1. а̄кан̇кхасуттаван̣н̣ана̄

71. татийасса пат̣хаме сампаннасӣла̄ти парипун̣н̣асӣла̄, сӣласаман̇гино ва̄ хутва̄ти аттхо. таттха двӣхи ка̄ран̣ехи сампаннасӣлата̄ хоти сӣлавипаттийа̄ ча а̄дӣнавадассанена, сӣласампаттийа̄ ча а̄нисам̣садассанена. тадубхайампи висуддхимагге (висуддхи. 1.9, 21) виттха̄ритам̣. таттха ‘‘сампаннасӣла̄’’ти етта̄вата̄ кира бхагава̄ чатупа̄рисуддхисӣлам̣ уддиситва̄ ‘‘па̄тимоккхасам̣варасам̣вута̄’’ти имина̄ таттха джет̣т̣хакасӣлам̣ виттха̄ретва̄ дассесӣти дӣпавиха̄рава̄сӣ суманаттхеро а̄ха. антева̄сико панасса тепит̣акачӯл̣ана̄гаттхеро а̄ха – убхайаттхапи па̄тимоккхасам̣варова бхагавата̄ вутто. па̄тимоккхасам̣варойева хи сӣлам̣, итара̄ни пана тӣн̣и сӣланти вуттат̣т̣ха̄нам̣ аттхӣти анануджа̄нанто ватва̄ а̄ха – индрийасам̣варо на̄ма чхадва̄ра̄раккха̄маттакамева, а̄джӣвапа̄рисуддхи дхаммена самена паччайуппаттиматтакам̣, паччайасаннисситам̣ пат̣иладдхапаччайе идаматтханти паччавеккхитва̄ парибхун̃джанаматтакам̣. ниппарийа̄йена па̄тимоккхасам̣варова сӣлам̣. йасса со бхинно, айам̣ сӣсаччхинно вийа пурисо хаттхапа̄де сеса̄ни раккхиссатӣти на ваттаббо. йасса пана со арого, айам̣ аччхиннасӣсо вийа пурисо джӣвитам̣ сеса̄ни пуна па̄катика̄ни ка̄тум̣ саккоти. тасма̄ ‘‘сампаннасӣла̄’’ти имина̄ па̄тимоккхасам̣варам̣ уддиситва̄ ‘‘сампаннапа̄тимоккха̄’’ти тассева вевачанам̣ ватва̄ там̣ виттха̄ретва̄ дассенто па̄тимоккхасам̣варасам̣вута̄тиа̄дима̄ха. таттха па̄тимоккхасам̣варасам̣вутта̄тиа̄дӣни вуттаттха̄нева. а̄кан̇кхеййа чети идам̣ касма̄ а̄раддханти? сӣла̄нисам̣садассанаттхам̣. сачепи ачирапаббаджита̄нам̣ ва̄ дуппан̃н̃а̄нам̣ ва̄ евамасса ‘‘бхагава̄ ‘сӣлам̣ пӯретха сӣлам̣ пӯретха̄’ти вадати, ко ну кхо сӣлапӯран̣е а̄нисам̣со, ко висесо, ка̄ вад̣д̣хӣ’’ти тесам̣ даса а̄нисам̣се дассетум̣ евама̄ха – ‘‘аппева на̄ма етам̣ сабрахмача̄рӣнам̣ пийамана̄пата̄диа̄саваккхайапарийоса̄нам̣ а̄нисам̣сам̣ сутва̄пи сӣлам̣ парипӯреййу’’нти.

таттха а̄кан̇кхеййа чети йади иччхеййа. пийо чассанти пийачаккхӯхи сампасситаббо, синехуппаттийа̄ падат̣т̣ха̄набхӯто бхавеййам̣. мана̄поти тесам̣ манавад̣д̣ханако, тесам̣ ва̄ манена паттаббо, меттачиттена пхаритабботи аттхо. гарӯти тесам̣ гарут̣т̣ха̄нийо па̄са̄н̣аччхаттасадисо. бха̄ванӣйоти ‘‘аддха̄йама̄йасма̄ джа̄нам̣ джа̄на̄ти пассам̣ пассатӣ’’ти евам̣ самбха̄ванӣйо. сӣлесвевасса парипӯрака̄рӣти чатупа̄рисуддхисӣлесуйева парипӯрака̄рӣ асса, анӯнена а̄ка̄рена саманна̄гато бхавеййа̄ти вуттам̣ хоти. аджджхаттам̣ четосаматхамануйуттоти аттано читтасаматхе йутто. анира̄катаджджха̄ноти бахи анӣхат̣аджджха̄но, авина̄ситаджджха̄но ва̄. випассана̄йа̄ти саттавидха̄йа анупассана̄йа. брӯхета̄ сун̃н̃а̄га̄ра̄нанти вад̣д̣хета̄ сун̃н̃а̄га̄ра̄нам̣. еттха ча саматхавипассана̄васена каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ раттиндивам̣ сун̃н̃а̄га̄рам̣ пависитва̄ нисӣдама̄но бхиккху ‘‘брӯхета̄ сун̃н̃а̄га̄ра̄на’’нти ведитаббо. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана иччхантена маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.64 а̄дайо) а̄кан̇кхеййасуттаван̣н̣ана̄йа олокетаббо.

ла̄бхӣти еттха на бхагава̄ ла̄бханимиттам̣ сӣла̄дипарипӯран̣ам̣ катхети. бхагава̄ хи ‘‘гха̄сесанам̣ чхиннакатхо, на ва̄чам̣ пайутам̣ бхан̣е’’ти (су. ни. 716) евам̣ са̄ваке овадати. со катхам̣ ла̄бханимиттам̣ сӣла̄дипарипӯран̣ам̣ катхеййа. пуггаладжджха̄сайавасена панетам̣ вуттам̣. йесан̃хи евам̣ аджджха̄сайо бхавеййа ‘‘саче майам̣ чатӯхи паччайехи на киламеййа̄ма, сӣла̄ни парипӯретум̣ саккун̣еййа̄ма̄’’ти, тесам̣ аджджха̄сайавасеневама̄ха. апича сараса̄нисам̣со еса сӣласса йадидам̣ чатта̄ро паччайа̄ на̄ма. татха̄ хи пан̣д̣итаманусса̄ кот̣т̣ха̄дӣсу т̣хапитам̣ нӣхаритва̄ аттана̄пи апарибхун̃джитва̄ сӣлаванта̄нам̣ дентӣти сӣласса сараса̄нисам̣садассанаттхампетам̣ вуттам̣.

татийава̄ре йеса̄ханти йесам̣ ахам̣. тесам̣ те ка̄ра̄ти тесам̣ дева̄нам̣ ва̄ манусса̄нам̣ ва̄ те майи ката̄ паччайада̄нака̄ра̄. махаппхала̄ хонту маха̄нисам̣са̄ти локийасукхена пхалабхӯтена махаппхала̄, локуттарена маха̄нисам̣са̄. убхайам̣ ва̄ етам̣ екаттхамева. сӣла̄дигун̣айуттасса хи кат̣аччхубхиккха̄пи пан̃чаратанаматта̄йа бхӯмийа̄ пан̣н̣аса̄ла̄пи катва̄ динна̄ анека̄ни каппасахасса̄ни дуггативинипа̄тато раккхати, парийоса̄не ча амата̄йа дха̄туйа̄ паринибба̄насса паччайо хоти. ‘‘кхӣроданам̣ ахамада̄си’’нтиа̄дӣни (ви. ва. 413) четтха ваттхӯни. сакаламева ва̄ петаваттху вима̄наваттху ча са̄дхакам̣.

чатуттхава̄ре пета̄ти печчабхавам̣ гата̄. н̃а̄тӣти сассусасурапаккхика̄. са̄лохита̄ти екалохитабаддха̄ питипита̄маха̄дайо. ка̄лан̇ката̄ти мата̄. тесам̣ танти тесам̣ там̣ майи пасанначиттам̣, там̣ ва̄ пасаннена читтена ануссаран̣ам̣. йасса хи бхиккхуно ка̄лакато пита̄ ва̄ ма̄та̄ ва̄ ‘‘амха̄кам̣ н̃а̄такаттхеро сӣлава̄ калйа̄н̣адхаммо’’ти пасанначитто хутва̄ там̣ бхиккхум̣ ануссарати, тасса со читтаппаса̄допи там̣ ануссаран̣аматтампи махаппхалам̣ маха̄нисам̣самева хоти.

аратиратисахоти неккхаммапат̣ипаттийа̄ аратийа̄ ка̄магун̣есу ратийа̄ ча сахо абхибхавита̄ аджджхоттхарита̄. бхайабхеравасахоти еттха бхайам̣ читтутра̄сопи а̄рамман̣ампи, бхеравам̣ а̄рамман̣амева.