2. абхидхаммабха̄джанӣйам̣

444. чатта̄ро иддхипа̄да̄ – идха бхиккху чхандасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети, вӣрийасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети, читтасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети, вӣмам̣са̄сама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети.

1. чхандиддхипа̄до

445. катхан̃ча бхиккху чхандасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе чхандасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети.

446. таттха катамо чхандо? йо чхандо чхандиката̄ каттукамйата̄ кусало дхаммаччхандо – айам̣ вуччати ‘‘чхандо’’.

таттха катамо сама̄дхи? йа̄ читтасса т̣хити сан̣т̣хити…пе… самма̄сама̄дхи сама̄дхисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘сама̄дхи’’.

таттха катамо падха̄насан̇кха̄ро? йо четасико вӣрийа̄рамбхо…пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘падха̄насан̇кха̄ро’’. ити имина̄ ча чхандена, имина̄ ча сама̄дхина̄, имина̄ ча падха̄насан̇кха̄рена упето хоти…пе… саманна̄гато. тена вуччати ‘‘чхандасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гато’’ти.

447. иддхӣти. йа̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ иддхи самиддхи иджджхана̄ самиджджхана̄ ла̄бхо пат̣ила̄бхо патти сампатти пхусана̄ саччхикирийа̄ упасампада̄.

иддхипа̄доти. татха̄бхӯтасса пхассо…пе… пагга̄хо авиккхепо.

иддхипа̄дам̣ бха̄ветӣти. те дхамме а̄севати бха̄вети бахулӣкароти. тена вуччати ‘‘иддхипа̄дам̣ бха̄ветӣ’’ти.

2. вӣрийиддхипа̄до

448. катхан̃ча бхиккху вӣрийасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе вӣрийасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети.

449. таттха катамам̣ вӣрийам̣? йо четасико вӣрийа̄рамбхо…пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – идам̣ вуччати ‘‘вӣрийам̣’’.

таттха катамо сама̄дхи? йа̄ читтасса т̣хити сан̣т̣хити…пе… самма̄сама̄дхи сама̄дхисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘сама̄дхи’’.

таттха катамо падха̄насан̇кха̄ро? йо четасико вӣрийа̄рамбхо…пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘падха̄насан̇кха̄ро’’. ити имина̄ ча вӣрийена, имина̄ ча сама̄дхина̄, имина̄ ча падха̄насан̇кха̄рена упето хоти…пе… саманна̄гато. тена вуччати ‘‘вӣрийасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гато’’ти.

450. иддхӣти. йа̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ иддхи самиддхи иджджхана̄ самиджджхана̄ ла̄бхо пат̣ила̄бхо патти сампатти пхусана̄ саччхикирийа̄ упасампада̄.

иддхипа̄доти. татха̄бхӯтаса пхассо…пе… пагга̄хо авиккхепо.

иддхипа̄дам̣ бха̄ветӣти. те дхамме а̄севати бха̄вети бахулӣкароти. тена вуччати ‘‘иддхипа̄дам̣ бха̄ветӣ’’ти.

3. читтиддхипа̄до

451. катхан̃ча бхиккху читтасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе читтасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети.

452. таттха катамам̣ читтам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘читтам̣’’.

таттха катамо сама̄дхи? йа̄ читтасса т̣хити сан̣т̣хити…пе… самма̄сама̄дхи сама̄дхисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘сама̄дхи’’.

таттха катамо падха̄насан̇кха̄ро? йо четасико вӣрийа̄рамбхо…пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘падха̄насан̇кха̄ро’’. ити имина̄ ча читтена, имина̄ ча сама̄дхина̄, имина̄ ча падха̄насан̇кха̄рена упето хоти…пе… саманна̄гато. тена вуччати ‘‘читтасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гато’’ти.

453. иддхӣти. йа̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ иддхи самиддхи иджджхана̄ самиджджхана̄ ла̄бхо пат̣ила̄бхо патти сампатти пхусана̄ саччхикирийа̄ упасампада̄.

иддхипа̄доти. татха̄бхӯтасса пхассо…пе… пагга̄хо авиккхепо.

иддхипа̄дам̣ бха̄ветӣти. те дхамме а̄севати бха̄вети бахулӣкароти. тена вуччати ‘‘иддхипа̄дам̣ бха̄ветӣ’’ти.

4. вӣмам̣сиддхипа̄до

454. катхан̃ча бхиккху вӣмам̣са̄сама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе вӣмам̣са̄сама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети.

455. таттха катама̄ вӣмам̣са̄? йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘вӣмам̣са̄’’.

таттха катамо сама̄дхи? йа̄ читтасса т̣хити сан̣т̣хити…пе… самма̄сама̄дхи сама̄дхисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘сама̄дхи’’.

таттха катамо падха̄насан̇кха̄ро? йо четасико вӣрийа̄рамбхо…пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘падха̄насан̇кха̄ро’’. ити има̄йа ча вӣмам̣са̄йа, имина̄ ча сама̄дхина̄, имина̄ ча падха̄насан̇кха̄рена упето хоти самупето упа̄гато самупа̄гато упапанно сампанно саманна̄гато. тена вуччати ‘‘вӣмам̣са̄сама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гато’’ти

456. иддхӣти. йа̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ иддхи самиддхи иджджхана̄ самиджджхана̄ ла̄бхо пат̣ила̄бхо патти сампатти пхусана̄ саччхикирийа̄ упасампада̄.

иддхипа̄доти. татха̄бхӯтасса пхассо…пе… пагга̄хо авиккхепо.

иддхипа̄дам̣ бха̄ветӣти. те дхамме а̄севати бха̄вети бахулӣкароти. тена вуччати ‘‘иддхипа̄дам̣ бха̄ветӣ’’ти.

457. чатта̄ро иддхипа̄да̄ – чхандиддхипа̄до, вӣрийиддхипа̄до, читтиддхипа̄до, вӣмам̣сиддхипа̄до.

458. таттха катамо чхандиддхипа̄до? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, йо тасмим̣ самайе чхандо чхандиката̄ каттукамйата̄ кусало дхаммаччхандо – айам̣ вуччати ‘‘чхандиддхипа̄до’’. авасеса̄ дхамма̄ чхандиддхипа̄дасампайутта̄.

459. таттха катамо вӣрийиддхипа̄до? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, йо тасмим̣ самайе четасико вӣрийа̄рамбхо…пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘вӣрийиддхипа̄до’’. авасеса̄ дхамма̄ вӣрийиддхипа̄дасампайутта̄.

460. таттха катамо читтиддхипа̄до? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи …пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, йам̣ тасмим̣ самайе читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘читтиддхипа̄до’’. авасеса̄ дхамма̄ читтиддхипа̄дасампайутта̄.

461. таттха катамо вӣмам̣сиддхипа̄до? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, йа̄ тасмим̣ самайе пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘вӣмам̣сиддхипа̄до’’. авасеса̄ дхамма̄ вӣмам̣сиддхипа̄дасампайутта̄.

абхидхаммабха̄джанӣйам̣.