1. упа̄лисуттаван̣н̣ана̄
31. чатуттхасса пат̣хаме сан̇гхасут̣т̣хута̄йа̄тиа̄дӣсу сан̇гхасут̣т̣хута̄ на̄ма сан̇гхасса сут̣т̣хубха̄во, ‘‘сут̣т̣ху дева̄’’ти а̄гатат̣т̣ха̄не вийа ‘‘сут̣т̣ху, бханте’’ти вачанасампат̣иччханабха̄во. йо ча татха̄гатасса вачанам̣ сампат̣иччхати, тасса там̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттати. тасма̄ сан̇гхасса ‘‘сут̣т̣ху, бханте’’ти вачанасампат̣иччханаттхам̣ пан̃н̃аттам̣, асампат̣иччхане а̄дӣнавам̣, сампат̣иччхане а̄нисам̣сам̣ дассетва̄, на балакка̄рена абхибхавитва̄ти етаматтхам̣ а̄викаронто а̄ха – сан̇гхасут̣т̣хута̄йа̄ти. сан̇гхапха̄сута̄йа̄ти сан̇гхасса пха̄субха̄ва̄йа, сахаджӣвита̄йа сукхавиха̄раттха̄йа̄ти аттхо.
думман̇кӯнам̣ пуггала̄нам̣ ниггаха̄йа̄ти думман̇кӯна̄ма дуссӣлапуггала̄, йе ман̇кутам̣ а̄па̄дийама̄на̄пи дуккхена а̄паджджанти, вӣтиккамам̣ каронта̄ ва̄ катва̄ ва̄ на ладжджанти, тесам̣ ниггахаттха̄йа. те хи сиккха̄паде асати ‘‘ким̣ тумхехи дит̣т̣хам̣, ким̣ сутам̣, ким̣ амхехи катам̣, катамасмим̣ ваттхусмим̣ катамам̣ а̄паттим̣ ропетва̄ амхе нигган̣хатха̄’’ти сан̇гхам̣ вихет̣хеййум̣. сиккха̄паде пана сати те сан̇гхо сиккха̄падам̣ дассетва̄ саха дхаммена ниггахессати. тена вуттам̣ – ‘‘думман̇кӯнам̣ пуггала̄нам̣ ниггаха̄йа̄’’ти.
песала̄нанти пийасӣла̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пха̄сувиха̄раттха̄йа. пийасӣла̄ хи бхиккхӯ каттабба̄каттаббам̣ са̄ваджджа̄наваджджам̣ велам̣ марийа̄дан̃ча аджа̄нанта̄ сиккха̄ттайапа̄рипӯрийа̄ гхат̣ама̄на̄ киламанти, те пана са̄ваджджа̄наваджджам̣ велам̣ марийа̄дан̃ча н̃атва̄ сиккха̄па̄рипӯрийа̄ гхат̣ама̄на̄ на киламанти. тена тесам̣ сиккха̄падапан̃н̃а̄панам̣ пха̄сувиха̄ра̄йа сам̣ваттатийева. йо ва̄ думман̇кӯнам̣ пуггала̄нам̣ ниггахо, свева тесам̣ пха̄сувиха̄ро. дуссӣлапуггале нисса̄йа хи упосатхаппава̄ран̣а̄ на тит̣т̣ханти, сан̇гхакамма̄ни наппаваттанти, са̄маггӣ на хоти, бхиккхӯ анекагга̄ уддеса̄дӣсу ануйун̃джитум̣ на сакконти. дуссӣлесу пана ниггахитесу саббопи айам̣ упаддаво на хоти, тато песала̄ бхиккхӯ пха̄су вихаранти. евам̣ ‘‘песала̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пха̄сувиха̄ра̄йа̄’’ти еттха двидха̄ аттхо ведитаббо.
дит̣т̣хадхаммика̄нам̣ а̄сава̄нам̣ сам̣вара̄йа̄ти дит̣т̣хадхаммика̄ а̄сава̄ на̄ма асам̣варе т̣хитена тасмим̣йева аттабха̄ве паттабба̄ па̄н̣иппаха̄радан̣д̣аппаха̄расаттхаппаха̄рахаттхаччхедапа̄даччхедаакиттиайасавиппат̣иса̄ра̄дайо дуккхависесо, тесам̣ сам̣вара̄йа пидахана̄йа а̄гаманамаггатхакана̄йа̄ти аттхо. сампара̄йика̄нанти сампара̄йика̄ а̄сава̄ на̄ма асам̣варе т̣хитена катапа̄пакаммамӯлака̄ сампара̄йе нарака̄дӣсу паттабба̄ дуккхависеса̄, тесам̣ пат̣игха̄таттха̄йа вӯпасаматтха̄йа.
аппасанна̄нанти сиккха̄падапан̃н̃аттийа̄ хи сати сиккха̄падапан̃н̃аттим̣ н̃атва̄ ва̄, йатха̄пан̃н̃аттам̣ пат̣ипаджджама̄не бхиккхӯ дисва̄ ва̄, йепи аппасанна̄ пан̣д̣итаманусса̄, те ‘‘йа̄ни вата локе маха̄джанасса раджджанадуссанамуйханат̣т̣ха̄на̄ни, техи име саман̣а̄ а̄рака̄ вирата̄ вихаранти, дуккарам̣ вата каронтӣ’’ти паса̄дам̣ а̄паджджанти винайапит̣акапоттхакам̣ дисва̄ миччха̄дит̣т̣хикатаведибра̄хман̣а̄ вийа. тена вуттам̣ – ‘‘аппасанна̄нам̣ паса̄да̄йа̄’’ти.
пасанна̄нанти йепи са̄сане пасанна̄ кулапутта̄, тепи сиккха̄падапан̃н̃аттим̣ ва̄ н̃атва̄, йатха̄пан̃н̃аттам̣ пат̣ипаджджама̄не бхиккхӯ ва̄ дисва̄ ‘‘ахо аййа̄ дуккарам̣ каронти, йе йа̄ваджӣвам̣ екабхатта̄ винайасам̣варам̣ па̄лентӣ’’ти бхиййо бхиййо пасӣданти. тена вуттам̣ – ‘‘пасанна̄нам̣ бхиййобха̄ва̄йа̄’’ти.
саддхаммат̣т̣хитийа̄ти тивидхо саддхаммо парийаттисаддхаммо пат̣ипаттисаддхаммо адхигамасаддхаммоти. таттха сакалампи буддхавачанам̣ парийаттисаддхаммо на̄ма. тераса дхутагун̣а̄ ча̄риттава̄риттасӣласама̄дхивипассана̄ти айам̣ пат̣ипаттисаддхаммо на̄ма. навалокуттарадхаммо адхигамасаддхаммо на̄ма. со саббопи йасма̄ сиккха̄падапан̃н̃аттийа̄ сати бхиккхӯ сиккха̄падан̃ча тасса вибхан̇ган̃ча тадаттхаджотанаттхам̣ ан̃н̃ан̃ча буддхавачанам̣ парийа̄пун̣анти, йатха̄пан̃н̃аттан̃ча пат̣ипаджджама̄на̄ пат̣ипаттим̣ пӯретва̄ пат̣ипаттийа̄ адхигантаббам̣ локуттарадхаммам̣ адхигаччханти, тасма̄ сиккха̄падапан̃н̃аттийа̄ саддхаммо чират̣т̣хитико хоти. тена вуттам̣ – ‘‘саддхаммат̣т̣хитийа̄’’ти.
винайа̄нуггаха̄йа̄ти сиккха̄падапан̃н̃аттийа̄ сати сам̣варавинайо, паха̄навинайо, саматхавинайо, пан̃н̃аттивинайоти чатуббидхо винайо ануггахито хоти сӯпаттхамбхито. тена вуттам̣ – ‘‘винайа̄нуггаха̄йа̄’’ти.