ампи паллан̇кам̣ аттхаратха̄’’ти. тасмим̣ аттхате тхеро – ‘‘идам̣ кӯт̣а̄га̄рам̣ антаре аппатит̣т̣хахитва̄ ран̃н̃а̄ дит̣т̣хака̄лейева бхӯмийам̣ патит̣т̣ха̄тӯ’’ти адхит̣т̣хахитва̄ паринибба̄йи. кӯт̣а̄га̄рам̣ пан̃чайоджанамаггам̣ а̄ка̄сена агама̄си. пан̃чайоджанамагге дхаджам̣ дха̄ретум̣ саматтха̄ руккха̄ дхаджапаггахита̄ва ахесум̣. гаччха̄пи гумба̄пи саббе кӯт̣а̄га̄ра̄бхимукха̄ хутва̄ ат̣т̣хам̣су.

ран̃н̃опи пан̣н̣ам̣ пахин̣им̣су ‘‘тхеро париниббуто, кӯт̣а̄га̄рам̣ а̄ка̄сена а̄гаччхатӣ’’ти. ра̄джа̄ на саддахи. кӯт̣а̄га̄рам̣ а̄ка̄сена гантва̄ тхӯпа̄ра̄мам̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ сила̄четийат̣т̣ха̄нам̣ агама̄си. четийам̣ саха ваттхуна̄ уппатитва̄ кӯт̣а̄га̄раматтхаке ат̣т̣ха̄си, са̄дхука̄расахасса̄ни паваттим̣су. тасмим̣ кхан̣е маха̄бйаггхаттхеро на̄ма лохапа̄са̄де саттамакӯт̣а̄га̄ре нисинно бхиккхӯнам̣ винайакаммам̣ каронто там̣ саддам̣ сутва̄ ‘‘ким̣ саддо есо’’ти пат̣ипуччхи. бханте, ман̇галава̄сӣ кут̣т̣атиссаттхеро париниббуто, кӯт̣а̄га̄рам̣ пан̃чайоджанамаггам̣ а̄ка̄сена а̄гатам̣, таттха со са̄дхука̄расаддоти. а̄вусо, пун̃н̃аванте нисса̄йа сакка̄рам̣ лабхисса̄ма̄ти антева̄сике кхама̄петва̄ а̄ка̄сенева а̄гантва̄ там̣ кӯт̣а̄га̄рам̣ пависитва̄ дутийаман̃че нисӣдитва̄ анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ паринибба̄йи. ра̄джа̄ гандхапуппхачун̣н̣а̄ни а̄да̄йа гантва̄ а̄ка̄се т̣хитам̣ кӯт̣а̄га̄рам̣ дисва̄ кӯт̣а̄га̄рам̣ пӯджеси. тасмим̣ кхан̣е кӯт̣а̄га̄рам̣ отаритва̄ патхавийам̣ патит̣т̣хитам̣. ра̄джа̄ маха̄сакка̄рена сарӣракиччам̣ ка̄ретва̄ дха̄туйо гахетва̄ четийам̣ ака̄си. еварӯпа̄ сӣлаванта̄нам̣ дассанака̄ма̄ на̄ма хонти.

саддхаммам̣ сотумиччхатӣти татха̄гатаппаведитам̣ саддхаммам̣ сотука̄мо хоти пин̣д̣апа̄тикаттхера̄дайо вийа. ган̇га̄ванава̄лиан̇ган̣амхи кира тим̣са бхиккхӯ вассам̣ упагата̄ анваддхама̄сам̣ упосатхадивасе чатупаччайасантосабха̄вана̄ра̄мамаха̄арийавам̣сан̃ча (а. ни. 4.28) катхенти. еко пин̣д̣апа̄тикаттхеро паччха̄бха̄гена а̄гантва̄ пат̣иччханнат̣т̣ха̄не нисӣди. атха нам̣ еко гонасо джан̇гхапин̣д̣имам̣сам̣ сан̣д̣а̄сена ган̣ханто вийа д̣ам̣си. тхеро олокенто гонасам̣ дисва̄ ‘‘аджджа дхаммассаванантара̄йам̣ на карисса̄мӣ’’ти гонасам̣ гахетва̄ тхавика̄йа паккхипитва̄ тхавика̄мукхам̣ бандхитва̄ авидӯре т̣ха̄не т̣хапетва̄ дхаммам̣ сун̣антова нисӣди. арун̣уггаманан̃ча висам̣ виккхамбхетва̄ тхерасса тин̣н̣ам̣ пхала̄нам̣ па̄пун̣анан̃ча висасса дат̣т̣хат̣т̣ха̄ненева отаритва̄ патхавипависанан̃ча дхаммакатхикаттхерасса дхаммакатха̄нит̣т̣ха̄панан̃ча екаккхан̣ейева ахоси. тато тхеро а̄ха – ‘‘а̄вусо еко ме чоро гахито’’ти тхавикам̣ мун̃читва̄ гонасам̣ виссаджджеси. бхиккхӯ дисва̄ ‘‘ка̄йа вела̄йа дат̣т̣хаттха, бханте’’ти пуччхим̣су. хиййо са̄йанхасамайе, а̄вусоти. касма̄, бханте, евам̣ бха̄рийам̣ каммам̣ кариттха̄ти. а̄вусо, сача̄хам̣ дӣгхаджа̄тикена дат̣т̣хоти вадеййам̣, найимам̣ еттакам̣ а̄нисам̣сам̣ лабхеййанти. идам̣ та̄ва пин̣д̣апа̄тикаттхерасса ваттху.

дӣгхава̄пийампи ‘‘маха̄джа̄такабха̄н̣акаттхеро га̄тха̄сахассам̣ маха̄вессантарам̣ катхессатӣ’’ти тиссамаха̄га̄ме тиссамаха̄виха̄рава̄сӣ еко дахаро сутва̄ тато никкхамитва̄ ека̄хенева навайоджанамаггам̣ а̄гато. тасмим̣йева кхан̣е тхеро дхаммакатхам̣ а̄рабхи. дахаро дӯрамагга̄гаманена сан̃джа̄така̄йадаратхатта̄ пат̣т̣ха̄нага̄тха̄йа саддхим̣ аваса̄нага̄тхам̣йева ваваттхапеси. тато тхерасса ‘‘идамавоча̄’’ти ватва̄ ут̣т̣ха̄йа гаманака̄ле ‘‘майхам̣ а̄гаманакаммам̣ могхам̣ джа̄та’’нти родама̄но ат̣т̣ха̄си. еко мануссо там̣ катхам̣ сутва̄ гантва̄ тхерасса а̄рочеси, ‘‘бханте, ‘тумха̄кам̣ дхаммакатхам̣ сосса̄мӣ’ти еко дахарабхиккху тиссамаха̄виха̄ра̄ а̄гато, со ‘ка̄йадаратхабха̄вена ме а̄гаманам̣ могхам̣ джа̄та’нти родама̄но т̣хито’’ти. гаччхатха сан̃н̃а̄петха нам̣ ‘‘пуна све катхесса̄ма̄’’ти. со пунадивасе тхерасса дхаммакатхам̣ сутва̄ сота̄паттипхалам̣ па̄пун̣и.

апара̄пи уллаколикан̣н̣ива̄сика̄ ека̄ иттхӣ путтакам̣ па̄йама̄на̄ ‘‘дӣгхабха̄н̣акамаха̄абхайаттхеро на̄ма арийавам̣сапат̣ипадам̣ катхетӣ’’ти сутва̄ пан̃чайоджанамаггам̣ гантва̄ дива̄катхикаттхерасса нисиннака̄лейева виха̄рам̣ пависитва̄ бхӯмийам̣ путтам̣ нипаджджа̄петва̄ дива̄катхикаттхерасса т̣хитака̄ва дхаммам̣ ассоси. сарабха̄н̣аке тхере ут̣т̣хите дӣгхабха̄н̣акамаха̄абхайаттхеро чатупаччайасантосабха̄вана̄ра̄мамаха̄арийавам̣сам̣ а̄рабхи. са̄ т̣хитака̄ва пагган̣ха̄ти. тхеро тайо ева паччайе катхетва̄ ут̣т̣ха̄на̄ка̄рам̣ ака̄си. са̄ упа̄сика̄ а̄ха – ‘‘аййо, ‘арийавам̣сам̣ катхесса̄мӣ’ти синиддхабходжанам̣ бхун̃джитва̄ мадхурапа̄накам̣ пивитва̄ йат̣т̣химадхукатела̄дӣхи бхесаджджам̣ катва̄ катхетум̣ йуттат̣т̣ха̄нейева ут̣т̣хахатӣ’’ти. тхеро ‘‘са̄дху, бхагинӣ’’ти ватва̄ упари бха̄вана̄ра̄мам̣ пат̣т̣хапеси. арун̣уггаманан̃ча тхерасса ‘‘идамавоча̄’’ти вачанан̃ча упа̄сика̄йа сота̄паттипхалуппатти ча екаккхан̣ейева ахоси.

апара̄пи кал̣ампарава̄сика̄ иттхӣ ан̇кена путтам̣ а̄да̄йа ‘‘дхаммам̣ сосса̄мӣ’’ти читталапаббатам̣ гантва̄ екам̣ руккхам̣ нисса̄йа да̄ракам̣ нипаджджа̄петва̄ сайам̣ т̣хитака̄ва дхаммам̣ сун̣а̄ти. раттибха̄гасаманантаре еко дӣгхаджа̄тико тасса̄ пассантийа̄йева самӣпе нипаннада̄ракам̣ чатӯхи да̄т̣ха̄хи д̣ам̣ситва̄ агама̄си. са̄ чинтеси – ‘‘сача̄хам̣ ‘путто ме саппена дат̣т̣хо’ти ваккха̄ми, дхаммасса антара̄йо бхависсати. анекаккхаттум̣ кхо пана ме айам̣ сам̣са̄рават̣т̣е ват̣т̣антийа̄ путто ахоси, дхаммамева чарисса̄мӣ’’ти тийа̄мараттим̣ т̣хитака̄ва дхаммам̣ пагган̣хитва̄ сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄йа арун̣е уггате саччакирийа̄йа путтасса висам̣ нимматхетва̄ путтам̣ гахетва̄ гата̄. еварӯпа̄ пуггала̄ дхаммам̣ сотука̄ма̄ на̄ма хонти.

3. аттхавасасуттаван̣н̣ана̄

43. татийе тайо, бхиккхаве, аттхавасе сампассама̄нена̄ти тайо аттхе тӣн̣и ка̄ран̣а̄ни пассантена. аламева̄ти йуттамева. йо дхаммам̣ десетӣти йо пуггало чатусаччадхаммам̣ пака̄сети. аттхаппат̣исам̣ведӣти ат̣т̣хакатхам̣ н̃а̄н̣ена пат̣исам̣ведӣ. дхаммаппат̣исам̣ведӣти па̄л̣идхаммам̣ пат̣исам̣ведӣ.

4. катха̄паваттисуттаван̣н̣ана̄

44. чатуттхе т̣ха̄нехӣти ка̄ран̣ехи. паваттинӣти аппат̣ихата̄ ниййа̄ника̄.

5. пан̣д̣итасуттаван̣н̣ана̄

45. пан̃чаме пан̣д̣итапан̃н̃атта̄нӣти пан̣д̣итехи пан̃н̃атта̄ни катхита̄ни пасаттха̄ни. саппурисапан̃н̃атта̄нӣти саппурисехи маха̄пурисехи пан̃н̃атта̄ни катхита̄ни пасаттха̄ни. ахим̣са̄ти карун̣а̄ чева карун̣а̄пуббабха̄го ча. сам̣йамоти сӣласам̣йамо. дамоти индрийасам̣варо, упосатхавасена ва̄ аттадаманам̣, пун̣н̣ова̄де (ма. ни. 3.395 а̄дайо; сам̣. ни. 4.88 а̄дайо) дамоти вутта̄ кхантипи а̄л̣аваке (сам̣. ни. 1.246; су. ни. 183 а̄дайо) вутта̄ пан̃н̃а̄пи имасмим̣ сутте ват̣т̣атийева. ма̄та̄питу упат̣т̣ха̄нанти ма̄та̄питӯнам̣ раккханам̣ гопанам̣ пат̣иджагганам̣. санта̄нанти ан̃н̃аттха буддхапаччекабуддхаарийаса̄вака̄ санто на̄ма, идха пана ма̄та̄питуупат̣т̣ха̄ка̄ адхиппета̄. тасма̄ уттамат̣т̣хена санта̄нам̣, сет̣т̣хачарийат̣т̣хена брахмача̄рӣнам̣. идам̣ ма̄та̄питуупат̣т̣ха̄нам̣ саббхи упан̃н̃а̄танти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо. сатам̣ ета̄ни т̣ха̄на̄нӣти санта̄нам̣ уттамапуриса̄нам̣ ета̄ни т̣ха̄на̄ни ка̄ран̣а̄ни. арийо дассанасампанноти идха имесам̣йева тин̣н̣ам̣ т̣ха̄на̄нам̣ ка̄ран̣ена арийо чева дассанасампанно ча ведитаббо, на буддха̄дайо на сота̄панна̄. атха ва̄ сатам̣ ета̄ни т̣ха̄на̄нӣти ма̄тупат̣т̣ха̄нам̣ питупат̣т̣ха̄нанти ета̄ни т̣ха̄на̄ни санта̄нам̣ уттамапуриса̄нам̣ ка̄ран̣а̄нӣти евам̣ ма̄та̄питуупат̣т̣ха̄кавасена имисса̄ га̄тха̄йа аттхо ведитаббо. ма̄та̄питуупат̣т̣ха̄койева хи идха ‘‘арийо дассанасампанно’’ти вутто. са локам̣ бхаджате сиванти со кхемам̣ девалокам̣ гаччхатӣти.

6. сӣлавантасуттаван̣н̣ана̄

46. чхат̣т̣хе тӣхи т̣ха̄нехӣти тӣхи ка̄ран̣ехи. ка̄йена̄тиа̄дӣсу бхиккхӯ а̄гаччханте дисва̄ паччуггаманам̣ каронта̄ гаччханте анугаччханта̄ а̄санаса̄ла̄йа саммаджджанаупалепана̄дӣни каронта̄ а̄сана̄ни пан̃н̃а̄пента̄ па̄нӣйам̣ паччупат̣т̣ха̄пента̄ ка̄йена пун̃н̃ам̣ пасаванти на̄ма. бхиккхусан̇гхам̣ пин̣д̣а̄йа чарантам̣ дисва̄ ‘‘йа̄гум̣ детха, бхаттам̣ детха, саппинаванӣта̄дӣни детха, гандхапуппха̄дӣхи пӯджетха, упосатхам̣ упавасатха, дхаммам̣ сун̣а̄тха, четийам̣ вандатха̄’’тиа̄дӣни ваданта̄ ва̄ча̄йа пун̃н̃ам̣ пасаванти на̄ма. бхиккхӯ пин̣д̣а̄йа чаранте дисва̄ ‘‘лабхантӯ’’ти чинтента̄ манаса̄ пун̃н̃ам̣ пасаванти на̄ма. пасавантӣти пат̣илабханти. пун̃н̃ам̣ панеттха локийалокуттарамиссакам̣ катхитам̣.

7. сан̇кхаталаккхан̣асуттаван̣н̣ана̄

47. саттаме сан̇кхатасса̄ти паччайехи сама̄гантва̄ катасса. сан̇кхаталаккхан̣а̄нӣти сан̇кхатам̣ етанти сан̃джа̄нанака̄ран̣а̄ни нимитта̄ни. уппа̄доти джа̄ти. вайоти бхедо. т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ на̄ма джара̄. таттха сан̇кхатанти тебхӯмака̄ дхамма̄. маггапхала̄ни пана асаммасанӯпагатта̄ идха на катхӣйанти. уппа̄да̄дайо сан̇кхаталаккхан̣а̄ на̄ма. тесу уппа̄даккхан̣е уппа̄до, т̣ха̄наккхан̣е джара̄, бхедаккхан̣е вайо. лаккхан̣ам̣ на сан̇кхатам̣, сан̇кхатам̣ на лаккхан̣ам̣, лаккхан̣ена пана сан̇кхатам̣ париччхиннам̣. йатха̄ хаттхиассагомахим̣са̄дӣнам̣ саттисӯла̄дӣни сан̃джа̄наналаккхан̣а̄ни на хаттхиа̄дайо, напи хаттхиа̄дайо лаккхан̣а̄нева, лаккхан̣ехи пана те ‘‘асукасса хаттхӣ, асукасса ассо, асукахаттхӣ, асукаассо’’ти ва̄ пан̃н̃а̄йанти, евам̣сампадамидам̣ ведитаббам̣.

8. асан̇кхаталаккхан̣асуттаван̣н̣ана̄

48. ат̣т̣хаме асан̇кхатасса̄ти паччайехи сама̄гантва̄ акатасса. асан̇кхаталаккхан̣а̄нӣти асан̇кхатам̣ етанти сан̃джа̄нанака̄ран̣а̄ни нимитта̄ни. на уппа̄до пан̃н̃а̄йатӣтиа̄дӣхи уппа̄даджара̄бхан̇га̄нам̣ абха̄во вутто. уппа̄да̄дӣнан̃хи абха̄вена асан̇кхатанти пан̃н̃а̄йати.

9. паббатара̄джасуттаван̣н̣ана̄

49. наваме маха̄са̄ла̄ти маха̄руккха̄. кулапатинти куладжет̣т̣хакам̣. селоти сила̄майо. аран̃н̃асминти ага̄макат̣т̣ха̄не. брахма̄ти маханто. ванети ат̣авийам̣. ванаппатӣти ванаджет̣т̣хака̄. идха дхаммам̣ чаритва̄на, маггам̣ сугатига̄минанти сугатига̄микамаггасан̇кха̄там̣ дхаммам̣ чаритва̄.

10. а̄таппакаран̣ӣйасуттаван̣н̣ана̄

50. дасаме а̄таппам̣ каран̣ӣйанти вӣрийам̣ ка̄тум̣ йуттам̣. ануппа̄да̄йа̄ти ануппа̄даттха̄йа, ануппа̄дам̣ са̄дхесса̄мӣти имина̄ ка̄ран̣ена каттаббанти аттхо. паратопи есева найо. са̄рӣрика̄нанти сарӣрасамбхава̄нам̣. дуккха̄нанти дуккхама̄нам̣. тибба̄нанти бахала̄нам̣, та̄панавасена ва̄ тибба̄нам̣. кхара̄нанти пхаруса̄нам̣. кат̣ука̄нанти тикхин̣а̄нам̣. аса̄та̄нанти амадхура̄нам̣. амана̄па̄нанти манам̣ вад̣д̣хетум̣ асаматтха̄нам̣. па̄н̣ахара̄нанти джӣвитахара̄нам̣. адхива̄сана̄йа̄ти адхива̄санаттха̄йа саханаттха̄йа кхаманаттха̄йа.

еттаке т̣ха̄не саттха̄ а̄н̣а̄петва̄ а̄н̣аттим̣ паваттетва̄ ида̄ни сама̄дапенто йато кхо, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха йатоти йада̄. а̄та̄пӣти вӣрийава̄. нипакоти саппан̃н̃о. сатоти сатийа̄ саманна̄гато. дуккхасса антакирийа̄йа̄ти ват̣т̣адуккхасса париччхедапариват̣умакирийа̄йа. име ча пана а̄та̄па̄дайо тайопи локийалокуттарамиссака̄ катхита̄.

11. маха̄чорасуттаван̣н̣ана̄

51. ека̄дасаме маха̄чороти маханто балавачоро. сандхинти гхарасандхим̣. ниллопанти маха̄вилопам̣. ека̄га̄риканти екамева гехам̣ парива̄ретва̄ вилумпанам̣. парипантхепи тит̣т̣хатӣти пантхадӯханакаммам̣ кароти. надӣвидугганти надӣнам̣ дуггамат̣т̣ха̄нам̣ антарадӣпакам̣, йаттха сакка̄ хоти двӣхипи тӣхипи джан̇гхасахассехи саддхим̣ нилӣйитум̣. паббатависаманти паббата̄нам̣ висамат̣т̣ха̄нам̣ паббатантарам̣, йаттха сакка̄ хоти саттахи ва̄ ат̣т̣хахи ва̄ джан̇гхасахассехи саддхим̣ нилӣйитум̣. тин̣агахананти тин̣ена вад̣д̣хитва̄ сан̃чханнам̣ дваттийоджанат̣т̣ха̄нам̣. родханти гханам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сам̣сат̣т̣хаса̄кхам̣ ека̄баддхам̣ маха̄ванасан̣д̣ам̣. парийодха̄йа аттхам̣ бхан̣иссантӣти парийодахитва̄ там̣ там̣ ка̄ран̣ам̣ паккхипитва̄ аттхам̣ катхайиссанти. тйа̄сса̄ти те асса. парийодха̄йа аттхам̣ бхан̣антӣти кисмин̃чи кин̃чи ваттум̣ а̄раддхейева ‘‘ма̄ евам̣ авачуттха, майам̣ етам̣ кулапарампара̄йа джа̄на̄ма, на еса еварӯпам̣ кариссатӣ’’ти там̣ там̣ ка̄ран̣ам̣ паккхипитва̄ махантампи досам̣ харанта̄ аттхам̣ бхан̣анти. атха ва̄ парийодха̄йа̄ти пат̣иччха̄детва̄типи аттхо. те хи тассапи досам̣ пат̣иччха̄детва̄ аттхам̣ бхан̣анти. кхатам̣ упахатанти гун̣акхананена кхатам̣, гун̣упагха̄тена упахатам̣. висамена ка̄йакаммена̄ти сампаккхаланат̣т̣хена висамена ка̄йадва̄рикакаммена. вачӣманокаммесупи есева найо. антагга̄хика̄йа̄ти дасаваттхука̄йа антам̣ гахетва̄ т̣хитадит̣т̣хийа̄. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.

чӯл̣авагго пан̃чамо.