4. саччавибхан̇го

1. суттантабха̄джанӣйам̣

189. чатта̄ри арийасачча̄ни – дуккхам̣ арийасаччам̣, дуккхасамудайам̣ [дуккхасамудайо (сйа̄.)] арийасаччам̣, дуккханиродхам̣ [дуккханиродхо (сйа̄.)] арийасаччам̣, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ арийасаччам̣.

1. дуккхасаччам̣

190. таттха катамам̣ дуккхам̣ арийасаччам̣? джа̄типи дуккха̄, джара̄пи дуккха̄, маран̣ампи дуккхам̣, сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄пи дуккха̄, аппийехи сампайого дуккхо, пийехи виппайого дуккхо, йам̣ пиччхам̣ на лабхати тампи дуккхам̣, сам̣кхиттена пан̃чупа̄да̄наккхандха̄ дуккха̄.

191. таттха катама̄ джа̄ти? йа̄ тесам̣ тесам̣ сатта̄нам̣ тамхи тамхи саттаника̄йе джа̄ти сан̃джа̄ти окканти абхиниббатти кхандха̄нам̣ па̄тубха̄во а̄йатана̄нам̣ пат̣ила̄бхо – айам̣ вуччати ‘‘джа̄ти’’.

192. таттха катама̄ джара̄? йа̄ тесам̣ тесам̣ сатта̄нам̣ тамхи тамхи саттаника̄йе джара̄ джӣран̣ата̄ кхан̣д̣иччам̣ па̄личчам̣ валиттачата̄ а̄йуно сам̣ха̄ни индрийа̄нам̣ парипа̄ко – айам̣ вуччати ‘‘джара̄’’.

193. таттха катамам̣ маран̣ам̣? йа̄ тесам̣ тесам̣ сатта̄нам̣ тамха̄ тамха̄ саттаника̄йа̄ чути чаваната̄ бхедо антарадха̄нам̣ маччу маран̣ам̣ ка̄лакирийа̄ кхандха̄нам̣ бхедо кал̣еварасса никкхепо джӣвитиндрийассупаччхедо – идам̣ вуччати ‘‘маран̣ам̣’’.

194. таттха катамо соко? н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса бхогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса рогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса сӣлабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса дит̣т̣хибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса ан̃н̃атаран̃н̃атарена бйасанена саманна̄гатасса ан̃н̃атаран̃н̃атарена дуккхадхаммена пхут̣т̣хасса соко сочана̄ сочитаттам̣ антосоко антопарисоко четасо париджджха̄йана̄ доманассам̣ сокасаллам̣ – айам̣ вуччати ‘‘соко’’.

195. таттха катамо паридево? н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса бхогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса рогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса сӣлабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса дит̣т̣хибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса ан̃н̃атаран̃н̃атарена бйасанена саманна̄гатасса ан̃н̃атаран̃н̃атарена дуккхадхаммена пхут̣т̣хасса а̄дево паридево а̄девана̄ паридевана̄ а̄девитаттам̣ паридевитаттам̣ ва̄ча̄ пала̄по виппала̄по ла̄лаппо ла̄лаппана̄ ла̄лаппитаттам̣ [ла̄лапо ла̄лапана̄ ла̄лапитаттам̣ (сйа̄.)] – айам̣ вуччати ‘‘паридево’’.

196. таттха катамам̣ дуккхам̣? йам̣ ка̄йикам̣ аса̄там̣ ка̄йикам̣ дуккхам̣ ка̄йасампхассаджам̣ аса̄там̣ дуккхам̣ ведайитам̣ ка̄йасампхассаджа̄ аса̄та̄ дуккха̄ ведана̄ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

197. таттха катамам̣ доманассам̣? йам̣ четасикам̣ аса̄там̣ четасикам̣ дуккхам̣ четосампхассаджам̣ аса̄там̣ дуккхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ аса̄та̄ дуккха̄ ведана̄ – идам̣ вуччати ‘‘доманассам̣’’.

198. таттха катамо упа̄йа̄со? н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса бхогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса рогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса сӣлабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса дит̣т̣хибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса ан̃н̃атаран̃н̃атарена бйасанена саманна̄гатасса ан̃н̃атаран̃н̃атарена дуккхадхаммена пхут̣т̣хасса а̄йа̄со упа̄йа̄со а̄йа̄ситаттам̣ упа̄йа̄ситаттам̣ – айам̣ вуччати ‘‘упа̄йа̄со’’.

199. таттха катамо аппийехи сампайого дуккхо? идха йасса те хонти анит̣т̣ха̄ аканта̄ амана̄па̄ рӯпа̄ садда̄ гандха̄ раса̄ пхот̣т̣хабба̄, йе ва̄ панасса те хонти анаттхака̄ма̄ ахитака̄ма̄ апха̄сукака̄ма̄ айогаккхемака̄ма̄; йа̄ техи сан̇гати сама̄гамо самодха̄нам̣ миссӣбха̄во – айам̣ вуччати ‘‘аппийехи сампайого дуккхо’’.

200. таттха катамо пийехи виппайого дуккхо? идха йасса те хонти ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ рӯпа̄ садда̄ гандха̄ раса̄ пхот̣т̣хабба̄, йе ва̄ панасса те хонти аттхака̄ма̄ хитака̄ма̄ пха̄сукака̄ма̄ йогаккхемака̄ма̄ ма̄та̄ ва̄ пита̄ ва̄ бха̄та̄ ва̄ бхагинӣ ва̄ митта̄ ва̄ амачча̄ ва̄ н̃а̄тӣ ва̄ са̄лохита̄ ва̄; йа̄ техи асан̇гати асама̄гамо асамодха̄нам̣ амиссӣбха̄во – айам̣ вуччати ‘‘пийехи виппайого дуккхо’’.

201. таттха катамам̣ йампиччхам̣ на лабхати тампи дуккхам̣? джа̄тидхамма̄нам̣ сатта̄нам̣ евам̣ иччха̄ уппаджджати – ‘‘ахо вата, майам̣ на джа̄тидхамма̄ асса̄ма; на ча, вата, но джа̄ти а̄гаччхеййа̄’’ти! на кхо панетам̣ иччха̄йа паттаббам̣. идампи ‘‘йампиччхам̣ на лабхати тампи дуккхам̣’’.

джара̄дхамма̄нам̣ сатта̄нам̣…пе… бйа̄дхидхамма̄нам̣ сатта̄нам̣…пе… маран̣адхамма̄нам̣ сатта̄нам̣…пе… сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄садхамма̄нам̣ сатта̄нам̣ евам̣ иччха̄ уппаджджати – ‘‘ахо вата, майам̣ на сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄садхамма̄ асса̄ма; на ча, вата, но сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ а̄гаччхеййу’’нти! на кхо панетам̣ иччха̄йа паттаббам̣. идампи ‘‘йампиччхам̣ на лабхати тампи дуккхам̣’’.

202. таттха катаме сам̣кхиттена пан̃чупа̄да̄наккхандха̄ дуккха̄? сеййатхидам̣ – рӯпупа̄да̄наккхандхо, веданупа̄да̄наккхандхо, сан̃н̃упа̄да̄наккхандхо, сан̇кха̄рупа̄да̄наккхандхо, вин̃н̃а̄н̣упа̄да̄наккхандхо. име вуччанти ‘‘сам̣кхиттена пан̃чупа̄да̄наккхандха̄ дуккха̄’’.

идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣ арийасаччам̣’’.

2. самудайасаччам̣

203. таттха катамам̣ дуккхасамудайам̣ арийасаччам̣? йа̄йам̣ тан̣ха̄ понобхавика̄ [поноббхавика̄ (сйа̄. ка.)] нандира̄гасахагата̄ татрататра̄бхинандинӣ, сеййатхидам̣ – ка̄матан̣ха̄, бхаватан̣ха̄, вибхаватан̣ха̄.

са̄ кхо панеса̄ тан̣ха̄ каттха уппаджджама̄на̄ уппаджджати, каттха нивисама̄на̄ нивисати? йам̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣, еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

кин̃ча локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣? чаккхум̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. сотам̣ локе…пе… гха̄нам̣ локе… дживха̄ локе… ка̄йо локе… мано локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

рӯпа̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. садда̄ локе…пе… гандха̄ локе… раса̄ локе… пхот̣т̣хабба̄ локе… дхамма̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. сотавин̃н̃а̄н̣ам̣ локе…пе… гха̄навин̃н̃а̄н̣ам̣ локе… дживха̄вин̃н̃а̄н̣ам̣ локе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣ локе… мановин̃н̃а̄н̣ам̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

чаккхусампхассо локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. сотасампхассо локе…пе… гха̄насампхассо локе… дживха̄сампхассо локе… ка̄йасампхассо локе… маносампхассо локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

чаккхусампхассаджа̄ ведана̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. сотасампхассаджа̄ ведана̄ локе…пе… гха̄насампхассаджа̄ ведана̄ локе… дживха̄сампхассаджа̄ ведана̄ локе… ка̄йасампхассаджа̄ ведана̄ локе… маносампхассаджа̄ ведана̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

рӯпасан̃н̃а̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. саддасан̃н̃а̄ локе…пе… гандхасан̃н̃а̄ локе… расасан̃н̃а̄ локе… пхот̣т̣хаббасан̃н̃а̄ локе… дхаммасан̃н̃а̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

рӯпасан̃четана̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. саддасан̃четана̄ локе…пе… гандхасан̃четана̄ локе… расасан̃четана̄ локе… пхот̣т̣хаббасан̃четана̄ локе… дхаммасан̃четана̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

рӯпатан̣ха̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. саддатан̣ха̄ локе…пе… гандхатан̣ха̄ локе… расатан̣ха̄ локе… пхот̣т̣хаббатан̣ха̄ локе… дхамматан̣ха̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

рӯпавитакко локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. саддавитакко локе…пе… гандхавитакко локе… расавитакко локе… пхот̣т̣хаббавитакко локе… дхаммавитакко локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

рӯпавича̄ро локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. саддавича̄ро локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. гандхавича̄ро локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. расавича̄ро локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. пхот̣т̣хаббавича̄ро локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати. дхаммавича̄ро локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ уппаджджама̄на̄ уппаджджати, еттха нивисама̄на̄ нивисати.

идам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайам̣ арийасаччам̣’’.

3. ниродхасаччам̣

204. таттха катамам̣ дуккханиродхам̣ арийасаччам̣? йо тасса̄йева тан̣ха̄йа асесавира̄ганиродхо ча̄го пат̣иниссагго мутти ана̄лайо.

са̄ кхо панеса̄ тан̣ха̄ каттха пахӣйама̄на̄ пахӣйати, каттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати? йам̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣, еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

кин̃ча локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣? чаккхум̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати. сотам̣ локе…пе… гха̄нам̣ локе… дживха̄ локе… ка̄йо локе… мано локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

рӯпа̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати. садда̄ локе…пе… гандха̄ локе… раса̄ локе… пхот̣т̣хабба̄ локе… дхамма̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати. сотавин̃н̃а̄н̣ам̣ локе…пе… гха̄навин̃н̃а̄н̣ам̣ локе… дживха̄вин̃н̃а̄н̣ам̣ локе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣ локе… мановин̃н̃а̄н̣ам̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

чаккхусампхассо локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати. сотасампхассо локе…пе… гха̄насампхассо локе… дживха̄сампхассо локе… ка̄йасампхассо локе… маносампхассо локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

чаккхусампхассаджа̄ ведана̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати. сотасампхассаджа̄ ведана̄ локе…пе… гха̄насампхассаджа̄ ведана̄ локе… дживха̄сампхассаджа̄ ведана̄ локе… ка̄йасампхассаджа̄ ведана̄ локе… маносампхассаджа̄ ведана̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

рӯпасан̃н̃а̄ локе… саддасан̃н̃а̄ локе… гандхасан̃н̃а̄ локе… расасан̃н̃а̄ локе… пхот̣т̣хаббасан̃н̃а̄ локе… дхаммасан̃н̃а̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

рӯпасан̃четана̄ локе… саддасан̃четана̄ локе… гандхасан̃четана̄ локе… расасан̃четана̄ локе… пхот̣т̣хаббасан̃четана̄ локе… дхаммасан̃четана̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

рӯпатан̣ха̄ локе… саддатан̣ха̄ локе… гандхатан̣ха̄ локе… расатан̣ха̄ локе… пхот̣т̣хаббатан̣ха̄ локе… дхамматан̣ха̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

рӯпавитакко локе… саддавитакко локе… гандхавитакко локе… расавитакко локе… пхот̣т̣хаббавитакко локе… дхаммавитакко локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

рӯпавича̄ро локе… саддавича̄ро локе… гандхавича̄ро локе… расавича̄ро локе… пхот̣т̣хаббавича̄ро локе… дхаммавича̄ро локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣. еттхеса̄ тан̣ха̄ пахӣйама̄на̄ пахӣйати, еттха нируджджхама̄на̄ нируджджхати.

идам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхам̣ арийасаччам̣’’.

4. маггасаччам̣

205. таттха катамам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ арийасаччам̣? айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇каппо, самма̄ва̄ча̄, самма̄камманто, самма̄а̄джӣво, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати, самма̄сама̄дхи.

таттха катама̄ самма̄дит̣т̣хи? дуккхе н̃а̄н̣ам̣, дуккхасамудайе н̃а̄н̣ам̣, дуккханиродхе н̃а̄н̣ам̣, дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа н̃а̄н̣ам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄дит̣т̣хи’’.

таттха катамо самма̄сан̇каппо? неккхаммасан̇каппо, абйа̄па̄дасан̇каппо, авихим̣са̄сан̇каппо – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сан̇каппо’’.

таттха катама̄ самма̄ва̄ча̄? муса̄ва̄да̄ вераман̣ӣ, писун̣а̄йа ва̄ча̄йа вераман̣ӣ, пхаруса̄йа ва̄ча̄йа вераман̣ӣ, сампхаппала̄па̄ вераман̣ӣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄ва̄ча̄’’.

таттха катамо самма̄камманто? па̄н̣а̄типа̄та̄ вераман̣ӣ, адинна̄да̄на̄ вераман̣ӣ, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ вераман̣ӣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄камманто’’.

таттха катамо самма̄а̄джӣво? идха арийаса̄вако миччха̄а̄джӣвам̣ паха̄йа самма̄а̄джӣвена джӣвикам̣ каппети – айам̣ вуччати ‘‘самма̄а̄джӣво’’.

таттха катамо самма̄ва̄йа̄мо? идха бхиккху ануппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ ануппа̄да̄йа чхандам̣ джанети, ва̄йамати, вӣрийам̣ а̄рабхати, читтам̣ пагган̣ха̄ти, падахати. уппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа чхандам̣ джанети, ва̄йамати, вӣрийам̣ а̄рабхати, читтам̣ пагган̣ха̄ти, падахати. ануппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ уппа̄да̄йа чхандам̣ джанети, ва̄йамати, вӣрийам̣ а̄рабхати, читтам̣ пагган̣ха̄ти, падахати. уппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ т̣хитийа̄ асаммоса̄йа бхиййобха̄ва̄йа вепулла̄йа бха̄вана̄йа па̄рипӯрийа̄ чхандам̣ джанети, ва̄йамати, вӣрийам̣ а̄рабхати, читтам̣ пагган̣ха̄ти, падахати. айам̣ вуччати ‘‘самма̄ва̄йа̄мо’’.

таттха катама̄ самма̄сати? идха бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. айам̣ вуччати ‘‘самма̄сати’’.

таттха катамо самма̄сама̄дхи? идха бхиккху вивиччева ка̄мехи, вивичча акусалехи дхаммехи, савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄, аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣, четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. пӣтийа̄ ча вира̄га̄, упеккхако ча вихарати, сато ча сампаджа̄но, сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведети, йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’’ти, татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. сукхасса ча паха̄на̄, дуккхасса ча паха̄на̄, пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄, адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати ‘‘самма̄сама̄дхи’’.

идам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ арийасаччам̣’’.

суттантабха̄джанӣйам̣.

2. абхидхаммабха̄джанӣйам̣

206. чатта̄ри сачча̄ни – дуккхам̣, дуккхасамудайо, дуккханиродхо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄.

таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

таттха катама̄ самма̄дит̣т̣хи? йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄дит̣т̣хи’’.

таттха катамо самма̄сан̇каппо? йо такко витакко…пе… самма̄сан̇каппо магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сан̇каппо’’.

таттха катама̄ самма̄ва̄ча̄? йа̄ чатӯхи вачӣдуччаритехи а̄рати вирати пат̣ивирати вераман̣ӣ [вераман̣и (ка.) евамупарипи] акирийа̄ акаран̣ам̣ анаджджха̄патти вела̄анатиккамо сетугха̄то самма̄ва̄ча̄ магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄ва̄ча̄’’.

таттха катамо самма̄камманто? йа̄ тӣхи ка̄йадуччаритехи а̄рати вирати пат̣ивирати вераман̣ӣ акирийа̄ акаран̣ам̣ анаджджха̄патти вела̄анатиккамо сетугха̄то самма̄камманто магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄камманто’’.

таттха катамо самма̄а̄джӣво? йа̄ миччха̄ а̄джӣва̄ а̄рати вирати пат̣ивирати вераман̣ӣ акирийа̄ акаран̣ам̣ анаджджха̄патти вела̄анатиккамо сетугха̄то самма̄а̄джӣво магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄а̄джӣво’’.

таттха катамо самма̄ва̄йа̄мо? йо четасико вӣрийа̄рамбхо [вирийа̄рамбхо (сӣ. сйа̄.)] …пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄ва̄йа̄мо’’.

таттха катама̄ самма̄сати? йа̄ сати ануссати…пе… самма̄сати сатисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сати’’.

таттха катамо самма̄сама̄дхи? йа̄ читтасса т̣хити сан̣т̣хити…пе… самма̄сама̄дхи сама̄дхисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сама̄дхи’’. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

207. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча авасеса̄ ча килеса̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати – ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

208. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

209. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, тин̣н̣ан̃ча кусаламӯла̄нам̣ са̄сава̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

210. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча, авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? са̄сава̄ кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, тин̣н̣ан̃ча кусаламӯла̄нам̣ са̄сава̄нам̣, авасеса̄нан̃ча са̄сава̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе ат̣т̣хан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

211. чатта̄ри сачча̄ни – дуккхам̣, дуккхасамудайо, дуккханиродхо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄.

таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе пан̃чан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇каппо, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати, самма̄сама̄дхи.

таттха катама̄ самма̄дит̣т̣хи? йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи дхаммавичайасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄дит̣т̣хи’’.

таттха катамо самма̄сан̇каппо? йо такко витакко…пе… самма̄сан̇каппо магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сан̇каппо’’.

таттха катамо самма̄ва̄йа̄мо? йо четасико вӣрийа̄рамбхо…пе… самма̄ва̄йа̄мо вӣрийасамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄ва̄йа̄мо’’.

таттха катама̄ самма̄сати? йа̄ сати ануссати…пе… самма̄сати сатисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сати’’.

таттха катамо самма̄сама̄дхи? йа̄ читтасса т̣хити…пе… самма̄сама̄дхи сама̄дхисамбоджджхан̇го магган̇гам̣ маггапарийа̄паннам̣ – айам̣ вуччати ‘‘самма̄сама̄дхи’’. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

212. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча, авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? са̄сава̄ кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, тин̣н̣ан̃ча кусаламӯла̄нам̣ са̄сава̄нам̣, авасеса̄нан̃ча са̄сава̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄, вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе пан̃чан̇гико магго хоти – самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇каппо, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати, самма̄сама̄дхи. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’. авасеса̄ дхамма̄ дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа сампайутта̄.

213. чатта̄ри сачча̄ни – дуккхам̣, дуккхасамудайо, дуккханиродхо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄.

таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄, са̄сава̄ ча кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе пхассо хоти…пе… авиккхепо хоти. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’.

214. таттха катамо дуккхасамудайо? тан̣ха̄ ча, авасеса̄ ча килеса̄, авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄, тӣн̣и ча кусаламӯла̄ни са̄сава̄ни, авасеса̄ ча са̄сава̄ кусала̄ дхамма̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхасамудайо’’.

таттха катамам̣ дуккхам̣? са̄сава̄ кусала̄кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ випа̄ка̄, йе ча дхамма̄ кирийа̄ нева кусала̄ на̄кусала̄ на ча каммавипа̄ка̄, саббан̃ча рӯпам̣ – идам̣ вуччати ‘‘дуккхам̣’’.

таттха катамо дуккханиродхо? тан̣ха̄йа ча, авасеса̄нан̃ча килеса̄нам̣, авасеса̄нан̃ча акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, тин̣н̣ан̃ча кусаламӯла̄нам̣ са̄сава̄нам̣, авасеса̄нан̃ча са̄сава̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣ – айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхо’’.

таттха катама̄ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄? идха бхиккху йасмим̣ самайе локуттарам̣ джха̄нам̣ бха̄вети ниййа̄никам̣ апачайага̄мим̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣хама̄йа бхӯмийа̄ паттийа̄ вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати дуккхапат̣ипадам̣ дандха̄бхин̃н̃ам̣, тасмим̣ самайе пхассо хоти…пе… авиккхепо хоти. айам̣ вуччати ‘‘дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’.

абхидхаммабха̄джанӣйам̣.

3. пан̃ха̄пуччхакам̣

215. чатта̄ри арийасачча̄ни – дуккхам̣ арийасаччам̣, дуккхасамудайам̣ арийасаччам̣, дуккханиродхам̣ арийасаччам̣, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ арийасаччам̣.

216. чатуннам̣ арийасачча̄нам̣ кати кусала̄, кати акусала̄, кати абйа̄ката̄…пе… кати саран̣а̄, кати аран̣а̄?

1. тикам̣

217. самудайасаччам̣ акусалам̣. маггасаччам̣ кусалам̣. ниродхасаччам̣ абйа̄катам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ кусалам̣, сийа̄ акусалам̣, сийа̄ абйа̄катам̣. две сачча̄ сийа̄ сукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄, сийа̄ адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄. ниродхасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘сукха̄йа ведана̄йа сампайутта’’нтипи, ‘‘дуккха̄йа ведана̄йа сампайутта’’нтипи, ‘‘адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайутта’’нтипи. дуккхасаччам̣ сийа̄ сукха̄йа ведана̄йа сампайуттам̣, сийа̄ дуккха̄йа ведана̄йа сампайуттам̣, сийа̄ адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайуттам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘сукха̄йа ведана̄йа сампайутта’’нтипи, ‘‘дуккха̄йа ведана̄йа сампайутта’’нтипи, ‘‘адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайутта’’нтипи. две сачча̄ випа̄кадхаммадхамма̄. ниродхасаччам̣ невавипа̄канавипа̄кадхаммадхаммам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ випа̄кам̣, сийа̄ випа̄кадхаммадхаммам̣, сийа̄ невавипа̄канавипа̄кадхаммадхаммам̣. самудайасаччам̣ анупа̄диннупа̄да̄нийам̣. две сачча̄ анупа̄диннаанупа̄да̄нийа̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ упа̄диннупа̄да̄нийам̣, сийа̄ анупа̄диннупа̄да̄нийам̣.

самудайасаччам̣ сам̣килит̣т̣хасам̣килесикам̣. две сачча̄ асам̣килит̣т̣хаасам̣килесика̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ сам̣килит̣т̣хасам̣килесикам̣, сийа̄ асам̣килит̣т̣хасам̣килесикам̣. самудайасаччам̣ савитаккасавича̄рам̣. ниродхасаччам̣ авитаккаавича̄рам̣. маггасаччам̣ сийа̄ савитаккасавича̄рам̣, сийа̄ авитаккавича̄раматтам̣, сийа̄ авитаккаавича̄рам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ савитаккасавича̄рам̣, сийа̄ авитаккавича̄раматтам̣, сийа̄ авитаккаавича̄рам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘савитаккасавича̄ра’’нтипи, ‘‘авитаккавича̄раматта’’нтипи, ‘‘авитаккаавича̄ра’’нтипи. две сачча̄ сийа̄ пӣтисахагата̄, сийа̄ сукхасахагата̄, сийа̄ упеккха̄сахагата̄. ниродхасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘пӣтисахагата’’нтипи, ‘‘сукхасахагата’’нтипи, ‘‘упеккха̄сахагата’’нтипи. дуккхасаччам̣ сийа̄ пӣтисахагатам̣, сийа̄ сукхасахагатам̣, сийа̄ упеккха̄сахагатам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘пӣтисахагата’’нтипи, ‘‘сукхасахагата’’нтипи, ‘‘упеккха̄сахагата’’нтипи.

две сачча̄ нева дассанена на бха̄вана̄йа паха̄табба̄. самудайасаччам̣ сийа̄ дассанена паха̄таббам̣, сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄таббам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ дассанена паха̄таббам̣, сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄таббам̣, сийа̄ нева дассанена на бха̄вана̄йа паха̄таббам̣. две сачча̄ нева дассанена на бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄. самудайасаччам̣ сийа̄ дассанена паха̄таббахетукам̣, сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄таббахетукам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ дассанена паха̄таббахетукам̣, сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄таббахетукам̣, сийа̄ нева дассанена на бха̄вана̄йа паха̄таббахетукам̣. самудайасаччам̣ а̄чайага̄ми. маггасаччам̣ апачайага̄ми. ниродхасаччам̣ нева̄чайага̄мина̄пачайага̄ми. дуккхасаччам̣ сийа̄ а̄чайага̄ми, сийа̄ нева̄чайага̄мина̄пачайага̄ми. маггасаччам̣ секкхам̣. тӣн̣и сачча̄ни невасеккхана̄секкха̄. самудайасаччам̣ париттам̣. две сачча̄ аппама̄н̣а̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ париттам̣, сийа̄ махаггатам̣. ниродхасаччам̣ ана̄рамман̣ам̣. маггасаччам̣ аппама̄н̣а̄рамман̣ам̣. самудайасаччам̣ сийа̄ паритта̄рамман̣ам̣, сийа̄ махаггата̄рамман̣ам̣ на аппама̄н̣а̄рамман̣ам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘паритта̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘махаггата̄рамман̣а’’нтипи. дуккхасаччам̣ сийа̄ паритта̄рамман̣ам̣, сийа̄ махаггата̄рамман̣ам̣, сийа̄ аппама̄н̣а̄рамман̣ам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘паритта̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘махаггата̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘аппама̄н̣а̄рамман̣а’’нтипи.

самудайасаччам̣ хӣнам̣. две сачча̄ пан̣ӣта̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ хӣнам̣, сийа̄ маджджхимам̣. ниродхасаччам̣ анийатам̣. маггасаччам̣ самматтанийатам̣. две сачча̄ сийа̄ миччхаттанийата̄, сийа̄ анийата̄. ниродхасаччам̣ ана̄рамман̣ам̣. самудайасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘магга̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘маггахетука’’нтипи, ‘‘магга̄дхипатӣ’’типи. маггасаччам̣ на магга̄рамман̣ам̣ маггахетукам̣, сийа̄ магга̄дхипати, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘магга̄дхипатӣ’’ти. дуккхасаччам̣ сийа̄ магга̄рамман̣ам̣ на маггахетукам̣, сийа̄ магга̄дхипати, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘магга̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘магга̄дхипатӣ’’типи. две сачча̄ сийа̄ уппанна̄, сийа̄ ануппанна̄, на ваттабба̄ – ‘‘уппа̄дино’’ти. ниродхасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘уппанна’’нтипи, ‘‘ануппанна’’нтипи, ‘‘уппа̄дӣ’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ уппаннам̣, сийа̄ ануппаннам̣, сийа̄ уппа̄ди. тӣн̣и сачча̄ни сийа̄ атӣта̄, сийа̄ ана̄гата̄, сийа̄ паччуппанна̄. ниродхасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘атӣта’’нтипи, ‘‘ана̄гата’’нтипи, ‘‘паччуппанна’’нтипи. ниродхасаччам̣ ана̄рамман̣ам̣. маггасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘атӣта̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘ана̄гата̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘паччуппанна̄рамман̣а’’нтипи. две сачча̄ сийа̄ атӣта̄рамман̣а̄, сийа̄ ана̄гата̄рамман̣а̄, сийа̄ паччуппанна̄рамман̣а̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘атӣта̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘ана̄гата̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘паччуппанна̄рамман̣а̄’’типи. ниродхасаччам̣ бахиддха̄. тӣн̣и сачча̄ни сийа̄ аджджхатта̄, сийа̄ бахиддха̄, сийа̄ аджджхаттабахиддха̄. ниродхасаччам̣ ана̄рамман̣ам̣. маггасаччам̣ бахиддха̄рамман̣ам̣. самудайасаччам̣ сийа̄ аджджхатта̄рамман̣ам̣, сийа̄ бахиддха̄рамман̣ам̣, сийа̄ аджджхаттабахиддха̄рамман̣ам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ аджджхатта̄рамман̣ам̣, сийа̄ бахиддха̄рамман̣ам̣, сийа̄ аджджхаттабахиддха̄рамман̣ам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘аджджхатта̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘бахиддха̄рамман̣а’’нтипи, ‘‘аджджхаттабахиддха̄рамман̣а’’нтипи. тӣн̣и сачча̄ни анидассанааппат̣игха̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ санидассанасаппат̣игхам̣, сийа̄ анидассанасаппат̣игхам̣, сийа̄ анидассанааппат̣игхам̣.

2. дукам̣

218. самудайасаччам̣ хету. ниродхасаччам̣ на хету. две сачча̄ сийа̄ хетӯ, сийа̄ на хетӯ. две сачча̄ сахетука̄. ниродхасаччам̣ ахетукам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ сахетукам̣, сийа̄ ахетукам̣. две сачча̄ хетусампайутта̄. ниродхасаччам̣ хетувиппайуттам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ хетусампайуттам̣, сийа̄ хетувиппайуттам̣. самудайасаччам̣ хету чева сахетукан̃ча. ниродхасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘хету чева сахетукан̃ча̄’’типи, ‘‘сахетукан̃чева на ча хетӯ’’типи. маггасаччам̣ сийа̄ хету чева сахетукан̃ча, сийа̄ сахетукан̃чева на ча хету. дуккхасаччам̣ сийа̄ хету чева сахетукан̃ча, сийа̄ сахетукан̃чева на ча хету, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘хету чева сахетукан̃ча̄’’типи, ‘‘сахетукан̃чева на ча хетӯ’’типи. самудайасаччам̣ хету чева хетусампайуттан̃ча. ниродхасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘хету чева хетусампайуттан̃ча̄’’типи, ‘‘хетусампайуттан̃чева на ча хетӯ’’типи. маггасаччам̣ сийа̄ хету чева хетусампайуттан̃ча, сийа̄ хетусампайуттан̃чева на ча хету. дуккхасаччам̣ сийа̄ хету чева хетусампайуттан̃ча, сийа̄ хетусампайуттан̃чева на ча хету, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘хету чева хетусампайуттан̃ча̄’’типи, ‘‘хетусампайуттан̃чева на ча хетӯ’’типи. ниродхасаччам̣ на хетуахетукам̣. самудайасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘на хетусахетука’’нтипи, ‘‘на хетуахетука’’нтипи. маггасаччам̣ сийа̄ на хетусахетукам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘на хетусахетука’’нтипи, ‘‘на хетуахетука’’нтипи. дуккхасаччам̣ сийа̄ на хетусахетукам̣, сийа̄ на хетуахетукам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘на хетусахетука’’нтипи, ‘‘на хетуахетука’’нтипи.

тӣн̣и сачча̄ни саппаччайа̄. ниродхасаччам̣ аппаччайам̣. тӣн̣и сачча̄ни сан̇кхата̄. ниродхасаччам̣ асан̇кхатам̣. тӣн̣и сачча̄ни анидассана̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ санидассанам̣, сийа̄ анидассанам̣. тӣн̣и сачча̄ни аппат̣игха̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ саппат̣игхам̣, сийа̄ аппат̣игхам̣. тӣн̣и сачча̄ни арӯпа̄ни. дуккхасаччам̣ сийа̄ рӯпам̣, сийа̄ арӯпам̣. две сачча̄ локийа̄. две сачча̄ локуттара̄; кеначи вин̃н̃еййа̄, кеначи на вин̃н̃еййа̄.

самудайасаччам̣ а̄саво. две сачча̄ но а̄сава̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ а̄саво, сийа̄ но а̄саво. две сачча̄ са̄сава̄. две сачча̄ ана̄сава̄. самудайасаччам̣ а̄савасампайуттам̣. две сачча̄ а̄сававиппайутта̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ а̄савасампайуттам̣, сийа̄ а̄сававиппайуттам̣. самудайасаччам̣ а̄саво чева са̄саван̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘а̄сава̄ чева са̄сава̄ ча̄’’типи, ‘‘са̄сава̄ чева но ча а̄сава̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ а̄саво чева са̄саван̃ча, сийа̄ са̄саван̃чева но ча а̄саво. самудайасаччам̣ а̄саво чева а̄савасампайуттан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘а̄сава̄ чева а̄савасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘а̄савасампайутта̄ чева но ча а̄сава̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ а̄саво чева а̄савасампайуттан̃ча, сийа̄ а̄савасампайуттан̃чева но ча а̄саво, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘а̄саво чева а̄савасампайуттан̃ча̄’’типи, ‘‘а̄савасампайуттан̃чева но ча а̄саво’’типи. две сачча̄ а̄сававиппайуттаана̄сава̄. самудайасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘а̄сававиппайуттаса̄сава’’нтипи, ‘‘а̄сававиппайуттаана̄сава’’нтипи. дуккхасаччам̣ сийа̄ а̄сававиппайуттаса̄савам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘а̄сававиппайуттаса̄сава’’нтипи, ‘‘а̄сававиппайуттаана̄сава’’нтипи.

самудайасаччам̣ сам̣йоджанам̣. две сачча̄ но сам̣йоджана̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ сам̣йоджанам̣, сийа̄ но сам̣йоджанам̣. две сачча̄ сам̣йоджанийа̄. две сачча̄ асам̣йоджанийа̄. самудайасаччам̣ сам̣йоджанасампайуттам̣. две сачча̄ сам̣йоджанавиппайутта̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ сам̣йоджанасампайуттам̣, сийа̄ сам̣йоджанавиппайуттам̣. самудайасаччам̣ сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанийан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджана̄ чева сам̣йоджанийа̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣йоджанийа̄ чева но ча сам̣йоджана̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанийан̃ча, сийа̄ сам̣йоджанийан̃чева но ча сам̣йоджанам̣. самудайасаччам̣ сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанасампайуттан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджана̄ чева сам̣йоджанасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣йоджанасампайутта̄ чева но ча сам̣йоджана̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанасампайуттан̃ча, сийа̄ сам̣йоджанасампайуттан̃чева но ча сам̣йоджанам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанасампайуттан̃ча̄’’типи, ‘‘сам̣йоджанасампайуттан̃чева но ча сам̣йоджана’’нтипи. две сачча̄ сам̣йоджанавиппайуттаасам̣йоджанийа̄. самудайасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘сам̣йоджанавиппайуттасам̣йоджанийа’’нтипи, ‘‘сам̣йоджанавиппайуттаасам̣йоджанийа’’нтипи. дуккхасаччам̣ сийа̄ сам̣йоджанавиппайуттасам̣йоджанийам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘сам̣йоджанавиппайуттасам̣йоджанийа’’нтипи, ‘‘сам̣йоджанавиппайуттаасам̣йоджанийа’’нтипи.

самудайасаччам̣ гантхо. две сачча̄ но гантха̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ гантхо, сийа̄ но гантхо. две сачча̄ гантханийа̄. две сачча̄ агантханийа̄. две сачча̄ гантхавиппайутта̄. две сачча̄ сийа̄ гантхасампайутта̄, сийа̄ гантхавиппайутта̄. самудайасаччам̣ гантхо чева гантханийан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘гантха̄ чева гантханийа̄ ча̄’’типи, ‘‘гантханийа̄ чева но ча гантха̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ гантхо чева гантханийан̃ча, сийа̄ гантханийан̃чева но ча гантхо. самудайасаччам̣ гантхо чева гантхасампайуттан̃ча, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘гантхо чева гантхасампайуттан̃ча̄’’типи, ‘‘гантхасампайуттан̃чева но ча гантхо’’типи. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘гантха̄ чева гантхасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘гантхасампайутта̄ чева но ча гантха̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ гантхо чева гантхасампайуттан̃ча, сийа̄ гантхасампайуттан̃чева но ча гантхо, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘гантхо чева гантхасампайуттан̃ча̄’’типи, ‘‘гантхасампайуттан̃чева но ча гантхо’’типи. две сачча̄ гантхавиппайуттаагантханийа̄. две сачча̄ сийа̄ гантхавиппайуттагантханийа̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘гантхавиппайуттагантханийа̄’’типи, ‘‘гантхавиппайуттаагантханийа̄’’типи.

самудайасаччам̣ огхо…пе… його…пе… нӣваран̣ам̣. две сачча̄ но нӣваран̣а̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ нӣваран̣ам̣, сийа̄ но нӣваран̣ам̣. две сачча̄ нӣваран̣ийа̄ две сачча̄ анӣваран̣ийа̄. самудайасаччам̣ нӣваран̣асампайуттам̣. две сачча̄ нӣваран̣авиппайутта̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ нӣваран̣асампайуттам̣, сийа̄ нӣваран̣авиппайуттам̣. самудайасаччам̣ нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣ийан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣а̄ чева нӣваран̣ийа̄ ча̄’’типи, ‘‘нӣваран̣ийа̄ чева но ча нӣваран̣а̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣ийан̃ча, сийа̄ нӣваран̣ийан̃чева но ча нӣваран̣ам̣. самудайасаччам̣ нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣асампайуттан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣а̄ чева нӣваран̣асампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘нӣваран̣асампайутта̄ чева но ча нӣваран̣а̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣асампайуттан̃ча, сийа̄ нӣваран̣асампайуттан̃чева но ча нӣваран̣ам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣асампайуттан̃ча̄’’типи, ‘‘нӣваран̣асампайуттан̃чева но ча нӣваран̣а’’нтипи. две сачча̄ нӣваран̣авиппайуттаанӣваран̣ийа̄. самудайасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘нӣваран̣авиппайуттанӣваран̣ийа’’нтипи, ‘‘нӣваран̣авиппайуттаанӣваран̣ийа’’нтипи. дуккхасаччам̣ сийа̄ нӣваран̣авиппайуттанӣваран̣ийам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘нӣваран̣авиппайуттанӣваран̣ийа’’нтипи, ‘‘нӣваран̣авиппайуттаанӣваран̣ийа’’нтипи.

тӣн̣и сачча̄ни но пара̄ма̄са̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ пара̄ма̄со, сийа̄ но пара̄ма̄со. две сачча̄ пара̄мат̣т̣ха̄. две сачча̄ апара̄мат̣т̣ха̄. две сачча̄ пара̄ма̄савиппайутта̄. самудайасаччам̣ сийа̄ пара̄ма̄сасампайуттам̣, сийа̄ пара̄ма̄савиппайуттам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ пара̄ма̄сасампайуттам̣, сийа̄ пара̄ма̄савиппайуттам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘пара̄ма̄сасампайутта’’нтипи, ‘‘пара̄ма̄савиппайутта’’нтипи. самудайасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘пара̄ма̄со чева пара̄мат̣т̣хан̃ча̄’’ти, пара̄мат̣т̣хан̃чева но ча пара̄ма̄со. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘пара̄ма̄са̄ чева пара̄мат̣т̣ха̄ ча̄’’типи, ‘‘пара̄мат̣т̣ха̄ чева но ча пара̄ма̄са̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ пара̄ма̄со чева пара̄мат̣т̣хан̃ча, сийа̄ пара̄мат̣т̣хан̃чева но ча пара̄ма̄со. две сачча̄ пара̄ма̄савиппайуттаапара̄мат̣т̣ха̄. две сачча̄ сийа̄ пара̄ма̄савиппайуттапара̄мат̣т̣ха̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘пара̄ма̄савиппайуттапара̄мат̣т̣ха̄’’типи, ‘‘пара̄ма̄савиппайуттаапара̄мат̣т̣ха̄’’типи.

две сачча̄ са̄рамман̣а̄. ниродхасаччам̣ ана̄рамман̣ам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ са̄рамман̣ам̣, сийа̄ ана̄рамман̣ам̣. тӣн̣и сачча̄ни но читта̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ читтам̣, сийа̄ но читтам̣. две сачча̄ четасика̄. ниродхасаччам̣ ачетасикам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ четасикам̣, сийа̄ ачетасикам̣. две сачча̄ читтасампайутта̄. ниродхасаччам̣ читтавиппайуттам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ читтасампайуттам̣, сийа̄ читтавиппайуттам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘читтена сампайутта’’нтипи, ‘‘читтена виппайутта’’нтипи. две сачча̄ читтасам̣сат̣т̣ха̄. ниродхасаччам̣ читтависам̣сат̣т̣хам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ читтасам̣сат̣т̣хам̣, сийа̄ читтависам̣сат̣т̣хам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘читтена сам̣сат̣т̣ха’’нтипи, ‘‘читтена висам̣сат̣т̣ха’’нтипи. две сачча̄ читтасамут̣т̣ха̄на̄. ниродхасаччам̣ но читтасамут̣т̣ха̄нам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ читтасамут̣т̣ха̄нам̣, сийа̄ но читтасамут̣т̣ха̄нам̣. две сачча̄ читтасахабхуно. ниродхасаччам̣ но читтасахабхӯ. дуккхасаччам̣ сийа̄ читтасахабхӯ, сийа̄ но читтасахабхӯ. две сачча̄ читта̄нупариваттино. ниродхасаччам̣ но читта̄нупариватти. дуккхасаччам̣ сийа̄ читта̄нупариватти, сийа̄ но читта̄нупариватти. две сачча̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄. ниродхасаччам̣ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄нам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄нам̣, сийа̄ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄нам̣. две сачча̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄насахабхуно. ниродхасаччам̣ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄насахабхӯ. дуккхасаччам̣ сийа̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄насахабхӯ, сийа̄ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄насахабхӯ. две сачча̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄нупариваттино. ниродхасаччам̣ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄нупариватти. дуккхасаччам̣ сийа̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄нупариватти, сийа̄ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄нупариватти. тӣн̣и сачча̄ни ба̄хира̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ аджджхаттам̣, сийа̄ ба̄хирам̣.

тӣн̣и сачча̄ни но упа̄да̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ упа̄да̄, сийа̄ но упа̄да̄. тӣн̣и сачча̄ни анупа̄динна̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ упа̄диннам̣, сийа̄ анупа̄диннам̣. самудайасаччам̣ упа̄да̄нам̣. две сачча̄ но упа̄да̄на̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ упа̄да̄нам̣, сийа̄ но упа̄да̄нам̣. две сачча̄ упа̄да̄нийа̄. две сачча̄ анупа̄да̄нийа̄. две сачча̄ упа̄да̄навиппайутта̄. две сачча̄ сийа̄ упа̄да̄насампайутта̄, сийа̄ упа̄да̄навиппайутта̄. самудайасаччам̣ упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄нийан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄на̄ чева упа̄да̄нийа̄ ча̄’’типи, ‘‘упа̄да̄нийа̄ чева но ча упа̄да̄на̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄нийан̃ча, сийа̄ упа̄да̄нийан̃чева но ча упа̄да̄нам̣. самудайасаччам̣ сийа̄ упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄насампайуттан̃ча, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄насампайуттан̃ча̄’’типи, ‘‘упа̄да̄насампайуттан̃чева но ча упа̄да̄на’’нтипи. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄на̄ чева упа̄да̄насампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘упа̄да̄насампайутта̄ чева но ча упа̄да̄на̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄насампайуттан̃ча, сийа̄ упа̄да̄насампайуттан̃чева но ча упа̄да̄нам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄насампайуттан̃ча̄’’ типи, ‘‘упа̄да̄насампайуттан̃чева но ча упа̄да̄на’’нтипи. две сачча̄ упа̄да̄навиппайуттаанупа̄да̄нийа̄. две сачча̄ сийа̄ упа̄да̄навиппайуттаупа̄да̄нийа̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄навиппайуттаупа̄да̄нийа̄’’типи, ‘‘упа̄да̄навиппайуттаанупа̄да̄нийа̄’’типи.

самудайасаччам̣ килесо. две сачча̄ но килеса̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ килесо, сийа̄ но килесо. две сачча̄ сам̣килесика̄. две сачча̄ асам̣килесика̄. самудайасаччам̣ сам̣килит̣т̣хам̣. две сачча̄ асам̣килит̣т̣ха̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ сам̣килит̣т̣хам̣, сийа̄ асам̣килит̣т̣хам̣. самудайасаччам̣ килесасампайуттам̣. две сачча̄ килесавиппайутта̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ килесасампайуттам̣, сийа̄ килесавиппайуттам̣. самудайасаччам̣ килесо чева сам̣килесикан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘килеса̄ чева сам̣килесика̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣килесика̄ чева но ча килеса̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ килесо чева сам̣килесикан̃ча, сийа̄ сам̣килесикан̃чева но ча килесо. самудайасаччам̣ килесо чева сам̣килит̣т̣хан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘килеса̄ чева сам̣килит̣т̣ха̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣килит̣т̣ха̄ чева но ча килеса̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ килесо чева сам̣килит̣т̣хан̃ча, сийа̄ сам̣килит̣т̣хан̃чева но ча килесо, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘килесо чева сам̣килит̣т̣хан̃ча̄’’типи, ‘‘сам̣килит̣т̣хан̃чева но ча килесо’’типи. самудайасаччам̣ килесо чева килесасампайуттан̃ча. две сачча̄ на ваттабба̄ – ‘‘килеса̄ чева килесасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘килесасампайутта̄ чева но ча килеса̄’’типи. дуккхасаччам̣ сийа̄ килесо чева килесасампайуттан̃ча, сийа̄ килесасампайуттан̃чева но ча килесо, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘килесо чева килесасампайуттан̃ча̄’’ типи, ‘‘килесасампайуттан̃чева но ча килесо’’типи. две сачча̄ килесавиппайуттаасам̣килесика̄. самудайасаччам̣ на ваттаббам̣ – ‘‘килесавиппайуттасам̣килесика’’нтипи, ‘‘килесавиппайуттаасам̣килесика’’нтипи. дуккхасаччам̣ сийа̄ килесавиппайуттасам̣килесикам̣, сийа̄ на ваттаббам̣ – ‘‘килесавиппайуттасам̣килесика’’нтипи, ‘‘килесавиппайуттаасам̣килесика’’нтипи.

две сачча̄ на дассанена паха̄табба̄. две сачча̄ сийа̄ дассанена паха̄табба̄, сийа̄ на дассанена паха̄табба̄. две сачча̄ на бха̄вана̄йа паха̄табба̄. две сачча̄ сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄табба̄, сийа̄ на бха̄вана̄йа паха̄табба̄. две сачча̄ на дассанена паха̄таббахетука̄. две сачча̄ сийа̄ дассанена паха̄таббахетука̄, сийа̄ на дассанена паха̄таббахетука̄. две сачча̄ на бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄. две сачча̄ сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄, сийа̄ на бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄. самудайасаччам̣ савитаккам̣. ниродхасаччам̣ авитаккам̣. две сачча̄ сийа̄ савитакка̄, сийа̄ авитакка̄. самудайасаччам̣ савича̄рам̣. ниродхасаччам̣ авича̄рам̣. две сачча̄ сийа̄ савича̄ра̄, сийа̄ авича̄ра̄. ниродхасаччам̣ аппӣтикам̣. тӣн̣и сачча̄ни сийа̄ саппӣтика̄, сийа̄ аппӣтика̄. ниродхасаччам̣ на пӣтисахагатам̣. тӣн̣и сачча̄ни сийа̄ пӣтисахагата̄, сийа̄ на пӣтисахагата̄. ниродхасаччам̣ на сукхасахагатам̣. тӣн̣и сачча̄ни сийа̄ сукхасахагата̄, сийа̄ на сукхасахагата̄. ниродхасаччам̣ на упеккха̄сахагатам̣. тӣн̣и сачча̄ни сийа̄ упеккха̄сахагата̄, сийа̄ на упеккха̄сахагата̄.

самудайасаччам̣ ка̄ма̄вачарам̣. две сачча̄ на ка̄ма̄вачара̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ ка̄ма̄вачарам̣, сийа̄ на ка̄ма̄вачарам̣. тӣн̣и сачча̄ни на рӯпа̄вачара̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ рӯпа̄вачарам̣, сийа̄ на рӯпа̄вачарам̣. тӣн̣и сачча̄ни на арӯпа̄вачара̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ арӯпа̄вачарам̣, сийа̄ на арӯпа̄вачарам̣. две сачча̄ парийа̄панна̄. две сачча̄ апарийа̄панна̄. маггасаччам̣ ниййа̄никам̣. тӣн̣и сачча̄ни аниййа̄ника̄. маггасаччам̣ нийатам̣. ниродхасаччам̣ анийатам̣. две сачча̄ сийа̄ нийата̄, сийа̄ анийата̄. две сачча̄ сауттара̄. две сачча̄ ануттара̄. самудайасаччам̣ саран̣ам̣. две сачча̄ аран̣а̄. дуккхасаччам̣ сийа̄ саран̣ам̣, сийа̄ аран̣анти.

пан̃ха̄пуччхакам̣.

саччавибхан̇го нит̣т̣хито.