8. ат̣т̣хаканиддесо
(1) ат̣т̣ха килесаваттхӯни
952. таттха катама̄ни ат̣т̣ха килесаваттхӯни? лобхо, досо, мохо, ма̄но, дит̣т̣хи, вичикиччха̄, тхинам̣, уддхаччам̣ – има̄ни ат̣т̣ха килесаваттхӯни.
(2) ат̣т̣ха кусӣтаваттхӯни
953. таттха катама̄ни ат̣т̣ха кусӣтаваттхӯни?
(ка) идха бхиккхуна̄ каммам̣ ка̄таббам̣ хоти. тасса евам̣ хоти – ‘‘каммам̣ кхо ме ка̄таббам̣ бхависсати. каммам̣ кхо пана ме каронтасса ка̄йо киламиссати. ханда̄хам̣ нипаджджа̄мӣ’’ти. со нипаджджати; на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄, анадхигатасса адхигама̄йа, асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. идам̣ пат̣хамам̣ кусӣтаваттху.
(кха) пуна чапарам̣ бхиккхуна̄ каммам̣ катам̣ хоти. тасса евам̣ хоти – ‘‘ахам̣ кхо каммам̣ ака̄сим̣. каммам̣ кхо пана ме каронтасса ка̄йо киланто. ханда̄хам̣ нипаджджа̄мӣ’’ти. со нипаджджати; на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄, анадхигатасса адхигама̄йа, асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. идам̣ дутийам̣ кусӣтаваттху.
(га) пуна чапарам̣ бхиккхуна̄ магго гантаббо хоти. тасса евам̣ хоти – ‘‘магго кхо ме гантаббо бхависсати. маггам̣ кхо пана ме гаччхантасса ка̄йо киламиссати. ханда̄хам̣ нипаджджа̄мӣ’’ти. со нипаджджати; на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄, анадхигатасса адхигама̄йа, асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. идам̣ татийам̣ кусӣтаваттху.
(гха) пуна чапарам̣ бхиккхуна̄ магго гато хоти. тасса евам̣ хоти – ‘‘ахам̣ кхо маггам̣ агама̄сим̣. маггам̣ кхо пана ме гаччхантасса ка̄йо киланто. ханда̄хам̣ нипаджджа̄мӣ’’ти. со нипаджджати; на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄, анадхигатасса адхигама̄йа, асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. идам̣ чатуттхам̣ кусӣтаваттху.
(н̇а) пуна чапарам̣ бхиккху га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ пин̣д̣а̄йа чаранто на лабхати лӯкхасса ва̄ пан̣ӣтасса ва̄ бходжанасса йа̄вадаттхам̣ па̄рипӯрим̣. тасса евам̣ хоти – ‘‘ахам̣ кхо га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ пин̣д̣а̄йа чаранто на̄латтхам̣ лӯкхасса ва̄ пан̣ӣтасса ва̄ бходжанасса йа̄вадаттхам̣ па̄рипӯрим̣. тасса ме ка̄йо киланто акамман̃н̃о. ханда̄хам̣ нипаджджа̄мӣ’’ти. со нипаджджати; на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄, анадхигатасса адхигама̄йа, асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. идам̣ пан̃чамам̣ кусӣтаваттху.
(ча) пуна чапарам̣ бхиккху га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ пин̣д̣а̄йа чаранто лабхати лӯкхасса ва̄ пан̣ӣтасса ва̄ бходжанасса йа̄вадаттхам̣ па̄рипӯрим̣. тасса евам̣ хоти – ‘‘ахам̣ кхо га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ пин̣д̣а̄йа чаранто алаттхам̣ лӯкхасса ва̄ пан̣ӣтасса ва̄ бходжанасса йа̄вадаттхам̣ па̄рипӯрим̣. тасса ме ка̄йо киланто акамман̃н̃о ма̄са̄читам̣ ман̃н̃е. ханда̄хам̣ нипаджджа̄мӣ’’ти. со нипаджджати; на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄, анадхигатасса адхигама̄йа, асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. идам̣ чхат̣т̣хам̣ кусӣтаваттху.
(чха) пуна чапарам̣ бхиккхуно уппанно хоти аппаматтако а̄ба̄дхо. тасса евам̣ хоти – ‘‘уппанно кхо ме айам̣ аппаматтако а̄ба̄дхо. аттхи каппо нипаджджитум̣. ханда̄хам̣ нипаджджа̄мӣ’’ти. со нипаджджати; на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄, анадхигатасса адхигама̄йа, асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. идам̣ саттамам̣ кусӣтаваттху.
(джа) пуна чапарам̣ бхиккху гила̄на̄ вут̣т̣хито [гила̄навут̣т̣хито (садданӣбхи) а. ни. 6.16 па̄л̣ийа̄ т̣ӣка̄ пасситабба̄] хоти ачиравут̣т̣хито гелан̃н̃а̄. тасса евам̣ хоти – ‘‘ахам̣ кхо гила̄на̄ вут̣т̣хито ачиравут̣т̣хито гелан̃н̃а̄. тасса ме ка̄йо дуббало акамман̃н̃о. ханда̄хам̣ нипаджджа̄мӣ’’ти. со нипаджджати; на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄, анадхигатасса адхигама̄йа, асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. идам̣ ат̣т̣хамам̣ кусӣтаваттху. има̄ни ат̣т̣ха кусӣтаваттхӯни.
(3) ат̣т̣хасу локадхаммесу читтасса пат̣игха̄то
954. таттха катамесу ат̣т̣хасу локадхаммесу читтасса пат̣игха̄то? ла̄бхе са̄ра̄го, ала̄бхе пат̣ивиродхо, йасе са̄ра̄го, айасе пат̣ивиродхо, пасам̣са̄йа са̄ра̄го, нинда̄йа пат̣ивиродхо, сукхе са̄ра̄го, дуккхе пат̣ивиродхо – имесу ат̣т̣хасу локадхаммесу читтасса пат̣игха̄то.
(4) ат̣т̣хаанарийавоха̄ра̄
955. таттха катаме ат̣т̣ха анарийавоха̄ра̄? адит̣т̣хе дит̣т̣хава̄дита̄, ассуте сутава̄дита̄, амуте мутава̄дита̄, авин̃н̃а̄те вин̃н̃а̄тава̄дита̄, дит̣т̣хе адит̣т̣хава̄дита̄, суте ассутава̄дита̄, муте амутава̄дита̄, вин̃н̃а̄те авин̃н̃а̄тава̄дита̄ – име ат̣т̣ха анарийавоха̄ра̄.
(5) ат̣т̣ха миччхатта̄
956. таттха катаме ат̣т̣ха миччхатта̄? миччха̄дит̣т̣хи, миччха̄сан̇каппо, миччха̄ва̄ча̄, миччха̄камманто, миччха̄а̄джӣво, миччха̄ва̄йа̄мо, миччха̄сати, миччха̄сама̄дхи – име ат̣т̣ха миччхатта̄.
(6) ат̣т̣ха пурисадоса̄
957. таттха катаме ат̣т̣ха пурисадоса̄? (ка) идха бхиккхӯ бхиккхум̣ а̄паттийа̄ чоденти. со бхиккху бхиккхӯхи а̄паттийа̄ чодийама̄но [чодийама̄но (сӣ. сйа̄.) а. ни. 8.14] ‘‘на сара̄ми на сара̄мӣ’’ти ассатийа̄ва ниббет̣хети. айам̣ пат̣хамо пурисадосо.
(кха) пуна чапарам̣ бхиккхӯ бхиккхум̣ а̄паттийа̄ чоденти. со бхиккху бхиккхӯхи а̄паттийа̄ чодийама̄но чодакам̣йева пат̣иппхарати – ‘‘ким̣ ну кхо туйхам̣ ба̄ласса абйаттасса бхан̣итена! твампи на̄ма мам̣ бхан̣итаббам̣ ман̃н̃асӣ’’ти! айам̣ дутийо пурисадосо.
(га) пуна чапарам̣ бхиккхӯ бхиккхум̣ а̄паттийа̄ чоденти. со бхиккху бхиккхӯхи а̄паттийа̄ чодийама̄но чодакам̣йева [чодакассева (сйа̄.) а. ни. 8.14] пачча̄ропети – ‘‘твампи кхоси иттханна̄мам̣ а̄паттим̣ а̄панно. твам̣ та̄ва пат̣хамам̣ пат̣икарохӣ’’ти. айам̣ татийо пурисадосо.
(гха) пуна чапарам̣ бхиккхӯ бхиккхум̣ а̄паттийа̄ чоденти. со бхиккху бхиккхӯхи а̄паттийа̄ чодийама̄но ан̃н̃ена̄н̃н̃ам̣ пат̣ичарати, бахиддха̄ катхам̣ апана̄мети, копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. айам̣ чатуттхо пурисадосо.
(н̇а) пуна чапарам̣ бхиккхӯ бхиккхум̣ а̄паттийа̄ чоденти. со бхиккху бхиккхӯхи а̄паттийа̄ чодийама̄но сан̇гхамаджджхе ба̄ха̄виккхепакам̣ бхан̣ати. айам̣ пан̃чамо пурисадосо.
(ча) пуна чапарам̣ бхиккхӯ бхиккхум̣ а̄паттийа̄ чоденти. со бхиккху бхиккхӯхи а̄паттийа̄ чодийама̄но ана̄дийитва̄ сан̇гхам̣, ана̄дийитва̄ чодакам̣, са̄паттикова [а̄паттикова (ка.) а. ни. 8.14] йенака̄мам̣ паккамати. айам̣ чхат̣т̣хо пурисадосо.
(чха) пуна чапарам̣ бхиккхӯ бхиккхум̣ а̄паттийа̄ чоденти. со бхиккху бхиккхӯхи а̄паттийа̄ чодийама̄но ‘‘нева̄хам̣ а̄панномхи, на пана̄хам̣ ана̄панномхӣ’’ти тун̣хӣбхӯто сан̇гхам̣ вихесети. айам̣ саттамо пурисадосо.
(джа) пуна чапарам̣ бхиккхӯ бхиккхум̣ а̄паттийа̄ чоденти. со бхиккху бхиккхӯхи а̄паттийа̄ чодийама̄но евама̄ха – ‘‘ким̣ ну кхо тумхе а̄йасманто атиба̄л̣хам̣ майи бйа̄ват̣а̄. ида̄на̄хам̣ сиккхам̣ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттисса̄мӣ’’ти. со сиккхам̣ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттитва̄ евама̄ха – ‘‘ида̄ни кхо тумхе а̄йасманто аттамана̄ хотха̄’’ти. айам̣ ат̣т̣хамо пурисадосо. име ат̣т̣ха пурисадоса̄.
(7) ат̣т̣ха асан̃н̃ӣва̄да̄
958. таттха катаме ат̣т̣ха асан̃н̃ӣва̄да̄? ‘‘рӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – асан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; арӯпӣ атта̄…пе… рӯпӣ ча арӯпӣ ча…пе… неварӯпӣна̄рӯпӣ…пе… ‘‘антава̄ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – асан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘анантава̄ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – асан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘антава̄ ча анантава̄ ча атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – асан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘невантава̄ на̄нантава̄ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – асан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти. име ат̣т̣ха асан̃н̃ӣва̄да̄.
(8) ат̣т̣ха невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣва̄да̄
959. таттха катаме ат̣т̣ха невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣва̄да̄? ‘‘рӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘арӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘рӯпӣ ча арӯпӣ ча атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘неварӯпӣна̄рӯпӣ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘антава̄ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘анантава̄ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘антава̄ ча анантава̄ ча атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти; ‘‘невантава̄ на̄нантава̄ атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти – невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти нам̣ пан̃н̃апенти. име ат̣т̣ха невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣва̄да̄.
ат̣т̣хакам̣.