2. дутийапан̣н̣а̄сакам̣

(6) 1. пуггалаваггаван̣н̣ана̄

53. дутийапан̣н̣а̄сакасса пат̣хаме чаккаваттина̄ саддхим̣ гахитатта̄ ‘‘лока̄нукампа̄йа̄’’ти на вуттам̣. еттха ча чаккаваттино уппаттийа̄ две сампаттийо лабханти, буддха̄нам̣ уппаттийа̄ тиссопи.

54. дутийе аччхарийаманусса̄ти а̄чин̣н̣аманусса̄ аббхутаманусса̄.

55. татийе бахуно джанасса анутаппа̄ хотӣти маха̄джанасса анута̄пака̄рӣ хоти. таттха чаккаваттино ка̄лакирийа̄ екачаккава̄л̣е деваманусса̄нам̣ анута̄пам̣ кароти, татха̄гатасса ка̄лакирийа̄ дасасу чаккава̄л̣асахассесу.

56. чатуттхе тхӯпа̄раха̄ти тхӯпасса йутта̄ ануччхавика̄. чаккаваттино хи четийам̣ пат̣иджаггитва̄ две сампаттийо лабханти, буддха̄нам̣ четийам̣ пат̣иджаггитва̄ тиссопи.

57. пан̃чаме буддха̄ти аттано а̄нубха̄вена чатта̄ри сачча̄ни буддха̄.

58. чхат̣т̣хе пхалантийа̄ти саддам̣ каронтийа̄. на сантасантӣти на бха̄йанти. таттха кхӣн̣а̄саво аттано сакка̄йадит̣т̣хийа̄ пахӣнатта̄ на бха̄йати, хаттха̄джа̄нӣйо сакка̄йадит̣т̣хийа̄ балаватта̄ти. саттамат̣т̣хамесупи есева найо.

61. наваме ким̣пуриса̄ти киннара̄. ма̄нусим̣ ва̄чам̣ на бха̄сантӣти мануссакатхам̣ на катхенти. дхамма̄сокасса кира екам̣ киннарам̣ а̄нетва̄ дассесум̣. со ‘‘катха̄петха на’’нти а̄ха. киннаро катхетум̣ на иччхати. еко пурисо ‘‘ахаметам̣ катха̄песса̄мӣ’’ти хет̣т̣ха̄па̄са̄дам̣ ота̄ретва̄ две кха̄н̣уке кот̣т̣етва̄ уккхалим̣ а̄ропеси. са̄ убхатопассехи патати. там̣ дисва̄ киннаро ‘‘ким̣ ан̃н̃ам̣ екам̣ кха̄н̣укам̣ кот̣т̣етум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти еттакамева а̄ха. пуна апарабха̄ге две киннаре а̄нетва̄ дассесум̣. ра̄джа̄ ‘‘катха̄петха не’’ти а̄ха. те катхетум̣ на иччхим̣су. еко пурисо ‘‘ахамете катха̄песса̄мӣ’’ти те гахетва̄ антара̄пан̣ам̣ агама̄си. таттхеко амбапаккан̃ча маччхе ча аддаса, еко кабит̣т̣хапхалан̃ча амбилика̄пхалан̃ча. таттха пуримо ‘‘маха̄висам̣ манусса̄ кха̄данти, катхам̣ те кила̄сино на хонтӣ’’ти а̄ха. итаро ‘‘катхам̣ име етам̣ нисса̄йа кут̣т̣хино на хонтӣ’’ти а̄ха. евам̣ ма̄нусим̣ ва̄чам̣ катхетум̣ сакконта̄пи две аттхе сампассама̄на̄ на катхентӣти.

62. дасаме аппат̣ива̄ноти анукан̣т̣хито апаччосаккито.

63. ека̄дасаме асантасаннива̄санти асаппуриса̄нам̣ саннива̄сам̣. на вадеййа̄ти ова̄дена ва̄ ануса̄санийа̄ ва̄ на вадеййа, ма̄ вадатӯти аттхо. тхерампа̄хам̣ на вадеййанти ахампи тхерам̣ бхиккхум̣ ова̄да̄нуса̄санивасена на вадеййам̣. ахита̄нукампӣти ахитам̣ иччхама̄но. но хита̄нукампӣти хитам̣ аниччхама̄но. ноти нам̣ вадеййанти ‘‘ахам̣ тава вачанам̣ на карисса’’нти нам̣ вадеййам̣. вихет̣хеййанти вачанасса акаран̣ена вихет̣хеййам̣. пассамписса наппат̣икареййанти пассантопи джа̄нантопи ахам̣ тасса вачанам̣ на кареййам̣. имина̄ упа̄йена саббаттха аттхо ведитаббо. суккапаккхе пана са̄дхӯти нам̣ вадеййанти ‘‘са̄дху бхаддакам̣ сукатхитам̣ тайа̄’’ти тасса катхам̣ абхинанданто нам̣ вадеййанти аттхо.

64. два̄дасаме убхато вачӣсам̣са̄роти двӣсупи паккхесу ан̃н̃аман̃н̃ам̣ аккосанапаччаккосанавасена сам̣сарама̄на̄ ва̄ча̄ вачӣсам̣са̄ро. дит̣т̣хипал̣а̄соти дит̣т̣хим̣ нисса̄йа уппаджджанако йугагга̄халаккхан̣о пал̣а̄со дит̣т̣хипал̣а̄со на̄ма. четасо а̄гха̄тоти копо. со хи читтам̣ а̄гха̄тенто уппаджджати. аппаччайоти атут̣т̣ха̄ка̄ро, доманассанти аттхо. анабхираддхӣти копойева. со хи анабхира̄дханавасена анабхираддхӣти вуччати. аджджхаттам̣ авӯпасантам̣ хотӣти саббампетам̣ нийакаджджхаттасан̇кха̄те аттано читте ча саддхивиха̄рикаантева̄сикасан̇кха̄та̄йа аттано париса̄йа ча авӯпасантам̣ хоти. тасметанти тасмим̣ етам̣. сесам̣ вуттанайенева ведитаббанти.

пуггалавагго пат̣хамо.

(7) 2. сукхаваггаван̣н̣ана̄

65. дутийасса пат̣хаме гихисукханти гихӣнам̣ саббака̄маниппхаттимӯлакам̣ сукхам̣. паббаджитасукханти паббаджита̄нам̣ паббаджджа̄мӯлакам̣ сукхам̣.

66. дутийе ка̄масукханти ка̄ме а̄раббха уппаджджанакасукхам̣. неккхаммасукханти неккхаммам̣ вуччати паббаджджа̄, там̣ а̄раббха уппаджджанакасукхам̣.

67. татийе упадхисукханти тебхӯмакасукхам̣. нирупадхисукханти локуттарасукхам̣.

68. чатуттхе са̄савасукханти а̄сава̄нам̣ паччайабхӯтам̣ ват̣т̣асукхам̣. ана̄савасукханти тесам̣ апаччайабхӯтам̣ виват̣т̣асукхам̣.

69. пан̃чаме са̄мисанти сам̣килесам̣ ват̣т̣ага̄мисукхам̣. нира̄мисанти никкилесам̣ виват̣т̣ага̄мисукхам̣.

70. чхат̣т̣хе арийасукханти апутхуджджанасукхам̣. анарийасукханти путхуджджанасукхам̣.

71. саттаме ка̄йиканти ка̄йавин̃н̃а̄н̣асахаджа̄там̣. четасиканти манодва̄рикасукхам̣. там̣ локийалокуттарамиссакам̣ катхитам̣.

72. ат̣т̣хаме саппӣтиканти пат̣хамадутийаджджха̄насукхам̣. ниппӣтиканти татийачатуттхаджджха̄насукхам̣. таттха локийасаппӣтикато локийаниппӣтикам̣, локуттарасаппӣтикато ча локуттараниппӣтикам̣ агганти евам̣ бхуммантарам̣ абхиндитва̄ аггабха̄во ведитаббо.

73. наваме са̄тасукханти тӣсу джха̄несу сукхам̣. упеккха̄сукханти чатуттхаджджха̄насукхам̣.

74. дасаме сама̄дхисукханти аппанам̣ ва̄ упача̄рам̣ ва̄ паттасукхам̣. асама̄дхисукханти тадубхайам̣ аппаттасукхам̣.

75. ека̄дасаме саппӣтика̄рамман̣анти саппӣтикам̣ джха̄надвайам̣ паччавеккхантасса уппаннасукхам̣. ниппӣтика̄рамман̣епи есева найо. два̄дасамепи имина̄ва упа̄йена аттхо ведитаббо.

77. терасаме рӯпа̄рамман̣анти рӯпа̄вачарачатуттхаджджха̄на̄рамман̣ам̣, йам̣кин̃чи рӯпам̣ а̄раббха уппаджджанакам̣ ва̄. арӯпа̄рамман̣анти арӯпа̄вачараджджха̄на̄рамман̣ам̣, йам̣кин̃чи арӯпам̣ а̄раббха уппаджджанакам̣ ва̄ти.

сукхавагго дутийо.

(8) 3. санимиттаваггаван̣н̣ана̄

78-79. татийасса пат̣хаме санимитта̄ти сака̄ран̣а̄. дутийа̄дӣсупи есева найо. нида̄нам̣ хету сан̇кха̄ро паччайо рӯпанти сабба̄нипи хи ета̄ни ка̄ран̣авевачана̄нева.

84. саттаме саведана̄ти паччайабхӯта̄йа сампайуттаведана̄йа сатийева уппаджджанти, на̄сатӣти аттхо. ат̣т̣хаманавамесупи есева найо.

87. дасаме сан̇кхата̄рамман̣а̄ти паччайаниббаттам̣ сан̇кхатадхаммам̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ва уппаджджанти. но асан̇кхата̄рамман̣а̄ти асан̇кхатам̣ пана нибба̄нам̣ а̄раббха на уппаджджанти. на хонтӣти маггаккхан̣е на хонти на̄ма, пхале патте на̄хесунти. еваметесу дасасупи т̣ха̄несу йа̄ва арахатта̄ десана̄ десита̄ти.

санимиттавагго татийо.

(9) 4. дхаммаваггаван̣н̣ана̄

88. чатуттхасса пат̣хаме четовимуттӣти пхаласама̄дхи. пан̃н̃а̄вимуттӣти пхалапан̃н̃а̄.

89. дутийе пагга̄хоти вӣрийам̣. авиккхепоти читтекаггата̄.

90. татийе на̄манти чатта̄ро арӯпаккхандха̄. рӯпанти рӯпаккхандхо. ити имасмим̣ сутте дхаммакот̣т̣ха̄сапариччхедан̃а̄н̣ам̣ на̄ма катхитам̣.

91. чатуттхе виджджа̄ти пхалан̃а̄н̣ам̣. вимуттӣти там̣сампайутта̄ сесадхамма̄.

92. пан̃чаме бхавадит̣т̣хӣти сассатадит̣т̣хи. вибхавадит̣т̣хӣти уччхедадит̣т̣хи. чхат̣т̣хасаттама̄ни утта̄наттха̄нева.

95. ат̣т̣хаме довачассата̄ти дуббачабха̄во. па̄памиттата̄ти па̄памиттасеванабха̄во. навамам̣ вуттавипарийа̄йена ведитаббам̣.

97. дасаме дха̄тукусалата̄ти ат̣т̣ха̄раса дха̄туйо дха̄тӯти джа̄нанам̣. манасика̄ракусалата̄ти та̄сам̣йева дха̄тӯнам̣ аничча̄дивасена лаккхан̣аттайам̣ а̄ропетва̄ джа̄нанам̣.

98. ека̄дасаме а̄паттикусалата̄ти пан̃чаннан̃ча саттаннан̃ча а̄паттиккхандха̄нам̣ джа̄нанам̣. а̄паттивут̣т̣ха̄накусалата̄ти десана̄йа ва̄ каммава̄ча̄йа ва̄ а̄паттӣхи вут̣т̣ха̄наджа̄нананти.

дхаммавагго чатуттхо.

(10) 5. ба̄лаваггаван̣н̣ана̄

99. пан̃чамасса пат̣хаме ана̄гатам̣ бха̄рам̣ вахатӣти ‘‘саммаджджанӣ падӣпо ча, удакам̣ а̄санена ча, чхандапа̄рисуддхиутуккха̄нам̣, бхиккхуган̣ана̄ ча ова̄до, па̄тимоккхам̣ тхерабха̄роти вуччатӣ’’ти имам̣ дасавидхам̣ тхерабха̄рам̣ навако хутва̄ тхерена анаджджхит̣т̣хо каронто ана̄гатам̣ бха̄рам̣ вахати на̄ма. а̄гатам̣ бха̄рам̣ на вахатӣти тхеро сама̄но тамева дасавидхам̣ бха̄рам̣ аттана̄ ва̄ акаронто парам̣ ва̄ асама̄дапенто а̄гатам̣ бха̄рам̣ на вахати на̄ма. дутийасуттепи имина̄ва найена аттхо ведитаббо.

101. татийе акаппийе каппийасан̃н̃ӣти акаппийе сӣхамам̣са̄димхи ‘‘каппийам̣ ида’’нти евам̣сан̃н̃ӣ. каппийе акаппийасан̃н̃ӣти кумбхӣламам̣сабил̣а̄рамам̣са̄димхи каппийе ‘‘акаппийам̣ ида’’нти евам̣сан̃н̃ӣ. чатуттхам̣ вуттанайенева ведитаббам̣.

103. пан̃чаме ана̄паттийа̄ а̄паттисан̃н̃ӣти а̄пуччхитва̄ бхан̣д̣акам̣ дховантасса, паттам̣ пачантасса, кесе чхиндантасса, га̄мам̣ пависантасса̄тиа̄дӣсу ана̄патти, таттха ‘‘а̄патти айа’’нти евам̣сан̃н̃ӣ. а̄паттийа̄ ана̄паттисан̃н̃ӣти тесан̃н̃ева ваттхӯнам̣ ана̄пуччха̄каран̣е а̄патти, таттха ‘‘ана̄паттӣ’’ти евам̣сан̃н̃ӣ. чхат̣т̣хепи вуттанайенева аттхо ведитаббо. саттама̄дӣни утта̄наттха̄нева.

109. ека̄дасаме а̄сава̄ти килеса̄. на куккучча̄йитаббанти сан̇гхабхогасса апат̣т̣хапанам̣ авича̄ран̣ам̣ на куккучча̄йитаббам̣ на̄ма, там̣ куккучча̄йати. куккучча̄йитаббанти тассева пат̣т̣хапанам̣ вича̄ран̣ам̣, там̣ на куккучча̄йати. два̄дасама̄дӣни хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитабба̄нӣти.

ба̄лавагго пан̃чамо.

дутийапан̣н̣а̄сакам̣ нит̣т̣хитам̣.