2. абхидхаммабха̄джанӣйам̣

206. чатта̄ри сачча̄ни – дуккхам̣, дуккхасамудайо, дуккханиродхо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄.

таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

таттха катама̄ самма̄дит̣т̣хи? йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄дит̣т̣хи’’.

таттха катамо самма̄сан̇каппо? йо такко витакко…пе… самма̄сан̇каппо магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сан̇каппо’’.

таттха катама̄ самма̄ва̄ча̄? йа̄ чатӯхи вачӣдуччаритехи а̄рати вирати пат̣ивирати вераман̣ӣ [вераман̣и (ка.) евамупарипи] акирийа̄ акаран̣ам̣ анаджджха̄патти вела̄анатиккамо сетугха̄то самма̄ва̄ча̄ магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄ва̄ча̄’’.

таттха катамо самма̄камманто? йа̄ тӣхи ка̄йадуччаритехи а̄рати вирати пат̣ивирати вераман̣ӣ акирийа̄ акаран̣ам̣ анаджджха̄патти вела̄анатиккамо сетугха̄то самма̄камманто магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄камманто’’.

таттха катамо самма̄а̄джӣво? йа̄ миччха̄ а̄джӣва̄ а̄рати вирати пат̣ивирати вераман̣ӣ акирийа̄ акаран̣ам̣ анаджджха̄патти вела̄анатиккамо сетугха̄то самма̄а̄джӣво магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄а̄джӣво’’.

таттха катамо самма̄ва̄йа̄мо? йо четасико вӣрийа̄рамбхо [вирийа̄рамбхо (сӣ. сйа̄.)] …пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄ва̄йа̄мо’’.

таттха катама̄ самма̄сати? йа̄ сати ануссати…пе… самма̄сати сатисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сати’’.

таттха катамо самма̄сама̄дхи? йа̄ читтасса т̣хити сан̣т̣хити…пе… самма̄сама̄дхи сама̄дхисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сама̄дхи’’. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

207. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча авасеса̄ ча килеса̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати – ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

208. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

209. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, тин̣н̣ан̃ча кусаламӯла̄нам̣ са̄сава̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

210. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча, авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? са̄сава̄ кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, тин̣н̣ан̃ча кусаламӯла̄нам̣ са̄сава̄нам̣, авасеса̄нан̃ча са̄сава̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

211. чатта̄ри сачча̄ни – дуккхам̣, дуккхасамудайо, дуккханиродхо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄.

таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе пан̃чан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇каппо, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати, самма̄сама̄дхи.

таттха катама̄ самма̄дит̣т̣хи? йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄дит̣т̣хи’’.

таттха катамо самма̄сан̇каппо? йо такко витакко…пе… самма̄сан̇каппо магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сан̇каппо’’.

таттха катамо самма̄ва̄йа̄мо? йо четасико вӣрийа̄рамбхо…пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄ва̄йа̄мо’’.

таттха катама̄ самма̄сати? йа̄ сати ануссати…пе… самма̄сати сатисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сати’’.

таттха катамо самма̄сама̄дхи? йа̄ читтасса т̣хити…пе… самма̄сама̄дхи сама̄дхисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сама̄дхи’’. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

212. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча, авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? са̄сава̄ кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, тин̣н̣ан̃ча кусаламӯла̄нам̣ са̄сава̄нам̣, авасеса̄нан̃ча са̄сава̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе пан̃чан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇каппо, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати, самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

213. чатта̄ри сачча̄ни – дуккхам̣, дуккхасамудайо, дуккханиродхо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄.

таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе пхассо хоти…пе… авиккхепо хоти. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’.

214. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча, авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? са̄сава̄ кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, тин̣н̣ан̃ча кусаламӯла̄нам̣ са̄сава̄нам̣, авасеса̄нан̃ча са̄сава̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе пхассо хоти…пе… авиккхепо хоти. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’.

абхидхаммабха̄джанӣйам̣.