3. дха̄тувибхан̇го

1. суттантабха̄джанӣйам̣

172. чха дха̄туйо – патхавӣдха̄ту [пат̣хавӣдха̄ту (сӣ. сйа̄.) евамупарипи], а̄подха̄ту, теджодха̄ту, ва̄йодха̄ту, а̄ка̄садха̄ту, вин̃н̃а̄н̣адха̄ту.

173. таттха катама̄ патхавӣдха̄ту? патхавӣдха̄тудвайам̣ – аттхи аджджхаттика̄, аттхи ба̄хира̄. таттха катама̄ аджджхаттика̄ патхавӣдха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ каккхал̣ам̣ кхаригатам̣ каккхал̣аттам̣ каккхал̣абха̄во аджджхаттам̣ упа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – кеса̄ лома̄ накха̄ данта̄ тачо мам̣сам̣ нха̄ру [наха̄ру (сӣ.)] ат̣т̣хи ат̣т̣химин̃джам̣ [ат̣т̣химин̃джа̄ (сӣ.)] ваккам̣ хадайам̣ йаканам̣ киломакам̣ пихакам̣ паппха̄сам̣ антам̣ антагун̣ам̣ ударийам̣ карӣсам̣, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи аджджхаттам̣ паччаттам̣ каккхал̣ам̣ кхаригатам̣ каккхал̣аттам̣ каккхал̣абха̄во аджджхаттам̣ упа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘аджджхаттика̄ патхавӣдха̄ту’.

таттха катама̄ ба̄хира̄ патхавӣдха̄ту? йам̣ ба̄хирам̣ каккхал̣ам̣ кхаригатам̣ каккхал̣аттам̣ каккхал̣абха̄во бахиддха̄ анупа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – айо лохам̣ типу сӣсам̣ саджджхам̣ [саджджху (сйа̄.)] мутта̄ ман̣и вел̣урийо сан̇кхо сила̄ пава̄л̣ам̣ раджатам̣ джа̄тарӯпам̣ лохитан̇ко [лохитан̇го (сйа̄. ка.), лохитако (?)] маса̄рагаллам̣ тин̣ам̣ кат̣т̣хам̣ саккхара̄ кат̣халам̣ [катхалам̣ (ка.)] бхӯми па̄са̄н̣о паббато, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи ба̄хирам̣ каккхал̣ам̣ кхаригатам̣ каккхал̣аттам̣ каккхал̣абха̄во бахиддха̄ анупа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘ба̄хира̄ патхавӣдха̄ту’. йа̄ ча аджджхаттика̄ патхавӣдха̄ту йа̄ ча ба̄хира̄ патхавӣдха̄ту, тадекаджджхам̣ абхисан̃н̃ӯхитва̄ абхисан̇кхипитва̄ – айам̣ вуччати ‘‘патхавӣдха̄ту’’.

174. таттха катама̄ а̄подха̄ту? а̄подха̄тудвайам̣ – аттхи аджджхаттика̄, аттхи ба̄хира̄. таттха катама̄ аджджхаттика̄ а̄подха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ а̄по а̄погатам̣ синехо синехагатам̣ [снехо снехагатам̣ (сйа̄.)] бандханаттам̣ рӯпасса аджджхаттам̣ упа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – питтам̣ семхам̣ пуббо лохитам̣ седо медо ассу васа̄ кхел̣о син̇гха̄н̣ика̄ ласика̄ муттам̣, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи аджджхаттам̣ паччаттам̣ а̄по а̄погатам̣ синехо синехагатам̣ бандханаттам̣ рӯпасса аджджхаттам̣ упа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘аджджхаттика̄ а̄подха̄ту’.

таттха катама̄ ба̄хира̄ а̄подха̄ту? йам̣ ба̄хирам̣ а̄по а̄погатам̣ синехо синехагатам̣ бандханаттам̣ рӯпасса бахиддха̄ анупа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – мӯларасо кхандхарасо тачарасо паттарасо пуппхарасо пхаларасо кхӣрам̣ дадхи саппи наванӣтам̣ телам̣ мадху пха̄н̣итам̣ бхумма̄ни ва̄ удака̄ни анталиккха̄ни ва̄, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи ба̄хирам̣ а̄по а̄погатам̣ синехо синехагатам̣ бандханаттам̣ рӯпасса бахиддха̄ анупа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘ба̄хира̄ а̄подха̄ту’. йа̄ ча аджджхаттика̄ а̄подха̄ту йа̄ ча ба̄хира̄ а̄подха̄ту, тадекаджджхам̣ абхисан̃н̃ӯхитва̄ абхисан̇кхипитва̄ – айам̣ вуччати ‘‘а̄подха̄ту’’.

175. таттха катама̄ теджодха̄ту? теджодха̄тудвайам̣ – аттхи аджджхаттика̄, аттхи ба̄хира̄. таттха катама̄ аджджхаттика̄ теджодха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ теджо теджогатам̣ усма̄ усма̄гатам̣ усумам̣ усумагатам̣ аджджхаттам̣ упа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – йена ча сантаппати йена ча джӣрӣйати йена ча парид̣айхати йена ча аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣ самма̄ парин̣а̄мам̣ гаччхати, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи аджджхаттам̣ паччаттам̣ теджо теджогатам̣ усма̄ усма̄гатам̣ усумам̣ усумагатам̣ аджджхаттам̣ упа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘аджджхаттика̄ теджодха̄ту’.

таттха катама̄ ба̄хира̄ теджодха̄ту? йам̣ ба̄хирам̣ теджо теджогатам̣ усма̄ усма̄гатам̣ усумам̣ усумагатам̣ бахиддха̄ анупа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – кат̣т̣хагги пала̄лагги [сакаликагги (саббаттха)] тин̣агги гомайагги тхусагги сан̇ка̄рагги индагги аггисанта̄по сӯрийасанта̄по кат̣т̣хасанничайасанта̄по тин̣асанничайасанта̄по дхан̃н̃асанничайасанта̄по бхан̣д̣асанничайасанта̄по, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи ба̄хирам̣ теджо теджогатам̣ усма̄ усма̄гатам̣ усумам̣ усумагатам̣ бахиддха̄ анупа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘ба̄хира̄ теджодха̄ту’. йа̄ ча аджджхаттика̄ теджодха̄ту йа̄ ча ба̄хира̄ теджодха̄ту, тадекаджджхам̣ абхисан̃н̃ӯхитва̄ абхисан̇кхипитва̄ – айам̣ вуччати ‘‘теджодха̄ту’’.

176. таттха катама̄ ва̄йодха̄ту? ва̄йодха̄тудвайам̣ – аттхи аджджхаттика̄, аттхи ба̄хира̄. таттха катама̄ аджджхаттика̄ ва̄йодха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ ва̄йо ва̄йогатам̣ тхамбхитаттам̣ рӯпасса аджджхаттам̣ упа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – уддхан̇гама̄ ва̄та̄ адхогама̄ ва̄та̄ куччхисайа̄ ва̄та̄ кот̣т̣ха̄сайа̄ [кот̣т̣хасайа̄ (сӣ. сйа̄.)] ва̄та̄ ан̇гаман̇га̄нуса̄рино ва̄та̄ саттхакава̄та̄ кхуракава̄та̄ уппалакава̄та̄ асса̄со пасса̄со ити ва̄, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи аджджхаттам̣ паччаттам̣ ва̄йо ва̄йогатам̣ тхамбхитаттам̣ рӯпасса аджджхаттам̣ упа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘аджджхаттика̄ ва̄йодха̄ту’.

таттха катама̄ ба̄хира̄ ва̄йодха̄ту? йам̣ ба̄хирам̣ ва̄йо ва̄йогатам̣ тхамбхитаттам̣ рӯпасса бахиддха̄ анупа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – пураттхима̄ ва̄та̄ паччхима̄ ва̄та̄ уттара̄ ва̄та̄ даккхин̣а̄ ва̄та̄ сараджа̄ ва̄та̄ араджа̄ ва̄та̄ сӣта̄ ва̄та̄ ун̣ха̄ ва̄та̄ паритта̄ ва̄та̄ адхиматта̄ ва̄та̄ ка̄л̣ава̄та̄ верамбхава̄та̄ паккхава̄та̄ супан̣н̣ава̄та̄ та̄лаван̣т̣ава̄та̄ видхӯпанава̄та̄, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи ба̄хирам̣ ва̄йо ва̄йогатам̣ тхамбхитаттам̣ рӯпасса бахиддха̄ анупа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘ба̄хира̄ ва̄йодха̄ту’. йа̄ ча аджджхаттика̄ ва̄йодха̄ту йа̄ ча ба̄хира̄ ва̄йодха̄ту, тадекаджджхам̣ абхисан̃н̃ӯхитва̄ абхисан̇кхипитва̄ – айам̣ вуччати ‘‘ва̄йодха̄ту’’.

177. таттха катама̄ а̄ка̄садха̄ту? а̄ка̄садха̄тудвайам̣ – аттхи аджджхаттика̄, аттхи ба̄хира̄. таттха катама̄ аджджхаттика̄ а̄ка̄садха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ а̄ка̄со а̄ка̄сагатам̣ агхам̣ агхагатам̣ виваро виварагатам̣ асампхут̣т̣хам̣ мам̣салохитехи аджджхаттам̣ упа̄диннам̣, сеййатхидам̣ – кан̣н̣аччхиддам̣ на̄саччхиддам̣ мукхадва̄рам̣, йена ча аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣ аджджхохарати, йаттха ча аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣ сантит̣т̣хати, йена ча аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣ адхобха̄гам̣ никкхамати, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи аттхи аджджхаттам̣ паччаттам̣ а̄ка̄со а̄ка̄сагатам̣ агхам̣ агхагатам̣ виваро виварагатам̣ асампхут̣т̣хам̣ мам̣салохитехи аджджхаттам̣ упа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘аджджхаттика̄ а̄ка̄садха̄ту’.

таттха катама̄ ба̄хира̄ а̄ка̄садха̄ту? йам̣ ба̄хирам̣ а̄ка̄со а̄ка̄сагатам̣ агхам̣ агхагатам̣ виваро виварагатам̣ асампхут̣т̣хам̣ чатӯхи маха̄бхӯтехи бахиддха̄ анупа̄диннам̣ – айам̣ вуччати ‘ба̄хира̄ а̄ка̄садха̄ту’. йа̄ ча аджджхаттика̄ а̄ка̄садха̄ту йа̄ ча ба̄хира̄ а̄ка̄садха̄ту, тадекаджджхам̣ абхисан̃н̃ӯхитва̄ абхисан̇кхипитва̄ – айам̣ вуччати ‘‘а̄ка̄садха̄ту’’.

178. таттха катама̄ вин̃н̃а̄н̣адха̄ту? чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄ту, сотавин̃н̃а̄н̣адха̄ту, гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄ту, дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄ту, ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту, мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘вин̃н̃а̄н̣адха̄ту’’.

има̄ чха дха̄туйо.

179. апара̄пи чха дха̄туйо – сукхадха̄ту, дуккхадха̄ту, соманассадха̄ту, доманассадха̄ту, упеккха̄дха̄ту, авиджджа̄дха̄ту.

180. таттха катама̄ сукхадха̄ту? йам̣ ка̄йикам̣ са̄там̣ ка̄йикам̣ сукхам̣ ка̄йасампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ ка̄йасампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘сукхадха̄ту’’.

таттха катама̄ дуккхадха̄ту? йам̣ ка̄йикам̣ аса̄там̣ ка̄йикам̣ дуккхам̣ ка̄йасампхассаджам̣ аса̄там̣ дуккхам̣ ведайитам̣ ка̄йасампхассаджа̄ аса̄та̄ дуккха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘дуккхадха̄ту’’.

таттха катама̄ соманассадха̄ту? йам̣ четасикам̣ са̄там̣ четасикам̣ сукхам̣ четосампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘соманассадха̄ту’’.

таттха катама̄ доманассадха̄ту? йам̣ четасикам̣ аса̄там̣ четасикам̣ дуккхам̣ четосампхассаджам̣ аса̄там̣ дуккхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ аса̄та̄ дуккха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘доманассадха̄ту’’.

таттха катама̄ упеккха̄дха̄ту? йам̣ четасикам̣ нева са̄там̣ на̄са̄там̣ четосампхассаджам̣ адуккхамасукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ адуккхамасукха̄ ведана̄ – айам̣ вуччати ‘‘упеккха̄дха̄ту’’.

таттха катама̄ авиджджа̄дха̄ту? йам̣ ан̃н̃а̄н̣ам̣ адассанам̣ анабхисамайо ананубодхо асамбодхо аппат̣иведхо асан̇га̄хан̣а̄ апарийога̄хан̣а̄ асамапеккхана̄ апаччавеккхан̣а̄ апаччаккхакаммам̣ думмеджджхам̣ ба̄лйам̣ асампаджан̃н̃ам̣ мохо памохо саммохо авиджджа̄ авиджджогхо авиджджа̄його авиджджа̄нусайо авиджджа̄парийут̣т̣ха̄нам̣ авиджджа̄лан̇гӣ мохо акусаламӯлам̣ – айам̣ вуччати ‘‘авиджджа̄дха̄ту’’.

има̄ чха дха̄туйо.

181. апара̄пи чха дха̄туйо – ка̄мадха̄ту, бйа̄па̄дадха̄ту, вихим̣са̄дха̄ту, неккхаммадха̄ту, абйа̄па̄дадха̄ту, авихим̣са̄дха̄ту.

182. таттха катама̄ ка̄мадха̄ту? ка̄мапат̣исам̣йутто такко витакко сан̇каппо аппана̄ бйаппана̄ четасо абхиниропана̄ миччха̄сан̇каппо – айам̣ вуччати ка̄мадха̄ту. хет̣т̣хато авӣчинирайам̣ парийантам̣ каритва̄ упарито параниммитавасаваттӣ деве анто каритва̄ йам̣ етасмим̣ антаре еттха̄вачара̄ еттха парийа̄панна̄ кхандхадха̄туа̄йатана̄ рӯпа̄ [рӯпам̣ (сйа̄.)] ведана̄ сан̃н̃а̄ сан̇кха̄ра̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ – айам̣ вуччати ‘‘ка̄мадха̄ту’’.

таттха катама̄ бйа̄па̄дадха̄ту? бйа̄па̄дапат̣исам̣йутто такко витакко…пе… миччха̄сан̇каппо – айам̣ вуччати ‘‘бйа̄па̄дадха̄ту’’. дасасу ва̄ а̄гха̄таваттхӯсу читтасса а̄гха̄то пат̣игха̄то пат̣игхам̣ пат̣ивиродхо копо пакопо сампакопо досо падосо сампадосо читтасса бйа̄патти манопадосо кодхо куджджхана̄ куджджхитаттам̣ досо дуссана̄ дусситаттам̣ бйа̄патти бйа̄паджджана̄ виродхо пат̣ивиродхо чан̣д̣иккам̣ асуропо анаттаманата̄ читтасса – айам̣ вуччати ‘‘бйа̄па̄дадха̄ту’’.

таттха катама̄ вихим̣са̄дха̄ту? вихим̣са̄пат̣исам̣йутто такко витакко…пе… миччха̄сан̇каппо – айам̣ вуччати ‘‘вихим̣са̄дха̄ту’’. идхекаччо па̄н̣ина̄ ва̄ лед̣д̣уна̄ ва̄ дан̣д̣ена ва̄ саттхена ва̄ раджджуйа̄ ва̄ ан̃н̃атаран̃н̃атарена сатте вихет̣хети, йа̄ еварӯпа̄ хет̣хана̄ вихет̣хана̄ хим̣сана̄ вихим̣сана̄ росана̄ виросана̄ парӯпагха̄то – айам̣ вуччати ‘‘вихим̣са̄дха̄ту’’.

таттха катама̄ неккхаммадха̄ту? неккхаммапат̣исам̣йутто такко витакко…пе… самма̄сан̇каппо – айам̣ вуччати ‘‘неккхаммадха̄ту’’. саббепи кусала̄ дхамма̄ ‘‘неккхаммадха̄ту’’.

таттха катама̄ абйа̄па̄дадха̄ту? абйа̄па̄дапат̣исам̣йутто такко витакко…пе… самма̄сан̇каппо – айам̣ вуччати ‘‘абйа̄па̄дадха̄ту’’. йа̄ саттесу метти метта̄йана̄ метта̄йитаттам̣ метта̄четовимутти – айам̣ вуччати ‘‘абйа̄па̄дадха̄ту’’.

таттха катама̄ авихим̣са̄дха̄ту? авихим̣са̄пат̣исам̣йутто такко витакко сан̇каппо аппана̄ бйаппана̄ четасо абхиниропана̄ самма̄сан̇каппо – айам̣ вуччати ‘‘авихим̣са̄дха̄ту’’. йа̄ саттесу карун̣а̄ карун̣а̄йана̄ карун̣а̄йитаттам̣ карун̣а̄четовимутти – айам̣ вуччати ‘‘авихим̣са̄дха̄ту’’.

има̄ чха дха̄туйо.

ити има̄ни тӣн̣и чхакка̄ни тадекаджджхам̣ абхисан̃н̃ӯхитва̄ абхисан̇кхипитва̄ ат̣т̣ха̄раса дха̄туйо хонти.

суттантабха̄джанӣйам̣.

2. абхидхаммабха̄джанӣйам̣

183. ат̣т̣ха̄раса дха̄туйо – чаккхудха̄ту, рӯпадха̄ту, чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄ту, сотадха̄ту, саддадха̄ту, сотавин̃н̃а̄н̣адха̄ту, гха̄надха̄ту, гандхадха̄ту, гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄ту, дживха̄дха̄ту, расадха̄ту, дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄ту, ка̄йадха̄ту, пхот̣т̣хаббадха̄ту, ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту, манодха̄ту, дхаммадха̄ту, мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту.

184. таттха катама̄ чаккхудха̄ту? йам̣ чаккху чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа паса̄до…пе… сун̃н̃о га̄мопесо – айам̣ вуччати ‘‘чаккхудха̄ту’’.

таттха катама̄ рӯпадха̄ту? йам̣ рӯпам̣ чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа ван̣н̣анибха̄…пе… рӯпадха̄тупеса̄ – айам̣ вуччати ‘‘рӯпадха̄ту’’.

таттха катама̄ чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄ту? чаккхун̃ча пат̣ичча рӯпе ча уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄ту’’.

таттха катама̄ сотадха̄ту? йам̣ сотам̣ чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа паса̄до…пе… сун̃н̃о га̄мопесо – айам̣ вуччати ‘‘сотадха̄ту’’.

таттха катама̄ саддадха̄ту? йо саддо чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа анидассано саппат̣игхо…пе… саддадха̄тупеса̄ – айам̣ вуччати ‘‘саддадха̄ту’’.

таттха катама̄ сотавин̃н̃а̄н̣адха̄ту? сотан̃ча пат̣ичча садде ча уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄сотавин̃н̃а̄н̣адха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘сотавин̃н̃а̄н̣адха̄ту’’.

таттха катама̄ гха̄надха̄ту? йам̣ гха̄нам̣ чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа паса̄до…пе… сун̃н̃о га̄мопесо – айам̣ вуччати ‘‘гха̄надха̄ту’’.

таттха катама̄ гандхадха̄ту? йо гандхо чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа анидассано саппат̣игхо…пе… гандхадха̄тупеса̄ – айам̣ вуччати ‘‘гандхадха̄ту’’.

таттха катама̄ гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄ту? гха̄нан̃ча пат̣ичча гандхе ча уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄ту’’.

таттха катама̄ дживха̄дха̄ту? йа̄ дживха̄ чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа паса̄до…пе… сун̃н̃о га̄мопесо – айам̣ вуччати ‘‘дживха̄дха̄ту’’.

таттха катама̄ расадха̄ту? йо расо чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа анидассано саппат̣игхо…пе… расадха̄тупеса̄ – айам̣ вуччати ‘‘расадха̄ту’’.

таттха катама̄ дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄ту? дживхан̃ча пат̣ичча расе ча уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄ту’’.

таттха катама̄ ка̄йадха̄ту? йо ка̄йо чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа паса̄до…пе… сун̃н̃о га̄мопесо – айам̣ вуччати ‘‘ка̄йадха̄ту’’.

таттха катама̄ пхот̣т̣хаббадха̄ту? патхавӣдха̄ту…пе… пхот̣т̣хаббадха̄тупеса̄ – айам̣ вуччати ‘‘пхот̣т̣хаббадха̄ту’’.

таттха катама̄ ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту? ка̄йан̃ча пат̣ичча пхот̣т̣хаббе ча уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту’’.

таттха катама̄ манодха̄ту? чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ уппаджджитва̄ нируддхасаманантара̄ уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄манодха̄ту; сотавин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄…пе… гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄…пе… дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄…пе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ уппаджджитва̄ нируддхасаманантара̄ уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄манодха̄ту саббадхаммесу ва̄ пана пат̣хамасаманна̄ха̄ро уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄манодха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘манодха̄ту’’.

таттха катама̄ дхаммадха̄ту? ведана̄ккхандхо, сан̃н̃а̄ккхандхо, сан̇кха̄раккхандхо, йан̃ча рӯпам̣ анидассанааппат̣игхам̣ дхамма̄йатанапарийа̄паннам̣, асан̇кхата̄ ча дха̄ту.

таттха катамо ведана̄ккхандхо? екавидхена ведана̄ккхандхо – пхассасампайутто. дувидхена ведана̄ккхандхо – аттхи сахетуко, аттхи ахетуко. тивидхена ведана̄ккхандхо – аттхи кусало, аттхи акусало, аттхи абйа̄като…пе… евам̣ дасавидхена ведана̄ккхандхо…пе… евам̣ бахувидхена ведана̄ккхандхо. айам̣ вуччати ‘‘ведана̄ккхандхо’’.

таттха катамо сан̃н̃а̄ккхандхо? екавидхена сан̃н̃а̄ккхандхо – пхассасампайутто. дувидхена сан̃н̃а̄ккхандхо – аттхи сахетуко, аттхи ахетуко. тивидхена сан̃н̃а̄ккхандхо – аттхи кусало, аттхи акусало, аттхи абйа̄като…пе… евам̣ дасавидхена сан̃н̃а̄ккхандхо…пе… евам̣ бахувидхена сан̃н̃а̄ккхандхо. айам̣ вуччати ‘‘сан̃н̃а̄ккхандхо’’.

таттха катамо сан̇кха̄раккхандхо? екавидхена сан̇кха̄раккхандхо – читтасампайутто. дувидхена сан̇кха̄раккхандхо – аттхи хету, аттхи ахету. тивидхена сан̇кха̄раккхандхо – аттхи кусало, аттхи акусало, аттхи абйа̄като…пе… евам̣ дасавидхена сан̇кха̄раккхандхо…пе… евам̣ бахувидхена сан̇кха̄раккхандхо – айам̣ вуччати ‘‘сан̇кха̄раккхандхо’’.

таттха катамам̣ рӯпам̣ анидассанааппат̣игхам̣ дхамма̄йатанапарийа̄паннам̣? иттхиндрийам̣…пе… кабал̣ӣка̄ро а̄ха̄ро – идам̣ вуччати рӯпам̣ ‘‘анидассанааппат̣игхам̣ дхамма̄йатанапарийа̄паннам̣’’.

таттха катама̄ асан̇кхата̄ дха̄ту? ра̄гаккхайо, досаккхайо, мохаккхайо – айам̣ вуччати ‘‘асан̇кхата̄ дха̄ту’’. айам̣ вуччати ‘‘дхаммадха̄ту’’.

таттха катама̄ мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту? чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ уппаджджитва̄ нируддхасаманантара̄ уппаджджати манодха̄ту, манодха̄туйа̄ уппаджджитва̄ нируддхасаманантара̄ уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту; сотавин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄…пе… гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ …пе… дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄…пе… ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ уппаджджитва̄ нируддхасаманантара̄ уппаджджати манодха̄ту, манодха̄туйа̄пи уппаджджитва̄ нируддхасаманантара̄ уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту манан̃ча пат̣ичча дхамме ча уппаджджати читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – айам̣ вуччати ‘‘мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту’’.

абхидхаммабха̄джанӣйам̣.

3. пан̃ха̄пуччхакам̣

ат̣т̣ха̄раса дха̄туйо – чаккхудха̄ту, рӯпадха̄ту, чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄ту, сотадха̄ту, саддадха̄ту, сотавин̃н̃а̄н̣адха̄ту, гха̄надха̄ту, гандхадха̄ту, гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄ту, дживха̄дха̄ту, расадха̄ту, дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄ту, ка̄йадха̄ту, пхот̣т̣хаббадха̄ту, ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту, манодха̄ту, дхаммадха̄ту, мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту.

186. ат̣т̣ха̄расаннам̣ дха̄тӯнам̣ кати кусала̄, кати акусала̄, кати абйа̄ката̄…пе… кати саран̣а̄, кати аран̣а̄?

1. тикам̣

187. сол̣аса дха̄туйо абйа̄ката̄. две дха̄туйо сийа̄ кусала̄, сийа̄ акусала̄, сийа̄ абйа̄ката̄. даса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘сукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄’’типи, ‘‘дуккха̄йа ведана̄йа сампайутта̄’’типи, ‘‘адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄’’типи. пан̃ча дха̄туйо адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄. ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту сийа̄ сукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄, сийа̄ дуккха̄йа ведана̄йа сампайутта̄. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту сийа̄ сукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄, сийа̄ дуккха̄йа ведана̄йа сампайутта̄, сийа̄ адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄. дхаммадха̄ту сийа̄ сукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄, сийа̄ дуккха̄йа ведана̄йа сампайутта̄, сийа̄ адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄’’типи, ‘‘дуккха̄йа ведана̄йа сампайутта̄’’типи, ‘‘адуккхамасукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄’’типи.

даса дха̄туйо невавипа̄канавипа̄кадхаммадхамма̄. пан̃ча дха̄туйо випа̄ка̄. манодха̄ту сийа̄ випа̄ка̄, сийа̄ невавипа̄канавипа̄кадхаммадхамма̄. две дха̄туйо сийа̄ випа̄ка̄, сийа̄ випа̄кадхаммадхамма̄, сийа̄ невавипа̄канавипа̄кадхаммадхамма̄.

даса дха̄туйо упа̄диннупа̄да̄нийа̄. саддадха̄ту анупа̄диннупа̄да̄нийа̄. пан̃ча дха̄туйо сийа̄ упа̄диннупа̄да̄нийа̄, сийа̄ анупа̄диннупа̄да̄нийа̄. две дха̄туйо сийа̄ упа̄диннупа̄да̄нийа̄, сийа̄ анупа̄диннупа̄да̄нийа̄, сийа̄ анупа̄диннаанупа̄да̄нийа̄.

сол̣аса дха̄туйо асам̣килит̣т̣хасам̣килесика̄. две дха̄туйо сийа̄ сам̣килит̣т̣хасам̣килесика̄, сийа̄ асам̣килит̣т̣хасам̣килесика̄, сийа̄ асам̣килит̣т̣хаасам̣килесика̄. паннараса дха̄туйо авитаккаавича̄ра̄. манодха̄ту савитаккасавича̄ра̄. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту сийа̄ савитаккасавича̄ра̄, сийа̄ авитаккавича̄раматта̄, сийа̄ авитаккаавича̄ра̄. дхаммадха̄ту сийа̄ савитаккасавича̄ра̄, сийа̄ авитаккавича̄раматта̄, сийа̄ авитаккаавича̄ра̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘савитаккасавича̄ра̄’’типи, ‘‘авитаккавича̄раматта̄’’типи, ‘‘авитаккаавича̄ра̄’’типи. даса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘пӣтисахагата̄’’типи, ‘‘сукхасахагата̄’’типи, ‘‘упеккха̄сахагата̄’’типи. пан̃ча дха̄туйо упеккха̄сахагата̄. ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту на пӣтисахагата̄, сийа̄ сукхасахагата̄, на упеккха̄сахагата̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сукхасахагата̄’’ти. две дха̄туйо сийа̄ пӣтисахагата̄, сийа̄ сукхасахагата̄, сийа̄ упеккха̄сахагата̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘пӣтисахагата̄’’типи, ‘‘сукхасахагата̄’’типи, ‘‘упеккха̄сахагата̄’’типи.

сол̣аса дха̄туйо нева дассанена на бха̄вана̄йа паха̄табба̄. две дха̄туйо сийа̄ дассанена паха̄табба̄, сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄табба̄, сийа̄ нева дассанена на бха̄вана̄йа паха̄табба̄. сол̣аса дха̄туйо нева дассанена на бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄. две дха̄туйо сийа̄ дассанена паха̄таббахетука̄, сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄, сийа̄ нева дассанена на бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄. сол̣аса дха̄туйо нева̄чайага̄мина̄пачайага̄мино. две дха̄туйо сийа̄ а̄чайага̄мино, сийа̄ апачайага̄мино, сийа̄ нева̄чайага̄мина̄пачайага̄мино. сол̣аса дха̄туйо невасеккхана̄секкха̄. две дха̄туйо сийа̄ секкха̄, сийа̄ асеккха̄, сийа̄ невасеккхана̄секкха̄.

сол̣аса дха̄туйо паритта̄. две дха̄туйо сийа̄ паритта̄, сийа̄ махаггата̄, сийа̄ аппама̄н̣а̄. даса дха̄туйо ана̄рамман̣а̄. чха дха̄туйо паритта̄рамман̣а̄. две дха̄туйо сийа̄ паритта̄рамман̣а̄, сийа̄ махаггата̄рамман̣а̄, сийа̄ аппама̄н̣а̄рамман̣а̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘паритта̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘махаггата̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘аппама̄н̣а̄рамман̣а̄’’типи. сол̣аса дха̄туйо маджджхима̄. две дха̄туйо сийа̄ хӣна̄, сийа̄ маджджхима̄, сийа̄ пан̣ӣта̄. сол̣аса дха̄туйо анийата̄. две дха̄туйо сийа̄ миччхаттанийата̄, сийа̄ самматтанийата̄, сийа̄ анийата̄.

даса дха̄туйо ана̄рамман̣а̄. чха дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘магга̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘маггахетука̄’’типи, ‘‘магга̄дхипатино’’типи. две дха̄туйо сийа̄ магга̄рамман̣а̄, сийа̄ маггахетука̄, сийа̄ магга̄дхипатино, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘магга̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘маггахетука̄’’типи, ‘‘магга̄дхипатино’’типи. даса дха̄туйо сийа̄ уппанна̄, сийа̄ уппа̄дино, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘ануппанна̄’’ти. саддадха̄ту сийа̄ уппанна̄, сийа̄ ануппанна̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘уппа̄динӣ’’ти. чха дха̄туйо сийа̄ уппанна̄, сийа̄ ануппанна̄, сийа̄ уппа̄дино. дхаммадха̄ту сийа̄ уппанна̄, сийа̄ ануппанна̄, сийа̄ уппа̄динӣ, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘уппанна̄’’типи, ‘‘ануппанна̄’’типи, ‘‘уппа̄динӣ’’типи.

саттараса дха̄туйо сийа̄ атӣта̄, сийа̄ ана̄гата̄, сийа̄ паччуппанна̄. дхаммадха̄ту сийа̄ атӣта̄, сийа̄ ана̄гата̄, сийа̄ паччуппанна̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘атӣта̄’’типи, ‘‘ана̄гата̄’’типи, ‘‘паччуппанна̄’’типи. даса дха̄туйо ана̄рамман̣а̄. чха дха̄туйо паччуппанна̄рамман̣а̄. две дха̄туйо сийа̄ атӣта̄рамман̣а̄, сийа̄ ана̄гата̄рамман̣а̄, сийа̄ паччуппанна̄рамман̣а̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘атӣта̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘ана̄гата̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘паччуппанна̄рамман̣а̄’’типи; сийа̄ аджджхатта̄, сийа̄ бахиддха̄, сийа̄ аджджхаттабахиддха̄.

даса дха̄туйо ана̄рамман̣а̄. чха дха̄туйо сийа̄ аджджхатта̄рамман̣а̄, сийа̄ бахиддха̄рамман̣а̄, сийа̄ аджджхаттабахиддха̄рамман̣а̄. две дха̄туйо сийа̄ аджджхатта̄рамман̣а̄, сийа̄ бахиддха̄рамман̣а̄, сийа̄ аджджхаттабахиддха̄рамман̣а̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘аджджхатта̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘бахиддха̄рамман̣а̄’’типи, ‘‘аджджхаттабахиддха̄рамман̣а̄’’типи. рӯпадха̄ту санидассанасаппат̣игха̄. нава дха̄туйо анидассанааппат̣игха̄. ат̣т̣ха дха̄туйо анидассанааппат̣игха̄.

2. дукам̣

188. саттараса дха̄туйо на хетӯ. дхаммадха̄ту сийа̄ хету, сийа̄ на хету. сол̣аса дха̄туйо ахетука̄. две дха̄туйо сийа̄ сахетука̄, сийа̄ ахетука̄. сол̣аса дха̄туйо ахетука̄. две дха̄туйо сийа̄ сахетука̄, сийа̄ ахетука̄. сол̣аса дха̄туйо хетувиппайутта̄. две дха̄туйо сийа̄ хетусампайутта̄, сийа̄ хетувиппайутта̄. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘хету чева сахетука̄ ча̄’’типи, ‘‘сахетука̄ чева на ча хетӯ’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘хету чева сахетука̄ ча̄’’ти, сийа̄ сахетука̄ чева на ча хету, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сахетука̄ чева на ча хетӯ’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ хету чева сахетука̄ ча, сийа̄ сахетука̄ чева на ча хету, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘хету чева сахетука̄ ча̄’’типи, ‘‘сахетука̄ чева на ча хетӯ’’типи. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘хетӯ чева хетусампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘хетусампайутта̄ чева на ча хетӯ’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘хету чева хетусампайутта̄ ча̄’’ти, сийа̄ хетусампайутта̄ чева на ча хету, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘хетусампайутта̄ чева на ча хетӯ’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ хету чева хетусампайутта̄ ча, сийа̄ хетусампайутта̄ чева на ча хету, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘хету чева хетусампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘хетусампайутта̄ чева на ча хетӯ’’типи. сол̣аса дха̄туйо на хетуахетука̄. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту сийа̄ на хетусахетука̄, сийа̄ на хетуахетука̄. дхаммадха̄ту сийа̄ на хетусахетука̄, сийа̄ на хетуахетука̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘на хетусахетука̄’’типи, ‘‘на хетуахетука̄’’типи.

саттараса дха̄туйо саппаччайа̄. дхаммадха̄ту сийа̄ саппаччайа̄, сийа̄ аппаччайа̄. саттараса дха̄туйо сан̇кхата̄. дхаммадха̄ту сийа̄ сан̇кхата̄, сийа̄ асан̇кхата̄. рӯпадха̄ту санидассана̄. саттараса дха̄туйо анидассана̄. даса дха̄туйо саппат̣игха̄. ат̣т̣ха дха̄туйо аппат̣игха̄. даса дха̄туйо рӯпа̄. сатта дха̄туйо арӯпа̄. дхаммадха̄ту сийа̄ рӯпа̄, сийа̄ арӯпа̄. сол̣аса дха̄туйо локийа̄. две дха̄туйо сийа̄ локийа̄, сийа̄ локуттара̄; кеначи вин̃н̃еййа̄, кеначи на вин̃н̃еййа̄.

саттараса дха̄туйо но а̄сава̄. дхаммадха̄ту сийа̄ а̄сава̄, сийа̄ но а̄сава̄. сол̣аса дха̄туйо са̄сава̄. две дха̄туйо сийа̄ са̄сава̄, сийа̄ ана̄сава̄. сол̣аса дха̄туйо а̄сававиппайутта̄. две дха̄туйо сийа̄ а̄савасампайутта̄, сийа̄ а̄сававиппайутта̄. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘а̄сава̄ чева са̄сава̄ ча̄’’ти, ‘‘са̄сава̄ чева но ча а̄сава̄’’. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘а̄саво чева са̄сава̄ ча̄’’ти, сийа̄ са̄сава̄ чева но ча а̄саво, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘са̄сава̄ чева но ча а̄саво’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ а̄саво чева са̄сава̄ ча, сийа̄ са̄сава̄ чева но ча а̄саво, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘а̄саво чева са̄сава̄ ча̄’’типи, ‘‘са̄сава̄ чева но ча а̄саво’’типи.

сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘а̄сава̄ чева а̄савасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘а̄савасампайутта̄ чева но ча а̄сава̄’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘а̄саво чева а̄савасампайутта̄ ча̄’’ти, сийа̄ а̄савасампайутта̄ чева но ча а̄саво, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘а̄савасампайутта̄ чева но ча а̄саво’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ а̄саво чева а̄савасампайутта̄ ча, сийа̄ а̄савасампайутта̄ чева но ча а̄саво, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘а̄саво чева а̄савасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘а̄савасампайутта̄ чева но ча а̄саво’’типи. сол̣аса дха̄туйо а̄сававиппайуттаса̄сава̄. две дха̄туйо сийа̄ а̄сававиппайуттаса̄сава̄, сийа̄ а̄сававиппайуттаана̄сава̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘а̄сававиппайуттаса̄сава̄’’типи, ‘‘а̄сававиппайуттаана̄сава̄’’типи.

саттараса дха̄туйо но сам̣йоджана̄. дхаммадха̄ту сийа̄ сам̣йоджанам̣, сийа̄ но сам̣йоджанам̣. сол̣аса дха̄туйо сам̣йоджанийа̄. две дха̄туйо сийа̄ сам̣йоджанийа̄, сийа̄ асам̣йоджанийа̄. сол̣аса дха̄туйо сам̣йоджанавиппайутта̄. две дха̄туйо сийа̄ сам̣йоджанасампайутта̄, сийа̄ сам̣йоджанавиппайутта̄. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджана̄ чева сам̣йоджанийа̄ ча̄’’ти, сам̣йоджанийа̄ чева но ча сам̣йоджана̄. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанийа̄ ча̄’’ти, сийа̄ сам̣йоджанийа̄ чева но ча сам̣йоджанам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджанийа̄ чева но ча сам̣йоджана’’нти. дхаммадха̄ту сийа̄ сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанийа̄ ча, сийа̄ сам̣йоджанийа̄ чева но ча сам̣йоджанам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанийа̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣йоджанийа̄ чева но ча сам̣йоджана’’нтипи. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджана̄ чева сам̣йоджанасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣йоджанасампайутта̄ чева но ча сам̣йоджана̄’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанасампайутта̄ ча̄’’ти, сийа̄ сам̣йоджанасампайутта̄ чева но ча сам̣йоджанам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджанасампайутта̄ чева но ча сам̣йоджана’’нти. дхаммадха̄ту сийа̄ сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанасампайутта̄ ча, сийа̄ сам̣йоджанасампайутта̄ чева но ча сам̣йоджанам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджанан̃чева сам̣йоджанасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣йоджанасампайутта̄ чева но ча сам̣йоджана’’нтипи. сол̣аса дха̄туйо сам̣йоджанавиппайуттасам̣йоджанийа̄. две дха̄туйо сийа̄ сам̣йоджанавиппайуттасам̣йоджанийа̄, сийа̄ сам̣йоджанавиппайуттаасам̣йоджанийа̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣йоджанавиппайуттасам̣йоджанийа̄’’типи, ‘‘сам̣йоджанавиппайуттаасам̣йоджанийа̄’’типи.

саттараса дха̄туйо но гантха̄. дхаммадха̄ту сийа̄ гантхо, сийа̄ но гантхо. сол̣аса дха̄туйо гантханийа̄. две дха̄туйо сийа̄ гантханийа̄, сийа̄ агантханийа̄. сол̣аса дха̄туйо гантхавиппайутта̄. две дха̄туйо сийа̄ гантхасампайутта̄, сийа̄ гантхавиппайутта̄. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘гантха̄ чева гантханийа̄ ча̄’’ти, гантханийа̄ чева но ча гантха̄. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘гантхо чева гантханийа̄ ча̄’’ти, сийа̄ гантханийа̄ чева но ча гантхо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘гантханийа̄ чева но ча гантхо’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ гантхо чева гантханийа̄ ча, сийа̄ гантханийа̄ чева но ча гантхо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘гантхо чева гантханийа̄ ча̄’’типи, ‘‘гантханийа̄ чева но ча гантхо’’типи. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘гантха̄ чева гантхасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘гантхасампайутта̄ чева но ча гантха̄’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘гантхо чева гантхасампайутта̄ ча̄’’ти, сийа̄ гантхасампайутта̄ чева но ча гантхо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘гантхасампайутта̄ чева но ча гантхо’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ гантхо чева гантхасампайутта̄ ча, сийа̄ гантхасампайутта̄ чева но ча гантхо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘гантхо чева гантхасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘гантхасампайутта̄ чева но ча гантхо’’типи. сол̣аса дха̄туйо гантхавиппайуттагантханийа̄. две дха̄туйо сийа̄ гантхавиппайуттагантханийа̄, сийа̄ гантхавиппайуттаагантханийа̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘гантхавиппайуттагантханийа̄’’типи, ‘‘гантхавиппайуттаагантханийа̄’’типи.

саттараса дха̄туйо но огха̄…пе… но йога̄…пе… но нӣваран̣а̄. дхаммадха̄ту сийа̄ нӣваран̣ам̣, сийа̄ но нӣваран̣ам̣. сол̣аса дха̄туйо нӣваран̣ийа̄. две дха̄туйо сийа̄ нӣваран̣ийа̄, сийа̄ анӣваран̣ийа̄. сол̣аса дха̄туйо нӣваран̣авиппайутта̄. две дха̄туйо сийа̄ нӣваран̣асампайутта̄, сийа̄ нӣваран̣авиппайутта̄. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣а̄ чева нӣваран̣ийа̄ ча̄’’ти, нӣваран̣ийа̄ чева но ча нӣваран̣а̄. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣ийа̄ ча̄’’ти, сийа̄ нӣваран̣ийа̄ чева но ча нӣваран̣ам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣ийа̄ чева но ча нӣваран̣а’’нти. дхаммадха̄ту сийа̄ нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣ийа̄ ча, сийа̄ нӣваран̣ийа̄ чева но ча нӣваран̣ам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣ийа̄ ча̄’’типи, ‘‘нӣваран̣ийа̄ чева но ча нӣваран̣а’’нтипи. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣а̄ чева нӣваран̣асампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘нӣваран̣асампайутта̄ чева но ча нӣваран̣а̄’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣асампайутта̄ ча̄’’ти, сийа̄ нӣваран̣асампайутта̄ чева но ча нӣваран̣ам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣асампайутта̄ чева но ча нӣваран̣а’’нти. дхаммадха̄ту сийа̄ нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣асампайутта̄ ча, сийа̄ нӣваран̣асампайутта̄ чева но ча нӣваран̣ам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣ан̃чева нӣваран̣асампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘нӣваран̣асампайутта̄ чева но ча нӣваран̣а’’нтипи. сол̣аса дха̄туйо нӣваран̣авиппайуттанӣваран̣ийа̄. две дха̄туйо сийа̄ нӣваран̣авиппайуттанӣваран̣ийа̄, сийа̄ нӣваран̣авиппайуттаанӣваран̣ийа̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘нӣваран̣авиппайуттанӣваран̣ийа̄’’типи, ‘‘нӣваран̣авиппайуттаанӣваран̣ийа̄’’типи.

саттараса дха̄туйо но пара̄ма̄са̄. дхаммадха̄ту сийа̄ пара̄ма̄со, сийа̄ но пара̄ма̄со. сол̣аса дха̄туйо пара̄мат̣т̣ха̄. две дха̄туйо сийа̄ пара̄мат̣т̣ха̄, сийа̄ апара̄мат̣т̣ха̄. сол̣аса дха̄туйо пара̄ма̄савиппайутта̄. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту сийа̄ пара̄ма̄сасампайутта̄, сийа̄ пара̄ма̄савиппайутта̄. дхаммадха̄ту сийа̄ пара̄ма̄сасампайутта̄, сийа̄ пара̄ма̄савиппайутта̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘пара̄ма̄сасампайутта̄’’типи, ‘‘пара̄ма̄савиппайутта̄’’типи. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘пара̄ма̄са̄ чева пара̄мат̣т̣ха̄ ча̄ти пара̄мат̣т̣ха̄ чева но ча пара̄ма̄са̄’’. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘пара̄ма̄со чева пара̄мат̣т̣ха̄ ча̄’’ти, сийа̄ пара̄мат̣т̣ха̄ чева но ча пара̄ма̄со, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘пара̄мат̣т̣ха̄ чева но ча пара̄ма̄со’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ пара̄ма̄со чева пара̄мат̣т̣ха̄ ча, сийа̄ пара̄мат̣т̣ха̄ чева но ча пара̄ма̄со, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘пара̄ма̄со чева пара̄мат̣т̣ха̄ ча̄’’типи, ‘‘пара̄мат̣т̣ха̄ чева но ча пара̄ма̄со’’типи. сол̣аса дха̄туйо пара̄ма̄савиппайуттапара̄мат̣т̣ха̄. две дха̄туйо сийа̄ пара̄ма̄савиппайуттапара̄мат̣т̣ха̄, сийа̄ пара̄ма̄савиппайуттаапара̄мат̣т̣ха̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘пара̄ма̄савиппайуттапара̄мат̣т̣ха̄’’типи, ‘‘пара̄ма̄савиппайуттаапара̄мат̣т̣ха̄’’типи.

даса дха̄туйо ана̄рамман̣а̄. сатта дха̄туйо са̄рамман̣а̄. дхаммадха̄ту сийа̄ са̄рамман̣а̄, сийа̄ ана̄рамман̣а̄. сатта дха̄туйо читта̄. ека̄даса дха̄туйо но читта̄. саттараса дха̄туйо ачетасика̄. дхаммадха̄ту сийа̄ четасика̄, сийа̄ ачетасика̄. даса дха̄туйо читтавиппайутта̄. дхаммадха̄ту сийа̄ читтасампайутта̄, сийа̄ читтавиппайутта̄. сатта дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘читтена сампайутта̄’’типи, ‘‘читтена виппайутта̄’’типи. даса дха̄туйо читтависам̣сат̣т̣ха̄. дхаммадха̄ту сийа̄ читтасам̣сат̣т̣ха̄, сийа̄ читтависам̣сат̣т̣ха̄. сатта дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘читтена сам̣сат̣т̣ха̄’’типи, ‘‘читтена висам̣сат̣т̣ха̄’’типи.

два̄даса дха̄туйо но читтасамут̣т̣ха̄на̄. чха дха̄туйо сийа̄ читтасамут̣т̣ха̄на̄, сийа̄ но читтасамут̣т̣ха̄на̄. саттараса дха̄туйо но читтасахабхуно. дхаммадха̄ту сийа̄ читтасахабхӯ, сийа̄ но читтасахабхӯ. саттараса дха̄туйо но читта̄нупариваттино. дхаммадха̄ту сийа̄ читта̄нупариваттӣ, сийа̄ но читта̄нупариваттӣ. саттараса дха̄туйо но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄. дхаммадха̄ту сийа̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄, сийа̄ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄. саттараса дха̄туйо но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄насахабхуно. дхаммадха̄ту сийа̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄насахабхӯ, сийа̄ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄насахабхӯ. саттараса дха̄туйо но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄нупариваттино. дхаммадха̄ту сийа̄ читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄нупариваттӣ, сийа̄ но читтасам̣сат̣т̣хасамут̣т̣ха̄на̄нупариваттӣ. два̄даса дха̄туйо аджджхаттика̄. чха дха̄туйо ба̄хира̄.

нава дха̄туйо упа̄да̄. ат̣т̣ха дха̄туйо но упа̄да̄. дхаммадха̄ту сийа̄ упа̄да̄, сийа̄ но упа̄да̄. даса дха̄туйо упа̄динна̄. саддадха̄ту анупа̄динна̄. саттадха̄туйо сийа̄ упа̄динна̄, сийа̄ анупа̄динна̄. саттараса дха̄туйо но упа̄да̄на̄. дхаммадха̄ту сийа̄ упа̄да̄нам̣, сийа̄ но упа̄да̄нам̣. сол̣аса дха̄туйо упа̄да̄нийа̄. две дха̄туйо сийа̄ упа̄да̄нийа̄, сийа̄ анупа̄да̄нийа̄. сол̣аса дха̄туйо упа̄да̄навиппайутта̄. две дха̄туйо сийа̄ упа̄да̄насампайутта̄, сийа̄ упа̄да̄навиппайутта̄. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄на̄ чева упа̄да̄нийа̄ ча̄’’ти, ‘‘упа̄да̄нийа̄ чева но ча упа̄да̄на̄’’. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄нийа̄ ча̄’’ти, сийа̄ упа̄да̄нийа̄ чева но ча упа̄да̄нам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄нийа̄ чева но ча упа̄да̄на’’нти. дхаммадха̄ту сийа̄ упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄нийа̄ ча, сийа̄ упа̄да̄нийа̄ чева но ча упа̄да̄нам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄нийа̄ ча̄’’типи, ‘‘упа̄да̄нийа̄ чева но ча упа̄да̄на’’нтипи.

сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄на̄ чева упа̄да̄насампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘упа̄да̄насампайутта̄ чева но ча упа̄да̄на̄’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄насампайутта̄ ча̄’’ти, сийа̄ упа̄да̄насампайутта̄ чева но ча упа̄да̄нам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄насампайутта̄ чева но ча упа̄да̄на’’нти. дхаммадха̄ту сийа̄ упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄насампайутта̄ ча, сийа̄ упа̄да̄насампайутта̄ чева но ча упа̄да̄нам̣, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄нан̃чева упа̄да̄насампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘упа̄да̄насампайутта̄ чева но ча упа̄да̄на’’нтипи. сол̣аса дха̄туйо упа̄да̄навиппайуттаупа̄да̄нийа̄. две дха̄туйо сийа̄ упа̄да̄навиппайуттаупа̄да̄нийа̄, сийа̄ упа̄да̄навиппайуттаанупа̄да̄нийа̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘упа̄да̄навиппайуттаупа̄да̄нийа̄’’типи, ‘‘упа̄да̄навиппайуттаанупа̄да̄нийа̄’’типи.

саттараса дха̄туйо но килеса̄. дхаммадха̄ту сийа̄ килеса̄, сийа̄ но килеса̄. сол̣аса дха̄туйо сам̣килесика̄. две дха̄туйо сийа̄ сам̣килесика̄, сийа̄ асам̣килесика̄. сол̣аса дха̄туйо асам̣килит̣т̣ха̄. две дха̄туйо сийа̄ сам̣килит̣т̣ха̄, сийа̄ асам̣килит̣т̣ха̄. сол̣аса дха̄туйо килесавиппайутта̄. две дха̄туйо сийа̄ килесасампайутта̄, сийа̄ килесавиппайутта̄. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘килеса̄ чева сам̣килесика̄ ча̄’’ти, сам̣килесика̄ чева но ча килеса̄. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘килесо чева сам̣килесика̄ ча̄’’ти, сийа̄ сам̣килесика̄ чева но ча килесо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣килесика̄ чева но ча килесо’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ килесо чева сам̣килесика̄ ча, сийа̄ сам̣килесика̄ чева но ча килесо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘килесо чева сам̣килесика̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣килесика̄ чева но ча килесо’’типи.

сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘килеса̄ чева сам̣килит̣т̣ха̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣килит̣т̣ха̄ чева но ча килеса̄’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘килесо чева сам̣килит̣т̣ха̄ ча̄’’ти, сийа̄ сам̣килит̣т̣ха̄ чева но ча килесо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘сам̣килит̣т̣ха̄ чева но ча килесо’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ килесо чева сам̣килит̣т̣ха̄ ча, сийа̄ сам̣килит̣т̣ха̄ чева но ча килесо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘килесо чева сам̣килит̣т̣ха̄ ча̄’’типи, ‘‘сам̣килит̣т̣ха̄ чева но ча килесо’’типи. сол̣аса дха̄туйо на ваттабба̄ – ‘‘килеса̄ чева килесасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘килесасампайутта̄ чева но ча килеса̄’’типи. мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту на ваттабба̄ – ‘‘килесо чева килесасампайутта̄ ча̄’’ти, сийа̄ килесасампайутта̄ чева но ча килесо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘килесасампайутта̄ чева но ча килесо’’ти. дхаммадха̄ту сийа̄ килесо чева килесасампайутта̄ ча, сийа̄ килесасампайутта̄ чева но ча килесо, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘килесо чева килесасампайутта̄ ча̄’’типи, ‘‘килесасампайутта̄ чева но ча килесо’’типи. сол̣аса дха̄туйо килесавиппайуттасам̣килесика̄. две дха̄туйо сийа̄ килесавиппайуттасам̣килесика̄, сийа̄ килесавиппайуттаасам̣килесика̄, сийа̄ на ваттабба̄ – ‘‘килесавиппайуттасам̣килесика̄’’типи, ‘‘килесавиппайуттаасам̣килесика̄’’типи.

сол̣аса дха̄туйо на дассанена паха̄табба̄. две дха̄туйо сийа̄ дассанена паха̄табба̄, сийа̄ на дассанена паха̄табба̄. сол̣аса дха̄туйо на бха̄вана̄йа паха̄табба̄. две дха̄туйо сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄табба̄, сийа̄ на бха̄вана̄йа паха̄табба̄. сол̣аса дха̄туйо на дассанена паха̄таббахетука̄. две дха̄туйо сийа̄ дассанена паха̄таббахетука̄, сийа̄ на дассанена паха̄таббахетука̄. сол̣аса дха̄туйо на бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄. две дха̄туйо сийа̄ бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄, сийа̄ на бха̄вана̄йа паха̄таббахетука̄.

паннараса дха̄туйо авитакка̄. манодха̄ту савитакка̄. две дха̄туйо сийа̄ савитакка̄, сийа̄ авитакка̄. паннараса дха̄туйо авича̄ра̄. манодха̄ту савича̄ра̄. две дха̄туйо сийа̄ савича̄ра̄, сийа̄ авича̄ра̄. сол̣аса дха̄туйо аппӣтика̄. две дха̄туйо сийа̄ саппӣтика̄, сийа̄ аппӣтика̄. сол̣аса дха̄туйо на пӣтисахагата̄. две дха̄туйо сийа̄ пӣтисахагата̄, сийа̄ на пӣтисахагата̄. паннараса дха̄туйо на сукхасахагата̄. тиссо дха̄туйо сийа̄ сукхасахагата̄, сийа̄ на сукхасахагата̄. ека̄даса дха̄туйо на упеккха̄сахагата̄. пан̃ча дха̄туйо упеккха̄сахагата̄. две дха̄туйо сийа̄ упеккха̄сахагата̄, сийа̄ на упеккха̄сахагата̄.

сол̣аса дха̄туйо ка̄ма̄вачара̄. две дха̄туйо сийа̄ ка̄ма̄вачара̄, сийа̄ на ка̄ма̄вачара̄. сол̣аса дха̄туйо на рӯпа̄вачара̄. две дха̄туйо сийа̄ рӯпа̄вачара̄, сийа̄ на рӯпа̄вачара̄. сол̣аса дха̄туйо на арӯпа̄вачара̄. две дха̄туйо сийа̄ арӯпа̄вачара̄, сийа̄ на арӯпа̄вачара̄. сол̣аса дха̄туйо парийа̄панна̄. две дха̄туйо сийа̄ парийа̄панна̄, сийа̄ апарийа̄панна̄. сол̣аса дха̄туйо аниййа̄ника̄. две дха̄туйо сийа̄ ниййа̄ника̄, сийа̄ аниййа̄ника̄. сол̣аса дха̄туйо анийата̄. две дха̄туйо сийа̄ нийата̄, сийа̄ анийата̄. сол̣аса дха̄туйо сауттара̄. две дха̄туйо сийа̄ сауттара̄, сийа̄ ануттара̄. сол̣аса дха̄туйо аран̣а̄. две дха̄туйо сийа̄ саран̣а̄, сийа̄ аран̣а̄ти.

пан̃ха̄пуччхакам̣.

дха̄тувибхан̇го нит̣т̣хито.